Алаяқтық фактісі бойынша қылмыстық істі тоқтату туралы прокурорға өтінішхат
Алматы қаласы Медеу ауданының прокурорыМасақбаев И.Б.-ға
күдікті Бой Ми Тұрсынғалиевнаның қорғаушысы –адвокат Нигметов Сабит Дәулетовичтен
ЖСН 820125350700Алматы қ., Абылай хан даңғылы, 79 үй, 304 кеңсетел. 87009785755
Қылмыстық істі тоқтату туралы өтінішхат
Алматы қаласы Полиция департаментінің Медеу аудандық полиция басқармасы Полиция бөлімінің өндірісінде менің қорғауымдағы Бой Мей Т.-ға қатысты ЕРДР №267570031000133 қылмыстық ісі бар.
Бой М.Т.-ның әрекеті ҚР ҚК-нің 190-бабы 3-бөлігінің 1), 4) тармақшалары бойынша, яғни алдау және сенімді теріс пайдалану жолымен бөтеннің мүлкін ірі мөлшерде, бірнеше рет жымқыру – алаяқтық ретінде сараланған.
Қазіргі уақытта Бой М.Т. мен жәбірленушілер К А.Г., А С.Т., К А.Т. қылмыстық процесс шеңберінде медиация тәртібімен татуласты.
Қылмыстық процесс барысында медиация тәртібімен тараптардың татуласуы туралы жасалған келісімдердің мәтіндеріне сәйкес жәбірленушілер К А.Г., А С.Т., К А.Т.:
Жәбірленуші К А.Г. залалды өтеу ретінде 2 040 000 теңге сомасын қабылдауға келісті, Бой М.Т.-ға қатысты талап-арызы жоқ.
Жәбірленуші А С.Т. залалды өтеу ретінде 3 700 000 теңге сомасын қабылдауға келісті, Бой М.Т.-ға қатысты талап-арызы жоқ.
Жәбірленуші К А.Т. залалды өтеу ретінде 7 000 000 теңге сомасын қабылдауға келісті, Бой М.Т.-ға қатысты талап-арызы жоқ.
Осылайша, қылмыстық іс мерзімінен бұрын қозғалған және төмендегі негіздер бойынша тоқтатылуға жатады.
Жоғарғы Соттың «Алаяқтық туралы істер бойынша сот практикасы туралы» нормативтік қаулысының 1-тармағына сәйкес алаяқтықтың міндетті белгісі кінәлі адамның пайдакүнемдік мақсатының болуы, яғни бөтеннің мүлкін құқыққа қайшы және өтеусіз түрде өз меншігіне айналдыруға ұмтылысы болып табылады.
Алайда, Бой М.Т.-ның тұрақты берген түсініктемелерінен оның жәбірленушілерден сыйақы (пайыз) төлеу шартымен қарызға ақша алғаны көрінеді, атап айтқанда:
– жәбірленуші Ка А.Г.-дан ай сайынғы 10% мөлшерінде сыйақы төлеу шартымен 3 000 000 теңге алған. Қылмыстық іс қозғалғанға дейін оған 1 000 000 теңгені қайтарған.
– жәбірленуші Кой А.Т.-дан 1 200 000 теңге мөлшерінде сыйақы төлеу шартымен 12 000 000 теңге алған. Қылмыстық іс қозғалғанға дейін оған шамамен 7 000 000 теңге қайтарған.
– жәбірленуші Аой С.Т.-дан ай сайынғы 15% мөлшерінде сыйақы төлеу шартымен 2 600 000 теңге алған. Қылмыстық іс қозғалғанға дейін оған 2 300 000 теңге қайтарған.
Бой М.Т.-ның түсініктемелері қылмыстық іс материалдарымен, атап айтқанда, жәбірленушілермен хат алмасудың ұсынылған скриншоттарымен, «Kaspi Bank» АҚ-дағы Бой М.Т.-ның шоты бойынша үзінді көшірмелермен және қылмыстық қудалау органына ұсынылған «Kaspi Gold» түбіртегімен сәйкес келеді.
Қылмыстық процесс барысында медиация тәртібімен тараптардың татуласуы туралы жасалған келісімдерге сәйкес жәбірленушілер К А.Г., А С.Т., К А.Т. Бой М.Т.-ның дәлелдерімен келісетіндерін растаған.
Сонымен қатар, Бой М.Т. жәбірленушілерден ақшаны 2023–2024 жылдары иемденді деп көрсетілгеніне қарамастан, соңғылары полицияға тек 2026 жылы жүгінгенін ескеру қажет. Бұл да Бой М.Т.-ның ақшаны сыйақы төлей отырып алғаны және осыған байланысты жәбірленушілердің полицияға немесе сотқа жүгінбегені туралы түсініктемелерін жанама түрде растайды.
Қылмыстық заңнамаға сәйкес, алаяқтық бөтеннің мүлкін алдау немесе сенімді теріс пайдалану арқылы иемденуге бағытталған тікелей ниетпен ғана жасалуы мүмкін. Алаяқтықтың міндетті шарты мәміле жасалған кезде адамның осы мүлікті өтеусіз иемденуге бағытталған ниетінің (пиғылының) болуы болып табылады.
Іс бойынша Бой М.Т.-ның алдауының немесе бөтеннің мүлкін құқыққа қайшы және өтеусіз иемдену мақсатының болғаны дәлелденбеген, осыған байланысты ол ҚР ҚК-нің 190-бабы бойынша қылмыстық жауаптылыққа тартылуға жатпайды.
Бой М.Т.-ны ҚР ҚК-нің 190-бабы бойынша қылмыстық жауаптылыққа тартқан жағдайда, Қазақстан Республикасы Конституциясының 77-бабының 3) тармақшасында көзделген, кінәлілік жөніндегі кез келген күмән айыпталушының пайдасына түсіндірілетіні туралы талап бұзылады.
Осылайша, Бой М.Т. мен жәбірленушілер Қым А.Г., Аой С.Т., Кой А.Т. арасында қарыз шартын жасасуға және Бой М.Т.-ның қарыз сомасын қайтару жөніндегі міндеттемесін орындамауына байланысты азаматтық-құқықтық қатынастардың болғаны анық көрінеді.
ҚР ҚПК-нің 35-бабы 1-бөлігінің 2) тармағына сәйкес, қылмыстық іс Бой М.Т.-ның әрекетінде ҚР ҚК-нің 190-бабы 3-бөлігінің 1), 4) тармақшаларында көзделген қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты тоқтатылуға жатады.
Жоғарыда баяндалғандардың негізінде, ҚР ҚПК-нің 70, 99-баптарын басшылыққа ала отырып, СҰРАЙМЫН:
– ЕРДР №267570031000133 қылмыстық ісін Бой М.Т.-ның әрекеттерінде ҚР ҚК-нің 190-бабы 3-бөлігінің 1), 4) тармақшаларында көзделген қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты тоқтатуды.
Қорғаушы – адвокат С. Нигметов
09.04.2026 ж.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
