208-бапқа түсініктеме. Акцизделетін тауарларды акциздік маркалармен және (немесе) есепке алу-бақылау маркаларымен таңбалау тәртібі мен қағидаларын бұзу, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ҚР ҚК акциздік маркаларын және (немесе) есепке алу-бақылау маркаларын қолдан жасау және пайдалану

     1. Елеулі залал келтіруге әкеп соққан акцизделетін тауарларды акциздік таңбалармен және (немесе) есепке алу-бақылау таңбаларымен таңбалау тәртібі мен қағидаларын бұзу, -      

бес жүзден жеті жүзге дейінгі айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде немесе сотталған адамның жалақысы немесе өзге де табысы мөлшерінде бес айдан жеті айға дейінгі кезеңде айыппұл салуға не бір жылдан екі жылға дейінгі мерзімге түзеу жұмыстарымен не бес жылға дейінгі мерзімге белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан айыруға не бес жылға дейінгі мерзімге қамауға алуға жазаланады алты айға дейін, не белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен үш жылға дейінгі мерзімге айналысу құқығынан айыра отырып, екі жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру немесе онсыз бас бостандығынан айыру.      

2. Көрінеу жалған акциздік маркаларды және (немесе) есепке алу-бақылау маркаларын сату мақсатында дайындау немесе сатып алу, сол сияқты пайдалану немесе өткізу, —      

үш жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға бес жүзден бір мың айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде немесе белгілі бір лауазымдарды атқару немесе белгілі бір қызметпен айналысу құқығынан үш жылға дейінгі мерзімге айыра отырып, бес айдан он айға дейінгі кезең ішінде сотталған адамның жалақысы немесе өзге де табысы мөлшерінде айыппұл салынады.      

Ескерту. Осы бапта айлық есептік көрсеткіштен жүз есе асатын сомаға келтірілген залал елеулі залал деп танылады.      

Қылмыстың қоғамдық қауіптілігі мемлекет экономикасына зиян келтіруден тұрады, өйткені акциздер мемлекеттің мемлекеттік бюджетіне түсетін жаппай тұтыну заттарына немесе қызметтерге жанама салық түрі болып табылады. Бұл ретте зиян тауар өндірушінің іскерлік беделіне де келтірілуі мүмкін. Акцизделетін тауарларды акциздік алым маркаларымен таңбалау тәртібі мен қағидалары бұзылған кезде сатылатын сапасыз тауарларды тұтынатын халықтың денсаулығына да зиян келтірілуі мүмкін.      

Мемлекеттің қаржылық қызметі саласындағы қоғамдық қатынастар қылмыс объектісі болып табылады.      Қылмыстың мәні акцизделетін тауарды сипаттайтын акциздік алым маркасы болып табылады.      

Акциз-бағаға немесе тарифке енгізілген тауарлар мен қызметтерге жанама салықтың бір түрі. Акцизді жинаушылар-кәсіпкерлер, акцизделетін тауарлар шығаратын немесе салық салынатын қызметтерді қамтитын кәсіпорындардың иелері, ал оның төлеушілері — тауарлар мен қызметтерге ақы төлейтін тұтынушылар. Тар мағынада акциздер тауарлардың шектеулі ауқымына, әдетте жаппай тұтынуға қолданылады.

Кең мағынада акцизге қосылған құн салығы сияқты жанама салықтардың түрлері кіреді.      

Акциздік алым маркасы сатылатын тауардың әрбір бірлігінен салық жинауға арналған бағалы қағаздардың түрі болып табылады.      

Акциздерге Қазақстан Республикасының аумағында өндірілген және Қазақстан Республикасының аумағына импортталатын тауарларға, сондай-ақ өзге де қызмет түрлеріне салық салынады.      

2001 жылғы 12 маусымдағы ҚР Салық кодексінің 257-бабына сәйкес (елшісімен бірге. изм. акцизделетін тауарлар: алкоголь өнімі, темекі өнімдері, бекіре және лосось балықтарының уылдырығы, алтыннан, платинадан немесе күмістен жасалған зергерлік бұйымдар; бензин (авиациялықты қоспағанда), дизель отыны, жеңіл автомобильдер (мүгедектерге арнайы арналған қолмен басқарылатын автомобильдерден басқа), атыс және газ қаруы (мүгедектер үшін арнайы тағайындалған автомобильдерден басқа); мемлекеттік органдардың қажеттіліктері үшін сатып алынатын), шикі мұнай, оның ішінде газ конденсаты. Акцизделетін қызмет түрлері: Ойын бизнесі, лотереяларды ұйымдастыру және өткізу. K080000099_      

Есепке алу-бақылау маркасы-алкоголь өнімін (сырадан басқа) есепке алу және оның айналымын бақылауды жүзеге асыру мақсатында сәйкестендіруге арналған қажетті қорғау дәрежелері бар арнайы біржолғы жапсырма.      Нормативтік актілерде акцизделетін Маркаларды сатып алудың, таңбалаудың және сақтаудың белгілі бір тәртібі көзделген. Оларға мыналар жатады: ҚР Кеден комитетінің "акциздік алым маркаларын сату және таңбалау тауарларын кедендік ресімдеу тәртібін бекіту туралы" 1997 жылғы 24 сәуірдегі бұйрығы.; ҚР Үкіметінің "акцизделетін тауарлардың жекелеген түрлерін акциздік алым маркаларымен таңбалау туралы" 2001 жылғы 21 маусымдағы қаулысы, P030000792_ Қаулысы

ҚР Үкіметінің "акцизделетін тауарлардың жекелеген түрлерін есепке алу-бақылау маркаларымен таңбалау туралы" 2004 жылғы 3 желтоқсандағы № 1254 (ДМ. және қосымша. 23.05.2005 ж. № 495). P080001349_ ҚР Үкіметінің Қаулысымен 2001 жылғы 1 шілдеден бастап акцизделетін тауарлардың жекелеген түрлерінің заңсыз өндірісі мен айналымын болғызбау, акцизделетін тауарларды акциздік алым маркаларымен таңбалау тәртібін жетілдіру мақсатында акцизделетін тауарларды жаңа үлгідегі маркалармен міндетті таңбалау енгізілді. P030000792_      

Акциздік алым маркаларының жалғыз өндірушісі ҚР Қаржы министрлігі Ұлттық Банкінің Банкнот фабрикасы болып табылады.      

Акцизделетін тауарларды таңбалауды отандық тауар өндірушілер мен импорттаушылар жүзеге асырады. Отандық тауарларға қатысты таңбалауды ҚР Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агенттігі, ал импорттық тауарларға қатысты жүзеге асырады

- Сатып алынған маркаларды пайдалану тәртібін бақылайтын ҚР Кеден комитеті.      

Қарастырылып отырған қылмыстың объективті жағы акцизделетін тауарларды акциздік алым маркаларымен таңбалау тәртібі мен ережелерін бұзудан тұрады.      

Бұл қылмыс акцизделетін тауарларды акциздік алым маркаларымен таңбалау тәртібі мен қағидаларын бұзатын (акциздік алым маркаларын қаржы немесе кеден органдарынан емес сатып алу, қаржы немесе кеден органдарына қайтаруды қоспағанда, өзге тұлғаның басқа нысандарда қайта сатуы, беруі немесе иеліктен шығаруы, пайдаланылмаған маркаларды қайтармауы) әрекетпен (әрекетсіздікпен) жасалуы мүмкін.      

ҚР Үкіметінің "акцизделетін тауарлардың жекелеген түрлерін есепке алу-бақылау маркаларымен таңбалау туралы" 2004 жылғы 3 желтоқсандағы № 1254 қаулысымен (елшісінен бастап). изм. және қосымша) шарап материалы мен сыраны қоспағанда, алкоголь өнімін есепке алу-бақылау таңбаларымен таңбалау ережесі бекітілді. P080001349_      

Алкоголь өнімін өндірушілер өндіріс процесінде Қазақстан Республикасының аумағында сатуға арналған дайын өнімге не таңбалау үшін айқындалған технология бойынша өз аумағындағы басқа оқшауланған жерде есепке алу-бақылау таңбаларын жапсыруды жүргізеді.      

Есепке алу-бақылау таңбаларымен міндетті таңбалануға жататын алкоголь өнімі этил спирті мен алкоголь өнімінің өндірісі мен айналымын мемлекеттік реттеуді қамтамасыз ететін уәкілетті мемлекеттік орган бекітетін нысан бойынша есепке алу-бақылау таңбаларымен таңбаланады.      

Келесі алкоголь өнімі есепке алу-бақылау маркаларымен таңбалануға жатпайды:      

Қазақстан Республикасынан тыс жерлерге экспортталатын;      

Қазақстан Республикасының кедендік аумағына "бажсыз сауда дүкені", "тамоген қоймасы"кедендік режимдерінде әкелінетін;      

Қазақстан Республикасының кедендік аумағына "тауарлар мен көлік құралдарын уақытша әкелу" және "тауарлар мен көлік құралдарын уақытша әкету" кедендік режимдерінде, жарнамалық және (немесе) демонстрациялық мақсаттарда жекелеген даналарда әкелінетін;      

"тауарлар транзиті" кедендік режимінде Қазақстан Республикасының кедендік аумағы арқылы өткізілетін; Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген акцизсіз әкелу нормалары шегінде жеке тұлғалар Қазақстан Республикасының кедендік аумағына әкелетін (жөнелтетін).      

Есепке алу-бақылау маркасы ыдыстың бүйір бетіне бөтелкеге жақсы жабысатындай етіп желімделеді, бұрмалануға, иілуге жол бермейді, штрих-кодтық ақпаратты оқу құрылғысымен оңай сәйкестендіруді және тұрақты оқуды қамтамасыз етуі тиіс.      

Акцизделетін тауарларды таңбалармен және (немесе) есепке алу-бақылау таңбаларымен таңбалау тәртібі мен қағидаларын бұзу, акциздік таңбаларды және (немесе) есепке алу-бақылау таңбаларын қолдан жасау және пайдалану елеулі залал келтірілген кезден бастап аяқталды деп танылады. Қоғамға қауіпті әрекет пен елеулі залал келтірудің арасында себеп-салдарлық байланыс болуы тиіс. ҚР ҚК 208-бабына ескертпеге сәйкес, елеулі залал деп айлық есептік көрсеткіштен жүз есе артық сомаға келтірілген залалды түсіну керек.     

Егер кінәлінің ниеті елеулі залал келтіруге бағытталған болса, бірақ қылмыс кінәлінің еркіне тәуелді емес себептер бойынша соңына дейін жеткізілмесе, онда кінәлінің іс-әрекеті акцизделетін тауарларды акциздік алым маркаларымен таңбалаудың, акциздік алым маркаларын қолдан жасаудың және пайдаланудың тәртібі мен ережелерін ҚК-нің 24-бабы 3-бөлігі және 208-бабы бойынша бұзуға әрекет ретінде саралануы тиіс ҚР.      

Егер акцизделетін тауарларды акциздік алым маркаларымен таңбалау тәртібі мен ережелерін бұзу, кінәлінің әрекеттерімен акциздік алым маркаларын қолдан жасау және пайдалану нәтижесінде елеулі залал келтірілмесе және оның ниетімен қамтылмаса, мұндай бұзушылық ҚР ҚК 208-бабының белгілеріне жатпайды. Кінәлінің іс-әрекеттері акцизделетін тауарларды әкелу, тасымалдау, өндіру, сақтау және өткізу ережелерін бұзудан тұратын Әкімшілік құқық бұзушылық ретінде қарастырылуы керек. ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 213-бабы немесе ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 214-бабында көзделген таңбалау тәртібі мен ережелерін бұзу ретінде.      

Талданатын қылмыстың субъективті жағы тікелей ниет түріндегі кінәмен сипатталады. Кінәлі акцизделетін тауарларды акциздік алым маркаларымен таңбалау тәртібі мен ережелерін бұзатынын түсінеді, қоғамдық қауіпті салдардың басталуын болжайды және олардың басталуын тілейді.      

Қылмыстың субъектісі-16 жасқа толған, акцизделетін тауарларды таңбалау тәртібі мен ережелерін бұзған, есі дұрыс адам.      

ҚР ҚК 208-бабының 2-бөлігі акциздік алымның көрінеу жалған маркаларын және (немесе) есепке алу-бақылау маркаларын өткізу мақсатында дайындау немесе сатып алу, сол сияқты пайдалану немесе өткізу үшін жауапкершілікті көздейді. Есепке алу-бақылау маркаларын анықтау және оларды практикалық қызметте пайдалану ҚР ҚК 208-бабының 1-бөлімін талдау кезінде берілген.      

Жалған акциздік маркаларды жасау деп қарастырылып отырған қылмыс заттарын толық немесе ішінара қолдан жасау түсініледі.      

Дайындау қолмен де, техникалық құралдарды қолдану арқылы да жүзеге асырылуы мүмкін. Дайындау әдісі қылмыстың біліктілігіне әсер етпейді, бірақ оны сот жаза тағайындау кезінде ескеруі мүмкін.      

Сатып алу деп жалған акциздік алым маркаларын өтеулі немесе өтеусіз алу түсініледі.      

Қаралып отырған қылмысты дайындау немесе сатып алу жолымен жасаған кезде кінәлі адамның арнайы мақсат — акциздік алым маркаларын өткізу фактісін анықтау қажет.      

Пайдалану деп кінәлі адам жалған акциздік алым маркаларын шынайы деп беретін әрекеттерді жасау түсініледі. Мұндай әрекеттер, әдетте, кедендік төлемдер мен алымдарды төлеуден жалтарумен (ҚР ҚК 214-бабы) немесе азаматтың салық төлеуден жалтаруымен және ұйымдардан салық төлеуден жалтарумен (ҚР ҚК 221 және 222-баптары) байланысты.      

Сату деп жалған акциздік алым маркаларын айналысқа шығару түсініледі, сату сату, сыйға тарту, айырбастау, қарызға алу, тауарлар немесе қызметтер үшін қарызды төлеу есебінен маркалармен есеп айырысу сияқты көрінуі мүмкін. Акциздік алым маркаларын қолдан жасау түсті нұсқада ксерокөшіру жолымен жүзеге асырылуы мүмкін.      

Жалғандықтың белгілері бірдей реттік нөмір, арнайы қорғаудың болмауы (марканың бір бөлігі арнайы құраммен жабылады), марканың сериясын немесе нөмірлерін сызу немесе желімдеу болып табылады.      

ҚР ҚК 208-бабының 2-бөлімінде көзделген қылмыс қаралып отырған іс-қимыл нормасының 2-бөлімінде санамаланғандардың кез келгені жасалған кезден бастап аяқталған деп есептелуі тиіс. Бұл ретте кінәлі адамды қылмыстық жауаптылыққа тарту үшін қылмыстық зардаптардың туындауы талап етілмейді.

Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі                  

Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы