Апелляциялық сатыдағы сот жол берген қылмыстық іс жүргізу заңнамасы нормаларының бұзылуы сот актілерінің күшін жоюға әкеп соқтырды
Алматы қаласы Әуезов аудандық сотының 2012 жылғы 07 маусымдағы үкімімен: Ш., - жалпы режимдегі түзеу колониясында жазасын өтей отырып, ҚК-нің 257-бабы 2-бөлігінің "а" тармағы бойынша 5 жылға бас бостандығынан айырылды. "Қазақстан Республикасы мемлекеттік тәуелсіздігінің жиырма жылдығына байланысты рақымшылық жасау туралы" 2011 жылғы 28 желтоқсандағы Заңға сәйкес ол тағайындалған жазадан босатылды. ҚК-нің 103-бабының 3-бөлігі бойынша дәл осы үкіммен Ш.өзінің қылмыс жасағаны дәлелденбегені үшін ақталды, сондай-ақ оған қатысты сот актілеріне қадағалау тәртібімен шағым жасалмайтын Д. сотталды. Алматы қалалық сотының қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының 2012 жылғы 14 тамыздағы қаулысымен үкім өзгертілді, Ш. ҚК-нің 103-бабының 3-бөлігі бойынша 8 жылға бас бостандығынан айыруға кінәлі деп танылды, оған рақымшылық жасау актісі қолданылмады, ҚК-нің 58-бабының 3-бөлігі негізінде қылмыстар жиынтығы бойынша оған жазасын өтеумен 8 жылға бас бостандығынан айыру тағайындалды жалпы режимдегі түзеу колониясы. Алматы қалалық сотының қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының 2012 жылғы 24 тамыздағы қосымша қаулысымен соттың 2012 жылғы 14 тамыздағы қаулысы ш.және Д. - дан к. пайдасына материалдық залал мен моральдық зиян сомасын өндіріп алу туралы шешіммен толықтырылды.
Алматы қалалық сотының кассациялық алқасының 2012 жылғы 09 қарашадағы қаулысымен Ш. қатысты апелляциялық сатыдағы соттың қаулысы өзгеріссіз қалды. Апелляциялық сатыдағы сот Ш.мас күйінде бұзақылық жасағаны және абайсызда жәбірленушінің өліміне әкеп соқтырған к. денсаулығына ауыр зиян келтіргені үшін кінәлі деп танылды. Қадағалау сот алқасы қорғаушы тараптың өтініші бойынша істі қарап, апелляциялық және кассациялық сатылардағы соттардың осы іс бойынша қаулылары мынадай негіздер бойынша жойылуға жатады деп есептеді.Қазақстан Республикасы Конституциясының 77-бабы 3-бөлігінің 1) тармақшасына сәйкес адамның қылмыс жасаудағы кінәсі тек сот үкімімен ғана танылуы мүмкін. Осы Конституциялық қағидатты қылмыстық процесте қамтамасыз ету мақсатында ҚІЖК-нің 411-бабы 1-бөлігінің 6) тармағында апелляциялық сатыдағы сот ақтау үкімінің күшін жою және адамды қылмыс жасағаны үшін кінәлі деп тану кезінде айыптау үкімін өзі қаулы ететіні анықталды. Апелляциялық сатыдағы сот Ш. - ға қатысты апелляциялық сатыдағы сот Ш. - ға қатысты бірінші сатыдағы соттың ақтау үкімін өзгертті және үкімді өзгерту туралы қаулымен оны ҚК-нің 103-бабының 3-бөлігі бойынша кінәлі деп тапты. Осыған байланысты ҚК-нің 103-бабының 3-бөлігі бойынша Ш. - ға қатысты айыптау сот актісінде апелляциялық сатыдағы сот оны жасау орны, уақыты, тәсілі, кінә нысаны, қылмыстардың себептері мен салдары көрсетіле отырып, дәлелденген деп таныған қылмыстық іс-әрекеттің сипаттамасы жоқ, бұл ҚІЖК-нің 379-бабына сәйкес талап етіледі. Сонымен қатар, апелляциялық сатыдағы сот прокурордың шағымдары мен апелляциялық наразылығы бойынша істі қарап, прокурордың сот үкімін апелляциялық наразылық білдіру мерзімін өткізіп алу фактісін тиісті түрде тексермеді және бағаламады.
Апелляциялық сатыдағы сот жол берген қылмыстық іс жүргізу заңнамасы нормаларының бұзылуы сот актілерінің күшін жоюға әкеп соқтырды
ҚІЖК-нің 399-бабының талаптарына сәйкес апелляциялық наразылық үкім жарияланған күннен бастап он бес тәулік ішінде келтірілуі мүмкін, ал егер ол осы мерзімді өткізіп жіберумен берілсе, онда қараусыз қалдырылады. ҚІЖК-нің 400-бабына сәйкес апелляциялық наразылық беруге өткізіп алған мерзімді қалпына келтіруге оны өткізіп алудың дәлелді себебі болған жағдайда ғана жол беріледі. Осы қылмыстық іс бойынша ҚК-нің 103-бабының 3-бөлігі бойынша Ш.қатысты ақтау үкімі бірінші сатыдағы сот мемлекеттік айыптаушының қатысуымен 2012 жылғы 07 Маусымда қаулы етті. Осы үкімнің күшін жою туралы апелляциялық наразылықты прокурор тек 2012 жылғы 17 шілдеде, яғни 1 ай және 10 күннен кейін немесе наразылық білдіру мерзімін 25 тәулікке өткізіп жібере отырып берді. Көрсетілген жағдайларда, осы іс бойынша төмен тұрған соттың прокурордың апелляциялық наразылық беру мерзімін өткізіп алуының себебін прокурордың үкімнің көшірмесін уақтылы алмауына байланысты дәлелді деп тануын заңды деп тануға болмайды. Үкімнің көшірмесін тапсыру рәсіміне байланысты апелляциялық шағым беру мерзімін ұзарту ҚІЖК-нің 399-бабының 1-бөлігінде тікелей белгіленген, оған сәйкес күзетпен ұсталатын сотталғандарға апелляциялық шағым оған үкімнің көшірмесін тапсырған күннен бастап он бес тәулік ішінде келтірілуі мүмкін. Бұл норманы кеңейту арқылы түсіндіруге жол берілмейді. Осы істі қарау және өз шешімін шығару кезінде апелляциялық сатыдағы сот бірінші сатыдағы соттың Ш. қатысты шығаруға негіз болған барлық тұжырымдарын зерттемеді немесе жоққа шығармады. ҚК-нің 103-бабының 3-бөлігі бойынша ақтау үкімі. Бірінші сатыдағы сот Ш.оқиға орнына жалғыз келді, ал Д. мен И. кейінірек келді деген қорытындыға Ш., Д. және И. жәбірленушілермен қақтығыс кезінде Ш., Д. және И. телефонмен сөйлесулерінің егжей-тегжейлері туралы нақты деректерді қамтитын Қылмыстық іс материалдарының негізінде келді.
Алайда апелляциялық сатыдағы сот істің мән-жайын жан-жақты және объективті зерттеу үшін маңызды болып табылатын бірінші сатыдағы соттың бұл тұжырымын жоққа шығармады және қылмыстық істің көрсетілген материалдарына ешқандай баға берілмеді. Сондай-ақ, апелляциялық сатыдағы сот заңды бұза отырып, жәбірленушілерге сот төрелігін ұсыну фактісі бойынша бірінші сатыдағы соттың қорытындылары мотивсіз қабылданбады және бағалаусыз қалдырылды. Бірінші сатыдағы сот жәбірленуші Л. алдын-ала тергеуде өзінің айғақтарын өзгерткенін мойындады, атап айтқанда, тергеудің алғашқы кезеңінде ол Ш. - ның жерден көтеріліп, К-нің басы мен денесіне секіре бастағанын көрсетпеді, бірақ оның (Л.) есінен танып қалғанын және оған дейін тек К. - ны көргенін түсіндірді. соққылар бірінші сатыдағы соттың бұл тұжырымдары қылмыстық іс материалдарына сәйкес келеді. Апелляциялық сатыдағы сот соттың бұл тұжырымдарын негізсіз толығымен қабылдамады және қылмыстық іс материалдарына қайшы, жәбірленушінің барлық айғақтары Л. бүкіл тергеу барысында дәйекті және тұрақты. Осылайша, апелляциялық сатыдағы сот қылмыстық іс материалдарына тиісті баға бермеді және кінәсіздік презумпциясы қағидатын бұза отырып, Қылмыстық кодекстің 103-бабының 3-бөлігі бойынша Ш. - ның кінәсіздігі туралы өз тұжырымдарын болжамдарға негіздеді.
Кассациялық сатыдағы сот апелляциялық сатыдағы сот жол берген қылмыстық және қылмыстық іс жүргізу заңының жоғарыда көрсетілген өрескел бұзушылықтарын анықтаған жоқ және жойған жоқ. Мұндай жағдайларда Ш. қатысты апелляциялық және кассациялық сатылардағы соттардың қаулылары істі апелляциялық сатыдағы сотқа Жаңа сот қарауына жібере отырып, күшін жоюға жатады, осы істің мән-жайларын жан-жақты, толық және объективті зерттеу және заңды және негізделген сот актісінің қаулысы үшін заңда көзделген барлық шараларды қабылдау қажет. Апелляциялық сатыдағы сот қаулысының қарар бөлігінде үкімнің ш.және Д. - ға қатысты өзгеруі туралы көрсетілгенімен, іс жүзінде үкімді тек Ш. - ға қатысты өзгерту туралы шешім қабылданды, осыған байланысты Жоғарғы сот алқасы Д. - ға қатысты жоғарыда аталған сот актілерінің күшін жою туралы мәселені қарамайды. Сондай-ақ, Алматы қалалық сотының қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасы сотының ш. және Д. қатысты 2012 жылғы 24 тамыздағы қосымша қаулысы заңсыз болып табылады, олар сотталғандарды қ. пайдасына өндіріп алу туралы шешім қабылдады. материалдық залал мен моральдық зиян сомасы, сондай-ақ мемлекет кірісіне мемлекеттік баж сомасы. ҚІЖК-нің 422-бабының 10-тармағына сәйкес апелляциялық сатыдағы сот апелляциялық үкімнің немесе қаулының мәнін өзгертпестен, жол берілген анық сипаттамаларды түзету және олардағы түсініксіздіктерді түсіндіру туралы ғана қосымша қаулы шығаруға құқылы. Апелляциялық сатыдағы сот оған жоғарыда аталған қылмыстық іс жүргізу нормасы ұсынған өкілеттіктер шегінен шығып, өзінің қосымша қаулысымен сотталғандар үшін елеулі құқықтық салдарға әкеп соқтыратын азаматтық талап қою бөлігінде шешім қабылдады. Апелляциялық сатыдағы сот қабылдаған көрсетілген қосымша шешімдерді жол берілген анық сипаттамаларды түзету немесе сот қаулысындағы түсініксіздіктерді түсіндіру деп санауға болмайды. Мұндай жағдайларда апелляциялық сатыдағы соттың осы қосымша қаулысы заңсыз болып табылады және де күшін жоюға жатады. Жоғарғы Соттың қадағалау сот алқасы Алматы қалалық сотының апелляциялық және кассациялық сот алқаларының Ш.қатысты қаулысының күшін жойды, істі басқа құрамдағы Алматы қалалық сотының қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасына жаңа сот қарауына жіберді. Алматы қалалық сотының қылмыстық істер жөніндегі апелляциялық сот алқасының ш.және Д. қатысты қосымша қаулысының күші жойылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
Құжатты жүктеп алу
-
Допущенные судом апелляционной инстанции нарушения норм уголовно-процессуального законодательства повлекли отмену судебных актов
223 рет жүктеп алынды -
Допущенные судом апелляционной инстанции нарушения норм уголовно-процессуального законодательства повлекли отмену судебных актов
199 рет жүктеп алынды