Қазақстан Республикасы мен Біріккен Араб Әмірліктері арасындағы қызметтер саудасы және инвестициялар туралы келісімге қол қою туралы

Қазақстан Республикасы Президентінің 2026 жылғы 6 маусымдағы № 1307 Жарлығы.

"Қазақстан Республикасының халықаралық шарттары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабының 1) тармақшасына сәйкес ҚАУЛЫ ЕТЕМІН:

     1. Қазақстан Республикасы мен Біріккен Араб Әмірліктері арасындағы көрсетілетін қызметтер саудасы және инвестициялар туралы келісімнің қоса беріліп отырған жобасы мақұлдансын.

     2. Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Ұлттық экономика министрі Серік Мақашұлы ЖҰМАНҒАРИНГЕ қағидаттық сипаты жоқ өзгерістер мен толықтырулар енгізуге рұқсат бере отырып, Қазақстан Республикасы мен Біріккен Араб Әмірліктері арасындағы көрсетілетін қызметтер мен инвестициялар саудасы туралы келісімге Қазақстан Республикасының атынан қол қоюға өкілеттік берілсін.

     3. Осы Жарлық қол қойылған күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.

Қазақстан Республикасының Президенті

Қ. Тоқаев

Қазақстан Республикасы Президентінің 2026 жылғы 6 маусымдағы № 1307 Жарлығымен мақұлданған

Жоба

ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ МЕН БІРІККЕН АРАБ ӘМІРЛІКТЕРІ АРАСЫНДАҒЫ ҚЫЗМЕТТЕР САУДАСЫ МЕН ИНВЕСТИЦИЯЛАР ТУРАЛЫ КЕЛІСІМ

Кіріспе

     Қазақстан Республикасы (бұдан әрі "Қазақстан" деп аталады) және Біріккен Араб Әмірліктері (бұдан әрі "БАӘ" деп аталады);

     бұдан әрі жеке-жеке "Тарап", ал бірлесіп "Тараптар"деп аталады;

     Қазақстан мен БАӘ арасындағы берік экономикалық және саяси байланыстарды мойындай отырып және қызметтер мен инвестицияларды қамтитын еркін сауда аймағын құру арқылы осы байланыстарды нығайтуға ниет білдіре отырып, осылайша тығыз және берік қатынастар орнатты;

     Тараптардың қызметтер саудасын, инвестицияларды және саудаға байланысты салаларды қамтитын жан-жақты экономикалық келісімге деген өзара ұмтылысын мойындай отырып;

     Бір жағынан Еуразиялық экономикалық одақ пен оның мүше мемлекеттері мен екінші жағынан Біріккен Араб Әмірліктері арасындағы экономикалық әріптестік туралы 2025 жылғы 27 маусымдағы келісімді растай отырып;

     ГАТС және 1994 жылғы 15 сәуірдегі Дүниежүзілік сауда ұйымын құру туралы Марракеш келісімінің басқа да тиісті актілері бойынша өздерінің тиісті құқықтары мен міндеттемелеріне сүйенуді ұйғарып;

     Әр түрлі экономикалық және стратегиялық міндеттер мен мүмкіндіктерді алға тартатын жаһандану мен технологиялық прогресстен туындаған динамикалық және тез өзгеретін жаһандық ортаны түсіну;

     Тараптар арасындағы қызметтер саудасы мен инвестициялардағы кедергілерді жою, коммерциялық шығындарды азайту, экономикалық тиімділікті арттыру және экономикалық ынтымақтастық пен өзара тиімділікті кеңейту үшін қолайлы жағдайлар жасау туралы шешім қабылдау;

     Технологияларды беруге және қызметтер мен инвестициялар саудасын кеңейтуге жәрдемдесуге ұмтыла отырып;

     Қызметтер мен инвестицияларды қамтитын еркін сауда аймағын құру Тараптар арасындағы экономикалық және сауда қатынастарын ілгерілету және дамыту үшін неғұрлым қолайлы климатты қамтамасыз ететініне сенімді бола отырып;

     Қызметтер саудасы мен инвестицияларды одан әрі кеңейтуге ықпал ететін бизнесті жоспарлау үшін нақты, ашық және болжамды құқықтық және коммерциялық негіздерді құруға ұмтылу;

     Қоғамдық әл-ауқаттың заңды мақсаттарын, басқалармен қатар денсаулықты, қауіпсіздікті, қоршаған ортаны қорғауды, тірі немесе жансыз сарқылатын табиғи ресурстарды сақтауды, қаржы жүйесі мен қоғамдық моральдың тұтастығы мен тұрақтылығын қорғау қажеттілігін мойындай отырып;

     Заңнамалық және нормативтік басымдықтарды белгілеуде тараптардың икемділігін реттеу және сақтау құқығын растай отырып;

     Жоғарыда айтылғандарды басшылыққа ала отырып, мынадай Келісім (Бұдан әрі "осы Келісім"деп аталады)жасасуға уағдаласты:

1 тарау

ИНСТИТУЦИОНАЛДЫҚ ЖӘНЕ ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1.1-бап

Еркін сауда аймағын құру

     Тараптар осымен қызметтер саудасы жөніндегі Бас келісімнің ("ГАТС") V бабына сәйкес еркін сауда аймағын құрады.

1.2-бап

Мақсаттар

     Осы Келісімнің мақсаттары осы Келісімнің ережелеріне сәйкес тараптар арасындағы қызметтер саудасы мен инвестициялардыераықтандыру және оларға жәрдемдесу болып табылады.

1.3-бап

Жалпы анықтамалар

     Осы Келісімнің мақсаттары үшін:

     күндер күнтізбелік күндерді, соның ішінде демалыс және мереке күндерін білдіреді;

     ГАТС ДСҰ Келісіміне 1В қосымшаға сәйкес қызметтер саудасы жөніндегі Бас келісімді білдіреді;

     Бірлескен комитет осы Келісімнің 6.1-бабына (Бірлескен комитет) сәйкес құрылған Бірлескен Комитетті білдіреді;

     бұл шара заң, нормативтік-құқықтық акт, ереже, рәсім, шешім, әкімшілік әрекет немесе кез келген басқа нысанда болсын, кез келген шараны білдіреді;

     аумақ дегеніміз:

     Қазақстан Республикасы егемендігін жүзеге асыратын және өзінің ұлттық заңнамасына және халықаралық құқығына сәйкес юрисдикцияны тарататын құрлықты, суды, жер қойнауын және әуе кеңістігін қоса алғанда, құрлықтық, теңіз және әуе шекаралары шегіндегі Қазақстан Республикасының аумағы үшін;

     үшін БАӘ, оның материктік бөліктері, аралдары, ішкі сулары және аумақтық теңізі, соның ішінде осындай аумақтардың үстіндегі әуе кеңістігі, сондай-ақ Біріккен Араб Әмірліктері ұлттық және халықаралық құқыққа сәйкес егемендік құқықтарын немесе юрисдикциясын жүзеге асыратын аумақтық теңізден тыс теңіз аймақтары,

     ДСҰ Дүниежүзілік сауда ұйымын білдіреді; және

     ДСҰ келісімі 1994 жылы 15 Сәуірде Марракеште жасалған Дүниежүзілік сауда ұйымын құру туралы Марракеш келісімін білдіреді.

1.4-бап

Өзге халықаралық келісімдермен арақатынас

     1. Тараптар ДСҰ Келісіміне және екі Тарап қатысушылары болып табылатын басқа да келісімдерге сәйкес бір-біріне қатысты өздерінің қолданыстағы құқықтары мен міндеттемелерін сақтайды.

     2. Тараптар осы Келісім мен екі Тарап қатысушылары болып табылатын басқа келісімдер арасында кез келген сәйкессіздік болған жағдайда өзара қолайлы шешім табу мақсатында бір-бірімен дереу консультациялар жүргізеді.

1.5-бап

Аймақтық және жергілікті билік

     Осы Келісім бойынша өз міндеттемелерін орындау кезінде әрбір Тарап өз мемлекетінің аумағында Орталық, өңірлік немесе жергілікті билік органдары немесе Басқару органдары берген өкілеттіктерді жүзеге асыру кезінде өңірлік және жергілікті билік және басқару органдарының, сондай-ақ үкіметтік емес органдардың оларды сақтауын қамтамасыз ету үшін өзіне қолжетімді болуы мүмкін ақылға қонымды шараларды қабылдайды.

1.6-бап

Ашықтық

     1. Әрбір Тарап өзінің заңдарын, нормативтік актілерін, сондай-ақ осы Келісімнің қолданысына әсер етуі мүмкін өзінің тиісті халықаралық келісімдерін жариялайды немесе басқаша түрде жария етеді.

     2. Осы Келісімнің 1.8-бабына нұқсан келтірмей, әрбір Тарап ақылға қонымды уақыт кезеңі ішінде екінші Тараптың нақты сұрақтарына жауап береді және сұрау салу бойынша 1-тармақта көрсетілген мәселелер бойынша бір-біріне ақпарат береді.

1.7-бап

Бәсекелестік

     Тараптар кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру кезінде әділеттілік қағидатын және қорғау құқығын сақтай отырып, өздерінің бәсекелестік туралы заңнамасын қолданудың маңыздылығын ашық және кемсітусіз деп таниды.

1.8-бап

Құпия ақпарат

     1. Әрбір Тарап өзінің заңдары мен нормативтік актілеріне сәйкес екінші Тарап құпия ретінде белгілеген ақпараттың құпиялылығын сақтайды.

     2. Осы Келісімде ешнәрсе тараптан құпия ақпаратты ашуды талап етпейді, оның ашылуы Тараптың құқық қолдануына кедергі келтіретін немесе қоғамдық мүдделерге өзгеше түрде қайшы келетін не кез келген экономикалық оператордың заңды коммерциялық мүдделеріне нұқсан келтіретін болады.

2 тарау

ҚЫЗМЕТТЕР САУДАСЫ

2.1-бап

Анықтамалар

     Осы тараудың мақсаттары үшін:

     үкіметтік билікті жүзеге асыру кезінде көрсетілетін қызмет коммерциялық емес негізде және бір немесе бірнеше қызмет жеткізушілермен бәсекелестік шарттарында келмейтін кез келген қызметті білдіреді;

     әуе кемелерін жөндеу және техникалық қызмет көрсету жөніндегі қызметтер пайдаланудан шығарылған кезде әуе кемесінде немесе оның бір бөлігінде жүзеге асырылатын осындай қызмет түрлерін білдіреді және жедел техникалық қызмет көрсету деп аталатынды қамтымайды;

     әуежайды пайдалану және басқару қызметтері сыйақы үшін немесе шарттық негізде әуежайдың аэровокзалын, аэродромын және басқа инфрақұрылымын пайдалану қызметтерін көрсетуді білдіреді. Әуежайды пайдалану қызметтері аэронавигациялық қызмет көрсетуді қамтымайды;

     коммерциялық қатысу іскерлік немесе кәсіптік мекеменің кез келген түрін білдіреді:

     (a) заңды тұлғаны құру, сатып алу немесе қолдау немесе

     (b) филиал немесе өкілдік құру немесе пайдалану

     қызмет көрсету мақсатында Тарап аумағында;

     компьютерлік брондау жүйесінің қызметтері авиатасымалдаушылардың кестелері, олардың болуы, тарифтері және билеттерді резервтеу немесе беру жүзеге асырылуы мүмкін сату ережелері туралы ақпаратты қамтитын компьютерленген жүйелер ұсынатын қызметтерді білдіреді;

     жерүсті қызмет көрсету жөніндегі қызметтер әуежайда сыйақы үшін немесе шарттық негізде мынадай қызметтерді ұсынуды білдіреді: авиакомпанияларды ұсыну, әкімшілендіру және қадағалау; жолаушыларға қызмет көрсету; багажды өңдеу; пандус қызметтері; қоғамдық тамақтану (тамақ дайындаудан басқа); авиагруздар мен почталарды өңдеу; әуе кемесіне отын құю; әуе кемелеріне қызмет көрсету және тазалау; жерүсті көлігі; ұшу операциялары, экипажды басқару және ұшуды жоспарлау. Жер үсті қызметтері өзіне-өзі қызмет көрсетуді қамтымайды; қауіпсіздікті қамтамасыз ету; желіге техникалық қызмет көрсету; әуе кемелерін жөндеу және техникалық қызмет көрсету; немесе мұздан тазартатын қондырғылар, отын тарату жүйелері, багажды өңдеу жүйелері және стационарлық әуежайішілік көлік жүйелері сияқты маңызды орталықтандырылған әуежай инфрақұрылымын басқару немесе пайдалану;

заңды тұлға пайда алу мақсатында да, басқа мақсатта да қолданылатын заңнамаға сәйкес тиісті түрде құрылған немесе басқаша ұйымдастырылған және кез келген корпорацияны, трастты/қорды, серіктестікті, бірлескен кәсіпорынды, жеке меншікті немесе қауымдастықты қоса алғанда, жеке немесе мемлекеттік меншіктегі кез келген мекемені білдіреді;

     екінші Тараптың заңды тұлғасы не болып табылатын заңды тұлғаны білдіреді:

     (a) осындай екінші Тараптың заңнамасына сәйкес құрылған немесе басқаша ұйымдастырылған және аумақтағы Елеулі іскерлік операцияларға тартылған:

     (i) осы Тараптың; немесе

     (ii) ДСҰ-ның кез келген мүшесінің және осы екінші Тараптың жеке тұлғаларының немесе (А) (i) тармақшасының барлық шарттарына жауап беретін заңды тұлғалардың меншігінде немесе бақылауында болады; немесе

     (b) қызмет коммерциялық қатысу арқылы жеткізілген жағдайда, тиесілі немесе бақыланатын:

     (i) осы Тараптың жеке тұлғалары; немесе

     (ii)осы екінші Тараптың (а) тармақшасында көрсетілген заңды тұлғалары;

     заңды тұлға болып табылады:

     (a) егер оған қатысу үлесінің 50 пайыздан астамы осы Тарап тұлғаларының бенефициарлық меншігінде болса, тараптың "тиесілі" тұлғаларына;

     (b) Тараптың" бақыланатын " тұлғалары, егер мұндай адамдар оның директорларының көпшілігін тағайындауға немесе оның қызметін басқа жолмен заңды түрде бағыттауға өкілеттігі болса; немесе

     (c) егер басқа адам бақылайтын немесе бақылайтын болса, басқа адаммен "байланысты"; немесе ол және басқа адам екеуін де сол адам бақылайтын болса;

     Тараптардың шаралары қабылданған немесе қолдау көрсетілетін шараларды білдіреді:

     (a) Орталық, аймақтық немесе жергілікті билік немесе Басқару органдары; және

     (b) үкіметтік емес органдар Орталық, өңірлік немесе жергілікті билік немесе Басқару органдары берген өкілеттіктерді жүзеге асыру кезінде;

     Тараптардың қызметтер саудасына әсер ететін шаралары мыналарға қатысты шараларды қамтиды:

     (a) қызметті сатып алу, төлеу немесе пайдалану;

     (b) тараптың талаптарына сәйкес кең жария ұсыныстың талабы бар қызметтерді ұсынуға байланысты қызметтерге қол жеткізу және пайдалану; және

     (c) басқа Тараптың аумағында қызмет көрсету үшін Тарап тұлғаларының коммерциялық қатысуын қоса алғанда, қатысуы;

     қызметтің монополиялық жеткізушісі Тарап аумағының тиісті нарығында осындай қызметтің жалғыз жеткізушісі ретінде уәкілеттік берілген не ресми немесе іс жүзінде құрылған кез келген мемлекеттік немесе жеке тұлғаны білдіреді;

     екінші Тараптың жеке тұлғасы:

     (a) Қазақстан үшін Қазақстан азаматы, қандас 1 немесе Қазақстанның тұрақты тұрғыны дегенді Білдіреді2;

     (b) БАӘ үшін азамат немесе тұрақты тұрғын3 БАӘ; және

     тұлға жеке немесе заңды тұлғаны білдіреді;

     қызмет көрсету секторы:

     (a) нақты міндеттемеге қатысты, Тараптар тізімінде белгіленгендей, осы қызметтің бір немесе бірнеше немесе барлық кіші секторы; немесе

     (b) басқа жолдармен, барлық қызмет көрсету секторы, оның барлық кіші секторлары;

     әуе көлігі қызметтерін сату және маркетинг тиісті авиатасымалдаушыға әуе көлігі қызметтерін, соның ішінде нарықты зерттеу, Жарнама және тарату сияқты маркетингтің барлық аспектілерін еркін сатуға және сатуға мүмкіндік береді. Бұл қызмет әуе көлігі қызметтеріне баға белгілеуді және қолданылатын шарттарды қамтымайды;

     қызметтер үкіметтік билік функцияларын жүзеге асыру кезінде көрсетілетін қызметтерді қоспағанда, кез келген сектордағы кез келген қызметті қамтиды;

     қызметті тұтынушы қызметті алатын немесе пайдаланатын кез келген адамды білдіреді;

     екінші Тараптың қызметі жеткізілетін қызметті білдіреді:

     (a) осындай екінші Тарап мемлекетінің аумағынан немесе аумағынан немесе теңіз көлігі жағдайында-осындай екінші Тараптың заңнамасы бойынша тіркелген кемемен немесе кемені толық немесе ішінара пайдалану және/немесе оны пайдалану қызметін көрсететін осындай екінші Тараптың адамымен немесе;

     (b) көрсетілетін қызметті коммерциялық қатысу арқылы немесе осындай басқа Тараптың көрсетілетін қызметтерін жеткізуші жеке тұлғалардың қатысуы арқылы жеткізген жағдайда;

     қызмет көрсетуші қызмет көрсететін Тараптың кез келген тұлғасын білдіреді; 4

     қызметті жеткізу өндірісті, таратуды, маркетингті, сатуды және жеткізуді қамтиды қызметтер;

     қызмет саудасы қызмет көрсету ретінде түсініледі:

     (a) Тарап аумағынан екінші Тарап аумағына;

     (b) Тарап аумағында екінші Тараптың қызметтерін тұтынушыға;

     (c) екінші Тараптың аумағында коммерциялық қатысу арқылы Тараптың қызмет көрсетушісі;

     (d) Тараптың жеке тұлғаларының екінші Тараптың аумағында болуы жолымен Тараптың қызмет көрсетушісімен;

     тасымалдау құқықтары қызмет көрсетуге жататын пункттерді, орындалатын маршруттарды, жүзеге асырылатын тасымалдау түрлерін, өткізу қабілетін қоса алғанда, Тарап аумағынан, оған немесе оның аумағынан сыйақы үшін немесе жалдау бойынша жолаушыларды, жүктерді және поштаны тасымалдауды және/немесе тасымалдауды тұрақты және тұрақты емес рейстерге құқықты білдіреді. алынатын тарифтер мен олардың шарттары, сондай-ақ авиакомпанияларды тағайындау критерийлері, соның ішінде саны, меншігі және бақылауы сияқты критерийлер беріледі.

     ______________

     1қандас-бұрын Қазақстан азаматтығында болмаған, тарихи отанына келген және "Халықтың көші-қоны туралы"2011 жылғы 22 шілдедегі № 477-IV Қазақстан Республикасының Заңында белгіленген тәртіппен тиісті мәртебе алған этникалық қазақ және (немесе) оның қазақ ұлты отбасының мүшесі.

     2қазақстанға қатысты "тұрақты тұрғын" термині Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қолданыстағы тұруға ықтиярхаты бар кез келген жеке тұлғаны білдіреді.

     3БАЭ - ге қатысты "тұрақты тұрғын" термині БАӘ заңнамасына сәйкес жарамды тұруға ықтиярхаты бар кез келген жеке тұлғаны білдіреді.

     4 Егер қызметті тікелей заңды тұлға жеткізбесе, бірақ филиал немесе өкілдік сияқты коммерциялық қатысудың басқа нысандары арқылы көрсетілетін қызметті берушіге (яғни заңды тұлғаға), соған қарамастан осындай қатысудың салдарынан осы Келісімге сәйкес көрсетілетін қызметтерді берушілер үшін көзделген режим ұсынылады. Мұндай режим қызмет көрсетілетін қатысуға қолданылады және оны Қызмет көрсетілетін аумақтан тыс орналасқан жеткізушінің басқа құрылымдарына тарату талап етілмейді.

2.2-бап

Қолдану аясы және қамту

     1. Осы тарау Тараптардың қызметтер саудасына әсер ететін шараларына қолданылады.

     2. Осы тарау мыналарға қолданылмайды:

     (a) Мемлекеттік сатып алуды реттейтін заңнамаға немесе талаптарға;

     (b) үкіметтік билік функцияларын жүзеге асыру кезінде көрсетілетін қызметтерге;

     (c) мемлекет қолдайтын несиелерді, кепілдіктерді және сақтандыруды қоса алғанда, Тарап беретін субсидияларға немесе гранттарға; және

     (d) екінші Тараптың еңбек нарығына қол жеткізуге ұмтылатын Тараптың жеке тұлғаларын қозғайтын шараларға немесе тұрақты негізде азаматтығына, тұруына немесе жұмысқа орналасуына қатысты шараларға; және

     (e) әуе көлігі қызметтеріне қатысты әуе қозғалысының құқықтарын қозғайтын шараларға немесе әуе қозғалысының құқықтарын жүзеге асырумен тікелей байланысты қызметтерді қозғайтын шараларға қатысты:

     (i) әуе кемелерін жөндеу және техникалық қызмет көрсету қызметтері;

     (ii) әуе көлігі қызметтерін сату және маркетинг;

     (iii) компьютерлік брондау жүйелерінің қызметтері;

     (iv) әуежайларды пайдалану және басқару қызметтері; және

     (v) жерге қызмет көрсету қызметтері.

     3. Осы тарауда Ешнәрсе Тарапқа жеке тұлғалардың өз аумағына кіруін немесе олардың өз аумағында уақытша болуын реттеу жөніндегі шараларды, оның ішінде тұтастығын қорғау және жеке тұлғалардың өз шекарасы арқылы реттелген орын ауыстыруын қамтамасыз ету үшін қажетті шараларды қолдануға кедергі келтірмейді, егер мұндай шаралар кез келген адам алатын пайданы жою немесе қысқарту үшін қолданылмаса Тарап нақты міндеттеменің шарттарына сәйкес.5

     ______________________________

     5Сам белгілі бір мемлекеттің жеке тұлғаларының виза алуын талап ету фактісі және басқа мемлекеттерге қатысты мұндай талаптың болмауы нақты міндеттемеге сәйкес пайдасын жоятын немесе қысқартатын болып саналмайды.

2.3-бап

Нақты міндеттемелер тізбесі

     1. Әрбір Тарап өзінің нақты міндеттемелер тізбесінде 2.5, 2.6 және 2.7-баптарға сәйкес алатын нақты міндеттемелерін баяндайды.

     2. Осындай міндеттемелер алынатын секторларға қатысты нақты міндеттемелердің әрбір тізбесінде:

     (a) нарыққа қол жеткізуге қатысты Шектеулер, Шектеулер және шарттар;

     (b) ұлттық режимге қатысты шарттар мен ескертпелер;

     (c) қосымша міндеттемелер қабылдау;

     (d) мүмкіндігінше тиісті міндеттемелерді орындау мерзімдері; және

     (e) осындай міндеттемелердің күшіне ену күні.

     3. 2.5 және 2.6-баптарға сәйкес келмейтін шаралар 2.5-бапқа қатысты бағанға енгізіледі. Бұл жағдайда бұл жазба сонымен қатар 2.6-бап бойынша шартты немесе ескертуді көрсетеді деп саналады.

     4. Тараптардың ерекше міндеттемелерінің тізбесі 2А қосымшада (БАӘ ерекше міндеттемелерінің тізбесі) және 2В қосымшада (Қазақстанның ерекше міндеттемелерінің тізбесі) баяндалған.

2.4-бап

Ең қолайлы Режим

1. 2С қосымшасында (БАӘ - РНБ-дан алып қою тізбесі) және 2D қосымшасында (Қазақстан - РНБ-дан алып қою тізбесі) қамтылған неғұрлым қолайлы режимнен алып қою тізбесінде көзделген жағдайларды қоспағанда, Тарап екінші Тараптың көрсетілетін қызметтерін, көрсетілетін қызметтерін және көрсетілетін қызметтерді жеткізушілеріне әсер ететін барлық шараларға қатысты дереу және сөзсіз ұсынады, осы Келісімнің тарабы болып табылмайтын кез келген Тараптың ұқсас қызметтері мен қызмет көрсетушілері үшін ұсынатынынан кем емес қолайлы режим.

     2. 1-тармақтың міндеттемелері мыналарға қолданылмайды:

     (a) Тараптардың бірі жасаған және ГАТС V немесе V bis баптарына сәйкес хабарланған басқа қолданыстағы немесе болашақ келісімдерге сәйкес берілетін режим, сондай-ақ ГАТС VII бабына сәйкес берілетін режим;

     (b) ССАГӨЗ экономикалық келісіміне сәйкес ССАГӨЗ мүше мемлекеттердің қызметтері мен қызмет көрсетушілеріне БАӘ ұсынатын режим және үлкен араб еркін сауда аймағы (ГАФТА) шеңберінде БАӘ ұсынатын режим.

     3. Көрші елдерге берілетін артықшылықтарға қатысты Тараптардың құқықтары мен міндеттері осы Келісімге енгізілген және оның ажырамас бөлігі болып табылатын ГАТС II бабының 3-тармағымен реттеледі, mutatis mutandis.

     4. Егер осы Келісім күшіне енгеннен кейін Тарап осы Келісімнің тарабы болып табылмайтын тараппен көрсетілетін қызметтер саудасы туралы қандай да бір Келісім жасаса, ол екінші Тараптың сұрау салуы бойынша осы Келісімге осы Келісімнің тарабы болып табылмайтын Тараппен келісім бойынша көзделгеннен кем емес қолайлы режимді енгізуді қарауға тиіс. Тараптар Тарап осы Келісімнің тарабы болып табылмайтын тараппен көрсетілетін қызметтер саудасы туралы қандай да бір келісім жасасатын мән-жайларды назарға алады.

2.5-бап

Нарыққа қол жеткізу

     1. 2.1-бапта қамтылған "қызметтер саудасы" анықтамасында көрсетілген жеткізу тәсілдері арқылы нарыққа қол жеткізуге қатысты әрбір Тарап екінші Тараптың қызметтері мен қызмет көрсетушілеріне осы Тараптың шеңберінде келісілген және нақты міндеттемелер тізбесінде көрсетілген шектерге, шектеулерге және шарттарға сәйкес ұсынылатыннан кем емес қолайлы режимді ұсынады Келісімдер.

     2. Нарыққа қол жеткізу туралы міндеттемелер қабылданған секторларда, егер оның нақты міндеттемелер тізбесінде өзгеше көзделмесе, тарап не Өңірлік бөлініс шеңберінде немесе бүкіл аумақта қолдамайтын немесе белгілемейтін шаралар:

     (a) сандық квоталар, монополиялар, айрықша қызмет көрсетушілер нысанында не қызмет көрсетушілер санының шектеулері не экономикалық орындылыққа тест талаптары;

     (b) сандық квоталар түріндегі қызметтер немесе активтер бойынша мәмілелердің жалпы құнын шектеу немесе экономикалық орындылыққа тест талаптары;

     (c) квоталар нысанында белгіленген сандық өлшем бірліктері түрінде көрсетілген қызметтермен операциялардың жалпы санының немесе қызметтер өндірісінің жалпы көлемінің шектеулері немесе экономикалық орындылыққа тест талаптары; 7

     (d) белгілі бір қызмет көрсету секторында жұмыс істей алатын жеке тұлғалардың жалпы санының шектеулері немесе қызмет көрсетуші жалдай алатын және белгілі бір қызметті жеткізуге қажетті және тікелей қатысы бар жеке тұлғалар саны сандық квоталар немесе экономикалық орындылық сынағының талаптары түрінде;

     (e) қызмет көрсетуші қызмет көрсете алатын заңды тұлғаларды немесе бірлескен кәсіпорындарды шектейтін немесе олардың белгілі бір нысандарын талап ететін шаралар; және

     (f) шетелдік капиталдың акционерлік капиталға шетелдік қатысудың максималды үлесі немесе жеке немесе жиынтық шетелдік инвестициялардың жалпы құны түріндегі қатысуына шектеулер.

2.6-бап

Ұлттық режим

     1. Нақты міндеттемелер тізбесінде қамтылған көрсетілетін қызметтер секторларына қатысты және онда айтылған кез келген шарттар мен талаптар сақталған кезде әрбір Тарап көрсетілетін қызметтерді жеткізуге әсер ететін барлық шараларға қатысты екінші Тараптың көрсетілетін қызметтері мен көрсетілетін қызметтерді жеткізушілеріне өзінің ұқсас көрсетілетін қызметтері мен көрсетілетін қызметтерді жеткізушілерге ұсынатын режимнен кем емес қолайлы режимді ұсынады.8

     2. Тарап 1-тармақтың талабын екінші Тараптың қызметтері мен қызмет көрсетушілеріне өзінің ұқсас қызметтерін немесе қызмет көрсетушілерін ұсынатынымен салыстырғанда формальды түрде бірдей немесе формальды түрде әр түрлі режимді ұсыну арқылы орындай алады.

     3. Ресми түрде бірдей немесе ресми түрде тамаша режим, егер ол бәсекелестік шарттарын сол Тараптың қызметтерінің немесе қызмет провайдерлерінің пайдасына өзгертсе, екінші Тараптың ұқсас қызметтерімен немесе қызмет провайдерлерімен салыстырғанда онша қолайлы емес болып саналады.

     ____________________

     6 егер Тарап 2.1-бапта қамтылған "қызметтер саудасы" анықтамасының (а) тармақшасында көрсетілген жеткізу тәсілі арқылы қызметті жеткізуге қатысты нарыққа қол жеткізу туралы міндеттеме алса және егер капиталдың трансшекаралық қозғалысы қызметтің маңызды бөлігі болып табылса, бұл Тарап осыған байланысты капиталдың осындай орнын ауыстыруға рұқсат беруге міндеттенеді. Егер Тарап 2.1-бапта қамтылған "қызметтер саудасы" ұйғарымының (с) тармақшасында көрсетілген жеткізу тәсілі арқылы қызметті жеткізуге қатысты нарыққа қол жеткізу туралы өзіне міндеттеме алса, ол өз аумағына капиталды тиісті аударуға рұқсат беруге міндеттенеді.

     72 (с) тармақша Тараптың қызметтерді жеткізуді құрайтын шығындарды шектейтін шараларын қамтымайды.

     8 Осы баптың негізінде алынған ерекше міндеттемелер тараптардың кез келгенінен тиісті қызметтердің немесе қызмет көрсетушілердің шетелдік сипаты салдарынан туындайтын бәсекелестік артықшылықтарын жоғалтқаны үшін өтемақы талап ету құқығы ретінде түсіндірілмейді.

2.7-бап

Қосымша міндеттемелер

     Тараптар 2.5 және 2.6-баптарға сәйкес тізбелерге енгізілуге жатпайтын, оның ішінде біліктілік, стандарттар және лицензиялау мәселелеріне қатысы бар көрсетілетін қызметтер саудасына әсер ететін шараларға қатысты міндеттемелер туралы келіссөздер жүргізе алады. Мұндай міндеттемелер Тараптың нақты міндеттемелерінің тізбесіне енгізілуі тиіс.

2.8-бап

Тізімдерді өзгерту

     Тараптар жазбаша сұрау салу бойынша Тараптар сұрау салушы Тараптың нақты міндеттемелерінің тізбесінде нақты міндеттеменің кез келген өзгерісін немесе кері қайтарып алынуын қарау үшін консультациялар өткізеді. Консультациялар сұрау салушы Тарап сұрау салуды бергеннен кейін үш ай ішінде бастама жасауы тиіс. Консультациялар барысында тараптар осындай консультациялар өткізілгенге дейін нақты міндеттемелер тізбесінде көзделгеннен гөрі сауда үшін қолайлы емес өзара тиімді міндеттемелердің жалпы деңгейін қолдауды қамтамасыз етуге ұмтылады. Тізбелерді өзгерту 6-тарауда (келісімді әкімшілендіру) құрылған Бірлескен Комитет қабылдаған кез келген рәсімдерге жатады.

2.9-бап

Ішкі реттеу

     1. Нақты міндеттемелер қабылданған секторларда әрбір Тарап қызметтер саудасына әсер ететін жалпы қолданудың барлық шараларының ақылға қонымды, объективті және бейтарап түрде қолданылуын қамтамасыз етеді.

     2. (а) әрбір Тарап мүдделері қозғалған қызмет көрсетушінің сұрауы бойынша кідіріссіз қарауды қамтамасыз ететін және негізделген кезде қызметтер саудасына қатысты әкімшілік шешімдерді тиісті түрде түзететін сот, төрелік немесе әкімшілік органдарды немесе рәсімдерді мүмкіндігінше жақын арада қолдауы немесе құруы тиіс. Аталған рәсімдер осындай әкімшілік шешімдер қабылдауға уәкілетті органнан тәуелсіз болып табылмайтын жағдайларда Тарап рәсімдердің шын мәнінде объективті және бейтарап қарауды қамтамасыз етуін қамтамасыз етеді;

     (b) (а) тармақшасының ережелері Тарапқа оның конституциялық тәртібіне немесе сот жүйесінің сипатына сәйкес келмейтін жағдайда осындай органдар немесе рәсімдер құруға қойылатын талаптарды қамтитын ретінде түсіндірілмейді.

     3. Егер нақты міндеттемелер қабылданған секторларда қызметті жеткізу үшін рұқсат талап етілсе, әрбір Тарап мыналарды қамтамасыз етуге ұмтылады:

     (a) өтінім бергеннен кейін оның заңнамасына сәйкес толық деп саналатын ақылға қонымды уақыт кезеңі ішінде өтінім берушіге өтінімге қатысты шешім туралы хабарлау;

     (b) өтінім берушінің сұрауы бойынша толық емес өтінім болған жағдайда өтінімді аяқтау үшін талап етілетін барлық қосымша ақпаратты айқындау және кемшіліктерді мүмкіндігінше ақылға қонымды мерзімде жою мүмкіндігін беру;

     (c) өтініш берушінің өтініші бойынша өтінімнің мәртебесі туралы ақпаратты негізсіз кідіріссіз ұсыну;

     (d) егер өтінім тоқтатылса немесе қабылданбаса, мүмкіндігінше өтініш берушіні жазбаша нысанда және мұндай әрекеттердің себептері туралы кідіріссіз хабардар етуге міндетті. Өтініш беруші өз қалауы бойынша жаңа өтінімді қайта бере алады;

     (е) оның құзыретті органдары лицензияға өтінімді өңдеу үшін болжамды мерзімдерді ұсынды;

     (f) оның құзыретті органдары негізсіз кідіріссіз лицензия беру немесе беруден бас тарту туралы шешім қабылдады.

     4. Біліктілік талаптары мен рәсімдеріне, техникалық стандарттарға және лицензиялау талаптарына қатысты шаралардың қызметтер саудасында қажетсіз кедергілер тудырмауын қамтамасыз ету мақсатында әрбір Тарап осындай шаралардың:

     (a) құзыреттілік және қызмет көрсету қабілеті сияқты объективті және ашық критерийлерге негізделген;

     (b) қызметтердің сапасын қамтамасыз ету үшін қажет болғаннан ауыр болған жоқ; және

     (c) лицензиялау рәсімдері жағдайында-қызметті жеткізуге шектеу болған жоқ.

5. Тараптың 4-тармаққа сәйкес міндеттемеге сәйкестігін анықтау кезінде осы Тарап қолданатын тиісті халықаралық ұйымдардың халықаралық стандарттары ескеріледі.

     6. Кәсіби қызметтерге қатысты нақты міндеттемелер қабылданатын секторларда әрбір Тарап екінші Тарап мамандарының құзыреттілігін тексеру үшін тиісті рәсімдерді көздейді.

     7. Тараптар VI бапқа сәйкес ішкі реттеу қағидалары бойынша келіссөздердің нәтижелерін бірлесіп қарайды.4 ГАТС оларды осы тарауға енгізу мақсатында.

2.10-бап

Тану

     1. Көрсетілетін қызметті берушілердің рұқсаттарына, лицензиялауына немесе сертификаттауына қатысты өз стандарттарын немесе өлшемшарттарын толық немесе ішінара орындау мақсатында және 3-тармақтың талаптарын ескере отырып, Тарап өзінің тиісті құзыретті органдарын алған білімін немесе алған тәжірибесін, орындалған талаптарын, сондай-ақ басқа Тарап берген лицензияларды немесе сертификаттарды тани алады немесе көтермелей алады. Үйлестіру арқылы немесе басқаша түрде қол жеткізуге болатын мұндай тану Тараптар немесе олардың тиісті құзыретті органдары арасындағы келісімге немесе уағдаластыққа негізделуі мүмкін немесе біржақты тәртіппен берілуі мүмкін.

     2. Егер Тарап Келісім немесе уағдаластық бойынша алған білімін немесе тәжірибесін, орындалған талаптарын, сондай-ақ осы Келісімнің тарабы болып табылмайтын елдің аумағында берілген лицензияларды немесе сертификаттарды мойындаса, бұл Тарап екінші Тарапқа оның осындай келісімге немесе уағдаластыққа қосылуы туралы қолданыстағы немесе болашақтағы келіссөздер жүргізуге немесе онымен келіссөздер жүргізуге жеткілікті мүмкіндік береді ұқсас келісім немесе келісім бойынша. Егер Тарап тануды біржақты тәртіппен ұсынса, онда ол екінші Тарапқа алған білімі, тәжірибесі, лицензиялары немесе куәліктері немесе осы екінші Тараптың аумағында орындалған талаптары да танылуы тиіс екенін көрсетуге тиісті мүмкіндік береді.

     3. Тарап екінші Тарап пен осы Келісімнің Тараптары болып табылмайтын Тараптар арасындағы оның стандарттарын немесе қызмет көрсетушілерді рұқсат беру, лицензиялау немесе сертификаттау критерийлерін қолдануда кемсітушілік құралы немесе қызметтер саудасында жасырын шектеу болатындай етіп тануды жүзеге асырмауға тиіс.

2.11-бап

Төлемдер мен аударымдар

     1. 2.14-бапта көзделген мән-жайларды қоспағанда, Тарап өзінің ерекше міндеттемелеріне байланысты ағымдағы операциялар бойынша халықаралық аударымдар мен төлемдерге шектеулер қолданбайды.

     2. Осы тарауда Халықаралық валюта қоры туралы Келісімнің баптарына сәйкес Халықаралық валюта қорының мүшесі болып табылатын Тараптың құқықтары мен міндеттемелерін, оның ішінде Халықаралық валюта қоры туралы келісімнің баптарымен үйлесімді валюта операцияларын пайдалануды қоса алғанда, Тарап капиталмен қандай да бір операцияларға шектеулер белгілемеген жағдайда, ештеңе қозғамауға тиіс. осы Келісімге сәйкес осындай операцияларға қатысты оның нақты міндеттемелерімен үйлесімді, жағдайларды қоспағанда, 2.14-бапта немесе халықаралық валюта қорының өтініші бойынша аталған.

2.12-бап

Монополиялар және ерекше қызмет көрсетушілер

     1. Тараптардың монополиялар мен эксклюзивті қызметтерді жеткізушілерге қатысты құқықтары мен міндеттері осы тарауға енгізілген және оның бөлігі болып табылатын ГАТС VIII бабының 1, 2 және 5-тармақтарымен реттеледі, mutatis mutandis.

     2. Егер тарапта екінші Тараптың монополиялық қызмет көрсетушісі ГАТС VIII бабының 1 және 2-тармақтарының ережелеріне сәйкес келмейтін тәртіппен әрекет етеді деп пайымдауға негіз болса, ол осындай өнім берушіні құрған, қолдайтын немесе оған уәкілеттік берген екінші Тараптан тиісті операцияларға қатысты нақты ақпарат беруді талап ете алады.

2.13-бап

Іскерлік тәжірибелер

     Тараптардың іскерлік тәжірибеге қатысты құқықтары мен міндеттері осы тарауға енгізілген және оның бөлігі болып табылатын ГАТС IX бабымен реттеледі, mutatis mutandis.

2.14-бап

Төлем балансын қорғауға арналған шектеулер

     1. Төлем балансындағы елеулі қиындықтар және сыртқы қаржылық қиындықтар немесе олардың қауіптері жағдайында Тараптар осындай міндеттемелерге байланысты операциялар бойынша төлемдер мен аударымдарды қоса алғанда, нақты міндеттемелер алған қызметтер саудасына шектеулерді қабылдауы немесе қолдауы мүмкін.

     2. 1-тармақта көрсетілген шектеулер:

     (a) екінші Тарап пен осы Келісімнің тарабы болып табылмайтын тарап арасында кемсітушілік туғызбауға тиіс;

     (b) Халықаралық Валюта Қоры Келісімінің баптарына сәйкес келуі тиіс;

     (c) басқа Тараптың коммерциялық, экономикалық және қаржылық мүдделеріне артық зиян келтірмеу керек;

     (d) 1-тармақта сипатталған мән-жайлар кезінде қажеттілік шегінен шықпауға тиіс;

     (e) уақытша болуы керек және 1-тармақта көрсетілген жағдай жақсарған сайын біртіндеп жойылуы керек.

     3. Мұндай шектеулердің қолданылу аясын анықтаған кезде Тарап олардың экономикалық бағдарламалары немесе Даму бағдарламалары үшін аса маңызды болып табылатын қызметтерді жеткізуге басымдық бере алады. Алайда, мұндай шектеулер белгілі бір қызмет көрсету секторын қорғау мақсатында белгіленбейді немесе сақталмайды.

     4. 1-тармаққа сәйкес белгіленген немесе қолдау көрсетілетін кез келген шектеулер немесе олардағы кез келген өзгерістер дереу бірлескен Комитетке хабарлануы тиіс.

2.15-бап

Артықшылықтардан бас тарту

     Тарап осы тараудың артықшылықтарынан бас тарта алады:

     (а) егер қызмет тарап болып табылмайтын елдің аумағынан немесе аумағында ұсынылатыны анықталса, қызметті жеткізуге;

     (b) теңіз арқылы тасымалдау қызметі көрсетілген жағдайда, егер қызмет көрсетілгені анықталса:

     (i) тарап болып табылмайтын елдің заңнамасына сәйкес тіркелген кемемен және

     (ii) кемені толық немесе ішінара басқаратын және/немесе пайдаланатын, бірақ тарап болып табылмайтын адам;

     (c) заңды тұлға болып табылатын қызмет көрсетушіге, егер ол екінші Тараптың қызмет көрсетушісі болып табылмайтынын дәлелдесе.

2.16-бап

Қайта қарау

     1. Олардың арасындағы қызметтер саудасын одан әріераықтандыру мақсатында Тараптар ДСҰ қамқорлығымен жүргізіліп жатқан жұмыс нәтижесінде қызметтердіераықтандырудағы кез келген өзгерістерді назарға ала отырып, сұрау салу бойынша өздерінің ерекше міндеттемелерінің тізбелерін және барынша қолайлы режимнен шығару тізімдерін бірлесіп қайта қарауы мүмкін.

     2. Мұндай алғашқы қайта қарау Бірлескен комитет айқындайтын мерзімдерде өтеді және 6.1-бапқа (Бірлескен комитет) сәйкес жүзеге асырылатын болады.

2.17-бап

Қосымшалар

     Келесі қосымшалар осы тараудың ажырамас бөліктері болып табылады:

     2а қосымша (БАӘ-нің нақты міндеттемелерінің тізбесі)

     2В қосымша (Қазақстанның ерекше міндеттемелерінің тізбесі)

     2С-қосымша (БАӘ-РНБ-дан алып қою тізбесі)

     2D қосымша (Қазақстан-РНБ-дан алып қою тізбесі)

     2Е қосымша (телекоммуникациялық қызметтер)

     2F қосымша (қаржылық қызметтер).

2А ҚОСЫМША

БАӘ-НІҢ НАҚТЫ МІНДЕТТЕМЕЛЕРІНІҢ ТІЗІМІ

     КІРІСПЕ ЕСКЕРТУ:

     1. Осы құжат Біріккен Араб Әмірліктерінің (БАӘ) "қызметтер саудасы" тарауы шеңберінде БАӘ мен Қазақстан арасындағы қызметтер саудасы және инвестициялар туралы келісімнің (ТІЅІА) нақты міндеттемелерінің тізбесін белгілейді. Бұл кіріспе Ескертпе БАӘ тізімінің ажырамас бөлігі ретінде қарастырылуы керек.

     2. Тізбе MTN құжатында қамтылған қызмет көрсету секторларының жіктеу тізбесі негізінде дайындалды.GNS/W/120. КОП кодтарына сілтемелер негізгі өнімдерді алдын ала жіктеуде қолданылатын КОП кодтарына жатады (статистикалық құжаттар сериясы М, № 77, Халықаралық экономикалық және әлеуметтік мәселелер департаменті, Біріккен Ұлттар Ұйымының статистика басқармасы, Нью-Йорк, 1991 ж.) және егер басқаша көрсетілмесе, міндеттемелер көлемін анықтауға арналған. 

4 "Теңіз жүктерін өңдеу жөніндегі қызметтер" терминал операторларын қоса алғанда, стивидорлық компаниялар жүзеге асыратын қызметті білдіреді, бірақ бұл жұмыс күші стивидорлық компанияларға немесе терминал оператор компанияларына тәуелсіз ұйымдастырылған кезде докерлердің тікелей қызметін қоспағанда. Қамтылатын қызмет мыналарды ұйымдастыру мен бақылауды қамтиды: жүкті кемеге/кемеден тиеу/түсіру; жүкті бекіту/байлау; жүктерді жөнелту алдында немесе түсіргеннен кейін қабылдау / жеткізу және жауапты сақтау.

     5 "контейнерлік станциялар мен депо қызметтері" контейнерлерді тиеу/бөлшектеу, жөндеу және жөнелту үшін беру мақсатында порт аймақтарында немесе құрлықта болсын, оларды сақтаудан тұратын қызметті білдіреді".

     6 "теңіз агенттігі қызметтері" осы географиялық аймақ шегінде бір немесе бірнеше кеме қатынасы желілерінің немесе кеме қатынасы компанияларының іскерлік мүдделерін агент ретінде мынадай мақсаттар үшін ұсынудан тұратын қызметті білдіреді:

     - компаниялардың атынан баға ұсыныстарынан бастап шот-фактуралар мен коносаменттер беруге, қажетті ілеспе қызметтерді сатып алуға және қайта сатуға, құжаттаманы дайындауға және іскерлік ақпарат беруге дейін теңіз тасымалы мен ілеспе қызметтерді маркетинг және сату;

     - кеменің кіруін ұйымдастыратын немесе қажет болған кезде жүктерді қабылдайтын компаниялардың атынан қызмет".

     7 "экспедиторлық қызметтер"Көлік және ілеспе қызметтерді сатып алу, құжаттаманы дайындау және іскерлік ақпарат беру арқылы жүк жөнелтушілердің атынан жөнелту жөніндегі операцияларды ұйымдастыру мен бақылаудан тұратын қызметті білдіреді".

     8 операциялар мен функциялар Мемлекеттік органдардың келісімімен операторлар белгілеген қызметтерді көрсету жөніндегі нақты міндеттемелермен реттелуі мүмкін.

 4 "Теңіз жүктерін өңдеу жөніндегі қызметтер" терминал операторларын қоса алғанда, стивидорлық компаниялар жүзеге асыратын қызметті білдіреді, бірақ бұл жұмыс күші стивидорлық компанияларға немесе терминал оператор компанияларына тәуелсіз ұйымдастырылған кезде докерлердің тікелей қызметін қоспағанда. Қамтылатын қызмет мыналарды ұйымдастыру мен бақылауды қамтиды: жүкті кемеге/кемеден тиеу/түсіру; жүкті бекіту/байлау; жүктерді жөнелту алдында немесе түсіргеннен кейін қабылдау / жеткізу және жауапты сақтау.

     5 "контейнерлік станциялар мен депо қызметтері" контейнерлерді тиеу/бөлшектеу, жөндеу және жөнелту үшін беру мақсатында порт аймақтарында немесе құрлықта болсын, оларды сақтаудан тұратын қызметті білдіреді".

     6 "теңіз агенттігі қызметтері" осы географиялық аймақ шегінде бір немесе бірнеше кеме қатынасы желілерінің немесе кеме қатынасы компанияларының іскерлік мүдделерін агент ретінде мынадай мақсаттар үшін ұсынудан тұратын қызметті білдіреді:

     - компаниялардың атынан баға ұсыныстарынан бастап шот-фактуралар мен коносаменттер беруге, қажетті ілеспе қызметтерді сатып алуға және қайта сатуға, құжаттаманы дайындауға және іскерлік ақпарат беруге дейін теңіз тасымалы мен ілеспе қызметтерді маркетинг және сату;

     - кеменің кіруін ұйымдастыратын немесе қажет болған кезде жүктерді қабылдайтын компаниялардың атынан қызмет".

     7 "экспедиторлық қызметтер"Көлік және ілеспе қызметтерді сатып алу, құжаттаманы дайындау және іскерлік ақпарат беру арқылы жүк жөнелтушілердің атынан жөнелту жөніндегі операцияларды ұйымдастыру мен бақылаудан тұратын қызметті білдіреді".

     8 операциялар мен функциялар Мемлекеттік органдардың келісімімен операторлар белгілеген қызметтерді көрсету жөніндегі нақты міндеттемелермен реттелуі мүмкін.

2Е ҚОСЫМША

ТЕЛЕКОММУНИКАЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТТЕР

2Е. 1-бап

Қолдану және анықтау саласы

     1. Осы қосымша Тараптардың телекоммуникациялық қызметтер саудасына әсер ететін шараларына қолданылады1. Ол радио немесе теледидар бағдарламаларын таратуға немесе кабельдік таратуға қатысты шараларға қолданылмайды.2

     2. Бұл қосымшада ештеңе түсіндірілмеуі керек:

     (a) егер Тараптың заңнамасына сәйкес Халыққа мұндай желілер немесе қызметтер тұтастай ұсынылмаса, Тарапқа кез келген кәсіпорынды телекоммуникациялық тарату желілерін немесе қызметтерін құруға, салуға, сатып алуға, жалға алуға, пайдалануға немесе ұсынуға міндеттеу талабы;

     (b) Тарапқа радио немесе телебағдарламаларды кабель арқылы таратумен немесе таратумен ғана айналысатын кез келген кәсіпорынды өзінің хабар тарату құралдарын немесе кабельдік теледидарды жалпыға ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялық тарату желісі ретінде беруге міндеттеу талабы; немесе

     (c) Тараптың жеке желілерді пайдаланатын адамдарға өз желілерін қоғамдық телекоммуникациялық тарату желілерін немесе қызметтерін үшінші тұлғаларға ұсыну үшін пайдалануға тыйым салуына кедергі.

     3. Осы Қосымшаның мақсаттары үшін:

     реттеуші орган осы Қосымшада аталған мәселелерге қатысты реттеу міндеттерінің кез келгені жүктелген органды немесе органдарды білдіреді;

     сыни нысандар жалпы телекоммуникациялық тарату желісінің объектілерін немесе қызметтерін білдіреді:

     (a) тек қана немесе негізінен бір немесе шектеулі жеткізушілермен қамтамасыз етіледі; және

     (b) қызмет көрсету үшін экономикалық немесе техникалық ауыстыруға болмайды;

     ірі жеткізуші - нәтижесінде базалық телекоммуникациялық қызметтердің тиісті нарығына қатысу шарттарына (баға мен ұсыныс бөлігінде) елеулі ықпал ету мүмкіндігі бар жеткізуші:

     (a) сыни объектілерді бақылау; немесе

     (B) өз позициясын нарықта пайдалану;

     жалпыға ортақ телекоммуникациялық желі желінің белгілі бір соңғы нүктелері арасында немесе олардың арасында телекоммуникациялық байланыстарды жүзеге асыруға мүмкіндік беретін жалпыға ортақ телекоммуникациялық инфрақұрылымды білдіреді;

     жалпыға ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялық тарату желілері қызметі тарап халыққа кеңінен ұсыну үшін тікелей немесе іс жүзінде талап ететін кез келген телекоммуникациялық беру қызметін білдіреді. Мұндай қызметтер, басқалармен қатар, телеграфты, телефонды, телексті және деректерді беруді қамтуы мүмкін, әдетте тұтынушы берген ақпаратты екі немесе одан да көп нүктелер арасында тұтынушы туралы ақпарат түрінде ешқандай өзгеріссіз нақты уақыт режимінде беруді қамтиды;

     брандмауэр анықтамалық ұсынысы ірі жеткізуші ұсынған брандмауэр ұсынысын білдіреді, ол жалпыға қолжетімді телекоммуникация қызметтерін жеткізушіге брандмауэр байланысын алу үшін тарифтер мен шарттарды білуге мүмкіндік беретін жеткілікті егжей-тегжейлі болып табылады;

     телекоммуникация дыбыс, кескін деректері және олардың кез келген комбинациясы сияқты электромагниттік сигналдарды беруді білдіреді. Телекоммуникация қызметтері секторы беру үшін телекоммуникация қызметтерін қажет ететін мазмұнды ұсынудан тұратын экономикалық қызметті қамтымайды.

     _______________________________

     1 "телекоммуникациялық қызметтер саудасы" 2.1-бапта (анықтамаларда) қамтылған анықтамаларға сәйкес түсініледі және мемлекеттік Телекоммуникациялық желілер мен қызметтерге қол жеткізу мен пайдалануға қатысты шараларды да қамтиды.

     2 "хабар тарату" әрбір Тараптың тиісті ішкі заңнамасына сәйкес айқындалады.

2Е. 2-бап

Бәсекелестік кепілдіктер

     1. Әрбір Тарап жеке немесе бірге ірі жеткізушілер болып табылатын жеткізушілердің бәсекелестікке қарсы практикаға қатысуын немесе жалғастыруын болдырмау мақсатында тиісті шаралар қабылдайды.

     2. 1-параграфта айтылған бәсекелестікке қарсы практика, атап айтқанда, мыналарды қамтиды:

     (a) бәсекелестікке қарсы айқаспалы субсидиялауға қатысу;

     (b) бәсекелестерден алынған ақпаратты бәсекелестікке қарсы нәтижелермен пайдалану; және

     (c) басқа қызмет көрсетушілерге маңызды объектілер туралы уақтылы техникалық ақпаратты және оларға қызмет көрсету үшін қажет коммерциялық маңызды ақпаратты ұсынбау.

2Е. 3 бап

Байланыс

     1. Осы бап Бір жеткізушінің пайдаланушыларына басқа жеткізушінің пайдаланушыларымен байланысуға және нақты міндеттемелер қабылданған басқа жеткізуші ұсынатын қызметтерге қол жеткізуге мүмкіндік беру үшін телекоммуникациялық желілерді немесе ортақ пайдалану қызметтерін ұсынатын жеткізушілермен байланыстарға қолданылады.

     2. Желідегі қосылу нүктесі қызмет көрсетушілер мен техникалық орындылық арасындағы келіссөздердің мәні болып табылады. Егер қызмет көрсетушілер аталған келіссөздер барысында қиындықтарға тап болса, құзыретті орган Тараптардың тиісті заңнамасына сәйкес араласып, шешім қабылдай алады. Мұндай келіссөздер қосылу туралы келісімдердің жасалуын қамтамасыз етуі тиіс:

     (a) кемсітпейтін шарттарда (техникалық стандарттар мен ерекшеліктерді қоса алғанда) және өзінің ұқсас қызметтері үшін немесе үлестес емес қызмет көрсетушілердің ұқсас қызметтері үшін немесе оның еншілес компаниялары немесе басқа үлестес тұлғалары үшін ұсынылатыннан кем емес сапасы бар мөлшерлемелерде; және

     (b) уақтылы, шарттармен (техникалық стандарттар мен спецификацияларды қоса алғанда) және шығындарға бағдарланған тарифтер, олар ашық, ақылға қонымды, экономикалық орындылықты ескеретін және жеткізушіге қызмет көрсету үшін қажет емес желілік компоненттер мен объектілер үшін ақы төлеудің қажеті болмайтындай етіп бөлінген.

     3. Әрбір Тарап өз аумағындағы телекоммуникациялық тарату желілерін немесе жалпыға ортақ пайдаланылатын қызметтерді жеткізушілердің басқалармен қатар қорғау үшін тиісті шаралар қабылдауын қамтамасыз етеді:

     (a) жеке деректерді өңдеу және тарату кезіндегі жеке тұлғалардың құпиялылығы;

     (b) жеке жазбалардың құпиялылығы; және

     (c) телекоммуникациялық қызметтерді жеткізушілер мен соңғы пайдаланушыларға қатысты немесе оларға қатысты коммерциялық ақпараттың құпиялылығы. Телекоммуникациялық қызметтерді жеткізуші алған деректер мен ақпарат тек осы қызметтерді көрсету мақсатында пайдаланылуы тиіс.

     4. Осы қосымшада Ешнәрсе Тараптың дербес деректерді, жеке жазбалар мен аккаунттардың жеке басына қол сұғылмаушылығы мен құпиялылығын, сондай-ақ заңмен қорғалатын басқа да ақпаратты қорғау құқығын шектемейді.

2Е. 4 бап

Жалпыға бірдей қызмет көрсету

     1. Әрбір Тарап өзіне ие болғысы келетін жалпыға бірдей қызмет көрсету міндеттемесінің түрін анықтауға құқылы.

     2. Жалпыға бірдей қызмет көрсетуді реттейтін тараптардың шаралары ашық, объективті және кемсітпейтін болуға тиіс. Олар сондай-ақ бәсекелестікке бейтарап болуы керек және Тарап анықтаған жалпыға бірдей қызмет көрсету үшін қажет болғаннан ауыр болмауы керек.

2Е. 5 бап

Лицензиялау рәсімі

     1. Егер телекоммуникациялық қызметтерді көрсету үшін лицензия немесе концессия талап етілсе, Тараптың құзыретті органы мынадай ақпаратты жалпыға қолжетімді етуге тиіс:

     (a) мұндай лицензияның немесе концессияның шарттары; және

     (b) лицензияға немесе концессияға өтінім бойынша шешім қабылдау үшін әдетте талап етілетін уақыт кезеңі.

     2. Егер телекоммуникациялық қызметтерді ұсыну үшін лицензия немесе концессия талап етілсе және қолданылатын шарттар орындалса, Тараптың құзыретті органы өтініш берушіге лицензия немесе концессия береді, егер өтініш осы Тараптың заңнамасына сәйкес аяқталған болып саналса, өтініш бергеннен кейін ақылға қонымды уақыт ішінде осы Тарапты лицензиялау критерийлері мен ережелеріне сәйкес.

     3. Тараптың құзыретті органы өтініш берушіні шешім қабылданғаннан кейін бірден оның өтінішін қарау нәтижелері туралы хабардар етеді. Лицензия немесе концессия беруден бас тарту туралы шешім қабылданған жағдайда Тараптың құзыретті органы сұрау салу бойынша өтініш берушіге бас тарту себебін хабарлайды.

2Е. 6 бап

Тәуелсіз реттеуші орган

     1. Телекоммуникациялық қызметтер саласындағы әрбір Тараптың реттеуші органы негізгі телекоммуникациялық қызметтердің кез келген жеткізушісінен бөлінуі және оған есеп бермеуі тиіс.

     2. Әрбір Тарап өзінің реттеуші органы пайдаланатын шешімдер мен рәсімдердің нарықтың барлық қатысушыларына қатысты бейтарап болуын қамтамасыз етеді.

2Е. 7-бап

Шектеулі ресурстар

     1. Әрбір Тарап жиіліктерді, нөмірлерді және өту құқықтарын қоса алғанда, шектеулі телекоммуникациялық ресурстарды бөлу және пайдалану жөніндегі оның рәсімдерінің объективті, уақтылы, ашық және кемсітусіз орындалуын қамтамасыз етеді. Әрбір Тарап бөлінген жиілік жолақтарының ағымдағы күйін жариялайды, бірақ нақты мемлекеттік мақсаттар үшін бөлінген жиіліктерді егжей-тегжейлі анықтау талап етілмейді.

     2. Коммерциялық телекоммуникациялық қызметтерге спектр бөлу кезінде әр тарап, әдетте, ұлттық мүдделерін толығымен ескере отырып, нарықтық тәсілдерге сүйенуге тырысады.

2Е. 8-бап

Телекоммуникациядағы дауларды шешу

     Әр тарап мыналарды қамтамасыз етеді:

     (a) жеткізушілер ірі жеткізушілерге қатысты дауларды шешу үшін өздерінің реттеуші органына немесе басқа тиісті органға жүгіне алады;

     (b) ірі жеткізушіге қосылуды сұраған жеткізуші кез келген уақытта немесе ақылға қонымды уақыт өткеннен кейін осы ірі жеткізушіге қосылудың тиісті шарттары мен мөлшерлемелеріне қатысты дауларды ақылға қонымды мерзімде шешу үшін өзінің реттеуші органына жүгіне алады; және

(c) оның реттеуші органының шешімдері әсер ететін жеткізушілер Тараптың заңнамасына сәйкес тәуелсіз әкімшілік органға және/немесе сотқа жүгіне алады.

2Е. 9 бап

Ашықтық

     2.2-бапты (қолданылу аясы және қамту) қолдану кезінде әрбір Тарап телекоммуникациялық желілерге және жалпы пайдаланымдағы қызметтерге қол жеткізу және оларды пайдалану шарттары туралы тиісті ақпараттың құқығы бар лицензияланған ұйымдар үшін қолжетімді болуын қамтамасыз етеді, соның ішінде:

     (a) тарифтер және қызмет көрсетудің басқа шарттары;

     (b) осындай желілермен және қызметтермен техникалық қосылыстардың сипаттамалары;

     (c) осындай қолжетімділік пен пайдалануды қозғайтын стандарттарды дайындауға және қабылдауға жауапты органдар туралы ақпарат;

     (d) терминалдарды немесе басқа жабдықты жалпыға ортақ пайдаланылатын телекоммуникация желісіне қосуға қатысты шарттар; және

     (e) хабарламаларға, тіркеуге немесе лицензиялауға қойылатын талаптар, егер бар болса.

2Е. 10 бап

Технологияны таңдаудағы икемділік

     1. Тараптардың ешқайсысы мемлекеттік саясаттың заңды мүдделерін қанағаттандыру үшін қажетті талаптарды сақтаған жағдайда, мұндай таңдауды шектейтін кез келген шара әзірленбеген жағдайда, өз қызметтерін, соның ішінде коммерциялық мобильді сымсыз байланыс қызметтерін ұсыну үшін пайдаланатын технологияларды икемді таңдау мүмкіндігіне ие болуға жалпыға ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялық беру қызметтерін жеткізушілерге кедергі жасай алмайды.сауда үшін қажетсіз кедергілер тудыратын жолмен қабылданбайды және қолданылмайды.

     2. Үлкен сенімділік үшін осы қосымшадағы ешнәрсе электр байланысын реттеу органына жалпыға ортақ пайдаланылатын телекоммуникациялық берудің әрбір қызметін ұсыну үшін тиісті лицензияның немесе басқа рұқсаттың болуын талап етуге кедергі келтіретін ретінде түсіндірілмеуге тиіс.

2F ҚОСЫМША

ҚАРЖЫЛЫҚ ҚЫЗМЕТТЕР

     1. Қолдану аясы және анықтамасы

     (a) осы қосымша қаржылық қызметтерді жеткізуді қозғайтын шараларға қолданылады. Осы қосымшадағы қаржылық қызметтерді жеткізуге сілтемелер 2.1-бапта (анықтамалар) айқындалғандай қызметті жеткізуді білдіреді.

     (b) 2.2-баптың 2(b) тармақшасының мақсаттары үшін (қолданылу саласы және қамту) "үкіметтік билік функцияларын жүзеге асыру кезінде қойылған қызметтер" мыналарды білдіреді:

     (i) кредит-ақша немесе валюта-бағам саясатын жүргізу кезінде Орталық банк немесе валюта-қаржы органы немесе басқа мемлекеттік құрылым жүзеге асыратын қызмет түрлері;

     (ii) заңда белгіленген әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің немесе Мемлекеттік зейнетақы бағдарламаларының бөлігін құрайтын қызмет түрлері; және

     (iii) мемлекеттік құрылым есебінен немесе кепілдікпен немесе үкіметтің қаржылық ресурстарын пайдалану кезінде жүзеге асыратын қызметтің басқа түрлері.

     (c) егер Тарап осы тармақтың(B) (ii) немесе (b) (iii) тармақшаларында аталған қандай да бір қызмет түрлерін жүзеге асыруға рұқсат берсе, 2.2-баптың 2 (b) тармақшасының мақсаттары үшін мемлекеттік құрылыммен немесе өнім берушімен бәсекелестік шарттарында өзінің қаржылық қызмет көрсетушілеріне қаржылық қызметтер, "қызмет" термині осындай қызмет түрлерін қамтиды.

     (d) 2.1-бапта (анықтамада) "үкіметтік билікті жүзеге асыру кезінде көрсетілетін қызмет" анықтамасы осы қосымшада қамтылған қызметтерге қолданылмайды.

     2. Ішкі реттеу

     (a) 2-тараудың қандай да бір басқа ережелеріне (қызметтер саудасы) қарамастан, Тарапқа инвесторларды, салымшыларды, полис ұстаушыларды немесе қаржы қызметін жеткізушінің сенім білдірілген адамдарын қорғауды қоса алғанда, немесе қаржы жүйесінің тұтастығы мен тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін сақтық шараларын қолдануға кедергі болмайды. Егер мұндай шаралар 2-тараудың (қызметтер саудасы) ережелеріне сәйкес келмесе, олар 2-тарауға (қызметтер саудасы) сәйкес Тараптың ерекше міндеттемелерінен жалтару құралы ретінде пайдаланылмауға тиіс.

     (b) 2-тараудағы ештеңе (қызметтер саудасы) Тарапқа жеке клиенттердің істері мен шоттарына қатысты ақпаратты немесе Мемлекеттік мекемелердің иелігіндегі басқа да құпия немесе меншіктегі ақпаратты ашу талабы ретінде түсіндірілмеуі тиіс.

     3. Тану

     (a) Тарап қаржылық қызметтерге қатысты шараларды қалай қолдану керектігін анықтаған кезде кез келген басқа елдің сақтық шараларын тани алады. Үйлестіру арқылы немесе басқа жолмен қол жеткізуге болатын мұндай тану мүдделі елмен келісімге немесе келісімге негізделуі мүмкін немесе біржақты түрде берілуі мүмкін.

     (b) осындай келісімнің немесе уағдаластықтың (а) тармақшасында аталған, болашақтағы да, қолданыстағылардың да Тарабы болып табылатын Тарап басқа мүдделі тараптарға олардың осындай келісімдерге немесе уағдаластықтарға қосылуы туралы келіссөздер жүргізуге немесе онымен мән-жайларға байланысты салыстырмалы келісімдер немесе уағдаластықтар жасасу туралы келіссөздер жүргізуге тиісті мүмкіндік береді баламалы реттеуді, қадағалауды, осындай реттеуді жүзеге асыру тетігін және мүмкіндігінше рәсімдерді қамтуы мүмкін, осындай келісімдер мен уағдаластықтардың тараптары арасында ақпарат алмасуға қатысты. Егер Тарап мойындауды біржақты тәртіппен ұсынса, онда ол кез келген басқа Тарапқа мұндай жағдайлардың бар екенін көрсетуге тиісті мүмкіндік береді.

     4. Дауларды реттеу

     Сақтық шараларына және басқа да қаржылық мәселелерге қатысты даулар бойынша аралық топтың дау жүргізілетін қаржылық қызметтің ерекшелігіне сәйкес келетін қажетті құзыреті болуға тиіс.

     5. Анықтамалар

     Осы Қосымшаның мақсаттары үшін:

     (А) Қаржылық қызмет-бұл Тараптың қаржылық қызмет көрсетушісі ұсынатын қаржылық сипаттағы кез-келген қызмет. Қаржылық қызметтерге барлық сақтандыру және сақтандыру қызметтері, сондай-ақ барлық банктік және басқа қаржылық қызметтер (сақтандырудан басқа) кіреді. Қаржылық қызметтер келесі қызмет түрлерін қамтиды:

     Сақтандыру және сақтандыру қызметтеріне қатысты

     (i) тікелей сақтандыру (бірлескен сақтандыруды қоса алғанда):

     (A) өмір

     (B) өмірді сақтандырудан басқа

     (ii) қайта сақтандыру және ретроцессия;

     (iii) брокерлік және агенттік сияқты сақтандыру делдалдығы;

     (iv) консультациялық, актуарлық қызметтер, тәуекелді бағалау және шағымдарды реттеу қызметтері сияқты сақтандыру бойынша көмекші қызметтер.

     Банктік және басқа да қаржылық қызметтер (сақтандыруды қоспағанда)

     (v) халықтан салымдар мен өзге де қайтарылатын ақшалай қаражаттарды қабылдау;

     (vi) тұтынушылық несиені, кепілдік несиені, факторингті және коммерциялық операцияларды қаржыландыруды қоса алғанда, барлық түрдегі несиелерді беру;

     (VII) қаржылық лизинг;

     (viii) несиелік, төлем және дебеттік карточкаларды, жол чектерін және банктік вексельдерді қоса алғанда, төлемдер мен ақша аударымдары бойынша қызметтердің барлық түрлері;

     (іх) кепілдіктер мен міндеттемелер;

     (х) валюта биржасында, биржадан тыс нарықта өз есебінен және клиенттер есебінен не өзге де жолмен сауда жасау:

     (A) ақша нарығының құралдарымен (чектерді, аударым вексельдерін, депозиттік сертификаттарды қоса алғанда);

     (B) шетел валютасымен;

     (C) туынды өнімдер, оның ішінде тек қана емес, Фьючерстер мен опциондар;

     (D) валюта бағамдары мен пайыздық мөлшерлемелерге қатысты құралдар, соның ішінде своп келісімдері және форвардтық пайыздық келісімдер;

     (E) аударылатын бағалы қағаздармен;

     (F) мәміле нысанасы болуы мүмкін басқа құралдар мен қаржылық активтер, соның ішінде құймалардағы алтын мен күміс.

     (xi) жазылуды ұйымдастыру мен орналастыруды қоса алғанда, бағалы қағаздардың барлық түрлерінің шығарылымдарына агент ретінде қатысу (ашық немесе жабық жазылым арқылы) және осындай шығарылымдарға қатысты қызметтерді ұсыну;

     (ХІІ) ақша нарығындағы брокерлік операциялар;

     (хііі) қолма-қол ақша немесе бағалы қағаздар портфелі сияқты активтерді басқару, ұжымдық инвестицияларды басқарудың барлық нысандары, Зейнетақы қорын басқару, жауапкершілікпен сақтау қызметтері, депозитарлық және сенімгерлік қызметтер;

     (xiv) бағалы қағаздарды, туынды өнімдерді және мәміле нысанасы болуы мүмкін басқа құралдарды қоса алғанда, қаржы активтері бойынша өзара есеп айырысуды жүзеге асыру жөніндегі қызметтер және клирингтік қызметтер;

     (xv) қаржылық ақпаратты ұсыну және беру, басқа қаржылық қызметтерді жеткізушілердің қаржылық деректері мен тиісті бағдарламалық жасақтамасын өңдеу;

     (xvi) (V)-(xv) тармақшаларында аталған қызметтің барлық түрлері бойынша консультациялық, делдалдық және басқа да қосалқы қаржылық қызметтер, соның ішінде кредиттеуге байланысты анықтамалық және материалдарды ұсыну және тікелей және портфельдік инвестициялар бойынша зерттеулер мен ұсынымдарды кредиттік талдау, корпорацияларды сатып алу, қайта ұйымдастыру және стратегиялау мәселелері бойынша ұсынымдар.

     (b) қаржылық қызметтерді жеткізуші қаржылық қызметтерді жеткізгісі келетін немесе жеткізетін Тараптың кез келген жеке немесе заңды тұлғасын білдіреді, бірақ "қаржылық қызметтерді жеткізуші" ұғымына мемлекеттік мекеме кірмейді.

     (c) "мемлекеттік мекеме" дегенді білдіреді:

     (i) Тараптың үкіметі, орталық банкі немесе кредиттік-ақшалай мекемесі немесе Тарапқа тиесілі немесе ол бақылайтын құрылым, ол негізінен коммерциялық шарттарда қаржылық қызметтер көрсетумен айналысатын құрылымды қоспағанда, Үкімет функцияларын немесе үкімет мүддесі үшін қызмет түрлерін жүзеге асырумен айналысады; немесе

     (ii) әдетте орталық банк немесе ақша-несие мекемесі осы функцияларды жүзеге асырған кезде орындайтын функцияларды жүзеге асыратын жеке құрылым.

3 тарау

ИНВЕСТИЦИЯЛАРҒА ЖӘРДЕМДЕСУ

3.1-бап

Қазақстан - БАӘ екіжақты инвестициялық келісімі

Тараптар 2018 жылғы 24 наурызда Әбу-Дабиде қол қойылған Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Біріккен Араб Әмірліктерінің Үкіметі арасындағы Инвестицияларды көтермелеу және өзара қорғау туралы келісімнің (Қазақстан - БАӘ екіжақты инвестициялық келісімі), сондай-ақ оған кез келген кейінгі түзетулердің бар екенін атап өтеді және растайды.

3.2-бап

Тараудың мақсаттары және инвестицияларды ынталандыру

     1. Тараптар тартымды инвестициялық ахуалды құруға жәрдемдесуге және өз мемлекеттері арасындағы ұзақ мерзімді экономикалық даму мен сауданы әртараптандыру үшін қолайлы жағдайларды қамтамасыз етуге өздерінің ұмтылыстарын растайды.

     2. Әрбір Тарап өзінің ұлттық заңнамасына және өз мемлекеттерінің халықаралық міндеттемелеріне сәйкес өз мемлекетінің аумағында екінші Тараптың инвестицияларын ынталандыру және ілгерілету үшін тиісті шаралар қабылдайды.

     3. Осы тараудың жалпы мақсаттары:

     (a) Тараптар арасындағы инвестициялық және экономикалық ынтымақтастықты ілгерілету және кеңейту;

     (b) инвестициялық қатынастардың мониторингін жүзеге асыру, инвестицияларды кеңейту мүмкіндігін және қолданыстағы алаңдарда талқылау үшін орынды болуы мүмкін инвестицияларға қатысты мәселелерді анықтау;

     (c) Тараптардың сұрау салуы бойынша ортақ мүддені білдіретін нақты инвестициялық мәселелер бойынша консультациялар өткізу;

     (d) инвестициялық ағындарды кеңейту бойынша жұмыстарды жүзеге асыру;

     (e) инвестициялық ағындарға кедергілерді анықтау және оларды жою бойынша жұмыс; және

     (f) қажет болған жағдайда жеке сектордың пікірін сұрау.

3.3-бап

Дауларды реттеу рәсімін қолданбау

     Осы тарауға 4-тараудың (дауларды шешу) күші қолданылмайды.

4 тарау

ДАУЛАРДЫ ШЕШУ

4.1-бап

Мақсаттар

     Осы тараудың мақсаты мүмкіндігінше өзара қолайлы шешімге қол жеткізу мақсатында осы Келісімді түсіндіру және қолдану мәселелері бойынша туындайтын Тараптар арасындағы дауларды шешудің тиімді және пәрменді тетігін құру болып табылады.

4.2-бап

Ынтымақтастық

     Тараптар осы Келісімді түсіндіру және қолдану туралы уағдаласуға ұмтылатын болады және ынтымақтастық жолымен оның қолданысына әсер етуі мүмкін кез келген мәселені өзара қолайлы шешуге келуге барлық әрекеттерді жасайтын болады.

4.3-бап

Анықтамалар

     Осы тараудың және 4А қосымшаның (төрелік талқылауды жүргізу қағидалары) және 4В қосымшаның (төрешілерге арналған Әдеп кодексі)мақсаттары үшін:

     Төрелік топ 4.9-бапқа сәйкес қалыптастырылатын төрелік топты білдіреді;

     Дау тараптары талапкер тарапты да, жауапкер тарапты да білдіреді.

     Талапкер Тарап осы тараудың шеңберінде шағым беретін Тарапты білдіреді;

     Жауапкер-тарап осы тарау шеңберінде өзіне қатысты шағым берілетін Тарапты білдіреді;

     Төраға төрелік топтың төрағасы ретінде әрекет ететін төрешіні білдіреді;

     DRS ДСҰ Келісіміне №2 қосымшада қамтылған дауларды шешуді реттейтін ережелер мен рәсімдер туралы уағдаластықты білдіреді;

     іс бойынша іс жүргізу төрелік іс жүргізуді білдіреді.

4.4-бап

Қолдану саласы

     1. Егер осы Келісімде өзгеше көзделмесе, Тараптардың кез келгені екінші Тарап осы Келісімнің қандай да бір ережесін бұзады деп есептесе, осы тараудың ережелері Тараптар арасындағы осы Келісімнің ережелерін түсіндіру немесе қолдану кезінде туындайтын кез келген дауларға (бұдан әрі "қамтылатын ережелер" деп аталады) қолданылуы тиіс.

     2. Үлкен сенімділік үшін осы тарау бұзушылықтармен байланысты емес дауларға және басқа да ситуациялық шағымдарға қолданылмайды.

4.5-бап

Байланыс пункттері

     1. Әрбір Тарап осы тарауға сәйкес басталған кез келген дауға қатысты Тараптар арасындағы байланысты жеңілдету үшін байланыс пунктін тағайындайды.

     2. Осы тарауға сәйкес жасалған кез келген сұрау салу, хабарлама, жазбаша ұсыныс немесе басқа құжат ол тағайындаған байланыс пункті арқылы екінші Тарапқа жіберіледі.

4.6-бап

Ақпарат сұрау

     4.7 немесе 4.8-баптарға сәйкес консультациялар, игі қызметтер, татуласу немесе делдалдық туралы сұрау салу жіберілгенге дейін, тиісінше, дау тарабы даулы шараға қатысты кез келген тиісті ақпаратты жазбаша түрде сұрата алады. Осындай сұрау салу жіберілген дау тарабы сұрау салынған ақпаратты жазбаша жауапта беру үшін барлық күш-жігерін жұмсайды, ол сұрау салу алынған күннен кейін 20 күннен кешіктірілмей ұсынылуға тиіс.

4.7-бап

Кеңес беру

     1. Тараптар өзара қолайлы шешімге қол жеткізу мақсатында Ізгі ниет рухында консультациялар өткізу арқылы 4.4-бапта аталған кез келген дауды шешуге ұмтылатын болады.

     2. Тарап қаралып отырған шараны және ол қолданылатын деп санайтын қамтылатын ережелерді көрсете отырып, оның нақты негізі мен құқықтық негізінің сипаттамасын қоса алғанда, сұрау салудың себептерін көрсете отырып, екінші Тарапқа жазбаша сұрау салу жіберу арқылы консультациялар алуға жүгінеді.

     3. Консультациялар өткізуге сұрау салу жіберілген Тарап сұрау салуға дереу, бірақ сұрау салу алынған күннен кейін 10 күннен кешіктірмей жауап береді. Консультациялар сұрау салу алынған күннен бастап 30 күн ішінде жүргізіледі. Егер Тараптар өзгеше уағдаласпаса, консультациялар сұрау салуды алған күннен бастап 60 күн ішінде аяқталды деп есептеледі.

     4. Маусымдық қызметтерге қатысты мәселелерді қоса алғанда, шұғыл мәселелер бойынша консультациялар сұрау алынған күннен бастап 15 күн ішінде жүргізіледі. Егер Тараптар өзгеше уағдаласпаса, консультациялар 30 күн ішінде аяқталды деп есептеледі.

     5. Консультациялар барысында әрбір Тарап осы шараның осы Келісімнің қолданылуы мен қолданылуына қалай әсер ететінін қоса алғанда, қарастырылып отырған шараны толық зерделеуге мүмкіндік беретін тиісті ақпаратты беру үшін бар күшін салады.

     6. Консультациялар, консультациялар барысында Тараптардың барлық ашылған ақпараттары мен ұстанымдарын қоса алғанда, құпия сипатта болады және іс бойынша кез келген іс жүргізу барысында Тараптардың кез келгенінің құқықтарына қысым жасамайды.

     7. Консультациялар жеке немесе Тараптар келіскен кез келген басқа байланыс құралдарын пайдалана отырып жүргізілуі мүмкін. Егер Тараптар өзгеше уағдаласпаса, консультациялар, егер олар жеке жүргізілсе, сұрау салынған Тараптың аумағында өткізіледі.

     8. Егер сұрау салу жіберілген Тарап консультациялар туралы сұрау салуға оны алған күннен бастап 10 күн ішінде жауап бермесе немесе егер консультациялар тиісінше 3-тармақта немесе 4-тармақта белгіленген мерзімдерде жүргізілмесе немесе Тараптар консультациялар өткізбеуге уағдаласса немесе консультациялар өткізілсе және өзара қолайлы шешімге қол жеткізілмесе, Тарап, кеңес алу үшін жүгінген адам 4.9-бапқа жүгіне алады.

4.8-бап

Медиация, татуласу немесе медиация

     1. Тараптар кез келген уақытта медиация, татуласу немесе медиация рәсімдерін жүргізу туралы уағдаласа алады. Олар кез келген уақытта басталуы мүмкін және Тараптардың кез келгені кез келген уақытта тоқтатылуы мүмкін.

     2. Делдалдық, татуласу немесе медиация рәсімдері шеңберіндегі талқылаулар, атап айтқанда, осындай талқылаулар барысында дау тараптарының ұстанымдары құпия сипатқа ие және осы тарауға сәйкес кез келген әрі қарайғы талқылаулар немесе Тараптар таңдаған органдардағы кез келген басқа да талқылаулар барысында Тараптардың кез келгенінің құқықтарына нұқсан келтірмейді.

     3. Егер Тараптар келіссе, Медиация, татуласу немесе медиация рәсімдері осы тарауға сәйкес төрелік топтың талқылауы жалғасып жатқан уақытта жалғасуы мүмкін.

4.9-бап

Төрелік топ құру

     1. Шағым берген Тарап төрелік топ құру туралы өтінішпен жүгіне алады, егер:

     (а) жауапкер тарап 4.7-бапта көрсетілген мерзімдерге сәйкес консультациялар өткізу туралы сұрау салуға жауап бермейді;

     (b) 4.7-бапта көрсетілген консультациялар жауапкер тарап консультацияға сұрау салуды алған күннен кейін маусымдық қызметтерге қатысты мәселелерді қоса алғанда, шұғыл мәселелерге қатысты дауды 60 күн немесе 30 күн ішінде жүргізілмейді немесе реттеуге мүмкіндік бермейді.

     2. Төрелік топ құру туралы өтініш басқа Тарапқа жіберілетін жазбаша нысанда беріледі және даудың нысанасы болып табылатын шараның анықтамасын және шағымның нақты негізін, сондай-ақ проблеманы нақты баяндау үшін жеткілікті нысанда тиісті қамтылатын ережелерді көрсете отырып, құқықтық негізді қамтуға тиіс.

4.10-бап

Төрелік топтың құрамы

     1. Егер дау тараптары өзгеше уағдаласпаса, төрелік топ үш төрешіден тұруы тиіс және төрешілер мынадай критерийлердің ешқайсысына жатпауы тиіс:

     (a) Қазақстан немесе БАӘ азаматы болу; немесе

     (b) Қазақстан немесе БАӘ аумағында тұрақты тұрғылықты жері болуы тиіс.

     2. Төрелік топ құрылғаннан кейін 40 күн ішінде даудың әрбір Тарабы бір төрешіні тағайындайды. Тағайындалған төрешілер жалпы келісім бойынша үшінші төрешіні олардың екіншісі тағайындалғаннан кейін 60 күн ішінде тағайындайды. Дау тараптары үшінші төреші тағайындалғаннан кейін жиырма (20) күннен кешіктірмей осы төрешінің тағайындалуын бекітеді немесе бекітпейді, ол бекітілген жағдайда төрелік топтың төрағасы ретінде әрекет етеді.

     3. Егер дау Тараптарының бірі 2-тармақта белгіленген мерзім ішінде төрешіні тағайындамаса, екінші Тарап ДСҰ Бас директорына осындай сұрау салудан кейін 20 күн ішінде әлі тағайындалмаған төрешіні тағайындау туралы сұрау салумен жүгіне алады.

4. Егер үшінші төреші 2-тармақта көзделгендей тағайындалмаса немесе дауласушы Тараптардың бірі үшінші төрешіні тағайындауды мақұлдамаса, ДСҰ Бас директоры дау Тараптарының кез келгенінен сұрау салу бойынша келесі отыз (30) күн ішінде төрелік топтың төрағасы ретінде әрекет ететін үшінші төрешіні тағайындайды. Егер ДСҰ Бас директоры Қазақстан немесе БАӘ азаматы болып табылса немесе осы тағайындау функциясын орындай алмаса, ДСҰ Бас директорының орынбасарына немесе Қазақстан немесе БАӘ азаматы болып табылмайтын және осы тағайындау функциясын орындай алатын келесі ең жоғары лауазымды тұлғаға қажетті тағайындауларды жүргізу ұсынылуы тиіс.

     5. Іріктелген үш төрешінің соңғысы тағайындауға өзінің келісімі туралы Тараптарды хабардар ететін күн төрелік топтың құрылған күні болып есептеледі.

4.11-бап

Төрешілерге қойылатын талаптар

     1. Әрбір төреші:

     (a) құқық, халықаралық сауда және осы Келісімде қамтылатын басқа да мәселелер саласында жұмыс тәжірибесіне ие болу;

     (b) даудың кез келген тарапынан тәуелсіз болу, онымен байланысты болмау және одан нұсқаулар алмау;

     (c) өз атынан әрекет ету және дауға байланысты мәселелерге қатысты қандай да бір ұйымнан немесе Үкіметтен нұсқаулар алмау; және

     (d) 4В қосымшада белгіленген Әдеп кодексін (төрешілерге арналған Әдеп кодексін) сақтау.

     2. Төрағаның дауларды шешу саласында да тәжірибесі болуы керек.

     3. Сол немесе іс жүзінде баламалы мәселеге қатысты 4.8-бапқа сәйкес медиация, татуласу немесе Медиация рәсімдеріне қатысқан адамдардың осы мәселе бойынша төрешілер болып тағайындалуға құқығы жоқ.

4.12-бап

Төрешілерді ауыстыру

     Егер бастапқы төрелік топ төрешілерінің кез келгені талқылауға қатыса алмаса, бас тартқанын мәлімдесе немесе сол төреші Әдеп кодексінің талаптарын сақтамауы себебінен ауыстырылуы тиіс болса, төрешінің мұрагері бастапқы төрешіні тағайындау үшін көзделген тәртіппен тағайындалады және мұрагердің бастапқы төрешінің өкілеттіктері мен міндеттері болады. Мұндай мұрагерді тағайындау кезеңінде төрелік топтың жұмысы тоқтатылады.

4.13-бап

Төрелік топтың функциялары

     Егер дау тараптары өзгеше уағдаласпаса, төрелік топ:

     (a) іс бойынша фактілерді объективті бағалауды және қаралатын шараның қолданылуы мен қамтылатын ережелерге сәйкестігін қоса алғанда, ол қарайтын мәселеге объективті бағалау жүргізуге тиіс;

     (b) өз шешімдері мен баяндамаларында фактілер, Келісімнің тиісті ережелерінің қолданылуы және оның өкілеттіктерінде көрсетілгендей кез келген қорытындылар мен ұсынымдардың негіздемесі бойынша тұжырымдарды баяндауға тиіс;

     (c) дау тарапының өтініші бойынша жеңілдіктерді немесе басқа да міндеттемелерді орындау немесе тиісті тоқтата тұру жөніндегі кез келген шаралардың өзінің түпкілікті баяндамасына сәйкестігін айқындауға тиіс;

     (d) дау тараптарымен тұрақты консультациялар жүргізіп, өзара қолайлы шешімді әзірлеу үшін барабар мүмкіндіктер беруі тиіс.

4.14-бап

Өкілеттіктер

     1. Егер тараптар төрелік топ құрылған күннен кейін 15 күн ішінде өзгеше туралы уағдаласпаса, төрелік топтың өкілеттіктері мынадай болуға тиіс:

     "Тараптар келтірген осы Келісімнің тиісті қамтылатын ережелерін ескере отырып, Төрелік топты құру туралы сұрау салуда айтылған мәселені қарастыру, қаралатын шараның осы Келісімнің тиісті қамтылатын ережелеріне сәйкестігі туралы шешім шығару, сондай-ақ егер бар болса, дауды шешу тәсілдеріне қатысты ұсынымдар шығару және 4.19 және 4.20-баптарға сәйкес баяндама ұсыну".

     2. Егер Тараптар 1-тармақта көрсетілгендерден өзгеше өкілеттіктерді келіссе, олар келісілген өкілеттіктер туралы төрелік топты олар келісілгеннен кейін 5 күннен кешіктірмей хабардар етеді.

4.15-бап

Түсіндіру ережелері

     Төрелік топ Халықаралық жария құқықтың әдеттегі нормаларына сәйкес қамтылатын ережелерді түсіндіруді жүзеге асырады.

4.16-бап

Төрелік топтың рәсімдері

     1. Егер Тараптар өзгеше уағдаласпаса, төрелік топ 4А-қосымшада баяндалған төрелік талқылауды жүргізудің үлгілік қағидаларын (төрелік талқылауды жүргізу қағидалары) ұстанатын болады.

     2. Төрелік топ оның қарауындағы мәселелер бойынша ex parte қатынастарына түспеуі тиіс.

     3. Төрелік топтағы талқылаулар және оған ұсынылған құжаттар құпия болып табылады.

     4. Жалпы ереже бойынша, екінші Тараптың шарасы осы Келісімнің ережелерімен үйлеспейді деп мәлімдейтін дау жағында мұндай сәйкессіздікті дәлелдеу ауыртпалығы жатыр. Шараның осы Келісімде көзделген алып тастауға жататынын растайтын дау тарабы мұндай алып тастаудың қолданылатынын дәлелдеу ауыртпалығын көтереді.

     5. Төрелік топ қажет болған жағдайда Тараптармен консультациялар жүргізуі және өзара қолайлы шешімді әзірлеу үшін барабар мүмкіндіктер беруі тиіс.

     6. Төрелік топ консенсус негізінде есептерді қоса алғанда, шешімдер қабылдайды, ал егер консенсус мүмкін болмаса, онда өз төрешілерінің көпшілік даусымен.

4.17-бап

Төрелік топтың дел бойынша іс жүргізуді тоқтата тұру және тоқтату

     Егер талапкер Тарап бұл туралы сұраса, төрелік топ өз жұмысын қатарынан 12 айдан аспайтын мерзімге тоқтатады. Төрелік топтың жұмысы тоқтатыла тұрған жағдайда осы тарауда көзделген тиісті мерзімдер төрелік топтың жұмысы тоқтатыла тұрған уақыт кезеңіне ұзартылады. Төрелік топ өз жұмысын талап қоюшы тараптың жазбаша өтініші бойынша тоқтата тұру кезеңі аяқталғанға дейін жалғастырады. Егер төрелік топтың жұмысы қатарынан 12 айдан астам уақытқа тоқтатылса, төрелік топтың өкілеттігі күшін жояды және дауды реттеу рәсімі тоқтатылады.

4.18-бап

Ақпарат алу

     1. Өз бастамасы бойынша, дау тараптарының келісімі болған кезде немесе дау тараптарының бірінің өтініші бойынша төрелік топ тараптардан қажетті және орынды деп санайтын тиісті ақпаратты сұрата алады. Тараптар төрелік топтың ақпарат беру туралы кез келген сұрау салуына дереу және толық көлемде жауап береді.

     2. Өз бастамасы бойынша, дау тараптарының келісімі болған кезде немесе дау тараптарының бірінің өтініші бойынша төрелік топ қажетті деп санайтын кез келген ақпаратты кез келген көзден сұрата алады. Төрелік топ, егер ол орынды деп тапса және оны дау тараптары келіссе және Тараптар келіскен кез келген шарттар орындалса, сарапшылардың пікірін сұрауға құқылы.

     3. Өз бастамасы бойынша, дау тараптарының келісімі болған кезде немесе дау тараптарының бірінің өтініші бойынша төрелік топ тараптардың келісімі болған жағдайда және Тараптар келіскен шарттарда өзі қажет деп санайтын кез келген адамнан немесе органнан ақпарат пен техникалық консультациялар сұрата алады. Төрелік топ тараптарға осылайша алынған кез келген ақпаратты түсініктемелер үшін береді.

     4. Осы бапқа сәйкес төрелік топ алған кез келген ақпарат Тараптарға беріледі және Тараптар осы ақпарат бойынша өз түсініктемелерін бере алады.

4.19-бап

Алдын ала баяндама

     1. Төрелік топ тараптарға төрелік топ құрылған күннен бастап 90 күн ішінде алдын ала баяндама ұсынады. Егер төрелік топ бұл мерзімді сақтау мүмкін емес деп есептесе, төрелік топтың төрағасы кешіктіру себептерін және Төрелік топ өзінің алдын ала баяндамасын ұсынуды жоспарлап отырған күнді көрсете отырып, Тараптарды жазбаша хабардар етеді. Ешқандай жағдайда кідіріс белгіленген мерзімнен кейін 90 күннен аспауы керек.

     2. Шұғыл жағдайларда, маусымдық қызметтерге қатыстыларды қоса алғанда, төрелік топ 1-тармақта белгіленген мерзімнің жартысы ішінде дау тараптарына алдын ала баяндама беруге ұмтылады.

     3. Алдын ала баяндамада сипаттамалық бөлім, сондай-ақ Төрелік топтың қорытындылары мен қорытындылары болуы тиіс.

     4. Әрбір Тарап төрелік топқа алдын ала баяндама шығарылған күннен бастап 15 күн ішінде алдын ала баяндаманың нақты аспектілерін қайта қарау туралы жазбаша түсініктемелер мен жазбаша өтініш бере алады. Тарап сұрау салу жіберілген сәттен бастап 10 күн ішінде екінші Тараптың сұрау салуына түсініктеме бере алады.

     5. Алдын ала баяндама бойынша әрбір Тараптың кез келген жазбаша түсініктемелері мен сұрау салуларын қарағаннан кейін төрелік топ алдын ала баяндамаға өзгерістер енгізе алады және ол қажет деп санайтын кез келген одан әрі қарауды жүргізе алады.

4.20-бап

Қорытынды есеп

     1. Төрелік топ тараптарға төрелік топ құрылған күннен бастап 140 күн ішінде өзінің түпкілікті баяндамасын ұсынады. Егер төрелік топ бұл мерзімді сақтау мүмкін емес деп санаса, төрелік топтың төрағасы бұл туралы Тараптарды кешіктіру себептерін және Төрелік топ өзінің түпкілікті баяндамасын ұсынуды жоспарлап отырған күнін көрсете отырып жазбаша хабардар етеді. Ешқандай жағдайда кідіріс белгіленген мерзімнен кейін 60 күннен аспауы керек.

     2. Шұғыл жағдайларда, маусымдық қызметтерге қатыстыларды қоса алғанда, төрелік топ 1-тармақта белгіленген мерзімнің жартысы ішінде дау тараптарына түпкілікті баяндаманы ұсынуға ұмтылады.

     3. Қорытынды есеп Тараптардың соңғы есеп бойынша жасаған кез келген жазбаша түсініктемелері мен сұрауларын талқылауды қамтиды. Төрелік топ өзінің түпкілікті баяндамасында, егер бар болса, қорытындылар мен ұсыныстарды жүзеге асыру жолдарын ұсына алады.

     4. Егер Тараптар өзгеше уағдаласпаса, түпкілікті баяндама жариялануға жатпайды.

5. Төрелік топ өз қорытындылары мен ұсынымдарында осы Келісімде көзделген құқықтар мен міндеттерді ұлғайта немесе азайта алмайды.

4.21-бап

Төрелік топтың түпкілікті баяндамасын орындау

     1. Төрелік топ жауапкер тарап қандай да бір ережені бұза әрекет етті деген қорытындыға келген жағдайларда, жауапкер тарап, егер бар болса, түпкілікті баяндамада қамтылған қорытындылар мен ұсынымдарды жедел және адал орындау үшін қажетті кез келген шараларды қабылдайды.

     2. Жауапкер тарап төрелік топтың шешімін дереу орындауы тиіс. Егер дереу орындау мүмкін болмаса, жауапкер тарап түпкілікті баяндама ұсынылғаннан кейін 30 күннен кешіктірмей талапкер Тарапты түпкілікті баяндаманы орындау үшін қажетті ақылға қонымды уақыт кезеңінің ұзақтығы туралы хабардар етеді және Тараптар түпкілікті баяндаманы орындау үшін қажетті ақылға қонымды уақыт кезеңін келісуге ұмтылады.

4.22-бап

Сәйкестік үшін ақылға қонымды уақыт кезеңі

     1. Егер Тараптар ақылға қонымды уақыт кезеңінің ұзақтығы туралы уағдаласпаса, талапкер Тарап 4.21-баптың 2-тармағына сәйкес жауапкер тарап жасаған хабарламаны алған күннен кейін 20 күннен кешіктірмей ақылға қонымды уақыт кезеңінің ұзақтығын айқындау өтінішімен бастапқы төрелік топқа жазбаша түрде жүгіне алады. Мұндай сұрау салу туралы жауапкер тарап бір мезгілде хабардар етіледі.

     2. Бастапқы төрелік топ өз шешімін тараптарға тиісті сұрау салу келіп түскен сәттен бастап 45 күн ішінде жібереді.

     3. Түпкілікті баяндаманы орындау үшін ақылға қонымды уақыт кезеңінің ұзақтығы Тараптардың өзара келісімі бойынша ұзартылуы мүмкін.

4.23-бап

Талаптарды сақтау

     1. Жауапкер-тарап, егер Тараптар өзгеше уағдаласпаса, түпкілікті баяндаманы орындау үшін ақылға қонымды уақыт кезеңі өткенге дейін кемінде 60 күн бұрын талапкер-Тарапқа түпкілікті баяндаманың сақталу барысы туралы жазбаша хабарлама жібереді.

     2. Жауапкер-тарап ақылға қонымды уақыт кезеңі өткен күннен кешіктірмей талапкер-Тарапқа түпкілікті баяндаманы сақтау үшін өзі қабылдаған кез келген шаралар туралы хабарлама жібереді.

     3. Егер Тараптар түпкілікті баяндаманы сақтау жөніндегі шаралардың болуы немесе олардың қамтылатын ережелерге сәйкестігі туралы келіспесе, талапкер Тарап 4.24-баптың 1 (с) тармақшасына сәйкес өтемақы сұралғанға немесе басқаға беру қолданылуын тоқтата тұру қолданылғанға дейін осы мәселе бойынша шешім қабылдау туралы өтінішпен бастапқы төрелік топқа жазбаша түрде жүгіне алады. Мұндай өтініш туралы жауапкер тарап бір мезгілде хабардар етіледі.

     4. Сұрау салуда даудың нысанасы болып табылатын нақты шараларды айқындауды және жауапкер Тарап қабылдаған шаралардың түпкілікті баяндамаға сәйкес келмейтін себептерін көрсетуді қоса алғанда, шағымның нақты және құқықтық негізі баяндалады.

     5. Төрелік топ өз шешімін тараптарға сұрау салу жіберілген күннен бастап 60 күн ішінде жібереді.

4.24-бап

Жеңілдіктерді немесе басқа міндеттемелерді өтеу және тоқтата тұру

     1. Жауапкер-тарап талапкер-Тараптың өтініші бойынша өзара қанағаттанарлық келісімге немесе кез келген қажетті өтемақыға қол жеткізу мақсатында консультацияға кіреді, егер:

     (a) жауапкер тарап ақылға қонымды уақыт кезеңі өткенге дейін түпкілікті баяндаманы орындау үшін қабылданған кез келген шаралар туралы хабардар етпейді;

     (b) жауапкер тарап ақылға қонымды уақыт кезеңі ішінде түпкілікті баяндаманы сақтау мүмкін остігі туралы талапкер Тарапты жазбаша хабардар етеді; немесе

     (c) төрелік топ сақтау үшін қабылданған шаралар жоқ немесе жауапкер тарап хабардар еткен түпкілікті баяндаманы сақтау үшін қабылданған шара қамтылған ережелерге сәйкес келмейді деген қорытындыға келеді.

     2. Егер тараптар өзара қанағаттанарлық келісімге қол жеткізе алмаса немесе 1-тармаққа сәйкес жіберілген сұрау салуды алған күннен кейін 20 күн ішінде өтемақы туралы уағдаласа, талапкер Тарап осы Тарапқа осы Келісім бойынша басқаға берулерді немесе басқа да міндеттемелерді қолдануды тоқтата тұру ниеті туралы жауапкер Тарапқа жазбаша хабарлама жібере алады. Хабарламада басқаға беруді немесе басқа міндеттемелерді болжамды тоқтата тұру деңгейі көрсетіледі.

     3. Талапкер-Тарап, егер жауапкер-тарап 7-тармаққа сәйкес сұрау салуды жібермесе, ол жауапкер-тарапқа хабарлама жіберген күннен кейін 20 күн өткен соң, алдыңғы тармақта айтылған басқаға берулерді немесе басқа міндеттемелерді тоқтата тұруды бастауы мүмкін.

     4. Жеңілдіктерді немесе басқа міндеттемелерді тоқтата тұру:

     (a) жауапкер Тараптың қорытынды баяндаманы сақтамауынан туындаған күшін жоюға немесе нашарлатуға баламалы деңгейде жүзеге асырылады; және

     (b) осы Келісімге сәйкес жауапкер Тарапқа есептелген жеңілдіктермен шектеледі.

     5. 2-тармаққа сәйкес қандай жеңілдіктерді тоқтата тұру туралы мәселені қарау кезінде талапкер Тарап мынадай қағидаттарды қолданады:

     (a) бірінші кезекте талапкер Тарап төрелік топ осы Келісімге сәйкес келмейтін немесе жағдайдың жойылуына немесе нашарлауына әкеп соқтырған шара әсер еткен сол сектордағы немесе секторлардағы жеңілдіктердің қолданылуын тоқтата тұруға ұмтылуы тиіс;

     (b) талапкер Тарап, егер сол сектордағы жеңілдіктерді немесе басқа міндеттемелерді тоқтата тұру орынсыз немесе тиімсіз деп санаса, басқа секторлардағы жеңілдіктерді тоқтата алады.

     6. Жеңілдіктерді немесе басқа міндеттемелерді тоқтата тұру уақытша болуы тиіс және шараның түпкілікті баяндамада анықталған тиісті қамтылатын ережелерге сәйкес келмеуі жойылғанға дейін немесе Тараптар өзара қолайлы келісім немесе өтемақы туралы уағдаласқанға дейін ғана қолданылуы тиіс.

     7. Егер жауапкер тарап жеңілдіктерді тоқтата тұру 4 және 5-тармақтарға сәйкес келмейді деп есептесе, бұл Тарап бұл мәселені 2-тармақта аталған хабарламаны алған күннен кейін 15 күннен кешіктірмей қарау туралы өтінішпен бастапқы төрелік топқа жазбаша түрде жүгіне алады. Бұл өтініш бір мезгілде талапкер Тараптың назарына жеткізіледі. Бастапқы төрелік топ жауапкер Тараптан сұрау салуды алғаннан кейін 30 күннен кешіктірмей Тараптарды осы мәселе бойынша өзінің шешімі туралы хабардар етеді. Басқаға беру немесе басқа міндеттемелердің қолданылуы бастапқы төрелік топ өз шешімін шығарғанға дейін тоқтатыла тұрмайды. Жеңілдіктерді немесе басқа міндеттемелерді тоқтата тұру осы шешімге сәйкес келуі тиіс.

4.25-бап

Жеңілдіктердің немесе басқа міндеттемелердің қолданылуын тоқтата тұрғаннан кейін талаптарды сақтау үшін қабылданған кез келген шараларды қайта қарау

     1. Жауапкер тарап талапкер тарапты түпкілікті баяндаманы сақтау үшін қабылданған шаралар туралы хабардар еткеннен кейін:

     (a) 4.24-бапқа сәйкес талапкер Тарап басқаға беруді немесе басқа міндеттемелерді тоқтата тұру құқығын пайдаланған жағдайда, 2-тармақта көрсетілген жағдайларды қоспағанда, талапкер Тарап хабарламаны алған күннен кейін 30 күннен кешіктірмей басқаға беруді немесе басқа міндеттемелерді тоқтата тұруды тоқтатады; немесе

     (b) қажетті өтемақы келісілген жағдайда, жауапкер тарап 2-тармақта айтылған жағдайларды қоспағанда, мұндай өтемақыны қолдануды хабарлама алынған күннен кейін 30 күннен кешіктірмей тоқтата алады.

     2. Егер Тараптар қамтылатын ережелерге сәйкес 1-тармаққа сәйкес олар хабардар еткен шараның сәйкес келетіндігі туралы келісімге келмесе, талапкер Тарап хабарламаны алған күннен бастап 30 күн ішінде осы мәселені қарау туралы өтінішпен бастапқы төрелік топқа жазбаша нысанда жүгінеді. Бұл өтініш туралы жауапкер тарап бір мезгілде хабардар етіледі. Төрелік топтың шешімі тараптардың назарына сұрау салу берілген күннен кейін 60 күннен кешіктірілмей жеткізіледі. Егер төрелік топ 1-тармаққа сәйкес хабарланған шара қамтылатын ережелерге сәйкес келеді деп шешсе, жеңілдіктерді немесе басқа міндеттемелерді тоқтата тұру немесе өтемақы қолдану шешім қабылданған күннен кейін 15 күннен кешіктірілмей тоқтатылады. Егер төрелік топ хабарланған шараның қамтылатын ережелерге ішінара сәйкестігіне ғана қол жеткізетінін анықтаса, жеңілдіктерді немесе басқа міндеттемелерді немесе өтемақыны тоқтата тұру деңгейі төрелік топтың шешімі тұрғысынан бейімделуі тиіс.

4.26-бап

Дауды шешу орнын таңдау

     1. Егер нақты шараға қатысты дау осы Келісімге және ДСҰ келісімін қоса алғанда, дау тараптары қатысушылары болып табылатын басқа да халықаралық сауда келісіміне сәйкес туындаса, Тараптар дауды шешу үшін орын туралы уағдаласа алады. Егер Тараптар дауды шешетін орын туралы келісе алмаса, талапкер Тарап дауды шешетін орынды таңдай алады.

     2. Егер талапкер Тарап нақты шараға қатысты осы тарауға сәйкес не ДСҰ келісімін қоса алғанда, осындай даудың тараптары тараптары болып табылатын кез келген басқа халықаралық сауда келісіміне сәйкес дауды реттеу жөніндегі іс жүргізуге бастамашылық жасаса, ол басқа жерлерде де осындай дауды бастамауға тиіс.

     3. 2-тармақтың мақсаттары үшін:

     (a) осы тарауға сәйкес дауды реттеу жөніндегі іс жүргізу Тарап 4.9-бапқа сәйкес төрелік топ құру туралы өтінішпен жүгінген кезде басталды деп есептеледі;

     (b) ДСҰ Келісіміне сәйкес дауларды реттеу жөніндегі іс жүргізу тарап ДСҰ-ның 6-бабына сәйкес төрелік топ құру туралы өтінішпен жүгінген кезде басталды деп есептеледі;

     (c) кез келген басқа келісімге сәйкес дауларды реттеу жөніндегі іс жүргізу осындай келісімнің тиісті ережелеріне сәйкес басталған болып есептеледі.

4.27-бап

Шығындар

1. Егер Тараптар өзгеше уағдаласпаса, төрелік топтың шығыстарын және іс бойынша іс жүргізумен байланысты басқа да шығыстарды екі тарап тең үлестермен көтереді.

     2. Әрбір Тарап төрелік топтағы іс бойынша іс жүргізу барысында өзінің шығындары мен сот шығындарын көтереді.

4.28-бап

Өзара қолайлы шешім

     1. Тараптар кез келген уақытта 4.4-бапта көрсетілген кез келген дауға қатысты өзара қолайлы шешімге қол жеткізе алады.

     2. Егер өзара қолайлы шешімге төрелік топтың дауды қарау рәсімі барысында қол жеткізсе, Тараптар ол туралы төрелік топтың төрағасын ақылға қонымды мерзімде бірлесіп хабардар етеді. Осындай хабарламадан кейін төрелік топтың өндірісі тоқтатылады.

     3. Әрбір Тарап келісілген уақыт кезеңі ішінде өзара қолайлы шешімді іске асыру үшін қажетті шараларды қабылдайды.

     4. Келісілген уақыт кезеңі өткеннен кешіктірмей шешімді жүзеге асыратын Тарап өзара қолайлы шешімді іске асыру үшін өзі қабылдаған кез келген шаралар туралы екінші Тарапты жазбаша хабардар етеді.

4.29-бап

Мерзімдері

     1. Осы тарауда белгіленген барлық мерзімдер олар жататын іс-әрекет жасалған күннен кейінгі күннен бастап күнтізбелік күндерде есептеледі.

     2. Осы Тарауда көрсетілген кез келген мерзім дау тараптарының өзара келісімі бойынша түзетілуі мүмкін.

4.30-бап

Қосымшалар

     Егер төрелік топ дау тараптарымен консультациялардан кейін дау тараптарының бірінің өтініші бойынша өзге шешім қабылдамаса, төрелік топ 4А қосымшаны (төрелік талқылауды жүргізу қағидалары) басшылыққа алады. 4А-қосымша (төрелік талқылауды жүргізу қағидалары) және 4В-қосымша (төрешілерге арналған Әдеп кодексі) дау тараптарының өзара келісімі бойынша түзетілуі мүмкін.

4А ҚОСЫМША

ТӨРЕЛІК ТАЛҚЫЛАУДЫ ЖҮРГІЗУ ҚАҒИДАЛАРЫ

     Мерзімдері

     1. Тараптармен консультациялардан кейін төрелік топ Төраға тағайындалғаннан кейін мүмкіндігінше 7 күн ішінде төрелік топ үшін іс бойынша іс жүргізу мерзімдерін белгілейді. Осы қосымшада Бекітілген болжамды мерзімдер нұсқаулық ретінде пайдаланылуы керек.

     2. Жалпы ереже бойынша, егер Тараптар өзгеше уағдаласпаса, төрелік топтың создания бойынша іс жүргізу мерзімі төрелік топ құрылған күннен бастап түпкілікті баяндама ұсынылған күнге дейін 140 күннен аспауға тиіс.

     3. Егер төрелік топ мерзімдерді өзгертуді қажет деп тапса, ол тараптарды ұсынылған өзгеріс және оның себептері туралы жазбаша хабардар етеді.

     Жазбаша ұсынымдар және басқа құжаттар

     4. Егер төрелік топ өзгеше шешім қабылдамаса, талапкер Тарап өзінің алғашқы жазбаша ұсынымын үшінші төреші тағайындалған күннен кейін 35 күннен кешіктірмей төрелік топқа жібереді. Жауапкер-тарап өзінің алғашқы жазбаша ұсынымын төрелік топқа талапкер-тараптың алғашқы жазбаша ұсынымы жіберілген күннен кейін 20 күннен кешіктірмей жібереді. Көшірмелері төрелік топтың әрбір төрешісіне ұсынылуы тиіс.

     5. Әрбір Тарап өзінің бірінші жазбаша ұсынысының көшірмесін екінші Тарапқа төрелік топқа беруімен бір мезгілде ұсынады.

     6. Тыңдаулар аяқталғаннан кейін 10 күн ішінде әрбір Тарап төрелік топқа және екінші Тарапқа тыңдаулар барысында туындаған кез келген сұраққа жауап беретін қосымша жазбаша ұсыныс жібере алады.

     7. Тараптар барлық ақпаратты немесе жазбаша ұсынымдарды, ауызша өтініштердің жазбаша нұсқаларын және Төрелік топ қойған сұрақтарға жауаптарды даудың екінші тарапына төрелік топқа ұсынумен бір мезгілде жібереді.

     8. Төрелік топ немесе бір Тарап екінші Тарапқа ұсынатын барлық жазбаша құжаттар да электрондық нысанда ұсынылады.

     9. Төрелік топтағы іс бойынша іс жүргізуге байланысты кез келген сұрау салудағы, хабарламадағы, жазбаша ұсынымдағы немесе басқа құжаттағы кеңсе сипатындағы елеусіз қателер өзгерістерді нақты көрсете отырып, жаңа құжатты ұсыну арқылы түзетілуі мүмкін.

     Төрелік топтың жұмысы

     Төрелік топтың төрағасы оның барлық отырыстарына төрағалық етеді. Төрелік топ төрағаға әкімшілік және рәсімдік шешімдер қабылдау жөніндегі өкілеттіктерді бере алады.

     10. Төрелік топтағы талқылаулар құпия болып табылады. Төрелік топты талқылауға төрелік топтың төрешілері ғана қатыса алады. Төрелік топтың баяндамалары тараптардың қатысуынсыз ұсынылған ақпарат пен жасалған өтініштерді ескере отырып жасалады.

     11. Төрелік топтың жекелеген төрешілері төрелік топтың баяндамасында айтқан пікірлері анонимді болып табылады.

     Отырыстар

     12. Тараптарға төрелік топтың отырыстары мен тыңдауларына қатысуға мүмкіндік беріледі.

     13. 1-Ережеге сәйкес жасалған кестеде Тараптардың өз істерін төрелік топқа ұсынуы үшін кемінде бір тыңдау көзделуге тиіс.

     14. Төрелік топ дауласушы Тараптардың бірінің өтініші бойынша қосымша тыңдаулар шақыра алады.

     15. Төрелік топтың барлық төрешілері отырыстарға қатысуға тиіс. Төрелік топтың отырыстары жабық режимде өткізіледі, оған төрелік топтың төрешілері мен Тараптар ғана қатысады. Алайда, егер дау тараптары өзгеше уағдаласпаса, Тараптардың келісімі бойынша тыңдауларға төрелік топқа оның жұмысына көмек көрсету үшін көмекшілер, аудармашылар немесе тағайындалған хаттама құрастырушылар да қатыса алады.

     16. Отырыстарды төрелік топ талапкер Тарапқа және жауапкер Тарапқа өз ұстанымын баяндау үшін тең уақыт берілетіндей етіп өткізеді. Төрелік топ отырыстарды мынадай тәртіппен өткізеді: Талапкер Тараптың аргументтері; жауапкер Тараптың аргументтері; талапкер Тараптың жауабы; жауапкер Тараптың қарсы жауабы; талапкер Тараптың қорытынды арызы; жауапкер Тараптың қорытынды арызы. Төраға әр тарап үшін тең уақытты қамтамасыз ету үшін ауызша дәлелдер үшін уақыт шеңберін белгілей алады.

     Сұрақтар

     17. Төрелік топ іс бойынша іс жүргізу барысында кез келген уақытта Тараптардың кез келгеніне сұрақтар қоя алады. Тараптар төрелік топтың төрелік топ қажет және орынды деп санайтын ақпаратты беру туралы кез келген сұрау салуына дереу және толық көлемде жауап береді.

     18. Егер сұрақ жазбаша түрде қойылса, әрбір Тарап төрелік топқа берумен бір мезгілде екінші Тарапқа осындай сұрақтарға өз жауабының көшірмесін ұсынады. Әр Тарапқа екінші Тараптың жауабына жазбаша түсініктеме беру мүмкіндігі беріледі.

     Құпиялылық

     19. Төрелік топтың отырыстары және оған ұсынылған құжаттар құпия болып табылады. Әрбір Тарап төрелік топқа осы Тарап құпия деп белгілеген екінші Тарап ұсынған құпия ақпарат ретінде қарайды.

     20. Егер Тарап төрелік топқа ұсынылған өзінің жазбаша материалдарын құпия деп жарияласа, ол екінші Тараптың сұрау салуы бойынша төрелік топқа және екінші Тарапқа сұрау салу күнінен кейін 10 күннен кешіктірмей жұртшылыққа жария етілуі мүмкін оның жазбаша материалдарындағы ақпараттың құпия емес түйіндемесін ұсынады. Осы Ережеде Ешнәрсе Тарапқа жұртшылық үшін өз ұстанымы туралы мәлімдемелерді ашуға кедергі келтірмейді.

     Жұмыс тілі

     21. Жазбаша ұсыныстарды, ауызша дәлелдерді немесе презентацияларды, төрелік топтың баяндамасын және тараптар мен төрелік топ арасындағы барлық жазбаша және ауызша қатынастарды қоса алғанда, төрелік топтағы іс бойынша іс жүргізудің жұмыс тілі ағылшын тілі болып табылады.

     Өткізу орны

     22. Төрелік топтың отырыстарын өткізу орны Тараптар арасындағы уағдаластық бойынша айқындалады. Уағдаластық болмаған кезде тыңдау өткізілетін орындар дау тараптарының астаналары арасында кезектесіп отырады, бұл ретте бірінші тыңдау жауапкер Тараптың астанасында өткізіледі.

     Шығындар

     23. Төрелік топ оның көмекшілерінің, аудармашыларының және тағайындалған жазба жасаушылардың қызметтеріне ақы төлеу шығындарын қоса алғанда, іс бойынша іс жүргізуге байланысты келтірілген барлық жалпы шығыстар туралы есеп жүргізеді және қорытынды есеп жасайды.

     Төрелік топтың болжамды жұмыс кестесі

     Төрелік топ құрылды хх/хх/ххх.

     24. Тараптардың алғашқы жазбаша ұсынымдарын алу:

     (i) талапкер Тарап: төрелік топтың үшінші төрешісі тағайындалған күннен кейін 35 күн;

     (ii) жауапкер тарап: (i) тармақшадан 20 күн өткен соң.

     25. Тараптардың қатысуымен өткен бірінші отырыстың Күні: жауапкер Тараптың бірінші ұсынысын алғаннан кейін 20 күн.

     26. Тараптардың жазбаша қосымша ұсыныстарын алу: бірінші тыңдау күнінен 10 күн өткен соң.

     27. Тараптар үшін бастапқы баяндаманы шығару: төрелік топ құрылған күннен бастап 90 күн ішінде.

     28. Тараптардың бастапқы баяндама бойынша жазбаша түсініктемелер беруінің соңғы мерзімі: бастапқы баяндама шыққаннан кейін 15 күн; және

     29. Тараптар үшін түпкілікті баяндама шығару: төрелік топ құрылған күннен бастап 140 күн ішінде.

4В ҚОСЫМША

ТӨРЕШІЛЕРГЕ АРНАЛҒАН ЭТИКА КОДЕКСІ

     Анықтамалар

     1. Осы Қосымшаның мақсаттары үшін:

     көмекші төрешіні тағайындау шарттарына сәйкес зерттеу жүргізетін немесе төрешіге қолдау көрсететін адамды білдіреді;

     төреші 4.9-бапқа сәйкес құрылған төрелік топтың мүшесін білдіреді;

     іс бойынша іс жүргізу, егер өзгеше көрсетілмесе, осы тарауға сәйкес төрелік топтың іс жүргізуін білдіреді; және

     төрелік топтың төрешісіне қолданылатын персонал көмекшілерді қоспағанда, төрелік топ төрешісінің басшылығымен және бақылауындағы адамдарды білдіреді.

     Процесс алдындағы жауапкершілік

2. Әрбір төреші орынсыз мінез-құлық пен орынсыз мінез-құлықтың көрінуінен аулақ болуы керек, тәуелсіз және бейтарап болуы керек, тікелей және жанама мүдделер қақтығыстарынан аулақ болуы керек және дауларды шешу процесінің тұтастығы мен бейтараптығын сақтау үшін жоғары мінез-құлық стандарттарын сақтауы керек. Бұрынғы төрешілер 17-20-тармақтарда белгіленген міндеттемелерді сақтауы керек.

     Ақпаратты ашу жөніндегі міндеттемелер

     3. Осы Келісімге сәйкес төреші ретінде өзінің таңдауы расталғанға дейін кандидат өзінің тәуелсіздігіне немесе бейтараптығына әсер етуі мүмкін немесе іс бойынша іс жүргізу барысында орынсыз мінез-құлық немесе біржақтылық көрінісін негізді түрде тудыруы мүмкін кез келген мүдделерді, көзқарастарды немесе мәселелерді ашуы тиіс. Ол үшін үміткер кез-келген осындай мүдделер, қатынастар мен мәселелер туралы білуге бар күшін салуы керек.

     4. Іріктеуден кейін төреші 3-тармақта айтылған кез келген мүдделер, қатынастар және мәселелер туралы білу үшін барлық ақылға қонымды күш-жігерін салуды жалғастыруы керек және оларды Тараптардың қарауы үшін жазбаша түрде хабарлау арқылы ашуы керек. Ақпаратты ашу міндеттемесі төрешіден іс бойынша іс жүргізудің кез келген кезеңінде туындауы мүмкін кез келген осындай мүдделерді, қатынастарды және мәселелерді ашуды талап ететін тұрақты міндет болып табылады.

     Төрелік топ төрешілерінің міндеттерін орындауы

     5. Төреші осы тараудың ережелерін және төрелік талқылауды жүргізудің қолданылатын ережелерін сақтауға тиіс.

     6. Сайланғаннан кейін төреші әділдік пен еңбекқорлықты көрсете отырып, бүкіл іс жүргізу барысында өз міндеттерін мұқият және жедел орындауы керек.

     7. Төреші басқа төрешілерді іс бойынша іс жүргізудің барлық аспектілеріне қатысу мүмкіндігінен айырмауға тиіс.

     8. Төреші іс бойынша іс жүргізу барысында көтерілген және шешім қабылдау үшін қажетті мәселелерді ғана қарауға тиіс және шешім қабылдау міндетін басқа біреуге бермеуге тиіс.

     9. Төреші 4А-қосымшаның 16-тармағында көрсетілген персоналдың (төрелік талқылауды жүргізу қағидалары) 2, 3, 4, 19, 20 және 21-тармақтарды білуін және сақтауын қамтамасыз ету үшін барлық тиісті шараларды қабылдауға тиіс.

     10. Төреші іс бойынша іс жүргізуге қатысты ex parte байланыстарына кірмеуі тиіс.

     11. Хабарлама екі тарапқа арналған немесе осы төрешінің осы қосымшаны бұзғанын немесе бұза алатынын анықтау үшін қажет болған жағдайларды қоспағанда, төреші осы қосымшаның нақты немесе ықтимал бұзушылықтары туралы басқа төрешілерге хабарлауға тиіс емес.

     Төрелік топ төрешілерінің тәуелсіздігі мен бейтараптығы

     12. Төрешілер тәуелсіз және бейтарап болуы керек. Төреші адал әрекет етуі керек және орынсыз мінез-құлық немесе біржақтылық көрінісін тудырмауы керек.

     13. Төрешіге жеке мүдделер, сыртқы қысым, саяси ойлар, қоғамдық резонанс, кез-келген партияға берілгендік немесе сыннан қорқу әсер етпеуі керек.

     14. Төреші қандай да бір жолмен төрешінің міндеттерін дұрыс орындауға кедергі келтіруі немесе кедергі болып көрінуі мүмкін қандай да бір міндеттемелерді тікелей немесе жанама түрде қабылдамауы немесе қандай да бір пайда алмауы тиіс.

     15. Төреші кез келген жеке немесе жеке мүдделерді ілгерілету үшін Төрелік топтағы өз позициясын пайдаланбауы керек. Төреші басқа адамдар төрешіге әсер ету үшін ерекше жағдайға ие болып көрінуі мүмкін әрекеттерден аулақ болуы керек. Төреші басқа адамдардың өздерін осындай жағдайда көрсетуіне жол бермеу немесе кедергі жасау үшін бар күшін салуы керек.

     16. Төреші бұрынғы немесе бар қаржылық, іскерлік, кәсіптік, отбасылық немесе әлеуметтік қатынастардың немесе міндеттердің төрешінің мінез-құлқына немесе құқықтық ұстанымына әсер етуіне жол бермеуі керек.

     17. Төреші төрешінің бейтараптығына әсер етуі немесе орынсыз мінез-құлық немесе біржақтылық көрінісін тудыруы мүмкін кез келген қарым-қатынасқа түсуден немесе кез келген қаржылық мүдделерді алудан аулақ болуы керек.

     Белгілі бір жағдайларда міндеттер

     18. Төреші немесе бұрынғы төреші төреші өз міндеттерін орындау кезінде біржақты болған немесе төрелік топтың шешімінен немесе баяндамасынан пайда алған сияқты көрінуі мүмкін әрекеттерден аулақ болуы керек.

     Құпиялылықты сақтау

     19. Төреші немесе бұрынғы төреші ешбір жағдайда іс бойынша іс жүргізуге қатысты немесе осындай іс жүргізу барысында алынған кез келген жария емес ақпаратты жария етпеуге және пайдаланбауға тиіс, тек өндіріс мақсаттары үшін ғана емес, сондай-ақ ешбір жағдайда мұндай ақпаратты басқаларға жеке пайда немесе пайда алу немесе теріс әсер ету үшін жария етпеуге және пайдаланбауға тиіс басқалардың мүдделері.

     20. Төреші төрелік топтың немесе оның бір бөлігінің баяндамасын жария етпеуге тиіс.

     21. Төреші немесе бұрынғы төреші ешбір жағдайда төрелік топ жұмысының нәтижелерін немесе төрелік топтың кез келген төрешісінің пікірін жария етпеуге тиіс.

5 тарау

Ерекшеліктер

5.1-бап

Жалпы ерекшеліктер

     2-тараудың мақсаттары үшін (қызметтер саудасы) ГАТС-тың XIV бабы, оған сілтемелерді қоса алғанда, осы Келісімнің бөлігі болып табылады, mutatis mutandis.

5.2-бап

Қауіпсіздік себептері бойынша ерекшеліктер

     Осы Келісімде ештеңе ретінде түсіндірілмеуі керек:

     (a) кез-келген Тарапқа оның ашылуы қауіпсіздіктің маңызды мүдделеріне қайшы келетін кез-келген ақпаратты ұсынуды талап ету; немесе

     (b) кез-келген Тарапқа қауіпсіздіктің маңызды мүдделерін қорғау үшін қажет деп санайтын кез-келген әрекетті жасауға кедергі:

     (i) бөлінетін немесе термоядролық материалдарға немесе олар алынған материалдарға қатысты;

     (ii) әскери мекемені жабдықтау мақсатында тікелей немесе жанама түрде жүзеге асырылатын қызметтерді жеткізуге қатысты;

     (iii) соғыс кезінде немесе халықаралық қатынастардағы басқа да төтенше жағдайларда қабылданған; немесе

     (c) кез келген тарапқа Халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті сақтау мақсатында Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысына сәйкес өз міндеттемелерін орындау үшін кез келген іс-қимыл жасауға кедергі.

5.3-бап

Салық салу

     1. Тиісті құқықтар мен міндеттер ДСҰ келісімімен берілетін немесе жүктелетін ережелерді қоспағанда, осы Келісімде ешнәрсе қандай да бір салық шараларына қолданылмайды.

     2. Осы Келісімде ешнәрсе кез келген салық конвенциясына сәйкес кез келген тараптың құқықтары мен міндеттерін қозғамайды. Осы Келісім мен кез келген осындай салық конвенциясы арасында кез келген сәйкессіздік болған жағдайда, бұл салық конвенциясы сәйкессіздік шегінде басым күшке ие болады.

6 тарау

КЕЛІСІМДІ БАСҚАРУ

6.1-бап

Бірлескен комитет

     1. Тараптар осымен Бірлескен комитет құрады.

     2. Бірлескен комитет:

     (a) Қазақстан мен БАӘ өкілдерінен және

     (b) тұрақты немесе арнайы кіші комитеттерді немесе жұмыс топтарын құра алады және оларға кез-келген өкілеттіктерін бере алады.

     3. Бірлескен комитет өз отырысын осы Келісім күшіне енген күннен бастап бір жыл ішінде өткізуге тиіс. Болашақта, егер Тараптар осы Келісімге байланысты кез келген мәселелерді қарау үшін өзгеше уағдаласпаса, ол екі жыл сайын жиналады. Бірлескен комитеттің кезекті сессиялары Тараптар мемлекеттерінің аумақтарында кезекпен өткізіледі.

     4. Бірлескен комитет бұл туралы Тараптардың кез келгенінен өтініш келіп түскен сәттен бастап арнайы сессиялар өткізуі тиіс.

     5. Бірлескен Комитеттің функциялары:

     (a) осы Келісімді қолдану барысында жинақталған тәжірибені және оның мақсаттарын ескере отырып, оның нәтижелері мен жалпы жұмыс істеуін қарау және бағалау;

     (b) 2.16-бапқа (қайта қарау)сәйкес осы Келісімнің шеңберінде жеңілдіктерді өзгертуді қоса алғанда, Тараптардың кез келгені ұсынуы мүмкін осы Келісімге кез келген түзетулерді қарау және ұсыну;

     (c) осы Келісімді түсіндіруге немесе қолдануға байланысты туындайтын Тараптар арасындағы мәселелерді келіссөздер арқылы шешуге ұмтылу;

     (d) осы Келісімге сәйкес құрылған барлық кіші комитеттер мен жұмыс топтарының жұмысын қадағалау және үйлестіру;

     (e) осы Келісімнің қолданысына әсер етуі мүмкін кез келген басқа мәселелерді қарау;

     (f) Тараптардың кез келгенінің өтініші бойынша осы Келісімнің ережелерін өзара келісілген түсіндіруді ұсыну;

     (g) осы Келісімде көзделген шешімдерді қабылдауға немесе ұсыныстар беруге; және

     (h) тараптар келісе алатын басқа функцияларды орындау.

     6. Бірлескен комитет жұмыс ережелерін белгілеуі керек.

     7. Бірлескен комитеттің және кез келген тұрақты немесе ad hoc кіші комитеттердің немесе жұмыс топтарының отырыстары жеке немесе Тараптар анықтаған кез келген басқа тәсілмен өткізілуі мүмкін.

6.2-бап

Байланыс

     1. Әрбір Тарап осы Келісімге қатысты кез келген мәселе бойынша Тараптар арасындағы ресми хабарламаларды алу және оларға жәрдемдесу үшін байланыс пунктін тағайындайды.

     2. Осы Келісімге байланысты барлық ресми хабарламалар ағылшын тілінде жүзеге асырылады.

7 тарау

ҚОРЫТЫНДЫ ЕРЕЖЕЛЕР

7.1-бап

Қолданбалар мен сілтемелер

     Осы Келісімге қосымшалар мен ескертпелер осы Келісімнің ажырамас бөліктері болып табылады.

7.2-бап

Түзетулер

     1. Тараптар осы Келісімге өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы жазбаша нысанда уағдаласа алады.

     2. Барлық түзетулер мен толықтырулар осы Келісімнің ажырамас бөліктері болып табылады және 7.5-бапта көзделгендей тәртіппен күшіне енеді.

7.3-бап

Бірлескен түсіндіру

Тараптар осы Келісім бойынша дауларды шешетін тараптар мен барлық органдар мен топтар үшін міндетті болып табылатын осы Келісім ережелерінің түсіндірмелерін бірлесіп жазбаша нысанда қабылдай алады.

7.4-бап

Қолданылу мерзімі және тоқтатылуы

     1. Осы Келісім белгісіз мерзім ішінде қолданылады.

     2. Тараптардың әрқайсысы дипломатиялық арналар арқылы екінші Тарапқа осындай ниеті туралы жазбаша хабарлама жіберу арқылы осы Келісімнің қолданылуын тоқтатуға құқылы. Бұл жағдайда осы Келісімнің қолданылуы осындай хабарламаны алған күннен бастап 6 (алты) айдан кейін тоқтатылады.

7.5-бап

Күшіне енуі

     1. Осы Келісім ратификациялауға жатады және Тараптардың бірі ратификациялау туралы соңғы жазбаша хабарламаны алған күннен кейінгі екінші айдың бірінші күнінде күшіне енеді.

     2. Тараптар осы Келісімді дипломатиялық арналар арқылы ратификациялау туралы оны ратификациялау күнінен бастап 60 (алпыс) күн ішінде бір-бірін хабардар етеді.

7.6-бап

Шынайы мәтіндер

     Қалада жасалды_______________ 20 __ екі данада, әрқайсысы қазақ, араб және ағылшын тілдерінде. Сонымен қатар, барлық мәтіндер бірдей. Осы Келісімді түсіндіру кезінде қандай да бір келіспеушіліктер болған жағдайда ағылшын тіліндегі мәтіннің басым күші болады.

     Осыны куәландыру үшін өздерінің тиісті Үкіметтері тиісті түрде уәкілеттік берген төменде қол қоюшылар осы Келісімге қол қойды.

     ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ҮШІН БІРІККЕН АРАБ ӘМІРЛІКТЕРІ ҮШІН

7А ҚОСЫМША

ЭНЕРГЕТИКАЛЫҚ РЕСУРСТАР СЕКТОРЫ БОЙЫНША ӨЗАРА ТҮСІНІСТІК

     Осы Келісімге байланысты Тараптар мынадай уағдаластыққа қол жеткізді:

     (a) БАӘ жеті егеменді мүше Әмірліктері (мүше Әмірліктер) бар тәуелсіз, егемен, федеративті мемлекет болып табылады және олардың Конституциясына сәйкес әрбір мүше Әмірліктер өздерінің табиғи ресурстары мен байлықтарына қатысты толық егемендігін, егемендік құқықтарын және ерекше юрисдикциясын сақтайды, олардың бір бөлігінде энергетикалық ресурстар секторы болып табылады осы қосымшаның нысанасы. Осы Қосымшаның мақсаттары үшін "энергетикалық ресурстар секторы" БАӘ және басқа мүше Әмірліктердің аумағында өндірілетін мұнай, газ және конденсат сияқты барлық көмірсутектерді, олардың БАӘ және басқа мүше Әмірліктердің (энергетикалық ресурстар) аумағынан алынатын туынды және бастапқы жанама өнімдерін иеленуге, басқаруға, барлауға қатысты білдіреді, өңдеу және өндіру, пайдалану (қабаттарды басқаруды қоса алғанда), тасымалдау, сақтау, өңдеу және өңдеу, сондай-ақ бөлшек саудаға дейін тарату.

     (b) жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, осы Келісім Қазақстанға ешқандай құқықтар мен міндеттемелер бермейді және БАӘ немесе оның кез келген мүше Әмірліктері үшін энергетикалық ресурстар секторына қатысты ешқандай міндеттемелер жасамайды. Тиісінше, энергетикалық ресурстар секторы 4-тарауды (дауларды шешуді) қоса алғанда, осы Келісімнің барлық аспектілері мен ережелерінен алынып тасталады. Мүше Әмірліктердің кез келгенінің энергетикалық ресурстар секторына қатысты барлық мәселелер мүше Әмірліктердің айрықша юрисдикциясында болады және оның юрисдикциясының мәні болып табылатын энергетикалық ресурстар секторына (құзыретті органдарға) қатысты осындай мүше әмірліктің құзыретті органдары шығарған әрбір мүше әмірліктің барлық қаулылары мен шешімдері түпкілікті, міндетті және міндетті болып табылады. қайта қарауға немесе дауласуға жатпайды.

     (c) осы Келісім күшіне енгеннен кейін және егер БАӘ мүше Әмірліктердің құзыретті органдарымен келісім бойынша үшінші елдерге еркін сауда туралы келісімге сәйкес энергетикалық ресурстар секторына қатысты осы қосымшада алып тасталған кез келген құқықтарды берген жағдайда, мұндай құқықтар Қазақстанға берілетін болады.

     (d) жоғарыда айтылғандарға қарамастан, осы қосымшаны түсіндіруде немесе қолдануда келіспеушіліктер туындаған жағдайда Қазақстан мен БАӘ 4.7-бапқа (консультациялар) сәйкес Тараптардың кез келгенінің өтініші бойынша құпия консультацияларға жүгінуге міндеттенеді. Тараптар консультациялар арқылы сұрау салынған сәттен бастап 60 күн ішінде өзара тиімді шешімге келуге барлық әрекеттерді жасайды.

     (е) егер Қазақстан мен БАӘ консультациялар өткізілгеннен кейін 60 күн ішінде өзара келісілген шешімге қол жеткізе алмаса немесе егер БАӘ келісілген мерзім ішінде өзара келісілген шешімді орындамаса, Қазақстанның құқықтық қорғаудың жалғыз құралы Осы Келісім бойынша осы шара тудыратын немесе туындату қаупі бар сауда салдарына барабар жеңілдіктерді тоқтата тұру болады. Бұдан басқа, Қазақстан қарастырылып отырған БАӘ шарасы қолданылуын тоқтатқан шамада өзінің өтемақы шарасын алып тастауға тиіс. Жоғарыда аталған рәсім Қазақстанның өтемақы шарасы осы қосымшаға сәйкес пропорционалды болып табылатындығына қатысты кез келген дау туындаған жағдайда да қолданылады, бұл ретте БАӘ де, сайып келгенде, жеңілдіктер беруді пропорционалды түрде тоқтата тұруға құқылы.

     (f) Қазақстан мен БАӘ осы қосымшаның осы Келісімнің ажырамас бөлігі болып табылатындығына және осы Қосымшаның және осы Келісімнің кез келген ережелерінің арасында қандай да бір сәйкессіздік екіталай болған жағдайда, осы қосымшаның осындай сәйкессіздік шегінде басым күші болатынына келіседі.

Қазақстан Республикасының  

Президенті  

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер орғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы