20-бап. Тауарлық және сұйытылған мұнай газына баға белгілеу Газ және газбен жабдықтау туралы Заңы
1. Экономикалық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында уәкілетті орган айқындаған жағдайларда және тәртіппен Қазақстан Республикасында ішкі нарықта тауарлық газды көтерме саудада өткізудің шекті бағаларын, сондай-ақ сұйытылған мұнай газын тауар биржаларынан тыс өнім беру жоспары шеңберінде көтерме және бөлшек саудада өткізудің шекті бағаларын мемлекеттік реттеу белгіленуі мүмкін.
2. Тауарлық газды ішкі нарықта көтерме саудада өткізудің шекті бағалары өнім беру өңіріне байланысты, оның ішінде тұтынушылардың мынадай санаттары бойынша белгіленуі мүмкін:
1) мұнай-газ-химия өнімдерін өндіру жөніндегі инвестициялық жобаларды іске асыру мақсатында өнеркәсіптік өндірісте отын және (немесе) шикізат ретінде пайдалану үшін тауарлық газды сатып алатын өнеркәсіптік тұтынушы-инвесторлар;
2) электр станцияларының тізбесіне енгізілген тұтынушылар;
3) сығымдалған және (немесе) сұйытылған табиғи газ өндіру үшін тауарлық газды сатып алатын өнеркәсіптік тұтынушы-инвесторлар;
4) ірі коммерциялық тұтынушылар, цифрлық майнерлер, цифрлық майнингті жүзеге асыру үшін электр энергиясын өндіруді жүзеге асыратын тұлғалар, цифрлық майнерлерді электр энергиясымен жабдықтауды жүзеге асыратын тұлғалар.
3. Осы баптың 2-тармағында көрсетілген шекті бағалар, егер тұтынушылардың жекелеген санаттары үшін:
1) мұнай-газ-химия өнімін өндіру жөніндегі инвестициялық жобаларды іске асыру мақсатында өнеркәсіптік өндірісте отын және (немесе) шикізат ретінде пайдалану үшін тауарлық газды сатып алатын өнеркәсіптік тұтынушы-инвесторлар үшін – әрбір тұтынушы үшін жеке он бес жылға;
2) электр станцияларының тізбесіне енгізілген тұтынушылар үшін – әрбір тұтынушы үшін жеке бес жылға;
3) ірі коммерциялық тұтынушылар, цифрлық майнерлер, цифрлық майнингті жүзеге асыру үшін электр энергиясын өндіруді жүзеге асыратын тұлғалар, цифрлық майнерлерді электр энергиясымен жабдықтауды жүзеге асыратын тұлғалар үшін – жыл сайын болып өзгедей белгіленбесе, әрбір бес жыл сайын 15 мамырдан кешіктірілмейтін мерзімде белгіленеді.
Ішкі нарықта тауарлық газды көтерме саудада өткізудің шекті бағаларын түзету тауарлық газды сатып алу бағасының, тауарлық газ құрылымының және (немесе) көздерінің және (немесе) тауарлық газды магистральдық газ құбыржолдары арқылы тасымалдауға, тауарлық газды жерасты газ қоймаларында сақтауға арналған мемлекеттік реттеуге жататын тарифтердің өзгеруіне байланысты ұлттық оператордың уәкілетті органға жүгінуі негізінде жылына бір реттен асырмай, жыл сайын 1 шілдеде жүргізіледі.
4. Ішкі нарықта тауарлық газды көтерме саудада өткізудің осы бапқа сәйкес белгіленген шекті бағалары:
1) ұлттық операторға;
2) газ және (немесе) газ конденсаты кен орындарынан алынатын шикі газдан өндірілген тауарлық газдың меншік иелерінің;
3) сұйытылған табиғи газды қайтадан газға айналдыру процесінде алынған;
4) Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерде өндірілген және тұтыну үшін Қазақстан Республикасының аумағына әкелінген тауарлық газдың меншік иелерінің;
5) Қазақстан Республикасының халықаралық шарттары негізінде Қазақстан Республикасында алынатын шикі газдан Қазақстан Республикасының аумағынан тысқары жерде өндірілген тауарлық газдың меншік иелерінің;
6) газ және газбен жабдықтау саласындағы әріптестік шеңберінде жасалатын шарт негізінде өндірілген тауарлық газдың меншік иелерінің;
7) ережелерінде иеліктен шығарылатын шикі және (немесе) тауарлық газды сатып алуға мемлекеттің артықшылықты құқығы көзделетін, Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 755-бабына сәйкес салық режимінің тұрақтылығына ие өнімді бөлу туралы келісім (келісімшарт) шеңберінде жер қойнауын пайдаланушы өндіріп алған (өндірген) тауарлық газды өткізу жөніндегі қатынастарға қолданылмайды.
5. Тауарлық газды бекітілген тұтыну нормаларынан асатын көлемде бөлшек саудада өткізу бағалары уәкілетті орган бекіткен тәртіппен коэффициенттерді қолдану арқылы айқындалады.
6. Ірі коммерциялық тұтынушылар үшін тауарлық газды бөлшек саудада өткізу бағалары тиісті өнім беру өңірінде электр энергиясын бірыңғай сатып алушыға өткізілетін электр энергиясын өндіру үшін пайдаланылатын тауарлық газды бөлшек саудада өткізу бағалары деңгейінде 1,2 есептік коэффициентін қолдана отырып, бірақ ірі коммерциялық тұтынушылар үшін тауарлық газды бөлшек саудада өткізу бағаларынан асырмай, олар бір мезгілде мынадай өлшемшарттарды сақтаған:
1) 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін Қазақстан Республикасының жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды қолдау саласындағы заңнамасына сәйкес өнеркәсіптік кешен ретінде шартты тұтынушылар тізбесіне енгізілген;
2) 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін Қазақстан Республикасының электр энергетикасы туралы заңнамасына сәйкес Тұлғалар топтарының тізіліміне енгізілген;
3) 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік кодексіне сәйкес жасалған Қазақстан Республикасының Үкіметімен инвестициялық міндеттемелер туралы келісім болған кезде белгіленеді.
Осы тармақтың бірінші бөлігінің ережелері өздері тұтынатын электр энергиясын өндіру үшін тікелей пайдаланылатын тауарлық газдың көлеміне қолданылады, ол 2025 жылы көрсетілген мақсаттар үшін пайдаланылған тауарлық газдың нақты көлемінен он пайыздан артық аспауға тиіс.
7. Сұйытылған мұнай газын тауар биржаларынан тыс өнім беру жоспары шеңберінде көтерме және бөлшек саудада өткізудің шекті бағалары өнім беру өңіріне және оны сатып алуды жүзеге асыратын сұйытылған мұнай газымен жабдықтау жүйелері субъектілерінің санатына қарай белгіленеді.
8. Тауарлық газды ішкі нарықта немесе сұйытылған мұнай газын тауар биржаларынан тыс өнім беру жоспары шеңберінде өткізуді жүзеге асыратын тұлғалар белгіленген шекті бағаларды, сондай-ақ бекітілген тұтыну нормаларынан асып кеткен жағдайда, коэффициенттерді қолдану арқылы айқындалған тауарлық газды бөлшек саудада өткізу бағаларын асырмауға міндетті.
Қазақстан Республикасының 2012 жылғы 9 қаңтардағы № 532-IV Заңы.
Осы Заң Қазақстан Республикасында газ және газбен жабдықтау саласындағы қоғамдық қатынастарды реттеудің құқықтық, экономикалық және ұйымдастырушылық негіздерін айқындайды және Қазақстан Республикасының газға деген ішкі қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін, сондай-ақ газбен жабдықтау жүйелерінің объектілерін тиімді, сенімді және қауіпсіз пайдалану үшін жағдай жасауға бағытталған.
Қазақстан Республикасының
Президенті
© 2012. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты» ШЖҚ РМК
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы