498-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің құқықтық статистика және арнайы есепке алу деректерінен бас тарту, ұсынбау, уақтылы ұсынбау, жасыру, тіркеу және басқа да бұрмаланулар  

     1. Құқықтық статистика және арнайы есепке алу, құқықтық статистика және арнайы есепке алу деректері саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органға бас тарту, ұсынбау, оларды белгіленген мерзімді бұза отырып ұсыну, құқықтық статистика және арнайы есепке алу деректерін жасыру, тіркеу, басқа да қасақана бұрмалау, сол сияқты қандай да бір нысанда құқықтық статистикалық ақпарат пен арнайы есепке алу мәліметтерін алуға кедергі жасау есепке алу -

     лауазымды адамдарға және жеке сот орындаушыларына он айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.       Түсініктеме берілген әкімшілік құқық бұзушылық объектісі Қазақстан Республикасының Мемлекеттік статистика және арнайы есепке алу туралы заңнамасын сақтау саласындағы белгіленген басқару тәртібі болып табылады.

     Құқық бұзушылықтың мәні құқықтық статистика және арнайы есепке алу болып табылады, оның түсінігі "мемлекеттік статистика туралы"2010 жылғы 19 наурыздағы ҚР Заңымен берілген:

     1) құқықтық статистикалық ақпарат-Құқықтық статистика және арнайы есепке алу субъектілері уәкілетті органға статистикалық мақсаттарда пайдалану үшін беретін деректер;

     2) арнайы есепке алу - Мемлекеттік органдарды, жеке және заңды тұлғаларды ақпараттық қамтамасыз ету үшін мемлекеттік құқықтық статистика саласындағы құжатталған ақпаратты жинау, тіркеу, өңдеу, жинақтау, жүйелеу, сыныптау, сақтау.

     Қарастырылып отырған баптың объективті жағы құқыққа қайшы әрекеттермен (әрекетсіздіктермен) сипатталады:

     1) құқықтық статистика және арнайы есепке алу, құқықтық статистика және арнайы есепке алу деректері саласындағы қызметті жүзеге асыратын мемлекеттік органнан бас тарту немесе ұсынбау;

     2) белгіленген мерзімді бұза отырып, құқықтық статистика және арнайы есепке алу деректерін ұсыну;

     3) құқықтық статистика және арнайы есепке алу деректерін жасыру, тіркеу, басқа да қасақана бұрмалау;

     4) қандай да бір нысанда құқықтық статистикалық ақпарат пен арнайы есепке алу мәліметтерін алуға кедергі жасау.

     Қазақстан Республикасының Мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу туралы заңнамасы ҚР Конституциясына негізделеді, "мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу туралы" 2003 жылғы 22 желтоқсандағы N 510 ҚР Заңынан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгіленсе, онда халықаралық шарттың ережелері қолданылады.

     "Мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу туралы" 2003 жылғы 22 желтоқсандағы ҚР Заңының 18-бабына сәйкес Құқықтық статистика және арнайы есепке алу субъектілері:  

     1) уәкілетті орган белгілеген тәртіппен, шектерде, көлемдерде және мерзімдерде уәкілетті органға ақпараттық-есепке алу құжаттарын, өзге де қажетті материалдар мен мәліметтерді ұсынуға міндетті;  

     2) құқықтық статистикалық ақпараттың тұтастығын, объективтілігін, дұрыстығын және жеткіліктілігін қамтамасыз етуге және өз өкілеттіктері шегінде құқықтық статистикалық ақпараттың толық және дұрыс көрсетілуін бақылауды жүзеге асыруға;

     3) мемлекеттік құпияларды және заңмен қорғалатын құпияны құрайтын алынатын мәліметтердің сақталуын қамтамасыз етуге міндетті;

     4) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүргізілетін тексерулерді тағайындау туралы актілерді тіркеуге міндетті.

     Мәліметтерін әртүрлі мемлекеттік органдар өз құзыретіне кіретін міндеттерді шешу кезінде пайдалана алатын арнайы есепке алу тек уәкілетті органда ғана жүргізілуге тиіс. Құқықтық статистика және арнайы есепке алу субъектілері ақпараттық есепке алу құжаттарын және арнайы есепке алуды қалыптастыру үшін өзге де қажетті материалдар мен мәліметтерді уәкілетті орган белгілеген тәртіппен, шектерде, көлемдерде және мерзімдерде ұсынады.

     Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы тердің арнайы есепке алуды жүргізуге уәкілетті органы болып табылады. Қылмыстық құқық бұзушылық жасаған, қылмыстық жауаптылыққа тартылған адамдардың, қылмыстық құқық бұзушылық жасағаны үшін қылмыстық жауаптылыққа тартылған адамдардың және қамауда ұсталған және сотталған адамдардың дактилоскопиялық есебін жүргізу және пайдалану қағидалары "арнайы есепке алуды жүргізу және пайдалану қағидаларын бекіту туралы" ҚР Бас Прокурорының 2018 жылғы 27 ақпандағы № 29 бұйрығымен бекітілген қылмыстық құқық бұзушылық жасаған, қылмыстық жауаптылыққа тартылатын адамдар, адамдар, қылмыстық құқық бұзушылық жасағаны және қамауда ұсталған және сотталған адамдардың дактилоскопиялық есебін жүргізгені үшін қылмыстық жауаптылыққа тартылды". Осы бұйрықпен арнайы есепке алу субъектілерінің мәліметтерді ұсынуының тәртібі, мерзімдері, толықтығы мен дұрыстығын бақылау белгіленген.

     Белгіленген Заңның 12-бабының 4-тармағына сәйкес жедел және ведомстволық есепке алуды қоспағанда, арнайы есепке алуды құру, қалыптастыру, сақтау, жүргізу және пайдалану қағидаларын уәкілетті орган белгілейді.

     Мысалы, Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрінің 2014 жылғы 8 қыркүйектегі № 577 бұйрығымен ішкі істер органдарының бөлімшелерінде ведомстволық және жедел есепке алуды құру, пайдалану және жетілдіру қағидалары бекітілді.

     Қарастырылып отырған мақаланың субъективті жағы тікелей ниет түрінде де, абайсызда да көрінуі мүмкін.

     Құқық бұзушылық субъектісі лауазымды адамдар мен жеке сот орындаушылары болып табылатын зерттелетін баптың диспозициясында тікелей көрсетілген. Мағынасы бойынша лауазымды тұлғалар мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу саласындағы заңнаманы бұзған құқықтық статистика және арнайы есепке алу субъектілері болып табылады.

     "Мемлекеттік құқықтық статистика және арнайы есепке алу туралы" 2003 жылғы 22 желтоқсандағы N 510 ҚР Заңының 13-тармағына сәйкес Құқықтық статистика және арнайы есепке алу субъектілері:

     1) Құқық қорғау органдары;  

     2) сот органдары;

     3) өзге де мемлекеттік органдар мен ұйымдар;

     4) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес мемлекеттік құқықтық статистика, арнайы есепке алуды жүргізу, қылмыстық-құқықтық, азаматтық-құқықтық, әкімшілік-құқықтық салаларда қолданылатын құжатталған ақпаратты зерделеу және талдау мақсаттары үшін уәкілетті органға құқықтық статистикалық ақпаратты беретін адамдар.

     "Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы" 2010 жылғы 2 сәуірдегі №261 ҚР Заңының 148-бабы 2-тармақшасының негізінде жеке сот орындаушысы нысаны мен мерзімдерін Қазақстан Республикасының Бас прокуратурасы бекітетін құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі уәкілетті органға өз қызметі туралы ақпарат беруге міндетті.

     Айта кету керек, көп жағдайда құқық бұзушылар әкімшілік жауапкершіліктің арнайы субъектілері болып табылады және оларды жауапкершілікке тарту тек тәртіптік тәртіппен жүзеге асырылуы мүмкін. Мысалы, ӘҚҚ қызметкерлері басқарудың белгіленген тәртібін бұзғаны үшін, оның ішінде зерттелетін бапта көзделген құқық бұзушылықтар үшін жалпы негіздерде әкімшілік жауаптылықта бола алмайды. Судьялар мен құқық қорғау органдарының өзге де қызметкерлері әкімшілік жауаптылыққа ұқсас иммунитетке ие.

     Осыған байланысты, осы бапты ӘҚБтК-нен құқықтық статистика және арнайы есепке алу субъектілерінің тәртіптік жауапкершілігі саласына ауыстырумен алып тастау негізделді.

     ӘҚБтК-нің 684-бабына сәйкес мамандандырылған аудандық және оларға теңестірілген әкімшілік соттардың судьялары түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарайды.

     ӘҚБтК-нің 498-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қозғауды прокурор ӘҚБтК-нің 803 және 805-баптарында көзделген тәртіппен қаулы шығару жолымен жүргізеді.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы