Басшының өзгеруі және орналасқан жерінің өзгеруі жөніндегі мәліметтерді енгізуді тіркеуді жарамсыз деп тану
2022 жылғы 12 сәуірде Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасы құрамында: төрағалық етуші-алқа төрағасы Н. К., судьялар М. және К., талапкер өкілінің қатысуымен С. Н. ашық сот отырысында мобильдік бейнеконференция байланысы арқылы "Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті Мемлекеттік кірістер департаментінің Мемлекеттік кірістер басқармасы" республикалық мемлекеттік мекемесінің (бұдан әрі – РММ) "К"жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне (бұдан әрі – ЖШС) талап қоюы бойынша азаматтық істі қарап, А. п., е. к., "Әділет департаменті" РММ, коммерциялық емес акционерлік қоғам (бұдан әрі - КЕАҚ) "Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы " басшының өзгеруі және орналасқан жерінің өзгеруі жөніндегі мәліметтерді енгізуді тіркеуді жарамсыз деп тану туралы,
"Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті Мемлекеттік кірістер департаментінің Мемлекеттік кірістер Басқармасы" РММ-нің өтініші бойынша келіп түскен
мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттың 2021 жылғы 28 мамырдағы ұйғарымын және облыстық соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2021 жылғы 1 шілдедегі ұйғарымын қайта қарау туралы,
"Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті Мемлекеттік кірістер департаментінің Мемлекеттік кірістер Басқармасы" РММ (бұдан әрі – Басқарма, салық органы) көрсетілген жауапкерлерге "К" ЖШС (бұдан әрі – серіктестік) басшысының өзгеруі және осы заңды тұлғаның орналасқан жерінің өзгеруі жөніндегі мәліметтерді енгізуді тіркеуді жарамсыз деп тану туралы талап-арызбен сотқа жүгінді.
Мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттың 2021 жылғы 28 мамырдағы ұйғарымымен іс бойынша іс жүргізу Қазақстан Республикасы Азаматтық іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі – АІЖК) 277-бабы 1) тармақшасының негізінде тоқтатылды.
Облыстық соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2021 жылғы 1 шілдедегі ұйғарымымен соттың ұйғарымы өзгеріссіз қалды.
Өтініште салық органының өкілі істі бірінші сатыдағы сотқа мәні бойынша жаңа қарауға жібере отырып, аталған сот актілерінің күшін жою туралы мәселе қояды, өйткені даулы ұйғарымдар азаматтық сот ісін жүргізу қағидаттарына жауап бермейді, жергілікті соттар іс жүргізу құқығының нормаларын бұзады, субъектінің сот төрелігіне кедергісіз қол жеткізу құқығы заңсыз шектеледі.
Өтінішхаттың дәлелдерін қолдаған салық органының өкілін тыңдап, істің материалдарын зерделеп, өтінішхаттың дәлелдерін талқылағаннан кейін сот алқасы даулы ұйғарымдардың күші жойылуға тиіс деп есептейді, істі келесі негіздер бойынша бірінші сатыдағы сотқа жаңа қарауға жібереді.
АІЖК-нің 438-бабының 5-бөлігіне сәйкес заңсыз сот актісін шығаруға әкеп соққан материалдық және процестік құқық нормаларын елеулі бұзушылықтар заңды күшіне енген сот актілерін кассациялық тәртіппен қайта қарауға негіз болып табылады.
Істі қарау кезінде мұндай бұзушылықтарға жол берілді.
Іс материалдарынан ЖШС 2018 жылғы 16 қаңтарда электрондық үкіметтің веб-порталы арқылы заңды тұлға ретінде тіркелгені шығады Egov.kz 17-ші бұйрық негізінде жалғыз құрылтайшы және басшы е. к. Қызмет түрі-қандай да бір нақтылаусыз тауарлардың кең ассортиментімен көтерме сауда.
Кейіннен Әділет басқармасында Серіктестік тіркеуден өтті:
- 2018 жылғы 12 маусымда Ж. М. лауазымына тағайындаумен басшыны өзгерту жөніндегі мәліметтерді енгізу бойынша
- 2018 жылғы 5 қыркүйекте а. п. лауазымына тағайындала отырып, басшыны өзгерту жөніндегі мәліметтерді енгізу бойынша
- 2019 жылғы 12 сәуірде орналасқан жерін: О қаласы, М. көшесі, 4 мекенжайынан: О қаласы, С. көшесі, 2 мекенжайына өзгерту жөнінде мәліметтер енгізу бойынша.
Бұл ретте салық органы а.п. серіктестіктің қызметіне ешқандай қатысы жоқ екенін, басшы лауазымына ресми түрде тағайындалғанын, уәкілетті органдарда тіркеуді жүргізбегенін, серіктестік атынан Қаржы-шаруашылық қызметпен айналыспағанын, электрондық-цифрлық қолтаңба алмағанын, құжаттарға қол қоймағанын анықтады.
А. п. бірінші сатыдағы сотта азаматтық істі қарау кезінде осындай түсініктемелер берді және талаптарды қанағаттандыруды сұрады.
Бұдан басқа, салық органы талап арыздың дәлелдерін растайтын өзге де дәлелдемелерді ұсынды, сондай - ақ А. П. ЖШС басшысы лауазымында болған кезеңде мемлекетке 202,9 млн. теңге мөлшерінде болжамды залал келтірілгеніне, оның ішінде корпоративтік табыс салығы – 126,8 млн. теңге, Қосылған құн салығы-76,1 млн. теңгеге назар аударды.теңге.
Бірінші сатыдағы сот іс бойынша іс жүргізуді тоқтата отырып, заңды мекен-жайы мен оның басшысының өзгеруіне қарсы тұру түріндегі қорғау әдісі салық заңнамасында көзделмегенін, бұл мәселені салықтық әкімшілендірудің қолда бар құралдарымен шешуге болатындығын көрсетті.
Апелляциялық саты бірінші сатыдағы соттың қорытындыларымен және іс бойынша қабылданған іс жүргізу шешімімен келісті. Бұл ретте басшының өзгеруі мемлекеттік тіркеу (қайта тіркеу) болып табылмайтынын, заңды тұлғаның өтініші бойынша жүргізілетінін, келу сипатында болатынын, сондықтан салық органының көрсетілген талаптары азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен қаралуға жатпайтынын көрсетті.
Сонымен қатар, мұндай ұстаным қолданыстағы заңнаманың нормаларына сәйкес келмейді.
АІЖК-нің 4-бабына сәйкес азаматтық сот ісін жүргізудің міндеттері Заңды тұлғалардың бұзылған немесе даулы құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін қорғау және қалпына келтіру, азаматтық айналымда және жария-құқықтық қатынастарда заңдылықты сақтау, істің толық және уақтылы қаралуын қамтамасыз ету, дауды бейбіт жолмен реттеуге жәрдемдесу, құқық бұзушылықтардың алдын алу және қоғамда Заңға және сотқа құрметпен қарауды қалыптастыру болып табылады.
Салық органының талап қою құқығы "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) 19-бабы 1-тармағының 10) тармақшасында көзделген және аталған Кодекстің 18-бабы 1-тармағының ережелерімен келісіледі.
Даулы ұйғарымдар сотқа талап қоюды басқару құқығына нұқсан келтіреді және мемлекеттің экономикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ету және салық заңнамасының сақталуын қамтамасыз ету бөлігінде мемлекеттік кірістер органдарының міндеттерін жүзеге асыруға кедергі келтіреді.
АІЖК-нің 277-бабының 1) тармақшасына сәйкес, егер іс азаматтық сот ісін жүргізу тәртібімен қарауға жатпаса, сот іс бойынша іс жүргізуді тоқтатады.
Талап қоюшының сот қорғауына құқығы болмаған кезде іс бойынша іс жүргізуді тоқтату орын алады.
АІЖК-нің 278-бабының 2-бөлігіне сәйкес іс бойынша іс жүргізу тоқтатылған жағдайда, сол тараптар арасындағы, сол зат туралы және сол негіздер бойынша дау бойынша сотқа қайталама жүгінуге жол берілмейді.
Соттың АІЖК - нің 277-бабының 1) тармақшасына сілтеме жасауы негізсіз болып табылады, өйткені іс бойынша іс жүргізуді тоқтату сотта осындай талап қоюды қайталама қозғау мүмкіндігін болдырмайды, сондықтан талапкердің сот қорғауына құқығын бұзады.
Салық кодексінің 68-бабының 1-тармағына сәйкес салықтық әкімшілендіру салық органдары және бюджетке салықтар мен төлемдерді жинау жөніндегі басқа да уәкілетті мемлекеттік органдар жүзеге асыратын, оның ішінде салықтық бақылауды жүзеге асыруда, салық міндеттемесі мен шаралары мерзімінде орындалмаған орындауды қамтамасыз ету тәсілдерін қолдануда жасалатын шаралар мен тәсілдер жүйесі (жиынтығы) болып табылады салықтық берешекті мәжбүрлеп өндіріп алу, сондай-ақ мемлекеттік қызметтер көрсету және осы Кодексте белгіленген салықтық әкімшілендірудің өзге де нысандары.
Белгіленген жағдайларда салық органының осы мәселені салықтық әкімшілендіру шеңберінде шешу мүмкін невозможностігі туралы дәлелдерінің назарына лайық, өйткені салықтық әкімшілендіру шараларын қабылдау үшін басшының заңды тұлғаны мемлекеттік тіркеуге (қайта тіркеуге) және (немесе) Қаржы-шаруашылық қызметін жүзеге асыруға қатысы жоқтығын көрсете отырып, заңды күшіне енген сот шешімі қажет. Егер сот басшының кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметіне қатысы жоқ екенін анықтаса, онда заңды күшіне енген сот актісі негізінде мемлекеттік кіріс органы Қазақстан Республикасының салық заңнамасы шеңберінде тиісті шараларды, атап айтқанда, камералдық бақылау шараларын қабылдауға міндетті.
Баяндалғанды ескере отырып, даулы сот актілері істі мәні бойынша бірінші сатыдағы сотқа, өзге құрамда қарау үшін жібере отырып, күшін жоюға жатады.
АІЖК-нің 451-бабы 2-бөлігінің 5) тармақшасын басшылыққа ала отырып, сот алқасы ҚАУЛЫ ЕТТІ:
Мамандандырылған ауданаралық экономикалық соттың 2021 жылғы 28 мамырдағы ұйғарымы және облыстық соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2021 жылғы 1 шілдедегі ұйғарымы осы іс бойынша жойылсын.
Іс өзге құрамдағы мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотқа жаңа қарауға жіберілсін.
"Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті Мемлекеттік кірістер департаментінің Мемлекеттік кірістер Басқармасы" РММ-нің қолдаухаты қанағаттандырылсын.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
