153-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ҚР ҚК ереуілге қатысуға немесе ереуілге қатысудан бас тартуға мәжбүрлеу
Адамның өзінің қызметтік жағдайын пайдалана отырып не зорлық-зомбылық немесе зорлық-зомбылық қолдану қаупі арқылы жасаған ереуілге қатысуға немесе заңды ереуілге қатысудан бас тартуға мәжбүрлеу, —
бес жүзден жеті жүзге дейінгі айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде немесе сотталған адамның жалақысы немесе өзге де табысы мөлшерінде бес айдан жеті айға дейінгі кезеңге айыппұл салуға не екі жылға дейінгі мерзімге түзеу жұмыстарымен не үш жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға, белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен үш жылға дейінгі мерзімге айналысу құқығынан айыруға жазаланады немесе онсыз.
ҚР Конституциясының 24-бабы ереуілге шығу құқығын қоса алғанда, заңда белгіленген рұқсаттарды пайдалана отырып, жеке және ұжымдық еңбек дауларына құқықты таниды.
ҚР ҚК 153-бабында көзделген іс-әрекеттің қоғамдық қауіптілігі осы кепілдік берілген конституциялық құқықтың бұзылуынан көрінеді.
Қарастырылып отырған қылмыстың объектісі жоғарыда аталған конституциялық құқық болып табылады.
Әрекеттің объективті жағы ереуілге қатысуға мәжбүрлеуге немесе өзінің қызметтік жағдайын пайдалану арқылы не зорлық-зомбылық немесе зорлық-зомбылық қолдану қаупі арқылы заңды ереуілге қатысудан бас тартуға бағытталған әрекеттерден тұрады.
Мәжбүрлеу деп жәбірленушінің еркіне әсер етуді түсіну керек, бұл кінәлі адамның өзінің қызметтік жағдайын пайдалануымен немесе жәбірленушіге қатысты физикалық немесе психикалық зорлық-зомбылықты қолданумен байланысты болуы мүмкін. ҚР ҚК-нің 153-бабы жәбірленушінің ерік-жігерін басу үшін жеткілікті, бірақ сонымен бірге денсаулыққа ауыр зиян келтірумен байланысты емес, мысалы, байлау, құлыптау, физикалық ауырсыну, денсаулыққа жеңіл немесе орташа ауырлықтағы зиян келтіру сияқты зорлық-зомбылықты қолдануды қамтиды. Денсаулыққа ауыр зиян келтіру қылмыстар жиынтығы бойынша біліктілікті талап етеді: ҚР ҚК 153 және 103-баптары. Қылмыс диспозицияда көрсетілген әрекеттер жасалған сәттен бастап аяқталды деп танылады.
Субъективті жағынан бұл әрекет тікелей ниет түріндегі кінәсімен сипатталады, яғни адам жәбірленушінің еркіне нұқсан келтіретінін және осылайша оның конституциялық құқығын бұзатынын, салдардың пайда болу мүмкіндігі мен сөзсіз болуын болжайтынын және олардың келуін қалайтынын біледі.
Субъект 16 жасқа толған лауазымды және жеке жеке тұлға бола алады.
ҚР ҚК 153-бабында көзделген қылмыс ауырлығы орташа қылмыстарға жатады.
Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі
Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
