Қазақстан Республикасы мен Канада арасында қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек туралы шарт жасасу туралы
Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 23 маусымдағы N 1139 Жарлығы
Қазақстан Республикасы мен Канада арасындағы құқықтық қатынастар саласында өзара тиімді ынтымақтастық орнату мақсатында ҚАУЛЫ ЕТЕМІН: 1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасы мен Канада арасындағы қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек туралы шарттың жобасы мақұлдансын. 2. Қазақстан Республикасы мен Канада арасында қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек туралы шарт жасасу. 3. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап күшіне енеді.
Қазақстан Республикасының Президенті
Қазақстан Республикасы мен Канада арасындағы қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек туралы шарт
Бұдан әрі Тараптар деп аталатын Қазақстан Республикасы мен Канада екі елде де қылмыстық істер бойынша ынтымақтастық және өзара құқықтық көмек көрсету негізінде тергеудің, қылмыстық қудалаудың және қылмыстардың алдын алудың тиімділігін арттыруды қалап, төмендегілер туралы уағдаласты:
1 тарау. Жалпы ережелер
1-бап. Өзара құқықтық көмек көрсету
1. Тараптар осы Шартқа сәйкес бір-біріне қылмыстық істер бойынша өзара құқықтық көмек көрсетуге міндеттенеді. 2. Өзара құқықтық көмек деп сұрау салынатын Тараптың сұрау салатын тарапта жүргізілетін қылмыстық тергеу немесе қудалау мәселелері бойынша көрсететін кез келген көмегі, ол сұратылғанына не соттың немесе қандай да бір басқа органның көрсетуіне қарамастан түсініледі. 3. "Қылмыстық істер" термині: Қазақстан Республикасы үшін - соттар мен құқық қорғау органдарының қылмыстық қудалау мәселелері бойынша құзыретіне жататын істер; Канада үшін - парламент шығарған заңдарға немесе провинциялар заңнамасына сәйкес қылмыс болып табылатын әрекеттерге қатысты тергеу және қудалау.
2-бап. Құқықтық көмек көлемі
Құқықтық көмек мыналарды қамтиды: 1) адамдар мен заттарды табу және сәйкестендіру; 2) адамдардың жеке келуі туралы сұралатын құжаттарды қоса алғанда, құжаттарды тапсыру; 3) ақпарат пен құжаттарды ұсыну; 4) заттай дәлелдемелерді уақытша беруді қоса алғанда, заттарды ұсыну; 5) тінту және алу; 6) дәлелдемелер мен айғақтар жинау; 7) құқықтық көмек көрсету туралы өтініштерді орындау кезінде Сұрау салынатын Тараптан адамдардың болуына рұқсат беру; 8) айғақтар беру немесе тергеп-тексеруге көмек көрсету үшін қамаудағы адамдардың келуін қамтамасыз ету; 9) куәлардың келуін қамтамасыз етуге көмек көрсету не тергеп-тексеру жүргізетін адамдарға жәрдемдесу; 10) Қылмыстық жолмен алынған кірістерді анықтау, қамауға алу және тәркілеу жөнінде шаралар қабылдау; 11) егер бұл осы Шарттың мақсаттарына қайшы келмесе, өзге де құқықтық көмек көрсету.
3-бап. Құқықтық көмек көрсету туралы өтініштерді орындау
1. Құқықтық көмек көрсету туралы өтініштер сұрау салынатын Тараптың заңнамасына сәйкес дереу және егер оларға тыйым салынбаса - сұрау салушы Тарап көрсеткен тәртіппен орындалады. 2. Сұрау салынатын Тарап тиісті сұрау салу бойынша Сұрау салушы Тарапты құқықтық көмек көрсету туралы өтініштің орындалатын күні мен орны туралы хабардар етеді. 3. Сұрау салынатын Тараптың заңнамасында тыйым салынбаған көлемде құқықтық көмек көрсету туралы өтініште көрсетілген адамдарға оны орындау кезінде қатысуға рұқсат етіледі.
4-бап. Құқықтық көмек көрсетуден бас тарту немесе кейінге қалдыру
1. Егер Сұрау салынатын Тараптың пікірі бойынша құқықтық көмек көрсету туралы өтінішті орындау оның егемендігіне, қауіпсіздігіне, қоғамдық тәртібіне, елеулі мемлекеттік мүдделеріне нұқсан келтіруі не қандай да бір адамның қауіпсіздігіне қатер төндіруі мүмкін болса, құқықтық көмек көрсетуден бас тартылуы мүмкін. 2. Егер құқықтық көмек көрсету туралы өтінішті орындау Сұрау салынатын Тарапта жүргізілетін тергеуге немесе қудалауға кедергі келтіруі мүмкін болса, Сұрау салынатын Тарап құқықтық көмек көрсетуді кейінге қалдыруы мүмкін. 3 1. Егер Сұрау салынатын Тараптың пікірі бойынша құқықтық көмек көрсету туралы өтінішті орындау оның егемендігіне, қауіпсіздігіне, қоғамдық тәртібіне, елеулі мемлекеттік мүдделеріне нұқсан келтіруі не қандай да бір адамның қауіпсіздігіне қатер төндіруі мүмкін болса, құқықтық көмек көрсетуден бас тартылуы мүмкін. 2. Егер құқықтық көмек көрсету туралы өтінішті орындау Сұрау салынатын Тарапта жүргізілетін тергеуге немесе қудалауға кедергі келтіруі мүмкін болса, Сұрау салынатын Тарап құқықтық көмек көрсетуді кейінге қалдыруы мүмкін. 3. Сұрау ссалынатын Тарап Сұрау салушы Тарапқа құқықтық көмек көрсету туралы өтінішті толық орындамау не оның орындалуын кейінге қалдыру туралы өзінің шешімі туралы осындай шешімнің себептерін хабарлай отырып, дереу хабарлайды. 4. Құқықтық көмек көрсету туралы өтінішті орындаудан бас тартпас немесе оның орындалуын кейінге қалдырмас бұрын, Сұрау салынатын Тарап қажетті деп санайтын шарттармен құқықтық көмек көрсетудің барлық мүмкіндіктерін қарайды. Егер Сұрау салушы Тарап осы шарттармен көмекті қабылдаса, ол оларды сақтауы тиіс.
2 тарау. Арнайы ережелер
5-бап. Адамдар мен заттарды анықтау және сәйкестендіру
Сұрау салынатын Тараптың құзыретті органдары құқықтық көмек көрсету туралы өтініште көрсетілген адамдар мен заттарды табу және сәйкестендіру үшін барлық күш-жігерін салады.
6-бап. Құжаттарды тапсыру
1. Сұрау салынатын Тарап осы мақсатта өзіне берілген құжаттарды тапсыруға міндеттенеді. 2. Сұрау салушы Тарап жауап беруді немесе Сұрау салушы Тарапқа келуді көздейтін құжатты тапсыру т1. Сұрау салынатын Тарап осы мақсатта өзіне берілген құжаттарды тапсыруға міндеттенеді. 2. Сұрау салушы Тарап жауап беруді немесе Сұрау салушы Тарапқа келуді көздейтін құжатты тапсыру туралы өтінішті осындай жауапқа немесе келуге тағайындалған мерзімге дейінгі уақыттың ақылға қонымды шегінде береді. 3. Сұрау салынатын Тарап құжаттарды тапсырғанын Растауды Сұрау салушы Тарап көрсеткен тәсілмен жібереді.
7-бап. Ақпаратты, құжаттарды және заттарды ұсыну
1. Сұрау салынатын Тарап мемлекеттік мекемелер мен органдардың құжаттарын қоса алғанда, ашық қолжетімді ақпараттар мен құжаттардың көшірмелерін беруге міндеттенеді. 2. Сұрау салынатын Тарап мемлекеттік органға немесе мекемеге тиесілі, бірақ ашық қолжетімділікте болмайтын ақпаратты, құжаттарды және заттарды өзінің құқық қорғау және сот органдарына берілген сияқты көлемде және бірдей шарттарда бере алады. 3. Егер Сұрау салушы Тарап түпнұсқаларын сұрамаса, сұрау салынатын Тарап құжаттардың куәландырылған көшірмелерін ұұрау салушы Тарап түпнұсқаларын сұрамаса, сұрау салынатын Тарап құжаттардың куәландырылған көшірмелерін ұсына алады. 4. Сұрау салушы Тарапқа ұсынылған құжаттардың түпнұсқалары немесе заттар сұрау салынатын Тарапқа соңғысының сұрау салуы бойынша дереу қайтарылады. 5. Сұрау салынатын Тараптың заңнамасында бұған тыйым салынбағандықтан, құжаттар немесе заттар Сұрау салушы Тараптың заңнамасына сәйкес олардың жол берілуін қамтамасыз ету мақсатында сұрау салушы Тарап көрсете алатындай түрде ұсынылады немесе куәландырылады.
8-бап. Тінту және алу
1. Сұрау салынатын Тарап тінту және алу жүргізу туралы өтінішті орындауға міндеттенеді. 2. Тінту және алу туралы өтінішті орындаған құзыретті орган сұрау салушы Тарап құжаттардың және заттардың сәйкестендірілуіне, жай-күйіне, тұтастығына және иелік ету тарихына және оларды алу жүргізілген мән-жайларға қатысты (бірақ тек қана емес) сұрата алатын ақпаратты ұсынады.
9-бап. Дәлелдемелерді жинау
1. Сұрау салынатын Тараптың айғақтар беру және құжаттарды немесе заттарды ұсыну сұралатын тұлғасы қажет болған жағдайда Сұрау салынатын Тараптың заңнамасына сәйкес осы құжаттарға немесе заттарға айғақтар беру және ұсыну үшін құзыретті органға немесе сотқа шақырылады. 2. Сұрау салынатын Тараптың заңнамасында тыйым салынбаған көлемде және тәртіппен сұрау салушы Тараптың мемлекеттік қызметшілеріне және құқықтық көмек көрсету туралы өтініште көрсетілген басқа да адамдарға өтінішті орындау кезінде қатысуға және СұраСұрау салынатын Тараптың заңнамасында тыйым салынбаған көлемде және тәртіппен сұрау салушы Тараптың мемлекеттік қызметшілерін көмек көрсету туралы өтініште көрсетілген басқа да адамдарға өтінішті орындау кезінде қатысуға және Сұрау салынатын Тараптың аумағында жүргізілетін процеске қатысуға рұқсат етіледі. 3. Процеске қатысу құқығы сұрақтар қою құқығын қамтиды. Құқықтық көмек көрсету туралы өтінішті орындау кезінде қатысқан адамдарға іс жүргізу әрекеттерінің сөзбе-сөз жазбасын жүргізуге рұқсат етіледі. Мұндай сөзбе-сөз жазуды жүзеге асыру үшін техникалық құралдарды пайдалануға рұқсат етіледі.
10-бап. Дәлелдемелер беру немесе тергеуге көмек көрсету
Сұрау салушы Тараптың өтініші бойынша Сұрау салынатын Тарап адамды тергеп-тексеруге көмек көрсетуге немесе Сұрау салушы Тарапқа куә ретінде келуге шақырады және оның келісімін сұрайды. Бұл ретте Сұрау салушы Тарап өтініште барлық төленетін шығыстар туралы хабарлайды.
11-бап. Айғақтар беру немесе тергеуге көмек көрсету мақсатында қамаудағы адамдардың келуін қамтамасыз ету
1. Сұрау салынатын Тараптың юрисдикциясы шегінде күзетпен ұсталатын адам Сұрау салушы Тараптың талабы бойынша Сұрау салушы Тарапқа тергеп-тексеру жүргізуге жәрдемдесу үшін немесе осындай адамның беруге ерікті келісімі болған жағдайда және егер мұндай адамды беруге кедергі келтіретін негіздер болмаса, процесте куәгерлік айғақтар беру үшін уақытша берілуге тиіс. Сұрау салушы Тарап осындай адамдырау салынатын Тараптың юрисдикциясы шегінде күзетпен ұсталатын адам Сұрау салушы Тараптың талабы бойынша Сұрау салушы Тарапқа тергеп-тексеру жүргізуге жәрдемдесу үшін немесе осындай адамның беруге ерікті келісімі болған жағдайда және егер мұндай адамды беруге кедергі келтіретін негіздер
12-бап. Қауіпсіздік кепілдіктері
1. Сұрау салушы Тараптың аумағында оның осы аумақта болу қажеттілігі туралы өтінішке сәйкес тұрған адамды 11-баптың 1-параграфында көзделгендерден басқа ешбір жағдайда қамауға алуға немесе жеке бас бостандығын кез келген басқа шектеуге ұшыратуға болмайды; бұл адамды қандай да бір іс-әрекеті үшін де қудалауға болмайды немесе бұл адамның Сұрау салынатын Тараптың юрисдикциясынан кетуіне дейінгі әрекетсіздік. Мұндай кепілдіктер осы адам Сұрау салушы Тараптың аумағында осындай әрекеттерді немесе әрекетсіздікті жасағаны үшін өзін кінәлі деп таныған жағдайда да беріледі, сондай-ақ мұндай адам осы өтініш жататын басқа іс бойынша куәлік беруге міндетті емес. 2. Осы баптың 1-параграфы, егер Сұрау салушы Тараптың юрисдикциясынан кету мүмкіндігі бар адам оның қатысуы бұдан былай талап етілмейтіні туралы ресми хабарланған сәттен бастап отыз күн ішінде оны тастап кетпесе немесе осындай юрисдикциядан шығып қалса, ол адам оған өз еркімен қайтып келген жағдайда қолдануға жатпайды. 3. Сұрау салушы Тараптың юрисдикциясына келуден бас тартқан кез келген адамға ол үшін Сұрау салынатын немесе Сұрау салушы Тарапта ешқандай санкциялар немесе мәжбүрлеу шаралары қолданылмайды.
13-бап. Қылмыстық жолмен алынған кірістер
1. Сұрау салынатын Тарап, сұрау салу бойынша, Қылмыстық жолмен алынған қандай да бір табыстың оның аумағында табылғанын анықтау үшін барлық күш-жігерін жұмсайды және Сұрау салушы Тарапқа өзінің күш-жігерінің нәтижелері туралы хабарлайды. 2. Осы баптың 1-параграфына сәйкес Қылмыстық жолмен алынған табыстар табылған кезде Сұрау салынатын Тарап оларды қамауға алу және кейіннен тәркілеуді қамтамасыз ету мақсатында оның заңнамасында жол берілетін шараларды қабылдайды. 3. Тараптар әрбір нақты жағдайда: 1) Қылмыстық жолмен алынған кірістерді беру туралы уағдаласа алады; 2) Осы баптың ережелеріне сәйкес үшінші тұлғалардың осы табыстарға құқықтарын ескере отырып жіберілген құқықтық көмек көрсету туралы өтінішіне байланысты тәркіленгендер.
3-тарау. Рәсім
14-бап. Құқықтық көмек көрсету туралы өтініштердің мазмұны
1. Барлық жағдайларда құқықтық көмек көрсету туралы өтініште: 1) сұрау салу жататын тергеп-тексеруді немесе сот қудалауын жүргізетін құзыретті орган; 2) Нақты мән-жайлардың қысқаша сипаттамасын және қолданылатын заңдар мәтіндерінің көшірмесін қоса алғанда, тергеп-тексерудің немесе сот қудалауының сипаты; 3) сұрау салу берілетін мақсат және Сұрау салынатын Заңның сипаттамасы көрсетілуге тиіс. 4) сақталуы талап етілетін құпиялылық дәрежесі және тиісті негіздемелер; 5) өтінішті орындау мерзімдері. 2. Мынадай жағдайларда құқықтық көмек көрсету туралы өтініште: 1) дәлелдемелерді жинау, тінту және алу жүргізу не Қылмыстық жолмен алынған кірістерді табу, қамауға алу немесе тәркілеу туралы өтініш жіберілген жағдайда - Қылмыстық жолмен алынған дәлелдемелер немесе кірістер сұрау салынатын Тараптың аумағында табылуы мүмкін екенін растайтын ақпарат қамтылуға тиіс; 2) адамдардан айғақтар жинау туралы өтініш жіберілген жағдайда-ант берілген немесе салтанатты өтінішпен немесе заңда көзделген басқа да тәсілмен расталған айғақтардың талап етілетінін көрсету, сондай-ақ Сұрау салынатын айғақтардың немесе өтініштердің нысанасын сипаттау; 3) заттай дәлелдемелер уақытша берілген жағдайда-заттай дәлелдемелердің сұрау салынатын Тараптың аумағында осы орналасқан жері және заттай дәлелдемелер Сұрау салушы Тарапта сақтауда заттай дәлелдемелері болатын адамды немесе адамдар санатын, заттай дәлелдемелерді жеткізу орнын, жүргізілуге тиіс кез келген тексерулерді және заттай дәлелдемелер қайтарылатын күнді көрсету; 4) қамаудағы адамдардың келуі қамтамасыз етілген жағдайда - беру кезінде оларды күзетпен ұстайтын адамды немесе адамдар санатын, жеткізу орнын және олардың қайтып оралған күнін көрсету. 3. Қажет болған жағдайда және мүмкіндігінше құқықтық көмек көрсету туралы өтініште: 1) өзіне қатысты тергеп-тексеру немесе сот қудалауы жүргізілетін адамның немесе адамдардың жеке басы, азаматтығы және орналасқан жері; 2) Сұрау салушы Тараптың пікірі бойынша орындалуы тиіс кез келген нақты рәсімнің немесе талаптың толық сипаттамасы және тиісті негіздеме көрсетілуі тиіс. 4. Егер Сұрау салынатын Тарап құқықтық көмек көрсету туралы өтінішті орындау үшін ақпарат жеткіліксіз деп есептесе, ол қосымша мәліметтер сұратуы мүмкін. 5. Өтініш жазбаша нысанда жасалады. Кейінге қалдыруға болмайтын жағдайларда құқықтық көмек көрсету туралы өтініш ауызша мәлімделуі мүмкін, бірақ одан кейін жазбаша түрде дереу расталуға тиіс.
15-бап. Орталық органдар
Осы Шарттың мақсаттары үшін орталық органдар құқықтық көмек көрсету туралы барлық өтініштерді береді және алады. Орталық органдарға: 1) Қазақстан Республикасы тарапынан - Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы; 2) Канада тарапынан - Әділет министрі немесе ол уәкілеттік берген ресми тұлға жатады.
16-бап. Құпиялылық
1. Сұрау салынатын Тарап Сұрау салушы Тараппен консультациялардан кейін ақпараттың не дәлелдемелердің, сондай-ақ олардың көздерінің құпия сақталуын не жария етілуін немесе Сұрау салынатын Тарап көрсетуі мүмкін шарттарға сәйкес ғана пайдаланылуын талап ете алады. 2. Сұрау салушы Тарап өтініштің, оның мазмұнының, Ілеспе құжаттарының және өтінішке сәйкес қабылданған кез келген әрекеттің құпия сақталуын талап ете алады. Егер өтінішті құпиялылықты бұзбай орындау мүмкін болмаса, онда Сұрау салынатын Тарап бұл туралы сұрау салушы Тарапқа өтініш орындалғанға дейін хабарлауға тиіс және соңғысы өтініштің кез келген жағдайда орындалуы тиіс екендігін айқындайды.
17-бап. Ақпарат пен дәлелдемелік материалды пайдалануды шектеу
Сұрау салушы Тарап ақпаратты немесе дәлелдемелерді сұрау салынатын Тараптың орталық органының алдын ала келісімінсіз құқықтық көмек көрсету туралы өтініште көрсетілгеннен өзгеше мақсаттар үшін жария етпеуге не пайдаланбауға тиіс.
18-бап. Куәлік
Осы Шартқа сәйкес берілген құжаттар мен заттар, осы Шарттың 7-бабында көрсетілген жағдайларды қоспағанда, куәліктің қандай да бір нысанын талап етпейді.
19-бап. Тіл
Қазақстан Республикасынан жіберілген сұрау салулар мен оларға қоса берілетін құжаттар ағылшын немесе француз тілдеріне аудармамен сүйемелденуге тиіс. Канададан жіберілген сұрау салу және оған қоса берілетін құжаттар қазақ немесе орыс тілдеріне аудармамен жүргізілуі тиіс.
20-бап. Құқықтық көмек көрсетуге байланысты шығыстар
1. Сұрау салынатын Тарап оларды Сұрау салушы Тарап көтеретін мынадай жағдайларды қоспағанда, құқықтық көмек көрсету туралы өтініштерді орындауға байланысты шығыстарды көтереді: 1) Сұрау салушы Тараптың өтініші бойынша адамды Сұрау салушы Тараптың аумағына немесе аумағынан жеткізуге байланысты шығыстар және Сұрау салушы Тараптың аумағында болған уақытында осы тұлғаға төленетін барлық шығыстар осы Шарттың 10 немесе 11-баптарына сәйкес өтінішке сәйкес; 2) сарапшылардың шығыстары және олардың гонорарлары; 3) жазбаша, ауызша аударуға және хаттамаларды жүргізуге байланысты шығыстар. 2. Егер құқықтық көмек көрсету туралы өтінішті орындау төтенше шығындарды талап ететіні белгілі болса, Тараптар сұратылған құқықтық көмек көрсетілуі мүмкін жағдайларды анықтау мақсатында кеңес алады.
4-тарау. Қорытынды ережелер
21-бап. Өзге де құқықтық көмек
Осы Шарт Тараптардың басқа шарттарға, келісімдерге және өзге де уағдаластықтарға сәйкес міндеттемелерін қозғамайды, сондай-ақ тараптарға басқа шарттар мен келісімдерге сәйкес бір-біріне көмек көрсетуге не көрсетуді жалғастыруға кедергі келтірмейді.
22-бап. Кеңес беру
Тараптар дереу, Тараптардың бірінің өтініші бойынша осы Шартты түсіндіруге және қолдануға қатысты консультациялар жүргізеді.
23-бап. Өзгерістер мен толықтырулар енгізу
Тараптар өзара келісім бойынша осы Шарттың мәтініне өзгерістер мен толықтырулар енгізе алады.
24-бап. Шарттың күшіне енуі және оның қолданылуын тоқтату
1. Осы Шарт Тараптар оның күшіне енуі үшін қажетті өзінің барлық ішкі құқықтық рәсімдерінің орындалғаны туралы бір-бірін жазбаша түрде хабардар еткеннен кейін 30 күн өткен соң күшіне енеді. 2. Осы Шарт, егер олар байланысты құқық бұзушылықтар осы сәтке дейін болған болса да, күшіне енгеннен кейін жіберілген құқықтық көмек көрсету туралы барлық өтініштерге қолданылады. 3. Тараптардың кез келгені осы Шарттың қолданылуын тоқтата алады. Осы Шарт Тараптардың бірі екінші Тараптың Шарттың қолданылуын тоқтату туралы ресми жазбаша хабарламасын алған күннен бастап алты айдан кейін өзінің қолданылуын тоқтатады. 4. Осы баптың 3-параграфына сәйкес Шарттың қолданылуын тоқтату туралы алынған хабарламаға қарамастан, Тараптар осындай хабарламаны алғанға дейін жасалған құқықтық көмек көрсету туралы сұрау салуларды орындауды жалғастырады.
Жасалған ________ "" ______2003 екі данада, әрқайсысы қазақ, орыс, ағылшын және француз тілдерінде және барлық мәтіндердің күші бірдей.
Қазақстан Республикасы Үшін Канада Үшін
Қазақстан Республикасының
Президенті
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
