Инвестицияларды көтермелеу және өзара қорғау туралы Қазақстан Республикасының Үкiметi мен Монғолия Үкiметiнiң арасындағы Келiсiмдi бекiту туралы
Қазақстан Республикасы Президентiнiң Жарлығы 1995 жылғы 29 сәуірдегі N 2249
"Қазақстан Республикасының Президентіне және жергілікті әкімшіліктердің басшыларына қосымша өкілеттіктерді уақытша беру туралы" 1993 жылғы 10 желтоқсандағы Z933600_ Қазақстан Республикасы Заңының 2-бабына сәйкес ҚАУЛЫ ЕТЕМІН:
1. 1994 жылғы 2 желтоқсанда Алматыда қол қойылған Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Моңғолия Үкіметі арасындағы Инвестицияларды көтермелеу және өзара қорғау туралы келісім ратификациялансын.
2. Осы Жарлық жарияланған күнінен бастап күшіне енеді.
Президент
Қазақстан Республикасының
қосымша
Келісім
Қазақстан Республикасының Үкіметі мен
Моңғолия үкіметі көтермелеу және өзара қорғау туралы
Инвестициялар*
(Халықаралық шарттардың, келісімдердің және Қазақстан Республикасының жекелеген заңнамалық актілерінің бюллетені, 1997 ж., № 5, 79-құжат )
Төменде "Уағдаласушы Тараптар" деп аталатын Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Моңғолия Үкіметі Келісімге сәйкес инвестицияларды көтермелеу және өзара қорғау екі мемлекеттің экономикалық дамуына ықпал ететінін мойындай отырып, бір мемлекеттің инвесторларының екінші Мемлекеттің аумағында капитал салымдарын жүзеге асыру үшін қолайлы жағдайлар жасауға ұмтыла отырып, екі мемлекет арасындағы экономикалық ынтымақтастықты нығайтуға және кеңейтуге ниет білдіре отырып, Қазақстан Республикасының төменде:
1-бап Осы Келісімнің мақсаттары үшін ұйғарымдар:
1. "Инвестициялар" термині мүліктік құндылықтардың барлық түрлерін білдіреді және, атап айтқанда, бірақ тек қана емес:
- жылжымалы және жылжымайтын мүлік және онымен байланысты кез келген басқа мүліктік құқықтар, соның ішінде ипотека, ипотека немесе өзге де кепіл ұстау құқығы және банктердегі және басқа қаржы мекемелеріндегі шоттардағы қаражат;
- Уағдаласушы Тараптардың әрқайсысының заңнамасына сәйкес тіркелген кәсіпорындарға, акционерлік қоғамдарға, шаруашылық серіктестіктерге, бірлестіктерге және заңнамамен танылатын өзге де заңды тұлғаларға акциялар, салымдар (пайлар), облигациялар және қатысудың кез келген басқа нысандары;
- қарыздар, кредиттер, нысаналы банктік және қаржылық салымдар және инвестицияларды жүзеге асыруға байланысты өзге де ақшалай талаптар;
-авторлық құқықпен қорғалатын объектілерді, патенттерді, тауар белгілерін, қызмет көрсету белгілерін, фирмалық атауларды, Өнеркәсіптік үлгілерді, коммерциялық құпияларды және "ноу-хауды"қоса алғанда, зияткерлік және өнеркәсіптік меншік объектілеріне құқықтар;
- кредиттік келісімдер бойынша негізгі борыш пен пайыздардың кірістері мен төлемдерін қайта инвестициялау;
2. "Инвестор" термині:
а) қолданыстағы заңнамаға сәйкес Уағдаласушы Тараптардың бірі мемлекетінің азаматы болып табылатын жеке тұлға;
б) Уағдаласушы Тараптардың бірінің қолданыстағы заңнамасына сәйкес құрылған кез келген заңды тұлға;
в) Уағдаласушы Тараптардың бірінің заңнамасына сәйкес құрылмаған, бірақ сол Уағдаласушы Тараптың жеке немесе заңды тұлғалары тікелей немесе жанама бақылайтын заңды тұлға.
3. "Табыс" термині:
Инвестицияларды жүзеге асыру нәтижесінде алынған немесе онымен байланысты қаражат ақшалай немесе заттай нысанда, соның ішінде пайда, дивидендтер, кәсіпорынды басқару сыйақысы, техникалық қызмет көрсету және кез келген басқа заңды кірістер.
4. Аумағында инвестиция жүзеге асырылған Уағдаласушы Тарап мемлекетінің заңнамасына және басқа да нормативтік актілеріне сәйкес рұқсат етілген инвестиция нысанын өзгерту оның инвестиция ретіндегі сипатын өзгертпейді.
2-бап Инвестицияларды көтермелеу және қорғау
1. Уағдаласушы Тараптардың әрқайсысы екінші Уағдаласушы Тараптың жеке және заңды тұлғаларының инвестицияларына жәрдемдесетін болады және мұндай инвестицияларға өз заңнамасына сәйкес рұқсат беретін болады.
2. Уағдаласушы Тараптардың әрқайсысы екінші Уағдаласушы Тараптың инвесторлары үшін әділ және тең құқылы режимді қамтамасыз ететін болады және осы инвестицияларды басқаруға, пайдалануға немесе оларға билік етуге еркін немесе кемсітушілік шаралармен қысым жасамайтын болады.
3-бап инвестициялардың құқықтық режимі
1. Уағдаласушы Тараптардың әрқайсысы өз аумағында инвестицияларға қатысты өз инвесторларының инвестицияларына немесе үшінші елдердің инвесторларының инвестицияларына берілетін режимнен кем емес қолайлы режимді қамтамасыз етеді. 2. Бұл режим: а) Уағдаласушы Тараптардың бірі Кеден немесе экономикалық еркін сауда одағына олармен бірлесіп қатысуына байланысты жекелеген елдердің инвесторларына беретін артықшылықтарға қолданылмайды;
б) Уағдаласушы Тараптардың бірі қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісім немесе салық мәселелері бойынша басқа да келісімдер негізінде жекелеген елдердің инвесторларына беретін артықшылықтар.
4-Бап Экспроприация
Уағдаласушы Тараптардың бірінің инвесторларының инвестициялары, экспроприациялау қоғамдық мүдделерде жүзеге асырылатын және жүргізілетін жағдайларды қоспағанда, реквизициялау, ұлттандыру, экспроприациялау (бұдан әрі - экспроприациялау) сияқты салдарлары бар реквизициялауға, ұлттандыруға, экспроприациялауға немесе өзге де шараларға ұшыратуға болмайды:
- заңнамада белгіленген тәртіпке сәйкес;
- кемсітушілік жоқ;
- тиісті өтемақыны кешіктірмей төлеумен. Өтемақы экспроприацияланатын инвестицияның нарықтық құнына экспроприацияны жүзеге асыру сәтіне дейін немесе алдағы экспроприация туралы бұрын не болатынына байланысты белгілі болғанға дейін тең болуы керек. Өтемақы қолданыстағы пайыздық мөлшерлемеге сәйкес келетін және осы Келісімнің осы бабының екінші бөлігінде көрсетілген күн мен өтемақы төленген күн арасындағы кезеңге есептелген пайыздарды қамтуы тиіс. Өтемақы инвестициялар жүзеге асырылған валютада не инвестордың келісімімен кез келген басқа валютада төленетін болады. Өтемақы шектеусіз және артық кідіріссіз шетелге аударылуға жатады.
5-бап Залалды өтеу
Екінші Уағдаласушы Тараптың аумағындағы инвестицияларына соғыс немесе басқа қарулы қақтығыс, төтенше жағдай немесе осындай мән-жайлар нәтижесінде залал келтірілген Уағдаласушы Тараптардың бірінің инвесторларына жоғарыда көрсетілген мән-жайлар нәтижесінде келтірілген залалды өтеу кезінде өз инвесторларына не үшінші елдердің инвесторларына қатысты қолданылатын режимнен кем емес қолайлы режим беріледі.
Бұл сомалар шетелге еркін аударылуға жатады.
6-бап инвестициялармен байланысты төлемдерді аудару
1. Уағдаласушы Тараптар инвестицияларға байланысты барлық қаражат аударымдарының Уағдаласушы Тараптың заңнамасында белгіленген, көзделуі мүмкін рәсімге сәйкес еркін және артық кідіріссіз жүзеге асырылатынына кепілдік береді:
- еркін аудару құқығының өзі бұзылмауын ескере отырып, осындай аудармаларды ресімдеу ережесі;
- аударылатын сомадан салықтар, алымдар және ұстап қалулар;
- кредиторлардың заңды құқықтарын қорғау немесе сот талқылауы барысында шығарылған шешімдердің орындалуын қамтамасыз ету.
Осы бапта көрсетілген рәсім әділ және кемсітусіз болуға тиіс.
2. Осы Келісімде аударымдар мыналарды қамтиды:
- бастапқыда инвестицияланған капитал, сондай-ақ инвестицияларды қолдау немесе кеңейту үшін пайдаланылатын кез келген қосымша шетелдік капитал;
- пайда;
- осы Келісімнің 4-бабына сәйкес өтемақы;
- инвестициялық дауды шешу кезінде туындайтын төлемдер;
- несиелік келісімге сәйкес төлемдер, сондай-ақ зияткерлік және өнеркәсіптік меншік құқықтарына байланысты сыйақылар, басқару, техникалық және сервистік қызмет көрсету туралы келісім бойынша төлем;
- осы Келісімнің 5-бабына сәйкес залалды өтеуге төлемдер;
- инвестициялармен байланысты қызметті жүзеге асыратын екінші Уағдаласушы Тараптың жеке тұлғалары үшін тұрақты негізде еңбекақы төлеу бөлігі; - инвестицияның бір бөлігін немесе барлығын сатудан немесе таратудан түсетін түсім.
3. Аударымдар аударым күні қолданылатын бағам бойынша еркін айырбасталатын валютада артық кідіріссіз жүзеге асырылатын болады. "Артық кідіріссіз" аудармасы аудармаға байланысты ресми әрекеттерді орындау үшін қалыпты талап етілетін уақыт ішінде жасалған аударма болып саналады.
7-бап Басқа ережелерді қолдану
Егер Уағдаласушы Тараптардың бірінің заңнамасының ережесінде немесе осы Келісімге қосымша Уағдаласушы Тараптардың арасында қазіргі уақытта қолданылып жүрген немесе белгіленген халықаралық құқық бойынша міндеттемелерде екінші Уағдаласушы Тарап инвесторларының инвестицияларына осы Келісімде көзделгеннен неғұрлым қолайлы режим беретін қағидалар не жалпы не арнайы қағидалар қамтылған жағдайда, мұндай қағидалар мыналардан басым болады осы Келісіммен.
8-Бап Суброгация
1. Егер Уағдаласушы Тарап немесе ол уәкілеттік берген қандай да бір институт инвестицияға байланысты жасалған кепілдік немесе сақтандыру шеңберінде өз мемлекетінің кез келген инвесторына төлемдер жүргізсе, екінші Уағдаласушы Тарап бірінші Уағдаласушы Тарапқа немесе оның институтына инвесторға тән кез келген құқықтар мен талаптарды қайта беру деп танылатын болады. Инвестордың құқықтары қабылданған Уағдаласушы Тараптың немесе оның қандай да бір институтының инвестордың осындай жолмен сақтандырылған инвестициямен байланысты міндеттемелеріне қатысты ескертпесі бар, инвесторда бар құқықтарға және осындай құқықтардың сол көлемдегі талаптарына құқығы бар.
2. Осы баптың 1-тармағында айқындалған суброгация жағдайында, егер оған Уағдаласушы Тарап немесе оның кез келген институты уәкілеттік бермеген болса, инвестор талаптармен сөз сөйлемейді.
9-бап Уағдаласушы Тараптар арасындағы даулар
1. Уағдаласушы Тараптар арасындағы осы Келісімнің ережелерін түсіндіруге және қолдануға қатысты даулар дипломатиялық арналар арқылы шешілетін болады.
2. Егер Уағдаласушы Тараптар дау туындаған күннен бастап алты ай ішінде келісімге қол жеткізбесе, дау Уағдаласушы Тараптардың кез келгенінің талабы бойынша үш мүшеден тұратын төрелік сотқа берілетін болады. Уағдаласушы Тараптардың әрқайсысы бір төрешіні тағайындайды, ал тағайындалған төрешілер екі Уағдаласушы Тараппен дипломатиялық қатынастарды қолдайтын үшінші мемлекеттің азаматы болып табылатын төрағаны таңдайды.
3. Егер Уағдаласушы Тараптардың бірі төрешіні тағайындамаса және екінші Уағдаласушы Тараптың мұндай тағайындауды екі ай ішінде өткізуге шақыруымен келіспесе, төрешіні осы Уағдаласушы Тараптың өтініші бойынша Гаага қаласындағы Халықаралық соттың Президенті тағайындайды.
4. Егер екі төреші де төрағаны тағайындалған күннен бастап екі ай ішінде таңдауға қатысты келісімге келе алмаса, оны Уағдаласушы Тараптардың кез келгенінің өтініші бойынша Халықаралық соттың Президенті тағайындайды.
5. Егер осы баптың 3 және 4-тармақтарында көрсетілген жағдайларда Халықаралық соттың Президенті аталған функцияны орындай алмаса немесе егер ол Уағдаласушы Тараптардың бірінің азаматы болып табылса, онда мұндай тағайындауды Вице-президент жүргізеді, ал егер ол да тиісті функцияларды орындай алмаса немесе Уағдаласушы Тараптардың бірінің азаматы болып табылса, онда тағайындау Уағдаласушы Тараптардың ешқайсысының азаматы болып табылмайтын Халықаралық Соттың дәрежесі бойынша ең жоғары судьясы шығарған.
6. Уағдаласушы Тараптар арасындағы басқа уағдаластықтарды бұзбай, төрелік сот өзінің рәсім ережелерін белгілейді. Төрелік сот шешімді көпшілік дауыспен шығарады.
7. Уағдаласушы Тараптардың әрқайсысы өз сот мүшесін күтіп-ұстау жөніндегі шығыстарды, сондай-ақ төрелік рәсімдегі өз үлесіне сәйкес көтереді; төрағаны күтіп-ұстау жөніндегі шығыстарды және өзге де шығыстарды Уағдаласушы Тараптар тең бөліктерде жабады. Алайда, сот өз шешімінде Уағдаласушы Тараптардың бірінің көбірек қатысуын айқындай алады және мұндай шешімді екі Уағдаласушы Тарап та міндеттейтін болады. 8. Сот шешімдері Уағдаласушы Тараптардың әрқайсысы үшін түпкілікті және міндетті болып табылады.
10-бап Уағдаласушы Тарап пен екінші Уағдаласушы Тарап мемлекетінің инвесторы арасындағы даулар
1. Уағдаласушы Тарап пен екінші Уағдаласушы Тарап мемлекетінің инвесторы арасындағы осы Келісімнің 9-бабының ережелерін кемітпей, инвестицияға қатысты дауды шешу мақсатында мүдделі Тараптар арасында келіссөздер жүргізілетін болады.
2. Егер келіссөздер келіссөздерді бастау туралы жазбаша ұсыныс жасалған күннен бастап алты ай ішінде шешіммен аяқталмаса, дау тараптары келесідей әрекет ете алады:
а) егер дау осы Келісімнің 4, 5, 6-баптары бойынша міндеттемелерге қатысты болса, ол инвестордың өтініші бойынша төрелік сотқа шешімге беріледі; б) осы баптың 2-тармағының а) тармақшасында көрсетілмеген дау екі тараптың келісімі бойынша төрелік соттың қарауына берілетін болады.
3. Төрелік сот әрбір жеке іс үшін құрылады. Егер дауға қатысушы Тараптар өзгеше келіспесе, олардың әрқайсысы бір төрешіні тағайындайды. Тағайындалған төрешілер үшінші мемлекеттің азаматы болып табылатын төрағаны таңдайды. Төрешілер Төрелік соттың қарауы үшін дауды беру талабын алған күннен бастап екі ай ішінде, ал төраға келесі екі ай ішінде тағайындалуы тиіс.
4. Егер осы баптың 3-тармағында көрсетілген мерзімдер орындалмаса, дау Тараптарының кез келгені басқа уағдаластықтары болмаса, Париждегі Халықаралық сауда палатасы жанындағы Төрелік соттың төрағасына қажетті тағайындаулар жүргізу туралы өтініш жасай алады. Егер Төраға көрсетілген функцияны орындай алмаса немесе Уағдаласушы Тарап мемлекетінің азаматы болып табылса, осы Келісімнің 9-бабы 5-тармағының осындай қаулылары қолданылады.
5. Егер Тараптар басқаша келіспесе, төрелік сот өзінің рәсім ережелерін белгілейді. Шешімдер түпкілікті және міндетті болып табылады. Уағдаласушы Тараптардың әрқайсысы төрелік шешімдерді тануды және орындауды қамтамасыз етеді.
6. Дау тараптарының әрқайсысы өз сот мүшесін күтіп-бағу жөніндегі шығыстарды және төрелік рәсімдегі өз үлесіне сәйкес көтереді; төрағаны күтіп-бағу жөніндегі шығыстарды және өзге де шығыстарды олар дау тараптары ретінде тең бөліктерде көтеретін болады. Алайда, сот өз шешімінде Тараптардың бірінің шығындарын бөлудің басқа пропорциясын белгілей алады және бұл шешім екі тарап үшін де міндетті болады.
7. Даудың Тарабы болып табылатын Уағдаласушы Тарап аралық рәсімнің немесе сот шешімін орындаудың кез келген сатысында инвестордың сақтандыру шартының нәтижесінде келтірілген залалдың барлығын немесе бір бөлігін қамтитын өтем алғаны фактісіне сілтеме жасай алмайды.
8. Егер Уағдаласушы Тараптардың екеуі де мемлекеттер мен басқа мемлекеттердің азаматтары арасындағы инвестицияларға қатысты дауларды шешу туралы 1965 жылғы 18 наурыздағы Вашингтон Конвенциясының тараптары болған жағдайда, даулар Инвестициялар жөніндегі дауларды шешудің халықаралық орталығына былайша жіберілетін болады: осы баптың 2 - тармағында, а) тармақшасында көрсетілген даулар-инвестордың талабы бойынша, ал осы баптың 2 - тармағында, б) тармақшасында көрсетілген даулар-Уағдаласушы Тараптардың өзара келісімі бойынша.
11-бап Қорытынды ережелер
1. Уағдаласушы Тараптар халықаралық келісімдердің күшіне енуіне қатысты Уағдаласушы Тараптардың әрқайсысының ұлттық заңнамасында көзделген құқықтық рәсімдердің орындалуы туралы ноталармен алмасады.
Осы Келісімнің күшіне ену күні соңғы нотаны алған күн болып табылады.
2. Осы Келісім 10 (он) жылға жасалады және егер Уағдаласушы Тараптардың ешқайсысы осы баптың 6-тармағына сәйкес оның қолданылуын тоқтату ниеті туралы мәлімдемесе, келесі бес жылдық кезеңдерге автоматты түрде ұзартылуы мүмкін.
3. Осы Келісімнің ережелері 1991 жылғы 16 желтоқсаннан бастап жүзеге асырылған инвестицияларға да қолданылады.
4. Осы Келісімнің қолданысы тоқтатылғанға дейін жүзеге асырылған инвестицияларға қатысты осы Келісімнің барлық алдыңғы баптарының ережелері оның қолданысы тоқтатылған күннен бастап 10 (он) жыл бойы күшінде қалады.
5. Осы Келісімге Тараптар арасындағы жазбаша келісім бойынша түзетулер енгізілуі мүмкін. Егер Тараптардың әрқайсысы екінші Тарапқа осындай түзетудің күшіне енуіне кедергі келтіретін өзінің барлық формальдылықтарын реттегенін хабарласа, кез келген түзету күшіне енуі тиіс.
6. Уағдаласушы Тараптардың әрқайсысы қолданылу мерзімі аяқталғанға дейін бір жыл бұрын екінші Уағдаласушы Тарапты жазбаша хабардар ете отырып, осы Келісімнің қолданылуын алғашқы тоғыз жыл өткеннен кейін немесе одан кейінгі кез келген уақытта тоқтата алады.
Осыны куәландыру үшін біз, тиісті түрде уәкілетті өкілдер, осы Келісімге қол қойдық.
1994 жылғы 2 желтоқсанда Алматы қаласында қазақ, моңғол, орыс тілдерінде екі түпнұсқа данада жасалды, әрі барлық мәтіндердің күші бірдей.
Осы Келісімнің ережелерін түсіндіруде алшақтықтар туындаған жағдайда Уағдаласушы Тараптар Келісімнің орыс тіліндегі мәтінін басшылыққа алатын болады.
Қазақстан Республикасының
Президенті
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
