104-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ҚР ҚК денсаулығына қасақана ауырлығы орташа зиян келтіру
1. Адамның өмірі мен денсаулығына қауіпті емес және ҚК-нің 103-бабында көрсетілген зардаптарға әкеп соқпаған, бірақ денсаулығының ұзаққа созылған бұзылуына немесе жалпы еңбекке қабілеттілігінің үштен бірінен азына елеулі тұрақты жоғалуына әкеп соққан денсаулыққа қасақана орташа ауырлықтағы зиян келтіру, -
үш жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге не алты айға дейін қамауға алуға не үш жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
2. Дәл сол әрекет:
а) екі немесе одан да көп адамға қатысты;
б) осы адамның қызметтік қызметті жүзеге асыруына немесе кәсіптік немесе қызметтік борышын орындауға байланысты адамға немесе оның жақындарына қатысты;
в) айрықша қатыгездікпен, сол сияқты дәрменсіз күйдегі кінәлі адамға көрінеу қатысты; г) ұйымдасқан топпен;
д) бұзақылық ниетпен;
е) әлеуметтік, ұлттық, нәсілдік, діни өшпенділік немесе араздық негізінде;
ж) бірнеше рет не бұрын осы Кодекстің 96-бабында көзделген денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірген немесе кісі өлтірген адам, -
бес жылға дейінгі мерзімге бас бостандығын шектеуге не сол мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Қарастырылып отырған қылмыстың нысаны-азаматтардың денсаулығы.
Қарастырылып отырған қылмыстың объективті жағы адамның өмірі мен денсаулығына қауіпті емес және ҚК-нің 103-бабында көрсетілген зардаптарға әкеп соқпаған, бірақ денсаулығының ұзаққа созылған бұзылуына немесе жалпы еңбекке қабілеттілігінің үштен бірінен азына елеулі тұрақты жоғалуына әкеп соққан денсаулыққа орташа ауырлықтағы зиянның құқыққа қайшы келтірілуінен тұрады.
Қылмыстың осы құрамындағы объективті жағы:
- қоғамдық қауіпті әрекетпен (әрекетпен немесе әрекетсіздікпен);
- денсаулыққа орташа ауырлықтағы зиян түріндегі қылмыстық салдар,
- себептік байланыс-бұл арман қылмыстық әрекетпен және оның салдарымен.
Орташа ауырлықтағы денсаулыққа зиян жәбірленушіге денсаулығының ұзақ мерзімді бұзылуын немесе жалпы еңбекке қабілеттілігінің үштен бірінен аз тұрақты жоғалуын тудырады;
Денсаулыққа зиянның орташа ауырлығының белгілері 2004 жылғы 20 желтоқсандағы № 875/1" сот-медициналық сараптаманы ұйымдастыру және жүргізу қағидаларының " 36-тармағында айқындалған:
1) денсаулықтың ұзақ мерзімді бұзылуы-үш аптадан астам мерзімге (21 күннен астам) денсаулықтың ұзақ мерзімді бұзылуына денсаулыққа зиян келтірумен тікелей байланысты, ұзақтығы үш аптадан (21 күннен астам) асатын қандай да бір органның ауруы немесе функциясының бұзылуы түріндегі салдарлар жатады);
2) жалпы еңбекке қабілеттілігін айтарлықтай тұрақты жоғалту (10-33 пайызды қоса алғанда).
Денсаулыққа орташа ауырлықтағы зиян келтіру, мысалы, ұсақ сүйектердің жарылуы мен сынуы, бір жағында бір-үш қабырға, ұсақ буындардың шығуы, сөйлеудің тұрақты қиындауы, саусақтың немесе саусақтың жоғалуы, мидың орташа шайқалуы, терең, еріген және жұқтырған жаралар, оларды емдеу 21-ден астам уақытқа созылуы мүмкін күн және т. б.
Қылмыс денсаулыққа орташа зиян келтірген сәттен бастап аяқталды деп саналады.
Қылмыстың субъективті жағы қасақана кінәмен сипатталады. Көбінесе мұндағы ниет белгісіз (нақтыланбаған).
Бұл қылмыстық әрекеттің себептері мен мақсаттары әртүрлі. Кейбіреулер денсаулыққа орташа ауырлықтағы білікті зиян келтіреді.
1-бөлімде көзделген қылмыстың субъектісі 16 жасқа толған жеке есі дұрыс адам, ал 2 - бөлім бойынша-14 жасқа толған адам болып табылады.
Қаралып отырған қылмыстың білікті түрі (ҚК 104-бабының 2-бөлігі), егер ол жасалған жағдайда орын алады:
а) екі және одан да көп адамға қатысты бір мезгілде немесе қысқа мерзім ішінде жасалған және кінәлінің бірыңғай қылмыстық ниетімен қамтылған екі және одан да көп адамның денсаулығына орташа ауырлықтағы зиян келтіруді білдіреді;
б) осы адамның қызметтік қызметті жүзеге асыруына немесе кәсіптік немесе қоғамдық борышты орындауына байланысты адамға немесе оның жақындарына қатысты. Бұл әрекет жәбірленушінің қызметтік қызметті жүзеге асыру немесе кәсіптік немесе қоғамдық борышты орындау жөніндегі заңды қызметіне кедергі жасау мақсатында, сондай-ақ осындай қызмет үшін кек алу себебімен жасалады;
в) айрықша қатыгездікпен, сол сияқты дәрменсіз күйдегі кінәлі үшін көрінеу адамға қатысты. Ауырлығы орташа зиян келтірген кезде ерекше қатыгездік деп ауырлығы орташа зиян келтіру тәсілінің ерекше қатыгездігі (мұнда жәбірленушіге қылмыс жасау тәсілі үшін аса ауыр азап та кіреді), сондай-ақ жасалған іс-әрекетте көрінетін кінәлінің жеке басының ерекше қатыгездігі (оның айрықша қатыгездігі, қатыгездігі, қатыгездігі, қатыгездігі) деп түсіну керек.
Дәрменсіздік жағдайы жәбірленушінің қылмыскерге тиімді қарсылық көрсету немесе қол сұғушылықтан жалтару мүмкіндігінен айырылғанын білдіреді. Бұл кінәлі деп танылады және ол қылмысты жүзеге асыра отырып, жәбірленушінің осындай жағдайын пайдаланады.
г) адамның өмірі мен денсаулығына қауіпті емес және ҚК-нің 103-бабында көрсетілген зардаптарға әкеп соқпаған, бірақ денсаулығының ұзақ мерзімді бұзылуына немесе жалпы еңбекке қабілеттілігінің елеулі тұрақты жоғалуына әкеп соққан денсаулыққа қасақана ауырлығы орташа зиян келтіруді, егер ол алдын ала біріккен адамдардың мүлдем тұрақты тобы болса, ұйымдасқан топ жасаған деп танылады. бір немесе бірнеше қылмыс жасау.
д) ҚК-нің 104-бабы диспозициясында көзделген әрекеттерді жасау, егер ол қоғамға және жалпы қабылданған моральдық нормаларға айқын құрметсіздік негізінде болса, егер кінәлінің мінез-құлқы қоғамдық тәртіпке ашық сын болып табылса және өзін айналасындағыларға қарсы қоюға, оларға немқұрайлы қарауды көрсетуге ниет білдірсе, бұзақылық ниетпен танылады.
е) әлеуметтік, ұлттық, нәсілдік, діни өшпенділік немесе араздық негізінде. ҚК 104-бабының 2-бөлігі "е" тармағын қолдану үшін заңда аталғандардың ішінен арнайы ниет белгілеу қажет. Мұндағы басты себеп-кінәлінің ұлттық, нәсілдік, діни көзқарасына байланысты физикалық қырғын жасауға ұмтылуы және сол арқылы белгілі бір ұлттың, нәсілдің немесе конфессияның ар-намысы мен қадір-қасиетін төмендетуі.
ж) бірнеше рет немесе бұрын ҚК-нің 96-бабында көзделген денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірген немесе кісі өлтірген адам.
ҚК-нің 104-бабы 2-бөлігінің "ж" тармағына қатысты бірнеше рет осы қылмыстарды жасауға бірыңғай ниет болмаған және әдетте әртүрлі уақытта жүзеге асырылған кезде диспозицияда көрсетілген екі немесе одан да көп рет жасалған әрекеттерді түсіну керек. Бұл ретте бірнеше рет бұрын жасалғандар денсаулыққа қасақана орташа ауырлықтағы зиян келтіруді де, ҚК-нің 103-бабының денсаулығына қасақана ауыр зиян келтіруді немесе ҚК-нің 96-бабында көзделген кісі өлтіруді де қалыптастырады.
Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі
Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
