Полиция департаменті бастығының жұмыстан шығару бұйрығын заңсыз деп тану туралы Ішкі істер министріне шағым

Басты бет / Бланктер / Полиция департаменті бастығының жұмыстан шығару бұйрығын заңсыз деп тану туралы Ішкі істер министріне шағым

Полиция департаменті бастығының жұмыстан шығару бұйрығын заңсыз деп тану туралы Ішкі істер министріне шағым

4 октября 2026

Полиция департаменті бастығының жұмыстан шығару бұйрығын заңсыз деп тану туралы Ішкі істер министріне шағым

Қазақстан Республикасының
Ішкі істер министріне
полиция генерал-лейтенанты
Е.С. Саденовке
Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің
Заң және нормашығармашылық
үйлестіру департаментінің бастығына
полиция полковнигі
Р.В. Зулхаировке
адвокат Саржанов Ғалымжан Тұрлыбекұлынан
«Закон и Право» адвокаттық кеңсесі
БСН 201240021767
050002, Алматы қ., Алмалы ауданы,
Абылай хан даңғылы, 79/71 үй,
304 кеңсе
info@zakonpravo.kz
www.zakonpravo.kz
тел.: +7 708 578 57 58 / 8 727 971 78 58
Ба М.А.-ның мүддесінде
шағым
2025 жылғы 02.12. Қазақстан Республикасы Ішкі істер органдарындағы қызметтен Жетісу облысы Полиция департаментінің бастығы Құсайынов С.З.-ның №883-ж/қ бұйрығымен Панфилов ауданының полиция бөлімінің Криминалдық полиция бөлімшесінің бастығы, полиция майоры Ба М.А. қызметтен босатылды.
Аталған бұйрық мынадай негіздер бойынша заңсыз болып табылады.
Жетісу облысы бойынша ҰҚКД тергеушісі Сағатов С.М.-ның өндірісінде Д М.К.-ның арызы бойынша қылмыстық іс болған, ол 2025 жылғы 09.07. Бірыңғай сотқа дейінгі тергеп-тексерулер тізілімінде №253300041000026 болып тіркелген.
2025 жылғы 8 қыркүйекте Жетісу облысы бойынша ҰҚКД тергеушісі Сағатов С.М. ҚР ҚПК 35-бабы 1-бөлігінің 2-тармағы негізінде Бірыңғай сотқа дейінгі тергеп-тексерулер тізілімінде №253300041000026 болып тіркелген қылмыстық іс бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеруді тоқтату туралы қаулы шығарған, аталған қаулыны Жетісу облысы прокурорының орынбасары Бескемпіров И.С. 2025 жылғы 12.09. бекіткен.
Осылайша, қылмыстық іс іс-әрекетте қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты тоқтатылған.
Алайда, қылмыстық істің тоқтатылғанына қарамастан, Жетісу облысы бойынша ҰҚКД тергеушісі Сағатов С.М. белгіленбеген күні ҚР ҚПК-нің 200-бабы тәртібінде қылмыстық құқық бұзушылық жасауға ықпал еткен мән-жайлар мен заңның басқа да бұзушылықтарын жою туралы ұсынысты (бұдан әрі – ұсыныс) заңсыз енгізген, ол күні мен шығыс нөмірінсіз ҚР ІІМ Өзіндік қауіпсіздік департаментіне жолданған.
2025 жылғы 19.09. ұсыныс ҚР ІІМ Өзіндік қауіпсіздік департаментіне келіп түскен. Кейіннен ұсыныс шаралар қабылдау үшін Жетісу облысы Полиция департаментінің Өзіндік қауіпсіздік басқармасына қайта жолданған.
Жетісу облысы бойынша ҰҚКД тергеушісі Сағатов С.М. заңсыз енгізген ұсыныстың негізінде Жетісу облысы Полиция департаменті 2025 жылғы 13.10. қызметтік тергеп-тексеру жүргізу туралы бұйрық негізінде қызметтік тергеп-тексеру жүргізген, оның нәтижелері бойынша 2025 жылғы 16.10. Қазақстан Республикасының ішкі істер органдарындағы қызметтен Ба М.А.-ны босату туралы қорытынды шығарылған.
Кейіннен Қазақстан Республикасының ішкі істер органдарындағы қызметтен босату туралы жоғарыда көрсетілген бұйрық шығарылған.
ҚР ҚПК-нің 180-бабының 3-бөлігіне сәйкес қылмыстық құқық бұзушылықтар туралы арызды, хабарламаны немесе баянатты қабылдау және тіркеу тәртібі, сондай-ақ Бірыңғай сотқа дейінгі тергеп-тексерулер тізілімін жүргізу тәртібі Қазақстан Республикасының Бас Прокурорымен айқындалады.
Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының 2014 жылғы 19 қыркүйектегі №89 бұйрығымен бекітілген «Қылмыстық құқық бұзушылықтар туралы арызды, хабарламаны немесе баянатты қабылдау және тіркеу, сондай-ақ Бірыңғай сотқа дейінгі тергеп-тексерулер тізілімін жүргізу қағидаларының» (бұдан әрі – БСТТ қағидалары) 20-тармағына сәйкес:
БСТТ жүргізу шешім қабылдаған лауазымды адамның қылмыстық іс жүргізу бойынша әрбір әрекет пен шешімге Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 7 қаңтардағы «Электрондық құжат және электрондық цифрлық қолтаңба туралы» Заңына сәйкес ЭЦҚ-мен қол қойылатын, мемлекеттік органдардың Бірыңғай көлік ортасы арқылы уәкілетті органға берілетін электрондық ақпараттық есепке алу құжаттарының – нысандарының (бұдан әрі – нысан) тиісті деректемелерін толтырудан тұрады.
БСТТ қағидаларының 51-тармағына сәйкес: алып қойылған және жойылған есірткі құралдарын, психотроптық немесе улы заттарды, прекурсорларды (бұдан әрі – ЕПУ), іс бойынша өзге де заттай дәлелдемелерді, тәркіленген мүлікті есепке алу және ұсыныстарды есепке алу нысаны осы Қағидаларға 16-қосымшаға сәйкес заттай дәлелдемелерді алып қою, беру және жою, қылмыстық іс бойынша мүлікті тәркілеу кезінде, сондай-ақ ҚР ҚПК-нің 200-бабы тәртібімен енгізілген ұсыныстар және оларды қарау нәтижелері бойынша толтырылады.
БСТТ қағидаларының 53-1-тармағына сәйкес: ҚР ҚПК-нің 200-бабы тәртібімен енгізілген ұсыныстар және оларды қарау нәтижелері туралы деректемелердің, сондай-ақ тәркіленген мүлік туралы мәліметтердің дұрыс толтырылуын сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүзеге асыратын адам қамтамасыз етеді.
Жоғарыда көрсетілген Қағидалар мен ҚР ҚПК нормаларынан басқа, Қазақстан Республикасы ұлттық қауіпсіздік органдарының қызметкерлеріне Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті Төрағасының 2024 жылғы 14 ақпандағы №20/қе бұйрығымен бекітілген «Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігіне төнетін қатерлердің іске асырылуына, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тергеп-тексеруі ұлттық қауіпсіздік органдарының қарауына жатқызылған қылмыстық құқық бұзушылықтардың жасалуына ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою туралы Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдарының ұсыныстар енгізу қағидалары» (бұдан әрі – Ұсыныстар енгізу қағидалары) қолданылады.
Ұсыныстар енгізу қағидаларының 6-тармағына сәйкес:
Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігіне төнетін қатерлердің іске асырылуына, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес тергеп-тексеруі ұлттық қауіпсіздік органдарының қарауына жатқызылған қылмыстық құқық бұзушылықтардың жасалуына ықпал ететін себептер мен жағдайларды жою туралы ұсыныс екі данада жасалады. Ұсыныстың бір данасы ресми бланкіде адресатқа (мемлекеттік органға, әскери құралымға, бөлімге, ұйымға) қол қойғыза отырып беріледі немесе пошта арқылы жіберіледі, ал екінші данасы ұсынысты енгізген Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органында болады.
Ұсыныстар енгізу қағидаларына 2-қосымшаға сәйкес ұсыныста мыналар болуы тиіс:
- ұсынысты енгізетін ұлттық қауіпсіздік органының атауы мен мекенжайы ұсыныстың жоғарғы бөлігінде;
- заңды тұлғаның атауы, оның басшысының деректері, мекенжайы және телефоны;
- күні, нөмірі, қаласы;
- «Талап етемін» деген сөз;
- ұсынысқа шағым жасау құқығы;
- қол қоюға және мөр қоюға арналған орын, алынған күні мен уақыты.
Жетісу облысы бойынша ҰҚКД тергеушісі Сағатов С.М.-ның ұсынысы Ұсыныстар енгізу қағидаларының 2-қосымшасында белгіленген нысанға сәйкес келмейді. Сағатов С.М. тергеуші тарапынан Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасы талаптарының өрескел бұзылғаны анық.
Жетісу облысы бойынша Бас прокуратураның Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті департаментінің 2025 жылғы 11.12. жауабына сәйкес, Бірыңғай сотқа дейінгі тергеп-тексерулер тізілімінде №253300041000026 болып тіркелген қылмыстық іс бойынша ұсыныс енгізілгені туралы мәліметтер жоқ.
ҚР ҚПК-нің 200-бабына сәйкес, қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезінде қылмыстық құқық бұзушылықтың жасалуына ықпал еткен мән-жайларды анықтаған кезде сотқа дейінгі тергеп-тексеруді жүзеге асыратын адам тиісті мемлекеттік органдарға, ұйымдарға немесе оларда басқарушылық функцияларды орындайтын адамдарға осы мән-жайларды немесе заңның басқа да бұзушылықтарын жою жөнінде шаралар қабылдау туралы ұсыныс енгізуге құқылы.
Жетісу облысы бойынша ҰҚКД тергеушісі Сағатов С.М. бұл үшін өкілеттіктері болмай тұрып, Қазақстан Республикасының Ішкі істер министрлігіне «артқа қарай» заңсыз ұсыныс енгізді деп есептеймін.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 34-бабына сәйкес әркім Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңнамасын сақтауға, басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын, абыройы мен қадір-қасиетін құрметтеуге міндетті.
«Құқық қорғау қызметі туралы» Заңның 57-бабына сәйкес:
Жоғары тұрған басшы, егер бұрын жарияланған тәртіптік жаза жасалған тәртіптік теріс қылықтың ауырлығына сәйкес келмесе, төмен тұрған басшы салған тәртіптік жазаны жоюға құқылы.
Тәртіптік жазаларды қолдану, салу бойынша өзіне берілген құқықтарды асыра пайдаланған басшы бұл үшін тәртіптік жауаптылықта болады, ал жазалау туралы бұйрықтарды жазалау шараларын қолдануға уәкілетті лауазымды адам жояды.
Қызметкер өзіне салынған тәртіптік жазаға жоғары тұрған органға, Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген тәртіппен сотқа шағымдануға құқылы.
Жоғарыда баяндалғандардың негізінде, сұраймын:
Жетісу облысы Полиция департаментінің бастығы Құсайынов С.З.-ның Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті департаментінің №253300041000026 қылмыстық іс бойынша ұсынысы негізінде 2025 жылғы 13.10. қызметтік тергеп-тексеру жүргізу туралы №318 бұйрығын заңсыз деп тануды;
Ба М.А.-ға қатысты 2025 жылғы 16.10. қызметтік тергеп-тексеру қорытындысын заңсыз деп тануды;
Жетісу облысы Полиция департаментінің бастығы Құсайынов С.З.-ның 2025 жылғы 02.12. №883-ж/қ Қазақстан Республикасының ішкі істер органдарындағы қызметтен Панфилов ауданының полиция бөлімінің Криминалдық полиция бөлімшесінің бастығы, полиция майоры Ба Ма Абилькасимовичті қызметтен босату туралы бұйрығын заңсыз деп тануды;
Ба Ма Абилькасимовичті Қазақстан Республикасының ішкі істер органдарындағы қызметіне қайта алуды.
Қосымша:
Жетісу облысы бойынша ҰҚКД тергеушісі Сағатов С.М.-ның ұсынысы, Жетісу облысы бойынша ҰҚКД-ның ілеспе хаты, ҚР ІІМ Ішкі қауіпсіздік департаментінің ілеспе хаты, Жетісу облысы ПД Өзіндік қауіпсіздік басқармасының ілеспе хаты, қызметтік тергеп-тексеру жүргізу туралы бұйрық, қызметтік тергеп-тексеру қорытындысы, Ба М.А.-ны қызметтен босату туралы бұйрық, Жетісу облысы бойынша Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитеті департаментінің БСТТ-да ұсыныстың жоқ екендігі туралы хаты, қылмыстық істі тоқтату туралы қаулы, Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздік органдарының ұсыныстар енгізу қағидалары орыс және қазақ тілдерінде, сенімхат, адвокат куәлігі, өкілдік туралы хабарлама, заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгені туралы анықтама.
Адвокат Саржанов Ғ.Т.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы