32-бапқа түсініктеме. Жер қойнауын пайдалануға арналған лицензияға "жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы"Қазақстан Республикасының Кодексіне өзгерістер енгізу  

1. Жер қойнауын пайдалануға арналған лицензияға өзгертулерді лицензияны берген мемлекеттік орган оны қайта ресімдеу жолымен жүргізеді.

Қайта ресімделген лицензия жариялануға тиіс

қайта ресімдеу күні лицензия берген мемлекеттік органның интернет-ресурсында.

2. Лицензия келесі жағдайларда қайта ресімделуге жатады:

1) жер қойнауын пайдаланушы туралы мәліметтерді өзгерту:

жеке тұлғалар үшін-тегі, аты, әкесінің аты (егер ол жеке басты куәландыратын құжатта көрсетілсе) және (немесе) азаматтығы өзгерген;

заңды тұлғалар үшін-атауын немесе орналасқан жерін өзгерту;

2) жер қойнауын пайдалану құқығының және (немесе) жер қойнауын пайдалану құқығындағы үлестің ауысуы;

3) лицензия мерзімін ұзарту;

4) Жер қойнауы учаскесі аумағының шекараларын өзгерту.

3. Лицензияны қайта ресімдеу құзыретті орган бекітетін нысан бойынша берілетін жер қойнауын пайдаланушының өтініші бойынша жүргізіледі.

Өтінішке онда көрсетілген мәліметтерді растайтын құжаттардың түпнұсқалары не нотариат куәландырған көшірмелері қоса беріледі.

Өтініш және оған қоса берілетін құжаттар қазақ және орыс тілдерінде жасалуы тиіс. Егер өтінішті шетелдік немесе шетелдік заңды тұлға берсе, оған қоса берілетін құжаттар әрбір құжатқа міндетті түрде қазақ және орыс тілдеріне аударылған, оның дұрыстығын нотариус куәландырған өзге тілде жасалуы мүмкін.

4. Лицензия берген мемлекеттік орган өтініш осы Кодекстің талаптарына сәйкес келмеген жағдайда лицензияны қайта ресімдеуден бас тартады.

5. Лицензия берген мемлекеттік орган оны қайта ресімдеуді жүргізеді не өтініш келіп түскен күннен бастап жеті жұмыс күні ішінде мұндай қайта ресімдеуден бас тарту туралы хабарлайды.

6. Лицензияны қайта ресімдеуден бас тартуға жер қойнауын пайдаланушы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес бас тарту туралы хабарламаны алған күннен бастап он жұмыс күні ішінде шағым жасай алады.

7. Осы баптың 2-тармағының 2), 3), 4) тармақшаларында көзделген жағдайларда лицензияны қайта ресімдеу осы Кодекске сәйкес жүзеге асырылады.

8. Лицензияны беру немесе қайта ресімдеу кезінде жіберілген грамматикалық немесе арифметикалық қателер, қателер не өзге де осындай қателер лицензия берген мемлекеттік органмен түзетілуге тиіс.

Лицензияны беру немесе қайта ресімдеу кезінде жіберілген қателерді түзету лицензияны қайта ресімдеу болып табылмайды.

Қателерді түзету лицензия берген мемлекеттік органның бастамасы бойынша не жер қойнауын пайдаланушының өтініші бойынша жүргізілуі мүмкін.

Мемлекеттік орган жер қойнауын пайдаланушының өтініші бойынша қателерді түзетуді осындай өтініш келіп түскен күннен бастап бес жұмыс күні ішінде жүргізеді.

Лицензияны берген мемлекеттік орган лицензиядағы қатені түзеткеннен кейін оны жер қойнауын пайдаланушыға екі жұмыс күні ішінде береді.

Түзетілген лицензия түзетілген күні лицензия берген мемлекеттік органның интернет-ресурсында жариялануға тиіс.

Лицензиядағы қателерді түзетуге байланысты туындаған даулар Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шешілуге тиіс.

__________________________________________________________________________________________

(Одилов Т. А.)

1. Түсіндірме мақала Жаңа болып табылады және бұрын қолданыста болған жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы заңнамада осындай мазмұндағы ережелер көзделмеген.

Жер қойнауы туралы кодексті құрудың пандектілік қағидатына сүйене отырып, осы бап оларға өзгерістер енгізу кезінде жер қойнауын пайдалануға арналған лицензиялардың барлық түрлеріне тән жалпы ережелерді бөліп көрсетеді. Жер қойнауын пайдалануға арналған лицензияға өзгерістер енгізу жөніндегі рәсімдердің ерекшеліктері Жалпы бөлімнің жекелеген баптарында және лицензияның нақты түріне қатысты ерекше бөлімде айқындалған. Бұл мақала сонымен қатар "қайта ресімдеу"ұғымына жаңа мазмұн береді.

Жер қойнауы туралы Заң 1996 ж жер қойнауын пайдаланудың лицензиялық-келісімшарттық режимінің қолданылу кезеңінде "лицензияны қайта ресімдеу" және "лицензияға өзгеріс енгізу"сөздерінің мағынасын шектеді. Қайта ресімдеу жер қойнауын пайдалану құқығын басқа тұлғаға беру кезінде, яғни жер қойнауын пайдалану құқығының субъектісін жер қойнауы учаскесін пайдаланудың қалған шарттарын өзгертпей өзгерту кезінде "жаңадан ресімделген" лицензия беру жөніндегі лицензиялық органның (лицензиардың) әрекеті деп аталды. Жер қойнауы учаскесін пайдалану шарттары өзгерген қалған жағдайларда "лицензияға өзгерістер" енгізілді: жер қойнауы учаскесін пайдалану мерзімі, жер қойнауын пайдалануға келісімшарт жасасу мерзімі және т. б.

2. Түсініктеме берілген мақала қазір "лицензияны қайта ресімдеу" және "лицензияға өзгеріс енгізу"сөздерінің мағынасын шектемейді. Керісінше, лицензияға кез-келген өзгеріс енгізу оны жаңа ресімдеу (қайта ресімдеу), яғни алдыңғысының орнына жаңа құжат беру арқылы жүзеге асырылады. Алдыңғысының орнына жаңа құжат беру лицензия берудің жаңа күнін білдірмейді.

Лицензияны қайта ресімдеудің құқық құрушы және құқық өзгертуші мәні бар.

3. Лицензияны қайта ресімдеу тек төрт жағдайда болуы мүмкін:

1) жер қойнауын пайдаланушының-заңды тұлғаның атауы немесе жер қойнауын пайдалану құқығы субъектісінің өзі өзгермеген кезде тегі, аты және әкесінің аты өзгерген кезде;

2) жер қойнауын пайдалану құқығы субъектісі (жер қойнауын пайдалану құқығындағы үлесі) олардың ауысуы нәтижесінде өзгерген кезде;

3) лицензия мерзімі ұзартылған кезде;

4) Жер қойнауы учаскесінің аумақтық шекаралары өзгерген кезде (бірақ төменгі немесе жоғарғы шекаралар емес, өйткені лицензияда тек аумақтық шекаралар айқындалады – төменгі және жоғарғы шекаралар лицензия берілген кезде қолданылатын жер қойнауы туралы кодекстің нормасына сәйкес белгіленеді). Жер қойнауы туралы Кодекстің ерекше бөлігіне сәйкес аумақтық шекаралар жер қойнауын пайдаланушының жер қойнауы учаскесінің бір бөлігінен мерзімінен бұрын бас тартуы (жер қойнауы учаскесінің аумағын азайту) немесе жер қойнауы учаскесін қайта құру нәтижесінде – қатты пайдалы қазбаларды барлауға немесе өндіруге арналған лицензиялар бойынша өзгеруі мүмкін.

Соңғы мысалда айтылғандай, лицензияны қайта рәсімдеу жағдайлары оның барлық түрлеріне қолданылмайды. Сондай-ақ, мысалы, жер қойнауын пайдалану құқығы және (немесе) пп-да көзделген жер қойнауын пайдалану құқығындағы үлесі ауысқан жағдайда қайта ресімдеу. Түсініктеме берілген баптың 2-тармағының 2-тармағы, олардың ерекшеліктеріне байланысты кен іздеуге арналған лицензияларға немесе жер қойнауын геологиялық зерттеуге арналған лицензияларға мүмкін емес және қолданылмайды.

Екінші жағдайда лицензияны қайта ресімдеу жер қойнауын пайдалану құқығын жаңа сатып алушы үшін құқық қалыптастырушы мәнге ие болады. Үшінші және төртінші жағдайларда қайта ресімдеу құқықтық өзгеретін факт екені анық.

Лицензияны қайта ресімдеудің толық жағдайларын заң шығарушы, біріншіден, берілген лицензияның шарттарын қайта қарау мүмкіндігі рәсімдік мағынада қатаң шектелетіндей етіп көздейді; екіншіден, лицензияны қайта ресімдеу жағдайлары ғана белгіленеді, олардың басталуы тек мемлекеттік органға ғана тәуелді емес және жер қойнауын пайдаланушының бастамасын көздейді (тек құқықтың ауысуы ғана ерекшелік болып табылады заң бойынша мұрагерлік тәртібімен жер қойнауын пайдалану (құқықтағы үлестер). Осылайша құрылған құқықтық құрылым берілген лицензия шарттарының өзгермейтіндігін сақтауға ықпал етеді.

4. Лицензияны қайта ресімдеу тиісті билік өкілеттіктері берілген мемлекеттік органның әкімшілік әрекеті болып табылады. Өз кезегінде, қайта ресімдеуден бас тарту жер қойнауын пайдаланушы немесе мүдделі тұлға үшін ауыртпалықты білдіреді

АПК-де көзделген тәртіппен шағымдануға немесе дауласуға болатын Әкімшілік акт.

Түсініктеме берілген баптың 6-тармағы мемлекеттік органның мұндай бас тарту туралы хабарламасын алған күннен бастап лицензияны қайта ресімдеуден бас тартуға шағымдануға (дауласуға) 10 жұмыс күнін белгілейді. Алайда, сотта қайта ресімдеуден бас тарту туралы дау туындаған жағдайда, АППК қабылдаумен берілген мерзім АППК 2-бабының 2-тармағының 2-бөлігіне сәйкес 3 айға (АППК 92-бабы) өзгертілген болып есептеледі.

5. Жалпы ереже бойынша лицензияны осы лицензияны берген сол Мемлекеттік орган қайта ресімдейді. Алайда, егер лицензия беру сәтінде лицензия беру жөніндегі құзыретті органның функциялары бір мемлекеттік органға жүктелген болса, бірақ көзделген қайта ресімдеу сәтінде бұл функциялар басқа мемлекеттік органға жүктелген болса, онда лицензияны біріншісі қайта ресімдейді дегенді білдірмейді. Лицензияны "берген" мемлекеттік орган деп лицензияны болжамды қайта ресімдеу сәтінде тиісті лицензияны беру жөніндегі өкілеттікті жүзеге асыратын мемлекеттік орган түсінілуі тиіс.

6. Лицензияға құқық құрушы немесе құқық өзгертуші заңды фактінің (лицензияны қайта ресімдеу) басталуына әкеп соқтыратын билік шарасы ретінде өзгерістер енгізуді арифметикалық қатені, теруді немесе лицензияны беру немесе қайта ресімдеу кезінде жіберілген өзге де осындай қатені түзетуге әкеп соқпайтынның осындай салдарын өзгертуден ажырата білу керек. Мұндай қателіктердің мысалдары сандық өрнектердегі қателер, блоктар немесе координаттар кодтары, атаудағы қателер, аты-жөні, әкесінің аты және т. б.

Қателер мен қателер мәліметтерді өтініштер мен құжаттардан берілген немесе қайта ресімделген лицензияға дұрыс көшірмеу салдарынан орын алады. Сондықтан қателер мен қателерді түзету әрқашан лицензияны беру немесе қайта ресімдеу жүргізілген құжаттар мен өтініштерді тексеру арқылы жүзеге асырылады. Қателер мен қателерді түзету заңды салдардың басталуын білдірмейді, өйткені мұндай түзетудің құқықтық немесе құқықтық мәні жоқ.

Қателерді немесе қателерді түзету әкімшілік актіні қабылдауды көздемейтін мемлекеттік органның әрекеті болып табылады. Қателерді түзету жөніндегі даулар АППК сәйкес қаралуға тиіс.

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы 

Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы Әкімшілік рәсімдік-процестік кодекс Экологиялық кодекс әлеуметтік кодекс түсініктеме бап Азаматтық іс жүргізу кодексі Азаматтық кодекс қылмыстық іс жүргізу кодексі Қылмыстық кодекс Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысы

  "Kazenergy" қазақстандық мұнай-газ және энергетика кешені ұйымдарының Қауымдастығы " ЗТБ

Нұр-Сұлтан 2022

"Kazenergy" қауымдастығы "Норт Каспиан Оперейтинг компания Н.В.", "ҚазМұнайГаз "ҰК" АҚ, "Маңғыстаумұнайгаз" АҚ, "Қарашығанақ Петролиум Оперейтинг Б. В.", "Уайт энд Кейс Қазақстан" ЖШС, "Холлер Ломакс" ЖШС компанияларына түсініктеме дайындауда қолдау көрсеткені үшін шын жүректен ризашылығын білдіреді"Erlicon CG" ЖШС, "Signum" Заң фирмасы " ЖШС. © "Kazenergy" қауымдастығы, 2022 © авторлық ұжым, 2022 © авторлар, 2022

Құрметті оқырмандар!

Сіздің назарыңызға жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы заңнама бойынша үлкен тәжірибелік жұмыс тәжірибесі бар және "жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы"Кодексті дайындауға қатысқан отандық мамандар тобы дайындаған ғылыми-практикалық түсініктеме ұсынылады.

Жер қойнауын пайдалану-бұл қоғамдық қатынастардың өте күрделі және ерекше саласы, оны реттеудің өзіндік тарихи алғышарттары бар және жер қойнауын игеру процесінің технологиялық ерекшеліктерін, сондай-ақ кен орындарын барлау мен игерудің экологиялық, коммерциялық, құқықтық және басқа да ерекшеліктерін ескереді.

Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы қазақстандық заңнама өз дамуында бірнеше кезеңнен өтті және әрқашан мемлекет пен жер қойнауын пайдаланушылар мүдделерінің теңгеріміне, ашықтыққа, инвесторлардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудың барынша мүмкін дәрежесіне ұмтылуға, елдің орнықты әлеуметтік, экономикалық және экологиялық дамуын қамтамасыз етуге негізделді.

2017 жылдың соңында қабылданған "Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы" Кодекс көп жылдық жинақталған тәжірибе мен құқық қолдану практикасын, сондай-ақ оны салада жұмыс істейтін мамандармен кеңінен талқылау нәтижелерін ескере отырып әзірленді.

Онда геологиялық барлаудың инвестициялық тартымдылығын арттыру, әкімшілік кедергілерді одан әрі төмендету бойынша мемлекет тарапынан нақты, маңызды шаралар көрініс тапты.

Дегенмен, тәжірибе мен заңнама жер қойнауын пайдалану саласы алдында да, тұтастай экономикада да туындайтын жаңа міндеттерді ескере отырып, үнемі дамып отырмайды.

Осыған байланысты осы түсініктеме салада жұмыс істейтін мүдделі тұлғалардың-мамандардың кең ауқымына көмек ретінде қызмет етуге арналған

нормалардың мағынасын, олардың тарихи мәнмәтінін, кодекстің әртүрлі ережелерінің өзара байланысы мен өзара әсерін түсіну.

Сондай-ақ, түсініктемені зерделеу отандық жас мамандардың жаңа буындары үшін осы маңызды саладағы ғылыми және практикалық жұмысқа, еліміздің, қазақстандықтардың қазіргі және болашақ ұрпақтарының дамуы үшін ынталандыру болады деп үміттенеміз.

Құрметпен, "Kazenergy" қауымдастығы төрағасының орынбасары, Қазақстанның еңбек Геро Ө. Қарабалин