334-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ҚР ҚК жиналыстарын, митингілерін, пикеттерін, көше шерулерін және демонстрацияларын ұйымдастыру және өткізу тәртібін бұзу

     1. Жиналыстарды, митингілерді, пикеттерді, көше шерулерін немесе демонстрацияларды ұйымдастырушының жиналысты, митингіні, пикетті, көше шеруін немесе демонстрацияны ұйымдастыру немесе өткізу тәртібін бұзуы, егер бұл әрекет көлік жұмысының бұзылуына әкеп соқтырса, азаматтар мен ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделеріне елеулі зиян келтірсе, —      

бір айдан сегіз айға дейінгі кезеңде сотталған адамның жалақысы немесе өзге де табысы мөлшерінде жүзден сегіз жүзге дейінгі айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға не жүз жиырмадан жүз сексен сағатқа дейінгі мерзімге қоғамдық жұмыстарға тартуға не төрт айға дейінгі мерзімге қамауға алуға жазаланады.    

2. Жиналысты, митингіні, пикетті, көше шеруін немесе демонстрацияны ұйымдастырушы жасаған заңсыз жиналыстарды, митингілерді, пикеттерді, көше шерулерін және демонстрацияларды ұйымдастыру немесе өткізу, сол сияқты егер бұл әрекеттер осы баптың бірінші бөлігінде көзделген салдарға әкеп соқтырса, заңсыз жиналыстарға, митингілерге, пикеттерге, көше шерулеріне немесе демонстрацияларға белсенді қатысу, —      

екі жүзден бір мың айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде немесе сотталған адамның жалақысы немесе өзге де табысы мөлшерінде екі айдан он айға дейінгі кезеңде айыппұл салуға не қоғамдық жұмыстарға жүз сексеннен екі жүз қырық сағатқа дейінгі мерзімге тартуға не алты айға дейінгі мерзімге қамауға алуға не бір жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.

     ҚР Конституциясының 32-бабында ҚР азаматтары бейбіт және қарусыз жиналуға, жиналыстар, митингілер мен демонстрациялар, шерулер мен пикет өткізуге құқылы екендігі айтылған. Мұндай іс-шараларды өткізу тәртібі 1995 жылғы 17 наурыздағы "ҚР-да бейбіт жиналыстарды, митингілерді, шерулерді, пикеттер мен демонстрацияларды ұйымдастыру және өткізу тәртібі туралы" ҚР Заңымен реттеледі (кейіннен өзгерістер мен толықтырулармен).    

Қарастырылып отырған қылмыстың объектісі басқару органдарының қалыпты қызметі болып табылады.   

  Қылмыстың объективті жағы: жиналыстарды, митингілерді, пикеттерді, көше шерулерін немесе демонстрацияларды ұйымдастыру немесе өткізу тәртібінің бұзылуында; көлік жұмысын бұзу не азаматтар мен ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделеріне елеулі зиян келтіру түрінде туындаған қылмыстық салдарларда; іс-әрекет пен орын алған зиян арасындағы себеп-салдарлық байланыста көрінеді.   

  Жиналыс, митинг, пикет, шеру немесе демонстрация өткізу туралы еңбек ұжымдарының, қоғамдық бірлестіктердің немесе 18 жасқа толған ҚР азаматтарының жекелеген топтарының уәкілдері жергілікті, атқарушы органға өтініш береді. Өтініш жазбаша нысанда, оларды өткізудің белгіленген күніне дейін 10 күннен кешіктірілмей беріледі. Сонымен қатар, іс-шараның мақсаты, нысаны, өтетін орны немесе қозғалыс маршруттары, оның басталу уақыты және болжамды аяқталуы, қатысушылардың саны көрсетіледі. Уәкілдердің (ұйымдастырушылардың) Тегі, Аты, Әкесінің аты, олардың тұрғылықты және жұмыс (оқу) орындары, өтініш берілген күні. Жергілікті, атқарушы орган өтінішті қарайды және уәкілетті (ұйымдастырушыларға) қабылданған шешім туралы өтініште көрсетілген іс-шара өткізілгенге дейін 5 күннен кешіктірмей хабарлайды.    

 Аталған іс-шараны ұйымдастыру және өткізу тәртібін бұзу деп Қоғамдық, сондай-ақ жеке көліктің немесе жаяу жүргіншілер қозғалысының жұмысын бұзу; елді мекен инфрақұрылымының үздіксіз жұмыс істеуіне кедергі жасау; киіз үйлер, шатырлар, өзге де уақытша құрылыстарды жергілікті, атқарушы органдардың келісімінсіз орнату және т.б. түсіну керек.    

 Ұйымдастырушының жиналысты, митингіні, пикетті, шеруді немесе демонстрацияны ұйымдастыру немесе өткізу тәртібін бұзатын заңсыз әрекеттерді жүзеге асыруы орын алған кезде қылмыс аяқталды деп есептеледі, бұл ретте бұл әрекет міндетті түрде көлік жұмысын бұзуға не азаматтардың немесе ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделеріне елеулі зиян келтіруге әкеп соғуы тиіс. Елеулі зиян келтіру жасалған қылмыстың нақты мән-жайларын ескере отырып, тергеу органдары белгілейтін бағалау санаты болып табылады. Қылмыстық салдарлардың сипаты бойынша мүліктік зиян тікелей нақты залал не жоғалған пайда, азаматтардың немесе ұйымдардың (тұрғын үй, Еңбек және т.б.) заңды құқықтары мен мүдделерін бұзу түрінде елеулі деп танылуы мүмкін.   

  Жергілікті атқарушы орган жиналыстар, митингілер, пикеттер, көше шерулері немесе демонстрациялар өткізуге, егер оның қатысушыларында суық, атыс қаруы және өзге де қарулар, сондай-ақ азаматтар мен мүлікке материалдық залал келтіру үшін адамдардың өмірі мен денсаулығына қарсы пайдаланылуы мүмкін арнайы дайындалған немесе бейімделген заттар болса, сондай-ақ егер оларды өткізудің мақсаты нәсілдік, ұлттық, әлеуметтік, діни төзімсіздікті, таптық эксклюзивтілікті қоздыру, конституциялық құрылысты күштеп құлату болып табылады, республиканың аумақтық тұтастығына қол сұғу, ҚР Конституциясының, ҚР заңнамасының ережелерін басқа да бұзушылықтар не оларды жүргізу қоғамдық тәртіп пен азаматтардың қауіпсіздігіне қатер төндіреді.    

 Қарастырылып отырған қылмыстың субъективті жағы кінәнің қасақана түрімен сипатталады. Мотив пен Мақсат, өздеріңіз білетіндей, біліктілікке әсер етпейді, бірақ сот жазаны тағайындау кезінде ескереді.  

   16 жасқа толған, 1-бөлімде көрсетілген іс-шараларды ұйымдастыру және өткізу тәртібін бұзған адам қылмыс субъектісі бола алады.   

  ҚР ҚК 334-бабының 2-бөлігі осы норманың 1-бөлігінің диспозициясында көрсетілген заңсыз іс-шараларды ұйымдастыру немесе өткізу үшін жауапкершілікті көздейді, сол сияқты егер бұл әрекеттер қаралып отырған баптың 1-бөлігінде көзделген салдарға әкеп соқтырса, осы заңсыз іс-шараларға белсенді қатысуды көздейді.   

  Талданатын норманың 1-бөлігінен айырмашылығы, 2-бөлім осындай іс-шараларды ұйымдастырушылардың ғана емес, сонымен қатар заңсыз жиналыстарға, митингілерге, пикеттерге, көше шерулері мен демонстрацияларға белсенді қатысатын адамдардың да қылмыстық жауапкершілігін көздейді. Жауапкершілік, егер бұл әрекеттер ҚР ҚК 334-бабының 1-бөлігінде көзделген салдарға әкеп соқтырған жағдайларда туындайды.

Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі                  

Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы