Алаяқтық – алдау жолымен бөтеннің мүлкін жымқыру фактісі бойынша қылмыстық істі тоқтату туралы тергеушіге өтінішхат

Алматы қаласы ПД Медеу аудандық полиция басқармасы 

жанындағы ПБ аға тергеушісіполиция майоры Кабитова Д.К.-ға

күдікті Бой Ми Турсунгалиевнаның қорғаушысы 

–адвокат Нигметов Сабит Давлетовичтен

ЖСН ....

Алматы қ., Абылай хан даңғылы,

79-үй, 304-кеңсетел. 87009785755

Қылмыстық істі тоқтату туралы өтінішхат

Алматы қаласы Полиция департаментінің Медеу аудандық полиция басқармасының Полиция бөлімінің өндірісінде менің қорғауымдағы Бой Мей Т.-ға қатысты ЕРДР №267570031000133 қылмыстық ісі бар.

Бой М.Т.-ның әрекеті ҚР ҚК-нің 190-бабы 3-бөлігінің 1), 4) тармақшаларында көзделген, яғни алдау және сенімді теріс пайдалану жолымен бөтеннің мүлкін ірі мөлшерде, бірнеше рет жымқыру – алаяқтық ретінде сараланған.

Қазіргі уақытта Бой М.Т. және жәбірленушілер К А.Г., Аа С.Т., Ка А.Т. қылмыстық процесс шеңберінде медиация тәртібімен татуласты.

Қылмыстық процесс барысында жасалған медиация тәртібімен тараптардың татуласуы туралы келісімдердің мәтіндеріне сәйкес жәбірленушілер К А.Г., Аа С.Т., Ка А.Т.:

Жәбірленуші К А.Г. келтірілген залалды өтеу ретінде 2 040 000 теңге қабылдауға келісіп, Бой М.Т.-ға талап-арызы жоқ екенін білдірді.

Жәбірленуші Аа С.Т. келтірілген залалды өтеу ретінде 3 700 000 теңге қабылдауға келісіп, Бой М.Т.-ға талап-арызы жоқ екенін білдірді.

Жәбірленуші Ка А.Т. келтірілген залалды өтеу ретінде 7 000 000 теңге қабылдауға келісіп, Бой М.Т.-ға талап-арызы жоқ екенін білдірді.

Осылайша, қылмыстық іс мерзімінен бұрын қозғалған және төмендегі негіздер бойынша тоқтатылуға жатады.

Жоғарғы Соттың «Алаяқтық туралы істер бойынша сот практикасы туралы» нормативтік қаулысының 1-тармағына сәйкес, алаяқтықтың міндетті белгісі кінәлі адамның пайдакүнемдік мақсатының болуы, яғни бөтеннің мүлкін құқыққа қайшы және өтеусіз түрде өз меншігіне айналдыруға ұмтылысы болып табылады.

Алайда Бой М.Т.-ның тұрақты түрде берген түсініктемелерінен оның жәбірленушілерден ақшаны сыйақы (пайыз) төлеу шартымен қарызға алғаны көрінеді, атап айтқанда:

– жәбірленуші Ка А.Г.-дан 3 000 000 теңге, айына 10% мөлшерінде сыйақы төлеу шартымен алған. Қылмыстық іс қозғалғанға дейін оған 1 000 000 теңгені қайтарған.

– жәбірленуші Кой А.Т.-дан 12 000 000 теңге, 1 200 000 теңге мөлшерінде сыйақы төлеу шартымен алған. Қылмыстық іс қозғалғанға дейін оған шамамен 7 000 000 теңгені қайтарған.

– жәбірленуші Аой С.Т.-дан 2 600 000 теңге, айына 15% мөлшерінде сыйақы төлеу шартымен алған. Қылмыстық іс қозғалғанға дейін оған 2 300 000 теңгені қайтарған.

Бой М.Т.-ның түсініктемелері қылмыстық іс материалдарымен, атап айтқанда, жәбірленушілермен болған хат алмасудың ұсынылған скриншоттарымен, «Kaspi Bank» АҚ-дағы Бой М.Т.-ның шоты бойынша үзінді көшірмелермен және қылмыстық қудалау органына ұсынылған «Kaspi Gold» түбіртектерімен сәйкес келеді.

Қылмыстық процесс барысында жасалған медиация тәртібімен тараптардың татуласуы туралы келісімдерге сәйкес жәбірленушілер К А.Г., Аа С.Т., Ка А.Т. Бой М.Т.-ның уәждерімен келісетіндерін растады.

Сонымен қатар, Бой М.Т.-ның ақшаны жәбірленушілерден 2023–2024 жылдары жымқырғаны болжанғанына қарамастан, соңғылары полицияға тек 2026 жылы жүгінгенін ескеру қажет. Бұл да Бой М.Т.-ның ақшаны алғаннан кейін жәбірленушілерге сыйақы төлеп отырғаны және осыған байланысты олардың полицияға немесе сотқа жүгінбегені туралы түсініктемелерін жанама түрде растайды.

Қылмыстық заңнамаға сәйкес, алаяқтық бөтеннің мүлкін алдау немесе сенімді теріс пайдалану жолымен иемденуге бағытталған тікелей қасақаналықпен ғана жасалуы мүмкін. Алаяқтықтың міндетті шарты – мәміле жасалған кезде адамның аталған мүлікті өтеусіз иемдену ниетінің (қасақаналығының) болуы.

Іс бойынша Бой М.Т.-да алдаудың немесе бөтеннің мүлкін құқыққа қайшы және өтеусіз иемдену мақсатының болғаны дәлелденбеген, сондықтан ол ҚР ҚК-нің 190-бабы бойынша қылмыстық жауаптылыққа тартылуға жатпайды.

Бой М.Т.-ны ҚР ҚК-нің 190-бабы бойынша қылмыстық жауаптылыққа тартқан жағдайда, Қазақстан Республикасы Конституциясының 77-бабының 3) тармақшасында бекітілген, адамның кінәлілігіне қатысты кез келген күмән оның пайдасына түсіндірілетін талап бұзылады.

Осылайша, Бой М.Т. мен жәбірленушілер Қым А.Г., Аой С.Т., Кой А.Т. арасында қарыз шартын жасасу және Бой М.Т.-ның қарыз сомасын қайтару жөніндегі міндеттемесін орындамауы түріндегі азаматтық-құқықтық қатынастардың болғаны анық байқалады.

ҚР ҚПК-нің 35-бабы 1-бөлігінің 2) тармағына сәйкес, Бой М.Т.-ның әрекетінде ҚР ҚК-нің 190-бабы 3-бөлігінің 1), 4) тармақшаларында көзделген қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты қылмыстық іс тоқтатылуға жатады.

Жоғарыда баяндалғандардың негізінде, ҚР ҚПК-нің 70, 99-баптарын басшылыққа ала отырып, сұраймын:

– ЕРДР №267570031000133 қылмыстық ісін Бой М.Т.-ның әрекеттерінде ҚР ҚК-нің 190-бабы 3-бөлігінің 1), 4) тармақшаларында көзделген қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты тоқтатуды.

Қорғаушы – адвокат ____________________ С. Нигметов

09.04.2026 ж.

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы