740-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің қолдаухаттары  

     1. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуге қатысатын адамдардың іс жүргізуінде осы іс жатқан судьяның, органның (лауазымды адамның) міндетті түрде қарауына жататын өтінішхаттарды мәлімдеуге құқығы бар.

     2. Өтініш жазбаша түрде не электрондық цифрлық қолтаңбамен куәландырылған электрондық құжат нысанында мәлімделеді және дереу қаралуға тиіс. Өтінішті дереу қарау мүмкін болмаған жағдайларда, ол бойынша шешім өтініш берілген сәттен бастап үш тәуліктен кешіктірілмей қабылдануға тиіс.

     3. Өтінішті қанағаттандыру туралы не оны қанағаттандырудан толық немесе ішінара бас тарту туралы шешім ұйғарым түрінде шығарылады, ол өтінішхатты мәлімдеген адамға жеткізіледі.

     1 бөлім. Өтінішхат әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуге қатысатын адамның іс жүргізуінде осы іс жатқан судьяға, органға (лауазымды адамға) іс жүргізу әрекетін жүзеге асыру немесе іс жүргізу шешімін қабылдау туралы өтінішін білдіреді.

     Іс бойынша өтінішхаттар берудің заңмен қамтамасыз етілген құқығы іс жүргізуге қатысушылардың мүдделерін қорғау құралы ретінде қызмет етеді, істің мән-жайларын нақтылаудың объективтілігін, жан-жақтылығын, толықтығын қамтамасыз етеді және Заң мен сот алдында теңдік қағидатын іске асырады. Мәселен, өтінішхат негізінде Әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша іс жүргізуге қатысушылар болып табылатын тұлғалардан заттар мен құжаттарды қабылдау жүзеге асырылады. Процеске қатысушылардың өтінішхаты бойынша іс бойынша іс жүргізетін судья немесе орган (лауазымды адам) нақты деректерді дәлел ретінде пайдалануға жол бермеуді белгілейді. Тараптардың өтініші бойынша іс жүргізуінде әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс жатқан судья, орган (лауазымды адам) сараптама тағайындай алады. 8 Б. сәйкес. 772 ӘҚБтК орындау үшін сараптама тағайындау туралы ұйғарым жіберілгенге дейін сот сараптамасын тағайындаған судья немесе орган (лауазымды адам) оған қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізіліп жатқан адамды және жәбірленушіні онымен таныстыруға, оларға құқықтарын түсіндіруге міндетті:

     1) сарапшыға қарсылық білдіруді немесе сот сараптамасы органының сараптама жүргізуінен шеттету туралы өтінішхатты мәлімдеуге;

     2) өздері көрсеткен адамдарды немесе нақты сот сараптамасы органдарының қызметкерлерін сарапшылар ретінде тағайындау туралы, сондай-ақ сарапшылар комиссиясының сараптама жүргізуі туралы өтінішхат беруге;

     3) сарапшының алдына қосымша сұрақтар қою немесе қойылған мәселелерді нақтылау туралы өтінішхат беруге;

     4) сараптама жүргізуге кедергі келтіретін жағдайларды қоспағанда, судьяның немесе сот сараптамасын тағайындаған органның (лауазымды адамның) рұқсатымен сараптама жүргізу кезінде қатысуға, сарапшыға түсініктеме беруге міндетті;

     5) сарапшының қорытындысымен не қорытынды беру мүмкін .стігі туралы хабарламамен келіп түскеннен кейін сот сараптамасын тағайындаған судьяға немесе органға (лауазымды адамға) өз ескертулерін ұсынуға, қосымша немесе қайта сараптама тағайындау, жаңа сараптамалар тағайындау туралы өтінішхаттар мәлімдеуге құқылы.

     Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуге қатысушылардан өтініштер келіп түскен жағдайда істі қарайтын орган (лауазымды адам) істі қарау мерзімін, бірақ бір айдан аспайтын мерзімге ұзартуы мүмкін.

     Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуге қатысушылар тобы Кодекстің 38-тарауында айқындалған. Өтініштерді жариялау құқығы берілген:

     - іс бойынша іс жүргізіліп жатқан тұлға;

     - жәбірленуші;

     - қорғаушы;

     - жәбірленушінің өкілі;

     - жеке тұлғаның заңды өкілдері;

     - дара кәсіпкердің, заңды тұлғаның өкілдері;

     - прокурор.

     Сарапшы оған қорытынды беру үшін қажетті қосымша материалдарды ұсыну туралы өтінішхат мәлімдеуге құқылы.

     Мәлімделген өтінішхаттарды іс жүргізуінде осы іс жатқан судья, орган (лауазымды адам) шешеді. ӘҚБтК-нің 818-бабына сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарауға кірісе отырып, орган (лауазымды адам) өтінішхаттарды мәлімдеу құқығын түсіндіреді, мәлімделген өтінішхаттарды шешеді. ӘҚБтК-нің 829-6-бабына сәйкес сот істі, шағымды, наразылықты қарауға дайындау кезінде өтінішхаттардың бар-жоғын анықтайды, өтінішхаттарға рұқсат береді. Сот істі, шағымды, наразылықты қарауға кірісе отырып, мәлімделген өтінішхаттарға рұқсат береді (ӘҚБтК 829-10-бабы).

     2 бөлім. Өтініштерді беру тәртібі мен қарау мерзімдері түсініктеме берілген баптың 2-бөлігінде регламенттеледі. Өтініш жазбаша да, электронды түрде де мәлімделуі мүмкін. Заң шығарушы оны жазбаша түрде ресімдеуге қойылатын талаптарды бапта айқындаған жоқ. Электрондық құжаттар сотқа "электрондық үкіметтің" веб-порталы, мемлекеттік органдардың электрондық құжат айналымының бірыңғай жүйесі, Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының интернет-ресурсының "Сот кабинеті" сервисі арқылы беріледі. Көрсетілген ресурстар арқылы сотқа электрондық құжаттарды беру, Қазақстан Республикасы сот органдарының автоматтандырылған ақпараттық-талдау жүйесінде тіркеу, өңдеу және олармен танысу үшін электрондық құжат нысанында соттарға құжаттарды беру құралдарын техникалық қолдану, оларды тіркеу, өңдеу, олармен танысу қағидалары арналған. Олар соттарға құжаттарды тапсыру құралдарын электрондық құжат нысанында техникалық қолдану, оларды тіркеу, өңдеу, олармен танысу тәртібін айқындайды. Осы Қағидаларға сәйкес электрондық құжат – ақпарат электрондық-цифрлық нысанда ұсынылған және электрондық цифрлық қолтаңба арқылы куәландырылған құжат. Электрондық цифрлық қолтаңба-электрондық цифрлық қолтаңба құралдарымен жасалған және электрондық құжаттың дұрыстығын, оның тиесілілігін және мазмұнының өзгермейтіндігін растайтын электрондық цифрлық таңбалар жиынтығы.

     Өтініш беруші азаматтық процестік кодексте, қылмыстық-процестік кодексте және Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінде белгіленген талаптарға сәйкес келетін талап арыздың (өтініштің), шағымның, өтінішхаттың, кері қайтарып алудың және басқа да құжаттардың электрондық нысанын толтырады.

     Іс бойынша іс жүргізілетін тілді білмейтін немесе жеткіліксіз меңгерген іске қатысушы адамдарға өтінішхаттарды ана тілінде немесе олар білетін басқа тілде мәлімдеу құқығы түсіндіріледі және қамтамасыз етіледі.

     Өтінішхат бойынша уақтылы шешім қабылдау мақсатында ол дереу қаралуға тиіс. Өтінішті дереу қарау мүмкін болмаған жағдайларда, ол бойынша шешім өтініш берілген сәттен бастап үш тәуліктен кешіктірілмей қабылдануға тиіс. Мерзімді тәуліктермен есептеу кезінде оған жұмыс уақытынан тыс уақыт қосылмайды.

     3 бөлім. Іс жүргізуінде іс жатқан судьяның, органның, лауазымды адамның өтінішхаты бойынша шешім дәлелді ұйғарыммен ресімделеді. Сонымен қатар," Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша соттың қаулысы туралы " Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2018 жылғы 20 сәуірдегі №5 нормативтік қаулысына сәйкес сот талқылауы барысында мәлімделген өтініштерді шешу, жекелеген іс жүргізу әрекетін (тағайындауды) жасау үшін жекелеген құжатты шығару қажет болған жағдайларды қоспағанда, жеке ұйғарым шығаруды талап етпейді сараптама, сот тапсырмасы, дәлелдемелерді талап ету және т. б.). Өтініштерді қабылдамау негіздері дәлелдемелерді бағалаумен байланысты немесе істі мәні бойынша қарау үшін өзге де елеулі маңызы бар жағдайларда сот қаулысында көрсетілуге тиіс.

     Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізіліп жатқан адамның, жәбірленушінің, жеке тұлғаның заңды өкілінің, дара кәсіпкердің, заңды тұлғаның, қорғаушының, прокурордың соттың мәлімделген өтінішхатты қанағаттандыру не қабылдамау туралы ұйғарымымен келіспеуі әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарау нәтижелері бойынша шығарылған сот қаулысына шағымда, апелляциялық өтінішхатта жазылуы мүмкін және көрсетілген шағымды қарау кезінде апелляциялық сатыдағы соттың міндетті зерттеуіне жатады, апелляциялық өтініш.  

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы