Тұрғын үй алуға кезекке қоюдан бас тарту әрекетін заңсыз деп тану туралы
№6001-23-00-6ап/657 26.10.2023 ж.
Талапкер: С. К.
Жауапкер:"қаланың тұрғын үй басқармасы" ММ
Даудың мәні: 2011 жылғы 17 мамырдан бастап тұрғын үй алуға кезекке қоюдан бас тартудағы іс-әрекетті заңсыз деп тану, 2022 жылғы 8 маусымдағы жауап бойынша іс-әрекетті заңсыз деп тану, 2011 жылғы 17 мамырдан бастап тұрғын үй алуға кезекке қоюға мәжбүрлеу туралы
Талапкердің кассациялық шағымы бойынша қайта қарау:
Талапкер сотқа жоғарыда аталған талаптармен жүгінді. Талап 2022 жылдың 27 мамырында тұрғын үй басқармасына тұрғын үй алу кезегін бұзу фактісі бойынша жүгінгеніне негізделді, өйткені олар өтініш берген сәттен бастап 2011 жылдың мамырынан бастап кезекке тұруы керек еді. Алайда, мемлекеттік қызметкерлердің қателіктеріне байланысты ол 2019 жылдың 12 ақпанынан бастап кезекке тұрды. 2011 жылғы 17 мамырдан бастап кезекті өзгертуден бас тарту туралы 2022 жылғы 8 маусымдағы жауаптың жолдамасы бойынша жауапкердің тұрғын үй алуға кезекке қоюдан бас тарту әрекетін заңсыз деп тануды және жауапкерді 2011 жылғы 17 мамырдан бастап тұрғын үй алуға кезекке қоюға мәжбүрлеуді сұрады.
Сот актілері:
1-ші инстанция: талапты қанағаттандырудан бас тартылды
Апелляция: сот шешімі өзгеріссіз қалды.
Кассация: сот актілері жойылды. Іс бойынша талапты қанағаттандыру туралы жаңа шешім шығарылды.
"Тұрғын үй басқармасы" ММ-нің 2011 жылғы 17 мамырдан бастап тұрғын үй алуға кезекке қоюдан бас тарту жөніндегі әрекеті заңсыз деп танылды.
Жауапкерді "тұрғын үй басқармасы" ММ соттың құқықтық ұстанымын ескере отырып, талапкердің құқықтарының бұзылуын жоюға міндеттеу туралы қаулы шығарылды.
Қорытындылар: бірінші және апелляциялық сатылардағы соттар сот актілерін қайта қарауға әкеп соғатын бұзушылықтарға осы іс бойынша жол берді.
1991 жылғы 4 маусымда берілген №903134 куәлікке сәйкес С.К. 1986 жылы Чернобыль атом электр станциясындағы апаттардың салдарын жоюға қатысушы болып табылады.
Бұдан басқа, С.К. қайта куәландыру мерзімінсіз Чернобыль атом электр станциясындағы апатқа байланысты әскери қызмет міндеттерін атқару кезінде оны алу себебінен үшінші топтағы мүгедек болып табылады.
2019 жылғы 12 ақпаннан бастап талапкер жеңілдіктері бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагер ретінде халықтың әлеуметтік осал топтары санаты бойынша тұрғын үй алуға №8851 кезекте тұр.
"Тұрғын үй қатынастары туралы" Заңның (бұдан әрі – заң) 67-бабы 1-тармағының 2) тармақшасына сәйкес коммуналдық тұрғын үй қорынан немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үйлер халықтың әлеуметтік осал топтарына жататын, тұрғын үйге мұқтаж және есепте тұрған Қазақстан Республикасының азаматтарына пайдалануға беріледі 1-1) 5), 7), 8),
10) және 11) отбасының әрбір мүшесіне республикалық бюджет туралы заңда тиісті қаржы жылына белгіленген ең төменгі күнкөріс деңгейінің 3,1 еселенген мөлшерінен төмен тұрғын үй беру туралы өтініш жасағанға дейінгі соңғы он екі айдағы жиынтық орташа айлық табысы бар осы Заңның 68-бабы.
Заңның 68-бабының 1-1) тармақшасына сәйкес халықтың әлеуметтік осал топтарына жеңілдіктері бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагерлер жатады.
"Ардагерлер туралы" Заңның 3-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес ардагерлер осы Заңға сәйкес: жеңілдіктері бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагерлер деп танылады.
Осы Заңның 6-бабының 1-тармағына сәйкес жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагерлер деп 1986-1987 жылдары Чернобыль атом электр станциясындағы апаттың, азаматтық немесе әскери мақсаттағы объектілердегі басқа да радиациялық апаттар мен авариялардың салдарын жоюға қатысқан, сондай-ақ тікелей ядролық сынақтарға қатысқан адамдар танылады.
Сот 2011 жылғы 10 мамырда Талапкер Чернобыль АЭС-на зардаптарды жоюға қатысушы ретінде тұрғын үйге мұқтаждарды есепке қою туралы, 3-топтағы мүгедек болып табылатын тұлға ретінде бөлімге өтініш білдіргенін анықтады, бұл 1991 жылғы 4 маусымдағы куәлікпен және 2008 жылғы 27 тамыздағы №0449442 мүгедектік туралы анықтамамен куәландыру мерзімінсіз расталады.
2011 жылдың 17 мамырында бөлім талапкерге хабарлама жіберді
Оған есепке қоюдан бас тартылған №15/4-2266, өйткені жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімінің 2011 жылғы 5 мамырдағы №782 анықтамасына сәйкес
ол "кедейлер" санатына Жатпады.
Соттар талап қоюшының жоғарыда аталған хабарламаға және жауапкердің есепке қоюдан бас тарту жөніндегі әрекеттеріне белгіленген мерзімдерде шағымданбауы себебінен талап қою талаптарын қанағаттандырудан бас тарту қажеттілігі туралы қорытындыға келді, бұл оның іс жүргізудегі олқылығы болып табылады.
Алайда, соттардың мұндай тұжырымдары мерзімінен бұрын.
Мәселен, талапкердің 2011 жылы есепке қою туралы өтініш беру кезеңінде ол халықтың әлеуметтік осал топтары санатына жатқызылғандығы туралы дәлелдері өз растауын тапты.
Бұл жағдай "жұмыспен қамту және әлеуметтік қорғау Басқармасы" ММ-нің 2022 жылғы 18 наурыздағы 2010-2011 жылдардағы табысы туралы талапкер ұсынған құжаттарды зерделегеннен кейінгі жауабында да расталды.
Талапкер ұсынған 2010 жылғы 1 мамырдан 2011 жылғы 1 мамырға дейінгі кезеңдегі кірістер туралы анықтамаға сәйкес С.К. алған жәрдемақылардың жалпы сомасы 336040 теңгені құрады, яғни орташа айлық табыс 28 003 теңгені құрады.
Сонымен қатар, 2011 жылғы мамырдағы заңда белгіленген ең төменгі күнкөріс деңгейі 15 999 теңгені құрады, демек, ең төменгі күнкөріс деңгейінің 3,1 еселенген мөлшері 49 596 теңгеге тең болды.
Осылайша, өтініш бергенге дейінгі соңғы он екі айдағы талапкердің орташа айлық табысының мөлшері ең төменгі күнкөріс деңгейінің 3,1 еселенген мөлшерінен төмен болды және ол халықтың әлеуметтік осал топтарына қатысты болды, бұл оның жеңілдіктері бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагер болуымен бірге оған тұрғын үй алуға мұқтаждардың есебіне тұру құқығын берді 2011 жылы.
АӨК-нің 13-бабының үшінші бөлігіне сәйкес әкімшілік органның, лауазымды адамның кінәсінен қабылданған заңсыз әкімшілік акт, сондай-ақ Әкімшілік органның, лауазымды адамның кінәсінен жасалған заңсыз әкімшілік әрекет (әрекетсіздік) әкімшілік рәсімге қатысушы үшін ауыр зардаптарға әкеп соқтырмайды.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, сот алқасы жергілікті соттардың сот актілері талапты қанағаттандыру туралы жаңа шешім шығарумен жойылады деп санайды.
Бұл ретте сот алқасы жауапкердің 2011 жылғы 17 мамырдан бастап тұрғын үй алуға кезекке қоюдан бас тартудағы әрекетін заңсыз деп тану жеткілікті деп санайды және "тұрғын үй басқармасы" ММ-нің 2022 жылғы 8 маусымдағы жауабын заңсыз деп тану қажеттілігі жоқ.
Сот алқасы сондай-ақ осы қаулыда баяндалған соттың құқықтық ұстанымын ескере отырып, жауапкерге талапкердің құқықтарының бұзылуын жою жөніндегі міндет жүктеуді қажет деп санайды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
