132-бапқа түсініктеме. Кәмелетке толмағандардың Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің түнгі уақытында ойын-сауық орындарында болуына жол беру
1. Кәмелетке толмағандардың түнгі уақытта (таңғы 22-ден таңғы 6-ға дейін)заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз ойын-сауық орындарында болуына жол беру –
Жеке тұлғаларға – он, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – он бес, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – отыз, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-елу айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
2. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекет, –
Жеке тұлғаларға – жиырма, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – отыз, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – елу, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде, қызметін немесе жекелеген қызмет түрлерін тоқтата тұра отырып, айыппұл салуға әкеп соғады.
1 бөлім.Бұл әкімшілік құқық бұзушылықтың қоғамдық қауіптілігі оның баланы әлеуметтік ортаның теріс әсерінен қорғауды қамтамасыз етумен байланысты қоғамдық қатынастарды бұзатындығымен көрінеді.
Құқық бұзушылықтың объектісі-кәмелетке толмағанның қалыпты физикалық, психикалық дамуы.
"Қазақстан Республикасындағы Бала құқықтары туралы" Заңның 36-бабына сәйкес мемлекеттік органдар, жеке және заңды тұлғалар баланы денсаулығына, адамгершілік және рухани дамуына зиян келтіретін әлеуметтік ортаның, ақпараттың, насихат пен үгіттің теріс әсерінен қорғауға міндетті.
Баланың болуына тыйым салу, сол сияқты оны заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз түнгі уақытта ойын-сауық орындарына жіберу оны қорғау құралдарының бірі болып табылады.
Объективті тарап заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз кәмелетке толмағандарға түнгі уақытта ойын-сауық орындарында болуға рұқсат беру және мүмкіндік беру түріндегі әрекеттерде (әрекетсіздіктерде) көрінеді.
ӘҚБтК - нің 422-бабына Ескертпе ойын-сауық мекемелеріне-ойын-сауық мекемелеріне, түнгі клубтарға, кафе-барларға, мейрамханаларға, интернет-кафелерге, компьютерлік, бильярд, боулинг-клубтар мен кинотеатрларға, театр-ойын-сауық мақсатындағы объектілерге және ойын-сауық-ойын-сауық, театр-ойын-сауық қызметтері көрсетілетін өзге де ғимараттарға, үй-жайларға, құрылыстарға жатқызылады, спорттық, мәдени және бос уақытты өткізу.
Түнгі уақыт-таңғы 22-ден 6-ға дейінгі уақыт.
Заңда кәмелетке толмағанның түнгі уақытта ойын-сауық орнында заңды өкілінің сүйемелдеуімен ғана болуына жол беріледі. Баланың заңды өкілдері ата-аналары, асырап алушылары, қорғаншысы, қамқоршысы, патронат тәрбиешісі, асырап алушы ата-аналары, Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес баланың құқықтары мен мүдделерін қорғауды, білім беруді, тәрбиелеуді, қорғауды жүзеге асыратын оларды алмастыратын басқа да адамдар болып табылады.
Құқық бұзушылық субъектісі жеке тұлғалар, шағын кәсіпкерлік субъектілері немесе коммерциялық емес ұйымдар, орта кәсіпкерлік субъектілері, ірі кәсіпкерлік субъектілері болып табылады.
Негізгі мақсаты ретінде табыс алу және алынған таза табысты қатысушылар арасында бөлмейтін заңды тұлға коммерциялық емес ұйым деп танылады.
Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік Кодексінің 23-бабына сәйкес кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын азаматтар, оралмандар және мемлекеттік емес коммерциялық заңды тұлғалар (жеке кәсіпкерлік субъектілері), мемлекеттік кәсіпорындар (мемлекеттік кәсіпкерлік субъектілері) кәсіпкерлік субъектілері болып табылады.
Жұмыскерлердің орташа жылдық санына және орташа жылдық табысына қарай кәсіпкерлік субъектілері мынадай санаттарға жатады:
- шағын кәсіпкерлік субъектілері, оның ішінде шағын кәсіпкерлік субъектілері;
- орта кәсіпкерлік субъектілері;
- ірі кәсіпкерлік субъектілері.
Қызметкерлердің жылдық орташа саны жүз адамнан аспайтын және жылдық орташа табысы республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің үш жүз мың еселенген мөлшерінен аспайтын заңды тұлға құрылмаған дара кәсіпкерлер және кәсіпкерлікті жүзеге асыратын заңды тұлғалар шағын кәсіпкерлік субъектілері болып табылады.
Қызметкерлердің жылдық орташа саны он бес адамнан аспайтын немесе жылдық орташа табысы республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің отыз мың еселенген мөлшерінен аспайтын жеке кәсіпкерлікті жүзеге асыратын шағын кәсіпкерлік субъектілері шағын кәсіпкерлік субъектілері болып табылады.
Шағын және ірі кәсіпкерлік субъектілеріне жатпайтын, кәсіпкерлікті жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар орта кәсіпкерлік субъектілері болып табылады.
Кәсіпкерлікті жүзеге асыратын және мынадай өлшемшарттардың біреуіне немесе екеуіне жауап беретін дара кәсіпкерлер мен заңды тұлғалар ірі кәсіпкерлік субъектілері болып табылады: жұмыскерлердің жылдық орташа саны екі жүз елу адамнан асады және (немесе) жылдық орташа табысы республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің үш миллион еселенген мөлшерінен асады.
Құқық бұзушылықтың субъективті жағы кінәнің қасақана немесе абайсыз түрімен сипатталады. Кінәлі кәмелетке толмағанның ойын-сауық мекемесінде болуына тыйым салуды бұзғанын түсінді, осы бұзушылықтың зиянды салдарын алдын-ала білді, осы салдардың басталуын тіледі немесе саналы түрде мойындады немесе оларға немқұрайлы қарады.
Немесе бұл адамның немқұрайлылық, немқұрайлылық, өзіне жүктелген міндеттерді тиісінше сақтамауы туралы. Бұл ретте өз міндеттерін орындау кезінде тиісті байқампаздық пен ұқыптылықпен ол өзінің іс-әрекетінің (әрекетсіздігінің) қоғамдық қауіптілігін түсініп, қоғамдық қауіпті салдардың туындауына жол бермеуі үшін объективті де, субъективті де алғышарттар бар. Мысалы, Павлодар облысының Май аудандық соты Май ауылдық клубының меңгерушісі т. кәмелетке толмағанның заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз ойын-сауық мекемесінде болуына жол беру фактісі бойынша сағат 22.00-ден 06.00-ге дейін.
Іс материалдарынан көрініп тұрғандай, Т.Май ауданының Майск ауылында ауылдық клубтың меңгерушісі бола отырып, 2016 жылғы 16 шілдеде кәмелетке толмаған Ұ. - ның түнгі уақытта, заңды өкілдерінің еріп жүруінсіз сағат 22.00-ден кейін ауылдық клубта дискотекада болуына жол берді.
Сот отырысында Т. өзінің кінәсін мойындады және ол кәмелетке толмаған В. - ны қалай байқамағанын түсіндірді. сағат 22.00-ден кейін клуб үй-жайына дискотекаға барды.
Сот қаулысымен ӘҚБтК-нің 132-бабының бірінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін кінәлі деп танылып, отыз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде әкімшілік айыппұл салынды, бұл 63 630 теңгені құрайды.
Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі, ӘҚБтК-нің 132-бабының бірінші бөлігі бойынша әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде осыған ұқсас құқық бұзушылықтың қайталап жасалуын саралау белгісімен айқындайды.
ҚР Жоғарғы Сотының 2017 жылғы 6 қазандағы № 7 "Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің Ерекше бөлігінің нормаларын соттардың қолдануының кейбір мәселелері туралы" нормативтік қаулысының 3-тармағына сәйкес ӘҚБтК-нің кейбір баптарында алдыңғы бөліктерде баяндалған құқыққа қайшы әрекеттерді жасағаны үшін жауапкершілікті күшейтетін бөліктер бар: айыппұл мөлшерінің ұлғаюы, қосымша жаза (мысалы, ӘҚБтК-нің 132-бабының 2-бөлігі). Бұл ретте қызметті немесе қызметтің жекелеген түрлерін тоқтата тұру не оған тыйым салу, сол сияқты тиісті қызмет түріне лицензияның қолданылуын тоқтата тұру немесе одан айыру сияқты қосымша жазалар осындай қызметті жүзеге асыруға тиісті рұқсаты бар адамдарға қатысты қолданылуы тиіс. Арнайы рұқсатты талап ететін қызметті жүзеге асыратын кәсіпкерлік субъектілерінің жұмыскерлері, егер ӘҚБтК-нің Ерекше бөлігінде көзделген іс-әрекетке заңды тұлғаны басқару функцияларын жүзеге асыратын орган, тұлға санкция бермеген, мақұлдаған, жасаған жағдайларда немесе дара кәсіпкер мен заңды тұлғаның ұйымдық-өкімдік немесе әкімшілік-шаруашылық функцияларды орындайтын қызметкері ғана осындай құқық бұзушылықтардың субъектілері бола алады. Бұл ретте, жұмыс беруші үшін Еңбек міндеттерін атқару кезінде қызметкер жасаған кез келген мәмілелер мен азаптардың азаматтық-құқықтық салдарын ескере отырып, мұндай мақұлдау, санкциялау еңбек қатынастарының болуы негізінде (оның ішінде еңбек қатынастарын тиісінше ресімдеу болмаған кезде – Еңбек міндеттерін орындауға рұқсат беру фактісі бойынша) белгіленді деп есептелуі тиіс.
ӘҚБтК-нің 132-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы хаттамаларды ішкі істер органдарының осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары жасауға құқылы (ӘҚБтК-нің 804-бабының 1-бөлігі).
Көрсетілген әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істерді кәмелетке толмағандар істері жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соттардың судьялары қарайды (ӘҚБтК 684-бабының 2-бөлігі).
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:
Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);
Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;
Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);
Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;
Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;
Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;
Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);
Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);
Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;
Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;
Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;
Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;
Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);
Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;
Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.
Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).
Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
