Материалды номенклатуралық іске заңсыз есептен шығару және ҚР ҚПК-нің 105-бабы шеңберінде қылмыстық істі тіркеу туралы шешім қабылдамау жөніндегі шағым

Алматы қаласы Түрксіб ауданының прокуратурасына

Алматы қ., Ю. Померанцев көшесі, 7.

Өтініш берушіден: А ИС

ЖСН .

Алматы қ., Ж. көшесі, 3-үй.

+7 701 ...

Сенімхат бойынша өкілі:

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі

БСН 201240021767

Алматы қ., Абылай Хан даңғылы, 79, 304-кеңсе.

info@zakonpravo.kz / www.zakonpravo.kz

+7 708 971 78 58.

ШАҒЫМ

материалды номенклатуралық іске заңсыз есептен шығару және ҚР ҚПК-нің 105-бабы шеңберінде қылмыстық істі тіркеу туралы шешім қабылдамау жөнінде

2026 жылғы 23 ақпанда А ИС Алматы қаласы ПД Түрксіб аудандық ПБ-на ЗБН-ды Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 190-бабы 3-бөлігінің 1) тармақшасында көзделген, атап айтқанда, ірі мөлшерде жасалған алаяқтық қылмыстық құқық бұзушылық белгілері бойынша қылмыстық жауаптылыққа тарту туралы арызбен жүгінді.

Көрсетілген өтініш КУИ-де №267519030001493 болып тіркелген.

Алматы қаласы ПД Түрксіб аудандық ПБ-ның 2026 жылғы 14 сәуірдегі №ЗТ-2026-01460627 жауабына сәйкес, Аа И.С.-тің арызы бойынша материал «қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауына» байланысты қараусыз қалдырылып, номенклатуралық іске есептен шығарылған.

Көрсетілген шешіммен келіспейміз, оны заңсыз, негізсіз және Қазақстан Республикасының қылмыстық-процестік заңнамасының талаптарын өрескел бұза отырып шығарылған деп есептейміз.

Полиция қызметкерлері жүргізген тексеру барысында істің барлық нақты мән-жайларына және ЗБН-ның әрекеттерінде алаяқтық белгілерінің бар екенін тікелей көрсететін қолда бар материалдарға тиісті құқықтық баға берілмеген.

Атап айтқанда, материалдардан ЗБН Аа И.С.-тің өзінің бұрынғы әріптесі ретіндегі сенімін теріс пайдалана отырып, сондай-ақ өзінің мүлкінің бар екендігі туралы көрінеу жалған мәліметтерді хабарлау арқылы одан жалпы сомасы 10 000 000 теңге мөлшерінде ақша қаражатын алғаны көрінеді.

Бұл ретте З Б.Н.:

оған жұқа созылған металл табақ өндіруге арналған екі станоктың тиесілі екендігі туралы жалған мәліметтер хабарлаған;

кепіл мүлкі ретінде көрсетілген пәтердің өзіне тиесілі екендігі туралы жалған ақпарат берген;

жәбірленушінің ауыр материалдық жағдайын және көлік оқиғасы (ЖКО) болған деген жағдайларды пайдаланып, оны адастырған;

ақша қаражатын алғаннан кейін міндеттемелерін орындамаған және ақша қаражатын қайтармаған.

Сонымен қатар, тексеру материалдарында За БН-ның қолхаты және жазбаша түсініктемелері бар, онда ол Аым И.С.-тің алдындағы берешегінің бар екенін іс жүзінде мойындайды, сондай-ақ алдау жолымен ақша қаражатын иелену фактісін растайды.

Сондай-ақ тексеру материалдарында: қолхаттар; банк аударымдары; аудиожазбалар; бейнежазбалар; тараптардың түсініктемелері; кепіл ретінде көрсетілген мүліктің іс жүзінде Зу Б.Н.-ға тиесілі еместігі туралы мәліметтер бар.

Сонымен қатар, А И.С. бастапқы арызында За БН-ның әрекеттеріне дұрыс құқықтық баға беру үшін елеулі дәлелдемелік маңызы бар бейнежазбалардың бар екенін тікелей көрсеткен.

Атап айтқанда, 2025 жылғы 18 қарашадағы және 2025 жылғы 3 желтоқсандағы бейнежазбаларда («WhatsApp_Video_2026-04-01_at_14.01.51.mp4» және «WhatsApp_Video_2026-04-01_at_13.58.47.mp4» бейнежазбаларының атаулары) З Б.Н. Аым И.С.-тің алдындағы берешегінің бар екенін жеке өзі мойындайды, оған ақша қаражатын қайтару үшін қосымша уақыт беруді сұрайды және ақша қаражатын алу мән-жайларын іс жүзінде растайды.

Сондай-ақ 15.04.2026 жылғы За Б.Н.-ның бейнематериалы бар, онда ол Аа И.С.-тен алдау жолымен 10 000 000 теңге алғанын мойындайды («WhatsApp Video 2026-04-15 at 11.28.58» бейнежазбасының атауы).

Алайда, көрсетілген бейнематериалдардың болуына және қылмыстық құқық бұзушылық жасау туралы арызда оларға тікелей сілтеме жасалғанына қарамастан, полиция органы аталған дәлелдемелерге тиісті құқықтық баға бермеген, оларды толыққанды зерттеу және процестік тұрғыдан бекіту қамтамасыз етілмеген, бұл жүргізілген тексерудің толық еместігін және материалды қарау кезінде формалды көзқарас болғанын көрсетеді.

ҚР ҚК-нің 190-бабында көзделген қылмыстық құқық бұзушылық белгілерін көрсететін жеткілікті деректердің болуына қарамастан, сотқа дейінгі тергеп-тексеру органы қылмыстық істі СДТБТ-да тіркеу және сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастау туралы шешім қабылдамаған.

Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының «Алаяқтық туралы істер бойынша сот практикасы туралы» нормативтік қаулысының 1, 2, 3 және 10-тармақтарына сәйкес, алаяқтық адамды алдау немесе сенімін теріс пайдалану арқылы жәбірленушіні мүлікті ерікті түрде беруге адастыру жағдайларында орын алады, бұл ретте ұрлау ниеті мүлікті алғанға дейін немесе оны алу сәтінде пайда болады.

Бұл жағдайда көрсетілген белгілер толық көлемде бар.

Бұдан бөлек, ҚР ҚПК-нің 179-бабының талаптарына сәйкес, қылмыстық құқық бұзушылық белгілерін көрсететін жеткілікті деректер болған кезде қылмыстық қудалау органы қылмыстық істі СДТБТ-да тіркеуге және сотқа дейінгі тергеп-тексеруді бастауға міндетті.

Алайда Алматы қаласы ПД Түрксіб аудандық ПБ қызметкерлері өздеріне жүктелген процестік міндеттерді орындаудан іс жүзінде жалтарып, тек формалды тексерумен және материалды номенклатуралық іске заңсыз есептен шығарумен шектелген.

ҚР ҚПК-нің 10-бабына сәйкес, қылмыстық қудалау органдары Қазақстан Республикасының Конституциясының, ҚПК-нің және өзге де нормативтік құқықтық актілердің талаптарын дәл сақтауға міндетті.

ҚР ҚПК-нің 100 және 105-баптарына сәйкес, сотқа дейінгі тергеп-тексеру органдарының шешімдері мен әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) прокурорға шағым жасалуы мүмкін.

Жоғарыда баяндалғандардың негізінде және ҚР ҚПК-нің 100 және 105-баптарына сәйкес,

СҰРАЙМЫН:

· Алматы қаласы ПД Түрксіб аудандық ПБ қызметкерлерінің КУИ №267519030001493 материалын қараусыз қалдыру және оны номенклатуралық іске есептен шығару туралы шешімінің күшін жоюды;

· Сотқа дейінгі тергеп-тексеру органын З БН-ға қатысты Қазақстан Республикасы ҚК-нің 190-бабы 3-бөлігінің 1) тармақшасында көзделген қылмыстық құқық бұзушылық белгілері бойынша қылмыстық істі СДТБТ-да тіркеуге міндеттеуді;

· Сотқа дейінгі тергеп-тексерудің жан-жақты, толық және объективті жүргізілуін қамтамасыз етуді;

· ҚР ҚК-де қылмыстық құқық бұзушылық құрамының айқын белгілері болған кезде материалды заңсыз есептен шығаруға жол берген Алматы қаласы ПД Түрксіб аудандық ПБ лауазымды тұлғаларының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) құқықтық баға беруді.

Құрметпен,

Сенімхат бойынша өкіл: Кеңесбек И.М.

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы