170-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы қылмыстық іс жүргізу кодексінің азаматтық талап қоюы бойынша шешімдер

1 қылмыстық істе азаматтық талап қоюды қарау қорытындылары бойынша сот мынадай шешімдердің бірін шығарады:

1) азаматтық талапты толық немесе ішінара қанағаттандыру туралы;

2) азаматтық талапты қанағаттандырудан бас тарту туралы;

3) азаматтық талап қоюшыны азаматтық талап қоюды қанағаттандыру құқығын тану және оның мөлшері туралы мәселені азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен соттың қарауына беру туралы;

4) азаматтық талап қоюдан бас тартуды қабылдау және ол бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы;

5) азаматтық талап қою бойынша медиация тәртібімен бітімгершілік келісімді не дауды реттеу және ол бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы келісімді бекіту туралы;

6) азаматтық талап қоюды қараусыз қалдыру туралы.

2 осы Кодекстің 35-бабы бірінші бөлігінің 3), 4) тармақтарында көрсетілген негіздер бойынша іс бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы қаулы шығарылған кезде сот азаматтық талап қоюды толық қанағаттандырады.

3 айыптау үкімі шығарылған немесе есі дұрыс емес адамға медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шарасын қолдану туралы қаулы шығарылған кезде сот азаматтық талапты толық немесе ішінара қанағаттандырады не оны қанағаттандырудан бас тартады.

4 азаматтық талап толық немесе ішінара қанағаттандырылған жағдайларда сот үкімде азаматтық талап қою бөлігінде үкімді ерікті түрде орындау мерзімін белгілейді және көрсетеді. Сот үкімі азаматтық талап қою бөлігінде ерікті түрде орындау үшін берілген мерзімде орындалмаған жағдайда, сот үкімді азаматтық іс жүргізу заңнамасында белгіленген тәртіппен азаматтық талап қою бөлігінде мәжбүрлеп орындау үшін жібереді. Мәжбүрлеп орындау Қазақстан Республикасының Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы заңнамасында белгіленген тәртіппен жүргізіледі.

5 қылмыстық істі қарауды кейінге қалдырмай азаматтық талап қою бойынша егжей-тегжейлі есеп жүргізу мүмкін болмаған кезде сот азаматтық талапкердің талап қоюды қанағаттандыру құқығын тани алады және оның мөлшері туралы мәселені азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен соттың қарауына бере алады.

6 егер қылмыстық құқық бұзушылық оқиғасы немесе Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде тыйым салынған іс-әрекет анықталмаса, не сотталушының қатысуы дәлелденбесе, не оның кінәсі немесе өзіне қатысты адам анықталмаса, сот ақтау үкімін шығарған кезде, сол сияқты есі дұрыс емес адамға медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану жөніндегі істі тоқтату туралы қаулы шығарған кезде азаматтық талап қоюды қанағаттандырудан бас тартады медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану туралы мәселе шешілді, қылмыстық құқық бұзушылық жасауда немесе Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексімен тыйым салынған іс-әрекетте.

7 Сот бітімгершілік келісімді бекіткен, медиация тәртібімен татуласуға қол жеткізген не сот азаматтық талап қоюдан бас тартуды қабылдаған жағдайларда сот азаматтық талап қою бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы шешім қабылдайды.

8 сот талап арызды қараусыз қалдырады:

1) қылмыстық құқық бұзушылық құрамының жоқтығы үшін сотталушыны Ақтау;

2) өзі жасаған іс-әрекетінің сипаты және өзінің жай-күйі бойынша қоғамға қауіп төндірмейтін және мәжбүрлеп емдеуді қажет етпейтін есі дұрыс емес адамға медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану үшін негіздердің болмауына байланысты істі тоқтату;

3) осы Кодекстің 35-бабы бірінші бөлігінің 5), 7), 8) тармақтарында көрсетілген негіздер бойынша істің тоқтатылуы;

4) бұл туралы азаматтық талапкердің өтініші.

Азаматтық талап қоюды заңда көзделмеген өзге де негіздер бойынша қараусыз қалдыруға жол берілмейді.

1.Үкім шығарылған кезде сот ҚІЖК-нің 390-бабының талаптарына сәйкес кеңесу бөлмесінде шешілетін басқа да мәселелермен қатар азаматтық іс бойынша да шешім қабылдауға міндетті.

Сот айыптау үкімін немесе тиісінше медициналық сипаттағы мәжбүрлеу шарасын қолдану туралы қаулыны қаулы ете отырып, азаматтық талапты толық немесе ішінара қанағаттандырады не оны қанағаттандыруда көрсетеді. Азаматтық талап қою бойынша шешімді сот оның қылмыспен келтірілгенінің дәлеліне, келтірілген зиянның сипаты мен мөлшеріне, ол келтірілген мән-жайларға сүйене отырып қабылдайды.

Азаматтық талап қоюды қылмыстық іспен бірге қарау кезінде қылмыспен келтірілген залалды өтеу шарттары, көлемі және тәсілі азаматтық, еңбек және басқа да заңдардың нормаларына сәйкес айқындалады. Қылмыс жасау кезінде зиян келтіргені үшін жауапкершіліктің жалпы негіздері ҚР Азаматтық кодексінің тиісті нормаларында айқындалған.

Басқа адамдардың иелігіндегі мүліктің сотталушыға тиесілі екенін, сондай-ақ оның басқа адамдармен бірлескен меншігі болып табылатын мүліктің Қылмыстық жолмен алынған қаражатқа сатып алынғанын анықтай отырып, сот тиісті дәлелдер келтіре отырып, бұл туралы үкімде зиянды өтеу үшін өндіріп алу қолданылуы мүмкін екенін көрсетуі керек. мұндай мүлік.

Азаматтық талап қоюды қанағаттандырудан бас тарту туралы шешім қылмыс оқиғасын белгілемеу не сотталушының қылмыс жасауға қатысуының дәлелденбеуі немесе есі дұрыс емес адамның қылмыстық заңмен тыйым салынған іс-әрекет жасауының дәлелденбеуі негізінде ақтау үкімін шығарған кезде қабылданады.

Егер сот отырысында қылмыспен немесе есі дұрыс емес адамның іс-әрекетімен келтірілген зиянның жоқтығы не сотталушы немесе есі дұрыс емес адам жасаған іс-әрекет пен пайда болған зиян арасында себеп-салдарлық байланыс болмаған кезде талап қоюды қанағаттандырудан бас тартуға тиіс.

3.Қылмыстық істі мәні бойынша шешкен кезде азаматтық талапты қараусыз қалдыруға жол берілмейтінін есте ұстаған жөн.

Азаматтық талап-арыз рақымшылық жасау актісі салдарынан қылмыстық іс тоқтатылған кезде, қылмыстық жауаптылыққа тартудың ескіру мерзімі өткен кезде, сондай-ақ ҚІЖК-нің 35-бабы бірінші бөлігінің 7 және 8-тармақтарында және ҚІЖК-нің 36-бабында көрсетілген негіздер бойынша ғана қараусыз қалдырылуы мүмкін.

4.Азаматтық талап қоюдың мөлшері туралы мәселені азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен қарауға беру туралы шешім қылмыстық істің негізгі сот талқылауы кезінде талап қоюды қанағаттандыру үшін заңда көзделген барлық негіздер белгіленген және олар талап қоюдың негізділігін куәландыратын жағдайларда ғана қабылдануы мүмкін, алайда оның мөлшерін қылмыстық істі қарауды кейінге қалдырмай дәл анықтау мүмкін емес (мысалы, қылмыстық істі қарауды кейінге қалдырмай). мүліктік залалдың мөлшерін растайтын қажетті құжаттардың болмауы және т. б.).

Азаматтық талап қоюды азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен қарауға беру туралы шешім қабылдаған кезде сот үкімнің заңды күшіне енуі бойынша азаматтық талап қоюға қатысты үкімнің және материалдардың тиісті куәландырылған көшірмелерін азаматтық талап қоюшының пайдасына қылмыспен келтірілген зиян үшін өндіріп алуға жататын өтемақы мөлшерін егжей-тегжейлі есептеу үшін тиісті соттылығы бойынша сотқа жібереді. Бұл ретте қылмыстық істі қарайтын сот азаматтық талапкерге оның азаматтық талап-арызын қанағаттандыру құқығын тани отырып, азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен қарауға жататын мәселелер бойынша тұжырымдарды алдын ала шешіп, үкімде көрсетуге құқылы емес. Сондай-ақ сот азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен қылмыспен келтірілген зиян үшін өндіріп алуға жататын өтемақы мөлшерін есептеу туралы мәселені қарау кезінде талап қоюдан бас тартуға немесе талап қоюды қараусыз қалдыруға құқылы емес, өйткені ҚІЖК-нің 127-бабының 3-бөлігіне сәйкес талап қоюды қанағаттандыру құқығы танылған заңды күшіне енген үкім осы бөлімде міндетті болып табылады азаматтық істі қарау кезінде.

5.Талап-арызды қанағаттандыра отырып, сот үкімнің (қаулының) қарар бөлігінде азаматтық жауапкердің азаматтық талап-арыз бойынша шешімді ерікті түрде орындауы үшін мерзім белгілеуге және көрсетілген мерзім өткеннен кейін азаматтық талап-арыз бөлігінде сот актісі мәжбүрлеп орындауға жататындығы туралы үкімде (қаулыда) көрсетуге тиіс.

Азаматтық талап қою бөлігінде үкімді мәжбүрлеп орындау атқарушылық іс жүргізу туралы заңнамада белгіленген тәртіппен жүргізіледі.

Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу кодексіне түсініктемесі

Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы