БІР ТАРАПТАН ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ОДАҚ ПЕН ОҒАН МҮШЕ МЕМЛЕКЕТТЕР ЖӘНЕ ЕКІНШІ ТАРАПТАН МОҢҒОЛИЯ АРАСЫНДАҒЫ УАҚЫТША САУДА КЕЛІСІМІ 

 2025 жылғы 27 маусымда Минскіде жасалған Бір тараптан Еуразиялық экономикалық одақ пен оған мүше мемлекеттер және екінші тараптан Моңғолия арасындағы уақытша сауда келісімі ратификациялансын.

БІР ТАРАПТАН ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ОДАҚ ПЕН ОҒАН МҮШЕ МЕМЛЕКЕТТЕР ЖӘНЕ ЕКІНШІ ТАРАПТАН МОҢҒОЛИЯ АРАСЫНДАҒЫ УАҚЫТША САУДА КЕЛІСІМІ

      Бір тараптан Еуразиялық экономикалық одақ (бұдан әрі "ЕАЭО" деп аталады) және Армения Республикасы, Беларусь Республикасы, Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Ресей Федерациясы (бұдан әрі "ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер" деп аталады) және екінші тараптан Моңғолия:

      ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер мен Моңғолия арасында өзара мүдделілікті білдірілетін салаларда өзара сауда ынтымақтастығы мен экономикалық ынтымақтастықты дамытуға және терендетуге ҰМТЫЛА ОТЫРЫП;

      сауда қатынастары мен экономикалық қатынастарға негіз болатын нарықтық экономика қағидаттарына өзінің бейілді екенін және ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер мен Моңғолия арасындағы өзара тиімді сауда қатынастары мен экономикалық қатынастарды дамытуға белсене қатысуға және оларды кеңейтуге ықпал ету ниетін РАСТАЙ ОТЫРЫП;

      ЕАЭО құқығына, ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер мен Моңғолия заңдарына және өзге де нормативтік құқықтық актілеріне, сондай-ақ Дүниежүзілік сауда ұйымы (бұдан әрі "ДСҰ" деп аталады) қағидаларына сәйкес тауарлар мен капиталдың еркін өткізілуі үшін қажетті жағдайлар ЖАСАЙ ОТЫРЫП;

      төмендегілер туралы УАҒДАЛАСТЫ

1-бап

Жалпы ережелер

      1. Бір тараптан бірлесіп немесе жеке әрекет, ететін 2014 жылғы 29 мамырдағы Еуразиялық әкономикалық одақ туралы шарттан (бұдан әрі "ЕАЭО туралы шарт" деп аталады) туындайтын тиісті құзырет салалары шеңберінде ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер мен ЕАЭО және екінші тараптан Моңғолия (бұдан әрі "Тараптар" деп аталады) осы Келісімнің Тараптары болып табылады.

      2. Бір тараптан ЕАЭО мен оған мүше мемлекеттер және екінші тараптан Моңғолия арасында еркін сауда режимін белгілеу мақсатында Тараптар осы Келісімнің ережелеріне және ДСҰ қағидаларына, атап айтқанда, 1994 жылғы Тарифтер мен сауда жөніндегі бас келісімнің (бұдан әрі "1994 жылғы ГАТТ" деп аталады) XXIV бабына сәйкес өзара сауданы ырықтандырады.

2-бап

Мақсаттар

      Осы Келісімнің қағидаттары мен қағидалары ескеріле отырып, оның неғұрлым егжей-тегжейлі айқындалған мақсаттары:

      (a) Тараптар арасындағы тауарлар саудасын ырықтандыру және оңайлату, оның ішінде осы Келісімнің ережелеріне сәйкес тарифтік және тарифтік емес кедергілерді азайту немесе жою арқылы ырықтандыру және оңайлату;

      (b) Тараптардың экономикалық және саудадағы өзара іс-қимылын қолдау;

      (c) Тараптар арасындағы сауданы кеңейту мен әртараптандыруды ынталандыру болып табылады.

3-бап

Басқа да халықаралық келісімдермен арақатынасы

      1. Осы Келісім мен 1994 жылғы 15 сәуірдегі Дүниежүзілік сауда ұйымын құру туралы Марракеш келісімінің (бұдан әрі "ДСҰ келісімі" деп аталады) ережесі арасында алшақтық болған жағдайда, ДСҰ келісімінің осы ережесі осындай алшақтық бөлігінде басым күшке ие болады.

      2. Осы баптың 1-тармағында аталған алшақтық болған жағдайда, Тараптар өзара қолайлы шешім әзірлеу мақсатында дереу консультациялар жүргізеді.

4-бап

Тауарлар сыныптамасы

      1. Тараптар арасындағы саудадағы тауарлардың сыныптамасы 1983 жылғы 14 маусымдағы Тауарларды сипаттау мен кодтаудың үйлестірілген жүйесі туралы халықаралық конвенция құрған Тауарларды сипаттау мен кодтаудың үйлестірілген жүйесіне (бұдан әрі "Үйлестірілген жүйе" немесе "ҮЖ" деп аталады) сәйкес әрбір Тараптың тиісті тарифтік номенклатурасымен реттеледі.

      2. Әрбір Тарап өзінің тарифтік номенклатурасына енгізілетін кез келген өзгерістің осы Келісімге 1 және 2-қосымшаларға (Тарифтік міндеттемелердің тізбелері) сәйкес белгіленген тарифтік міндеттемелер үшін залалсыз жүзеге асырылуын қамтамасыз етеді. ЕАЭО-ның сыртқы экономикалық қызметінің тауар номенклатурасына және Моңғолияның тауарларды сәйкестендіру мен кодтаудың үйлестірілген жүйесіне осындай өзгерістер енгізуді тиісінше Еуразиялық экономикалық комиссия мен Моңғолия жүзеге асырады.

5-бап

Кедендік баждарды азайту және (немесе) олардың күшін жою

      1. Әрбір Тарап Тараптардың бірінен шығатын тауарларға қатысты осы Келісімге 1 және 2-қосымшаларда қамтылған өзінің Тарифтік міндеттемелер тізбесіне сәйкес белгіленген режимнен қолайлылығы кем емес режимді ұсынады.

      2. Осы Бапта ешнәрсе де кез келген уақыт кезеңінде Тараптың кез келген тауарларды әкелуге:

      (a) осы Келісімнің 9-бабының (Ұлттық режим) ережелеріне сәйкес ұқсас отандық тауарларға қатысты алынатын ішкі салыққа баламалы алым;

      (b) Тараптың заңдары мен өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес осы Келісімнің 19-бабына (Ішкі нарықты қорғау шаралары) сай алынатын кез келген баж;

      (c) осы Келісімнің 7-бабына (Төлемдер мен алымдар) сәйкес қолданылатын төлемдер немесе көрсетілген қызметтердің құнымен мөлшерлес өзге де алымдар салуына кедергі келтірмейді.

      3. Егер Тараптан шығарылатын тауарларға осы Келісімге 1 және 2-қосымшаларға сәйкес қолданылатын преференциялық кедендік баж мөлшерлемесі барынша қолайлылық режимде сол тауарларға қатысты қолданылатын кедендік баж мөлшерлемесінен жоғары болса, онда мұндай тауарларға соңғысын қолдану құқығы бар.

      4. Экспорттық баждарды қолдану Тараптардың заңдарына және өзге де нормативтік құқықтық актілеріне және ДСҰ келісімі шеңберіндегі олардың тиісті міндеттемелеріне сәйкес реттеледі.

6-бап

Барынша қолайлылық режимі

      1994 жылғы ГАТТ-тың I бабы және оған түсіндірме ескертулер, сондай-ақ ДСҰ келісіміне сәйкес қолданылатын кез келген ерекшеліктер, алып қоюлар және 1994 жылғы ГАТТ-тың I бабында көзделген режимді ұсыну міндеттемесінен уақытша босатулар осы Келісімге инкорпорацияланады және оның ажырамас бөлігін құрайды.

7-бап

Төлемдер және алымдар

      Әрбір Тарап тауарларды әкелуге немесе әкетуге немесе олардың әкелінуіне немесе әкетілуіне байланысты салынатын барлық алымдар мен төлемдердің 1994 жылғы ГАТТ-тың VIII бабына сәйкестігін қамтамасыз етуге міндеттенеді. Осы мақсатта 1994 жылғы ГАТТ-тың VIII бабы және оған түсіндірме ескертулер, сондай-ақ Қосымша ережелер осы Келісімге инкорпорацияланады және оның ажырамас бөлігін құрайды.

8-бап

Тыйым салулар, сандық шектеулер және баламалы әсері бар шаралар

      Егер осы Келісімде өзгеше көзделмесе, Тараптар өзара саудадағы тауарларды әкелуге және әкетуге қатысты 1994 жылғы ГАТТ-тың XI бабына сай келетін және 1994 жылғы ГАТТ-тың XIII бабына сәйкес тыйым салуларды, сандық шектеулерді немесе баламалы әсері бар өзге де шараларды қолдана алады.

9-бап

Ұлттық режим

      Әрбір Tapaп 1994 жылғы ГАТТ-тың III бабына сәйкес екінші Тараптың тауарларына қатысты ұлттық режимді ұсынуға міндеттенеді. Осы мақсатта 1994 жылғы ГАТТ-тың III бабы және оған түсіндірме ескертулер осы Келісімге инкорпорацияланады және оның ажырамас бөлігін құрайды.

10-бап

Саудадағы техникалық кедергілер

      1. Тараптар ДСҰ келісіміне 1А-қосымшада қамтылған Саудадағы техникалық кедергілер жөніндегі келісімнің ережелеріне сәйкес техникалық реттеу саласындағы тиісті заңдар мен өзге де нормативтік құқықтық актілерді қолдануға міндеттенеді.

      2. Осы Келісімнің ережелерін іске асыру мақсатында Тараптар стандарттау, техникалық регламенттер, метрология, нарықты қадағалау және аккредиттеуді, сынауды және сертификаттауды қоса алғанда, сәйкестікті бағалау рәсімдері үшін жауапты өздерінің құзыретті органдары немесе мекемелері арасындағы екіжақты ынтымақтастықты дамытуға ықпал етуге міндеттенеді.

      3. Тараптар сауданы оңайлату үшін нақты тауарлардың немесе тауарлар топтарының сәйкестігін бағалау рәсімдерінің нәтижелерін өзара тануды қоса алғанда, өзара саудадағы техникалық кедергілерді жою туралы келісімдерге қол қою мақсатында келіссөздерге бастамашылық жасай алады.

      4. Өнімнің міндетті талаптарға сәйкестігін бағалау шарттары мен әдістерін Тараптардың жауапты органдары немесе мекемелері импорттаушы Тараптың заңдарына және өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес және ДСҰ келісіміне 1А-қосымшада қамтылған Саудадағы техникалық кедергілер жөніндегі келісімнің ережелеріне сәйкес айқындайды.

      5. Егер Тарап екінші Тараптан экспортталатын тауарларды кіру пунктінде осы тауарлардың техникалық регламенттерге немесе сәйкестікті бағалау рәсімдеріне сәйкестігін растайтын қажетті құжаттардың болмауына немесе осы тауарлардың осы Тараптың техникалық регламенттеріне немесе сәйкестікті бағалау рәсімдеріне болжамды сәйкес келмеуіне байланысты ұстап қалса, ұстап қалу себептері импорттаушының немесе импорттаушы (тасымалдаушы) өкілінің назарына дереу жеткізіледі.

      6. Егер Тараптардың қайсыбірі екінші Тарап саудада ықтималдығы жоғары дәрежеде артық кедергі жасайтын немесе артық кедергі жасаған шараны қолданысқа енгізді деп есептесе, Тараптар өзара қолайлы шешім әзірлеу мақсатында Бірлескен комитет шеңберінде техникалық консультациялар жүргізуге келісті. Техникалық консультациялар Тараптардың өзара уағдаластығы бойынша кез келген тәсілдермен жүргізілуі мүмкін.

11-бап

Санитариялық және фитосанитариялық шаралар

      1. Тараптар ДСҰ келісіміне 1А-қосымшада қамтылған Санитариялық және фитосанитариялық шараларды қолдану жөніндегі келісімге сәйкес санитариялық және фитосанитариялық шаралар саласындағы тиісті заңдар мен өзге де нормативтік кұқықтық актілерді қолдануға міндеттенеді.

      2. Тараптар санитариялық және фитосанитариялық шаралардың Тараптар арасындағы саудаға теріс салдарын барынша азайту үшін оларды әзірлеуге, қабылдауға және (немесе) қолдануға бағытталған қосымша уағдаластықтарға қол жеткізе алады.

      3. Әрбір Тарап екінші Тараптың жазбаша сұрау салуы бойынша өзара саудада туындаған немесе туындауы мүмкін, санитариялық және фитосанитариялық шараларға қатысты кез келген мәселе бойынша тиісті мерзімде ақпарат беруге міндеттенеді.

      4. Тараптар, егер Тараптардың қайсыбірі екінші Тарап саудада ықтималдығы жоғары дәрежеде артық кедергі жасайтын немесе артық кедергі жасаған шараны қолданысқа енгізді деп есептесе, өзара қолайлы шешім әзірлеу мақсатында Бірлескен комитет шеңберінде техникалық консультациялар жүргізуге келісті. Техникалық консультациялар Тараптардың өзара уағдаластығы бойынша кез келген тәсілдермен жүргізілуі мүмкін.

12-бап

Тауарлардың шығу тегі

      Тауарлардың шығу тегі осы Келісімге "Тауарлардың шығу тегін айқындау қағидалары" деген 3-қосымшада белгіленген Тауарлардың шығу тегін айқындау қағидаларына сәйкес айқындалады.

13-бап

Кедендік әкімшілендіру және сауданы оңайлату

      1. Осы бап Тараптар арасындағы сауда айналымындағы тауарларды шығару үшін талап етілетін кедендік әкімшілендіру шараларына және кеден операцияларын жасау процестеріне қатысты:

      (a) кедендік рәсімдер мен кедендік формальдық транспаренттілігіне;

      (b) сауданы оңайлатуға; және

      (c) кедендік ынтымақтастыққа, оның ішінде Тараптардың кеден органдары арасында ақпарат алмасуға жәрдемдесу мақсатында қолданылады.

      2. Әрбір Тарап, өзінің кеден органдары қолданатын кедендік әкімшілендіру шараларының болжамды, дәйекті және транспарентті болуын қамтамасыз етеді.

      3. Тараптардың кедендік рәсімдері Тараптардың кеден заңнамасы мен қағидаларына сәйкес мүмкіндігіне және жол берілуіне қарай Дүниежүзілік кеден ұйымының стандарттары мен ұсынылған практикаларына негізделуге тиіс.

      4. Әрбір Тараптың кеден органдары кедендік әкімшілендіру шараларын оңайлату және саудаға жәрдемдесу мақсатында осы Тарапта қолданылатын осындай шараларды қайта қарауға ұмтылуға тиіс.

      5. Тараптар мүмкіндігінше өздерінің кеден заңнамасын және жалпы қолданыстағы қағидаларын ағылшын тілінде жариялауға тиіс.

      6. Әрбір Тарап Тараптар арасындағы сауданы оңайлату мақсатында тауарлардың тиімді түрде шығарылуын қамтамасыз ету үшін қажетті кедендік операциялар жасау процестерін ендіруге немесе қолдауға тиіс. Сонымен бірге, егер осы Тарапта белгіленген тауарларды шығару үшін қажетті талаптар орындалмаса, бұл ереже Тарапты тауарлар шығаруға міндеттемейді.

      7. Осы баптың 6-тармағына сәйкес әрбір Тарап:

      (a) Тараптардың кеден заңнамасында және қағидаларында белгіленген жағдайларды қоспағанда, кеден декларациясы тіркелген кезден бастап төрт (4) сағаттан аспайтын мерзім ішінде тауарларды шығаруды қамтамасыз етуге; және

      (b) тауарлар келгеннен кейін оларды шығаруды жеделдету мақсатында тауарлар келгенге дейін кедендік ақпаратты электрондық түрде ұсыну және өңдеу мүмкіндігін ендіруге немесе қолдауға;

      (c) тәуекел деңгейі жоғары тауарларды тексеру іс-шараларын шоғырландыру және тәуекел деңгейі төмен тауарларға қатысты кедендік операциялар жасауды оңайлату мақсатында тәуекелдерге жүйелі бағалау жүргізу арқылы тәуекелдерді басқару жүйесін қолдануға тиіс.

      8. Әрбір Тарап Дүниежүзілік кеден ұйымының Қауіпсіздіктің және әлемдік сауданы оңайлатудың негіздемелік стандарттарына (SAFE) сәйкес қауіпсіздіктің ерекше өлшемшарттарына сәйкес келетін операторлар үшін сауданы оңайлату саласындағы әріптестік бағдарламасын (бұдан әрі "Уәкілетті экономикалық операторлар бағдарламасы", "УЭО" деп аталады) қолдауға тиіс.

      9. Тараптар:

      (a) орынды болатын жағдайда, озық практикаларды ендіру мақсатында өздерінің УЭО бағдарламаларының жұмыс істеуі мен жетілдірілуі саласында тәжірибе алмасу;

      (b) әрбір Тараптың заңнамасына және Тараптарда белгіленген процестерге сәйкес өздерінің УЭО бағдарламаларында авторландырылған операторлар туралы өзара ақпарат алмасу; және

      (c) Тараптарда авторландырылған операторлар үшін сауданы оңайлатуға бағытталған артықшылықтарды іздестіру мен ендіруде ынтымақтасу арқылы өзара іс-қимыл жасауға ұмтылуға тиіс.

14-бап

Кедендік ынтымақтастық

      1. Осы Келісімнің тиімді жұмыс істеуіне жәрдемдесу мақсатында Тараптардың кеден органдары Тараптар арасындағы тауарлар саудасына әсер ететін кедендік реттеудің басты мәселелері бойынша бірімен-бірі өзара іс-қимыл жасауға ықпал етуге тиіс.

      2. Егер Тараптың кеден органдарының, осы Тараптың заңнамасына және қағидаларына сәйкес заңсыз қызметтің жүзеге асырылып жатқанына қатысты негізделген күдіктері болса, мұндай кеден органдары екінші Тараптың кеден органдарынан әдетте тауарлар экспортының және (немесе) импортының жүзеге асырылуына байланысты жиналатын белгілі бір құпия ақпаратты ұсынуын сұратуы мүмкін.

      3. Осы баптың 2-тармағына сәйкес жүзеге асырылатын Тараптың сұрау салуы жазбаша нысанда ресімделуге, сондай-ақ осындай сұрау салу жүзеге асырылатын мақсаттарды қамтуға және ақпарат сұратылатын тауарларды сәйкестендіруге мүмкіндік беретін ақпарат қоса берілуге тиіс. Барлық сұрау салу осы баптың 6-тармағында көзделген коммуникация арналары пайдаланыла отырып, электрондық түрде берілуге тиіс. Сұрау салудың қағаздағы көшірмесі пошта арқылы да жіберілуге тиіс. Осы бапқа сәйкес жіберілетін барлық сұрау салу мен оларға жауаптар ағылшын тілінде жүзеге асырылуға тиіс.

      4. Осы баптың 2-тармағына сәйкес өзінің атына сұрау салу келіп түскен Тараптың кеден органы осындай сұрау салуды алған күннен бастап екі (2) ай ішінде осындай Тараптың тиісті нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес сұратылған ақпаратты қамтитын жазбаша жауабын беруге тиіс. Егер көрсетілген уақыт кезеңінде сұрау салуға толық немесе ішінара жауап беру мүмкін болмаса, өзінің атына осындай сұрау салу келіп түскен кеден органы сұрау салуды жіберген кеден органына сұратылған ақпаратты берудің болжамды мерзімі туралы хабарлауға тиіс.

      5. Осы баптың 2 - 4-тармақтарына сәйкес берілетін барлық ақпаратты Тараптар құпия ақпарат ретінде қарауға тиіс. Мұндай ақпарат сот талқылаулары шеңберінде ашылуға жататын жағдайларды қоспағанда, осындай ақпаратты берген Тарап адамының немесе органының жазбаша рұқсатынсыз мұндай ақпарат ашылмауға тиіс.

      6. Тараптардың кеден органдары кедендік ынтымақтастықты жүзеге асыру мақсатында коммуникация арналарын орнатуға және қолдауға, оның ішінде кедендік мәселелер бойынша жедел әрі қауіпсіз ақпарат алмасуға және өзара іс-қимылды үйлестіруге ықпал ететін байланыс пункттерін белгілеу арқылы ұмтылуға тиіс.

      7. Кедендік әкімшілендіруге және сауданы оңайлатуға байланысты тиісті мәселелерді талқылау мақсатында ұйымдастырылатын техникалық кездесулер Тараптар келісетін орындарда және мерзімдерде жүргізілуге тиіс.

      8. Тараптар кедендік рәсімдерді қолдану процестерін оңайлату, сондай-ақ кеден заңнамасының және қағидалардың бұзылуын болғызбау мақсатында Тараптардың кеден органдары арасында Тараптар арасындағы сауда айналымындағы тауарлар туралы ақпарат алмасуды (бұдан әрі "Электрондық түрде ақпарат алмасу" деп аталады) ұйымдастыра алады және тұрақты негізде жүзеге асыра алады.

      9. Электрондық түрде ақпарат алмасуды жүзеге асырудың барлық талаптары мен техникалық шарттары, алмасуға жататын ақпараттың нақты құрамы сияқты ЕАЭО-ға мүше мемлекеттер мен Моңғолияның уәкілетті органдары арасында жасалатын жеке хаттамада айқындалуға тиіс.

      10. Электрондық түрде ақпарат алмасуды Тараптар ЕАЭО-ның интеграцияланған ақпараттық жүйесінің техникалық инфрақұрылымын, сондай-ақ Моңғолияның тиісті инфрақұрылымын пайдалану арқылы ендіруге тиіс.

      11. Электрондық түрде ақпарат алмасуды құру және оның жұмыс істеуін оңайлату процестерін ЕАЭО атынан Еуразиялык экономикалық комиссия үйлестіреді.

15-бап

Транзит еркіндігі

      1994 жылғы ГАТТ-тың V бабы және ДСҰ-ның Сауда рәсімдерін оңайлату туралы келісімінің XI бабы осы Келісімге инкорпорацияланады және оның ажырамас бөлігін құрайды.

16-бап

Жалпы ерекшеліктер

      1. Мұндай шаралардың бірдей шарттар басым болатын Тараптардың арасында ерікті түрде немесе ақталмайтын кемсітушілік құралы немесе халықаралық сауданы жасырын шектеу бола алатындай түрде қолданылмайтын жағдайда, осы Келісімде ешнәрсе де кез келген Тараптың:

      (a) қоғамдық моральды қорғау үшін қажетті;

      (b) адамның өмірін немесе денсаулығын, жануарларды немесе өсімдіктерді қорғау үшін қажетті;

      (c) алтынды және күмісті әкелуге немесе әкетуге қатысты;

      (d) кеден заңнамасының, 1994 жылғы ГАТТ-тың II бабының 4-тармағына және XVII бабына сәйкес қолданылатын монополиялар туралы қағидалардың сақталуын қамтамасыз етуге, патенттерді, тауар белгілерін және авторлық құқықтарды қорғауға және жаңылысуға алып келетін практикалардың алдын алуға жататындарды қоса алғанда, 1994 жылғы ГАТТ-тың ережелеріне қайшы келмейтін заңдарға немесе өзге де нормативтік құқықтық актілерге сәйкестікті қамтамасыз етуге қажетті;

      (e) қамауға алынғандар өндірген тауарларға қатысты;

      (f) көркемдік, тарихи немесе археологиялық құндылығы бар ұлттық қазынаны қорғау үшін қолданылатын;

      (g) егер мұндай шаралар ішкі өндірісті немесе тұтынуды шектеумен бір мезгілде жүргізілсе, сарқылатын табиғи ресурстарды сақтауға қатысты;

      (һ) ДСҰ-ның қарауына ұсынылған және осы ұйым бас тартпаған немесе қарауға ұсынылған және бас тартылмаған өлшемшарттарға сәйкес келетін тауарлар туралы үкіметаралық келісім бойынша міндеттемелерді орындау үшін қабылданатын;

      (i) Үкімет жүзеге асыратын тұрақтандыру жоспарының бір бөлігі ретінде отандық өндеуші өнеркәсіптің отандық материалдарының ішкі бағасы әлемдегі бағаға қарағанда неғұрлым төмен деңгейде сақталған кезеңдер ішінде осындай материалдардың жеткілікті санымен қамтамасыз етуге қажетті отандық материалдардың экспортын шектеулер экспортты кеңейтуге немесе осы отандық өнеркәсіпті қорғауға жәрдемдеспеуі және 1994 жылғы ГАТТ-тың кемсітпеуге қатысты ережелерінен ауытқымау шартымен шектеуге байланысты;

      (j) кез келген осындай шаралардың Тараптар тұтас немесе нақты өңір үшін тапшы болып табылатын тауарларды халықаралық берулерде әділ үлеске құқығы болады және осы Келісімнің басқа ережелерімен үйлеспейтін кез келген осындай шаралар оларды қолдануға себеп болған жағдайлар болмаған кезде өз қолданысын тоқтатады деген қағидатпен үйлесімді болу шартымен осындай тауарларды сатып алу немесе бөлу үшін елеулі шараларды қабылдауына немесе қолдануына кедергі келтіретіндей болып түсіндірілмеуге тиіс.

      2. Тараптар мүмкіндігіне қарай, осы бапқа сәйкес қабылданған шаралар туралы және олардың қолданысын тоқтату туралы біріне-бірі хабар беруге міндеттенеді.

17-бап

Қауіпсіздік пайымдары тұрғысындағы ерекшеліктер

      Осы Келісімде ешнәрсе:

      (a) кез келген Тарапқа ашылуы өз қауіпсіздігінің елеулі мүдделеріне қайшы келеді деп есептейтін қандай да бір ақпаратты беруге қойылатын талап ретінде; немесе

      (b) кез келген Тараптың өз қауіпсіздігінің елеулі мүдделерін қорғау үшін қажет деп есептейтін мынадай:

      (i) ыдырайтын материалдарға немесе солардан өндірілетін материалдарға қатысты;

      (ii) қару-жарақ, оқ-дәрілер және әскери мақсаттағы өнім саудасына, сондай-ақ қарулы күштерді жабдықтау мақсаттары үшін тікелей немесе жанама түрде жүзеге асырылатын басқа да тауарлар мен материалдар саудасына қатысты;

      (iii) соғыс уақытында немесе халықаралық қатынастардағы басқа да төтенше жағдайларда қолданылатын іс-қимылдар жасауына кедергі келтіретін; немесе

      (c) кез келген Тараптың бүкіл әлемдегі бейбітшілік пен халықаралық қауіпсіздікті сақтау үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысы бойынша өз міндеттемелерін орындау тұрғысынан кез келген іс-қимыл жасауына кедергі келтіретін деп түсіндірілмеуге тиіс.

18-бап

Төлем теңгерімін қамтамасыз ету мақсатындағы шектеулер

      1. Егер Тараптардың қайсыбірі төлем теңгерімінің елеулі тапшылығына және сыртқы қаржылық қиындықтарға тап болса немесе сон дай қаупіне ұшыраса, ол 1994 жылғы ГАТТ-тың XII бабына және 1994 жылғы ГАТТ-тың Төлем теңгерімі туралы ережелер жөніндегі уағдаластығына сәйкес импортты шектеу шараларын қолданысқа енгізе алады. Мұндай шектеу шаралары Халықаралық Валюта Қоры Келісімінің Баптарына сәйкес келуге тиіс.

      2. Тиісті Тарап төлем теңгерімін қамтамасыз ету үшін осындай шараларды қолданысқа енгізу ниеті туралы және оларды іске асыру және күшін жою графигі туралы екінші Тарапты дереу хабардар етуге міндеттенеді.

      3. Осы Баптың 1-тармағында аталған шектеу шаралары қабылданған немесе күшінде қалған жағдайда, тиісті Тарап өзі қабылдаған шектеулерді қарау үшін Бірлескен комитет шеңберінде консультацияларды уақтылы жүргізуге тиіс. Мұндай консультациялар барысында тиісті Тараптың төлем теңгерімінің жай-күйі және өзгесінен басқа мынадай факторлар:

      (a) төлем теңгерімінің елеулі тапшылығының сипаты мен маңыздылығы;

      (b) екінші Тараптың экономикасы үшін шектеулердің ықтимал салдары; және

      (c) Тарапқа қолжетімді болатын баламалы түзету шараларын назарға ала отырып, осы бапқа сәйкес қабылданған немесе күшінде қалатын шектеу шаралары бағалануға тиіс.

      Консультациялар барысында кез келген шектеу шараларының 1994 жылғы ГАТТ-тың XII бабына сәйкестігі мәселелері қаралуға тиіс.

19-бап

Ішкі нарықты қорғау шаралары

      1. Тараптар ДСҰ келісіміне 1А-қосымшада қамтылған 1994 жылғы ГАТТ-тың VI және XIX баптарының, Арнайы қорғау шаралары жөніндегі келісімнің, 1994 жылғы Тарифтер мен сауда жөніндегі бас келісімнің VI бабын қолдану туралы келісімнің, Субсидиялар және өтемақы шаралары жөніндегі келісімнің ережелеріне сәйкес жаһандық арнаулы қорғау, демпингке қарсы және өтемақы шараларын қолданады.

      2. Демпингке қарсы, өтемақы және жаһандық арнаулы қорғау шараларын, сондай-ақ көрсетілген шараларды айналып өтуді анықтау мақсатында қайта тергеп-тексерулер мен басқа да қайта қарауларды қоса алғанда, кез келген кейінгі рәсімдерді қолдану мақсаттары үшін Моңғолия ЕАЭО-ға мүше мемлекеттерді тұтастай ЕАЭО ретінде емес, жеке-жеке қарайды және тұтастай ЕАЭО-дан импортқа қатысты көрсетілген шараларды айналып өтуді анықтау мақсатында қайта тергеп-тексерулердің қорытындысы бойынша қабылданатын шараларды қоса алғанда, демпингке қарсы, өтемақы және жаһандық арнаулы қорғау шараларын қолданбайды.

      3. Демпингке қарсы тергеп-тексеруді немесе өтемақы тергеп-тексеруін бастау мүмкіндігін қарайтын Тарап тергеп-тексеруді жүргізу басталған күнге дейін он бес (15) күннен кешіктірмей екінші Тарапты тергеп-тексеру жүргізу туралы өтінішті алғаны туралы жазбаша нысанда хабардар етеді.

      4. Жаһандық арнаулы қорғау шарасын қолдануға ниет білдірген Тарап тергеп-тексерудің басталуына, тергеп-тексеру нәтижесі бойынша алдын ала және түпкілікті тұжырымдарға қатысты барлық қажетті ақпаратты қамтитын жазбаша хабарламаны екінші Тарапқа дереу жібереді.

      5. Тараптардың кез келгенінің жазбаша сұрау салуы бойынша Тараптар демпингке қарсы, өтемақы және жаһандық арнаулы қорғау шараларын қолдану мен байланысты мәселелер бойынша консультациялар жүргізе алады. Консультациялар мүмкіндігінше қысқа мерзімде, бірақ осындай жазбаша сұрау салу алынғаннан кейін отыз (30) күннен кешіктірілмей жүргізілуге тиіс. Мұндай консультациялар Тараптардың демпингке қарсы тергеп-тексерулерге, өтемақы тергеп-тексерулеріне және арнаулы қорғау тергеп-тексерулеріне бастамашылық жасауына кедергі келтірмейді және осындай тергеп-тексерулер жүргізуді қиындатпайды.

20-бап

Дауларды шешу

      Тараптар арасындағы осы Келісімді түсіндіруден және (немесе) қолданудан туындайтын кез келген дау осы Келісімге "Дауларды шешу" деген 4-қосымшада белгіленген қағидалар мен рәсімдерге сәйкес шешіледі.

21-бап

Транспаренттілік және ақпарат алмасу

      1. Әрбір Тарап өзінің заңдары мен өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес осы Келісімнің қолданылу аясына кіретін кез келген мәселелер бойынша өзінің заңдары мен жалпы қолданылатын өзге де нормативтік құқықтық актілерінің, сондай-ақ өзінің тиісті халықаралық келісімдерінің уақтылы, ең кеш дегенде олардың күшіне енген күннен бастап жариялануын немесе өзгеше түрде еркін қол жеткізу үшін, оның ішінде мүмкіндігінше электрондық нысанда орналастырылуын қамтамасыз етеді.

      2. Барынша мүмкіндігіне қарай, әрбір Тарап, Тараптың пікірі бойынша осы Келісімді қолдануға немесе екінші Тараптың осы Келісім шеңберіндегі мүдделеріне елеулі әсер етуі мүмкін кез келген шаралар туралы екінші Тарапты хабардар етеді.

22-бап

Құпия ақпарат

      1. Әрбір Тарап екінші Тарап осы Келісім шеңберінде құпия ақпарат ретінде берген ақпараттың құпиялылығын өзінің заңдарына және өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес қамтамасыз етуге міндеттенеді.

      2. Осы Келісімде ешнәрсе Тарапты ашылуы заңнаманы қолдануға кедергі келтіруі мүмкін немесе өзінің заңдарымен және өзге де нормативтік құқықтық актілерімен тыйым салынған немесе шектелген немесе өзгеше түрде қоғамдық мүдделерге қайшы келуі немесе жекелеген, жеке меншік немесе мемлекеттік кәсіпорындардың (кез келген шаруашылық жүргізуші субъектінің) заңды мүдделеріне қысым келтіруі мүмкін ақпаратты беруге немесе оған қол жеткізуге рұқсат беруге міндеттемейді.

23-бап

Электрондық сауда

      1. Осы бап Тарап қабылдайтын немесе қолдайтын, электрондық саудаға әсер ететін шараларға қолданылады.

      2. Тараптар арасындағы өзара сауданың өсуіне оң әсер ететін электрондық сауда беретін экономикалық өсім мен мүмкіндіктерді, электрондық сауданың серпінді және инновациялық сипатын және тұтынушылардың электрондық саудаға деген сенімін нығайтудың маңызды екенін Тараптар мойындайды.

      3. Тиімді трансшекаралық саудаға жәрдемдесу мақсатында Тараптар еркін сауда аймақтары шеңберінде немесе электрондық сауда операторларының электрондық саудаға байланысты операцияларды жасауға арналған қоймаларында кедендік ресімдеу процестерін оңтайландыруға және оңайлатуға ұмтылуға міндеттенеді.

      4. Тараптар электрондық саудаға байланысты шамадан тыс нормативтік ауыртпалықты болғызбаудың маңызды екенін мойындайды.

      5. Тараптар, егер өз заңдары мен өзге де нормативтік құқықтық актілерінде өзгеше көзделмесе, электрондық қолтаңбалардың электрондық емес нысандағы қолтаңбалар сияқты заңды күші бар екенін және жарамды болатынын жоққа шығармауға міндеттенеді. Барынша айқын болу үшін осы тармақта аталған электрондық қолтаңбалар Тараптың заңдары мен өзге де нормативтік құқықтық актілерінде жазылған құқықтық талаптарға сәйкес келуге тиіс.

      6. Тараптар электрондық қолтаңбалар қолданылатын жағдайда, оларды өзара тануға ұмтылады.

      7. Әрбір Тарап Тараптар арасындағы саудаға қатысты нормативтік құжаттарға электрондық нысанда ашық қолжетімділікті қамтамасыз етуге ұмтылуға міндеттенеді.

      8. Тараптар электрондық сауданы пайдаланушылардың жеке деректерін қорғаудың экономикалық және әлеуметтік тиімділігін және оның тұтынушылардың электрондық саудаға деген сенімін нығайтудағы үлесін мойындайды.

      9. Тараптар өз заңдары мен өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес жеке оның ішінде жеке деректерді трансшекаралық беру туралы, сондай-ақ осындай деректерге қатысты шарттар мен талаптар туралы деректерді қорғауды қамтамасыз ететін шараларды қабылдауға міндеттенеді немесе қолдайды.

      10. Әрбір Тарап байланыс пунктін тағайындауға міндеттенеді, ол осы бапты іске асыруға байланысты туындайтын кез келген мәселелер бойынша екінші Тараппен және Бірлескен комитетпен байланыс үшін жауапты болуға тиіс.

      11. Тараптар арасындағы өзара түсіністікті нығайту немесе осы Тарауды іске асыруға байланысты туындайтын нақты мәселелерді шешу мақсатында Тарап осы Келісімнің 27-бабына (Байланыс пункттері) сәйкес құрылған өзінің байланыс пункті арқылы екінші Тараппен консультациялар өткізу туралы өтініш жасай алады.

      12. Мұндай консультациялар, егер олар екі Тараппен келісілсе, Тараптар келіскен кез келген құралдармен жүргізілуі мүмкін.

24-бап

Экономикалық ынтымақтастық

      1. Тараптар экономикалық ынтымақтастықтың маңыздылығын мойындайды және Тараптардың әртүрлі даму деңгейлері мен әлеуетін ескере отырып, өзара тиімді салалардағы өзара іс-қимылды нығайтуға келіседі.

      2. Тараптар экономикалык ынтымақтастықты дамыту мен іске асыруды қамтамасыз ету мақсатында Тараптардың тиісті мемлекеттік органдарының өзара іс-қимыл жасауын қолдауға және жеңілдетуге және қажет әрі орынды болған жағдайда Тараптардың коммерциялық ұйымдары арасындағы ынтымақтастықты ынталандыруға міндеттенеді.

25-бап

Қосымшалар

      Осы Келісімге қосымшалар осы Келісімнің ажырамас бөлігін білдіреді.

26-бап

Бірлескен комитет

      1. Тараптар осы құжат арқылы әрбір Тараптың өкілдерін қамтитын Бірлескен комитетті құрады, оны екі - біреуі ЕАЭО мен оған мүше мемлекеттерден Еуразиялык экономикалық комиссия алқасының мүшесі ұсынған, ал екіншісі Моңғолияның Экономика және даму министрлігінен және (немесе) оның құқықтық мирасқорынан өкіл бірлесіп басқаратын болады. Осы мақсат үшін қажетті өкілеттіктері бар аға лауазымды адамдар Тараптар атынан өкілдік етеді.

      2. Тараптар Бірлескен комитеттің отырысы өткізілгенге дейін отыз (30) күн бұрын ондағы өз өкілдері туралы мәліметтерді біріне-бірі хабарлайды.

      3. Бірлескен комитеттің міндеттері:

      (a) осы Келісімді қолдану мен оның қолданысына байланысты барлық мәселені мониторингтеу мен зерделеуді;

      (b) Тараптар арасындағы сауда қатынастарын одан әрі дамыту мүмкіндіктерін қарауды;

      (c) осы Келісімге кез келген түзетулерді зерделеуді және Тараптардың қарауына ұсынуды; және

      (d) осы Келісімді қолдану саласы мен оның мақсаттары шеңберінде өзіне Тараптар берген, осы Келісім шеңберіндегі кез келген мәселеге байланысты өзге де іс-қимылдарды орындауды қамтиды.

      4. Бірлескен комитет өз функцияларын орындау мақсатында тұрақты не ad hoc кіші комитеттерді немесе жұмыс топтарын құра алады және оларға нақты мәселелер бойынша міндеттерді орындауды тапсыра алады.

      5. Бірлескен комитеттің барлық шешімі мен ұсынымы Тараптар консенсусы негізінде қабылданады.

      6. Бірлескен комитеттің отырыстарын Тараптар арасында өзге де уағдаластық болмаса, әдетте, әрбір Тарап кезекпен кемінде жылына бір рет өткізеді.

      7. Арнаулы сессиялар кез келген Тараптың сұрау салуы бойынша өткізілуі де мүмкін. Мұндай сессиялар, Тараптар арасында өзге де уағдаластық болмаса, мүмкіндігіне қарай тиісті сұрау салу алынған күннен бастап отыз (30) күн ішінде сұрау салған Тараптың аумағында өткізілуге тиіс.

      8. Тараптар Бірлескен комитеттің Жұмыс регламентін келісуге және оны Бірлескен комитеттің бірінші отырысында бекітуге міндеттенеді.

27-бап

Байланыс пункттері

      1. Осы Келісімді тиімді имплементтеуді қамтамасыз ету және осы Келісім шеңберіндегі кез келген мәселе бойынша Тараптар арасындағы коммуникацияны оңайлату мақсатында әрбір Тарап осы Келісім күшіне енген күннен бастап бір (1) ай ішінде байланыс пунктін немесе байланыс пункттерін тағайындайды және олар туралы екінші Тарапқа хабарлайды. Тараптар өздерінің байланыс пункттері туралы мәліметтерге қатысты кез келген өзгерістер туралы бір-бірін дереу хабардар етеді.

      2. Әрбір Тараптың байланыс пунктінің функциялары:

      (a) екінші Тараптан сұрақтарды немесе сұрау салуларды алу;

      (b) осы тармақтың (а) тармақшасында аталған сұрақтарға немесе сұрау салуларға, мүмкін болуына қарай, Тараптардың басқа да құзыретті органдарымен ынтымақтаса отырып жауап жіберу болып табылады.

      3. Осы баптың 1 және 2-тармақтары Тараптың бизнес өкілдерінің екінші Тараптың құзыретті органдарымен кез келген тікелей байланыстар орнатуын болғызбауға немесе шектемеуге тиіс.

      4. Тараптың сұрау салуы бойынша екінші Тараптың байланыс пункті немесе байланыс пункттері Тараптар арасындағы саудаға ықпал етуі мүмкін мәселеге жауапты тиісті органды немесе лауазымды адамды айқындайды және тиісті коммуникацияны оңайлату бойынша қажетті жәрдем көрсетеді.

28-бап

Қолданылу, шығу және қолданылуын тоқтату шарттары

      1. Осы Келісім үш (3) жылға жасалады және егер Тараптар өзгеше уағдаласпаса, оның қолданылуы кейіннен үш жылдық кезеңге ұзартылады.

      2. Алғашқы үш жылдық кезең өткен соң бір (1) жыл ішінде Тараптар сауда рәсімдерін оңайлату және Тараптар арасындағы іс-жүзінде барлық саудаға қатысты баждар мен сауданың басқа да шектеу кағидаларының күшін жою мақсатында осы Келісімді қайта қарауды бастайды.

      3. Әрбір Тарап осы Келісімді бұзу ниеті туралы екінші Тарапты хабардар ету арқылы осы Келісімнің қолданысын тоқтатуға құқылы. Осы Келісім екінші Тарап тиісті хабарлама алған айдан кейінгі он үшінші айдың бірінші күні өзінің қолданысын тоқтатады.

      4. Осы Келісім ЕАЭО туралы шарттан шығатын ЕАЭО-ға мүше кез келген мемлекет үшін ЕАЭО туралы шарттан шығу болған күні өз қолданысын тоқтатады. Еуразиялық экономикалық комиссия осындай шығу күшіне енген күнге дейін алты (6) ай бұрын кез келген осындай шығу туралы Моңғолияны хабардар етуге міндеттенеді. Тараптар осы Келісім үшін осындай шығудың салдарын талқылау мақсатында өзара консультациялар жүргізуге міндеттенеді.

29-бап

Өзгерістер

      1. Осы Келісімге Тараптардың өзара жазбаша келісуі бойынша өзгерістер енгізілуі мүмкін.

      2. Осы Келісімге енгізілген барлық өзгерістер, егер Тараптар өзгеше уағдаласпаса, осы Келісімнің ажырамас бөлігін құрайды және осы Келісімнің 31-бабына сәйкес күшіне енетін, осы Келісімге жекелеген хаттамалар түрінде ресімделеді.

      3. Егер ДСҰ келісімінің немесе екі Тарап қатысушысы болып табылатын және осы Келісімге инкорпорацияланған кез келген басқа да келісімнің кез келген ережесіне өзгерістер енгізілсе, Тараптар осы Келісімге тиісті өзгерістер енгізу қажеттігі туралы консультациялар жүргізеді.

30-бап

Қосылу

      1. ЕАЭО-ға мүше кез келген жаңа мемлекет қосылу шарттары бойынша келіссөздер жүргізу арқылы Тараптардың өзара келісуі бойынша осы Келісімге қосылады. Мұндай қосылу осы Келісімге қосымша хаттамамен ресімделеді.

      2. ЕАЭО кез келген үшінші тараптың ЕАЭО-ға мүше болуға кандидат елдің мәртебесін алғаны туралы, сондай-ақ ЕАЭО-ға кез келген қосылу туралы Моңғолияны жазбаша түрде кідіріссіз хабардар етуге міндеттенеді.

31-бап

Күшіне енуі

      Осы Келісім ЕАЭО-ның, ЕАЭО-ға мүше мемлекеттердің және Моңғолияның осы Келісімнің күшіне енуі үшін қажетті мемлекетішілік рәсімдерді орындағаны туралы соңғы жазбаша хабарлама алынған күннен бастап алпыс бірінші күні күшіне енеді. Мұндай хабарламалар алмасу Еуразиялық экономикалық комиссия мен Моңғолия арасындағы дипломатиялық арналар арқылы жүзеге асырылады.

      ОСЫНЫ РАСТАУ ҮШІН бұған қажетті барлық өкілеттіктері бар төменде қол қоюшылар осы Келісімге қол қойды.

      2025 жылғы 27 маусымда Минскте ағылшын тілінде екі төлнұсқа данада жасалды әрі екі мәтіннің күші бірдей.

1-ҚОСЫМША

ЕУРАЗИЯЛЫҚ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ОДАҚТЫҢ ТАРИФТІК МІНДЕТТЕМЕЛЕРІНІҢ ТІЗБЕСІ

      Осы Қосымшаның мақсаттары үшін "ҮЖ коды" және "Сипаттамасы" деп Еуразиялық экономикалық одақтың 2022 жылғы 1 қаңтардағы қолданыстағы номенклатурасының тиісті қосалқы позициялары және оларға сәйкес сипаттамасы түсініледі.

      Ешбір жағдайда осы Қосымшада көрсетілген шығарылатын тауарға қатысты Тарап қолданатын кедендік баждың мөлшерлемесі осы Қосымшаның (4) бағанында көрсетілген тиісті келісілген байланыстыру деңгейінен аспауға тиіс.

2-ҚОСЫМША

МОҢҒОЛИЯНЫҢ ТАРИФТІК МІНДЕТТЕМЕЛЕР ТІЗБЕСІ

      Осы Қосымшаның мақсаттары үшін "ҮЖ коды" және "Сипаттамасы" деп Моңғолияның 2022 жылғы 1 қаңтардағы қолданыстағы номенклатурасының тиісті қосалқы позициялары және оларға сәйкес сипаттамасы түсініледі.

      Ешбір жағдайда осы Қосымшада көрсетілген шығарылатын тауарға қатысты Тарап қолданатын кедендік баждың мөлшерлемесі осы Қосымшаның (4) бағанында көрсетілген тиісті келісілген байланыстыру деңгейінен аспауға тиіс.

3-ҚОСЫМША

ТАУАРЛАРДЫҢ ШЫҒУ ТЕГІН АЙҚЫНДАУ ҚАҒИДАЛАРЫ

I БӨЛІМ. ЖАЛПЫ ЕРЕЖЕЛЕР

1-бап

Қолданылу мақсаттары

      Осы Қосымшада көзделген Тауарлардың шығу тегін айқындау қағидалары осы Келісімге сәйкес тарифтік преференциялар ұсыну мақсаттары үшін ғана қолданылады.

2-бап

Анықтамалар

      Осы Қағидалардың мақсаттары үшін:

      (a) "аквашаруашылық" - өндірісті арттыру мақсатында, мысалы, тұрақты балық жіберу, қоректендіру немесе жыртқыштардан қорғау арқылы даму мен өсу процестеріне әсер ету арқылы уылдырық, құрт шабақтар, шабақтар және дернәсілдер сияқты шикізаттан су организмдерін, оның ішінде балықтарды, ұлуларды, шаян тәрізділерді, басқа да су омыртқасыздарын және су өсімдіктерін өсіру;

      (b) "уәкілетті орган" - Tapaп осы Келісімнің мақсаттары үшін тауардың шығу тегі туралы сертификаттарды беруге уәкілеттік берген құзыретті орган;

      (c) "партия" - экспорттаушыдан жүк алушыға бір немесе бірнеше көлік құжаттары бойынша бір мезгілде жөнелтілетін тауарлар;

      (d) "экспорттаушы" - сыртқы сауда шарты (келісімшарты) бойынша тауарларды сатушы, жүк жөнелтуші, тауарларды беруші немесе өндіруші;

      (e) "FСА беру шарттарындағы құн" - аумағында "Инкотермс" 2020 сауда терминдерін түсіндірудің халықаралық қағидаларына сәйкес тауарлар бірінші тасымалдаушыға берілетін Тарапта өндірушіге төленуге тиіс, кедендік ресімдеу, ішкі салықтар және басқа да ілеспе шығыстар сияқты тауарлардың экспортына байланысты шығыстардың құнын қамтитын тауарлар құны;

      (f) "импорттаушы" - сыртқы сауда шарты (келісімшарты) бойынша тауарларды сатып алушы немесе жүк алушы;

      (g) "тауар" - егер тіпті материал ретінде басқа өндірістік операцияда одан әрі пайдалануға арналған болса да, алынған немесе өндірілген тауар;

      (h) "материал" - тауардың ингредиентін, шикізатын, құрамдасын немесе бір бөлігін қоса алғанда, тауарды өндіру кезінде пайдаланылатын немесе тұтынылатын, физикалық тұрғыдан тауарға қосылған немесе басқа тауарды өндіру кезінде өндеуге ұшырайтын кез келген зат немесе материя;

      (i) "шығарылмайтын тауарлар" немесе "шығарылмайтын материалдар" - осы Қағидаларда көзделген тауарлардың шығу тегін айқындау өлшемшарттарына сай келмейтін тауарлар немесе материалдар және (немесе) шығу тегі белгісіз тауарлар мен материалдар;

      (j) "шығарылатын тауарлар" немесе "шығарылатын материалдар" - осы Қағидаларда көзделген тауарлардың шығу тегін айқындау өлшемшарттарына сай келетін тауарлар немесе материалдар;

      (k) "өндіруші" - Тараптың аумағында тауарлар өндіруді жүзеге асыратын тұлға;

      (l) "өндіріс" - өсіруді, өндіруді, егін жинауды, өсімін молайтуды, алуды, жинауды, ұстап алуды, балық аулауды, аң аулауды, осындай тауарларды өңдеуді, қайта өндеуді немесе құрастыруды қамтитын тауарларды алу тәсілдері;

      (m) "тауардың шығу тегі туралы құжат" - осы Қағидаларда көзделген тауардың шығу тегі туралы сертификат немесе тауардың шығу тегі туралы декларация; және

      (n) "верификациялаушы орган" - верификациялау рәсімдерін өткізуге Тарап уәкілеттік берген құзыретті мемлекеттік орган.

3-бап

Тауарлардың шығу тегін айқындау өлшемшарттары

      Осы Қағидалардың мақсаттары үшін, егер тауарлар:

      (a) осы Қағидалардың 4-бабына сәйкес осындай Тарапта толық алынса немесе өндірілсе;

      (b) шығарылмайтын материалдар құнының пайыздық үлесі FCA шарттарында тауар құнының елу (50) пайызынан аспайтын немесе Үйлестірілген жүйеге сәйкес алынған тауардың коды алғашқы төрт бөлгінің кез келгенінің деңгейінде шығарылмайтын материалдар кодынан ерекшеленетін жағдайда, осындай Тарапта осындай материалдар пайдаланыла отырып өндірілсе; немесе

      (c) осы Тарапта бір немесе бірнеше Тараптан шығарылатын материалдардан ғана өндірілсе, осы Тараптан шығарылатын тауарлар деп есептеледі.

4-бап

Толық алынған немесе өндірілген тауарлар

      Осы Қағидалардың 3-бабын қолдану мақсаттары үшін мынадай тауарлар Тарапта толық алынған немесе өндірілген тауарлар деп танылады:

      (a) осындай Тарапта өсірілген немесе жиналған жемістерді, жидектерді, гүлдерді, көкөністерді, ағаштарды, балдырларды, саңырауқұлақтарды және тірі өсімдіктерді қоса алғанда, өсімдіктер мен өсімдік тектес өнімдер;

      (b) осындай Тарапта төлдеген және өсірілген тірі жануарлар;

      (c) осындай Тарапта тірі жануарлардан алынған өнім;

      (d) осындай Тарапта төлдеген және өсірілген жануарларды сою нәтижесінде алынған өнім;

      (e) осындай Тарапта жинау, аң аулау, ұстап алу, балық аулау кәсіпшілігі, өсіру, өсімін молайту, аквашаруашылық нәтижесінде алынған өнім;

      (f) осындай Тараптың ауасынан, топырағынан, суынан немесе теңіз түбінен және оның жер қойнауынан алынған немесе өндірілген минералдық өнімдер мен басқа да пайдалы қазбалар;

      (g) осындай Тарапта тіркелген және оның туын көтеріп жүзетін кеме Тараптың аумақтық теңізінің (суларының) шегінен тыс жерлерде аулаған теңіз балық аулау кәсіпшілігінің өнімі және теңіз кәсіпшілігінің басқа да өнімі;

      (h) осындай Тарапта тіркелген және оның туын көтеріп жүзетін қайта өңдеуші кеме бортында осы Баптың "g" тармақшасында көрсетілген өнімнен ғана алынған өнім;

      (i) Тараптың осы теңіз түбін немесе осы теңіз қойнауларын игеруге айрықша құқықтары болған жағдайда, осындай Тараптың аумақтық теңізінің (суларының) шегінен тыс жерлерде теңіз түбінен немесе теңіз қойнауынан алынған өнім;

      (j) осындай Тарапта өндіру және тұтыну нәтижесінде алынған қалдықтар мен сынықтар;

      (k) осындай бұйымдар шикізатқа қайта өңдеу үшін ғана жарамды болған жағдайда, осындай Тарапта құрастырылған, тұтынуда болған бұйымдар;

      (l) осындай Тарапта тіркелген ғарыш кемелерінде ашық ғарышта алынған өнім; және

      (m) осындай Тарапта осы Баптың "а" - "1" тармақшаларында көрсетілген тауарлардан ғана алынған немесе өндірілген тауарлар.

5-бап

Шығарылмайтын материалдардың үлесі

      Осы Қағидаларды қолдану мақсаттары үшін шығарылмайтын материалдар құнының пайыздық үлесі (бұдан әрі "NOM" деп аталады) мынадай формула бойынша есептеледі:

Шығарылмайтын материалдардың құны

NOM = ________________________________________ * 100%

FCA құны

      мұндағы шығарылмайтын материалдардың құны:

      (a) Тарапқа әкелу кезіндегі осындай материалдардың кедендік құны; немесе

      (b) кедендік құны белгісіз немесе айқындау мүмкін болмаған жағдайда - тауарларды өңдеу немесе қайта өңдеу жүзеге асырылған Тараптың аумағында шығарылмайтын материалдар үшін төленген немесе төлеуге жататын, құжатпен расталған алғашқы баға.

6-бап

Жеткіліксіз өңдеу немесе қайта өңдеу

      1. Бөлек немесе бір-бірімен ұштастырылып жүзеге асырылатын мына операциялар осы Қағидалардың 3-бабының талаптарын орындау үшін жеткіліксіз деп есептеледі:

      (a) тауарды тасымалдау немесе сақтау кезінде оның жай-күйінің сақталуын қамтамасыз ету бойынша операциялар;

      (b) мұздату және мұзын еріту;

      (c) қаптау және қайта қаптау;

      (d) жуу, тазалау, шаңын, тотығын, майын, бояуын немесе басқа жамылғыларын кетіру;

      (e) тоқыманы үтіктеу немесе сығымдау;

      (f) бояу, жалтырату, лактау, май жағу;

      (g) дәнді дақылдардың және күріштің қабығын аршу, ішінара немесе толығымен ағарту, тазалау және жылтырату;

      (һ) қантты бояу немесе кесек қантты қалыптастыру;

      (і) жемістер, көкөністер мен жаңғақтарды тазалау, дәндерін алу және олардың қабығын аршу;

      (j) қайрау, тегістеу немесе ұнтақтау;

      (k) кесу;

      (1) елеу, іріктеу, сұрыптау, сыныптау;

      (m) шөлмектерге, банкілерге, флакондарға өлшеп-құю, қаптарға, жәшіктерге, қораптарға өлшеп-салу, үстіңгі бетке бекіту және қаптау бойынша басқа да операциялар;

      (n) өнімге немесе оның қаптамасына белгілерді, логотиптерді, заттаңбаларды және басқа да осыған ұқсас айырым белгілерін салу немесе мөрін басу;

      (o) өнімдерді (құрамдастарды) алынған өнімнің бастапқы құрамдастарынан айтарлықтай ерекшеленуіне алып келмейтіндей араластыру;

      (p) тауарды қарапайым құрастыру және тауарды бөліктерге бөлшектеу;

      (q) малды сою, етті сұрыптау; және

      (r) тауарларды мақсаты бойынша пайдалану.

      2. Осы Баптың 1-тармағын қолдану мақсаттары үшін қарапайым операция деп жүзеге асырылуы үшін арнайы машықты (дағдыларды), осы операцияға арналған арнаулы машиналарды, аспаптарды немесе жабдықты қолдану талап етілмейтін операция түсініледі.

7-бап

Шығару тегінің кумуляциясы

      Осы Қағидалардың 3-бабына нұқсан келтірілмей, бір Тараптан шығарылатын және екінші Тарапта тауар өндірісінде пайдаланылатын тауарлар осы Қағидалардың 6-бабының 1-тармағында көрсетілген операциялардан ерекшеленетін, оларды қайта өңдеу бойынша соңғы операциялар орындалған Тараптан шығарылған тауарлар ретінде қарастырылуға тиіс. Кейіннен қайта өңдеу үшін пайдаланылатын тауарлардың шығу тегі құжатпен расталуға тиіс.

8-бап

De Minimis

      1. Тауар сыныптамасын өзгерту жөніндегі талаптарды қанағаттандырмайтын тауарлар, дегенмен, егер мұндай тауарлар осы Қағидалардың қолданылатын қалған талаптарына сай келсе және оларға қатысты тауарлардың шығу тегін айқындаудың осындай өлшемшарты орындалмайтын барлық пайдаланылатын шығарылмайтын материалдардың құны FCA шарттарындағы тауарлар құнының он (10) пайызынан аспаса, шығарылатын тауарлар ретінде қарастырылады.

      2. Осы Баптың 1-тармағында көрсетілген материалдардың құны NOM-ды есептеу мақсаттары үшін шығарылмайтын материалдардың құнына қосылуға тиіс.

9-бап

Керек-жарақ, қосалқы бөлшектер, құралдар, нұсқаулықтар және ақпараттық материалдар

      1. Осы Баптың 2-тармағында көрсетілген керек-жарақтың, қосалқы бөлшектердің, құралдардың, нұсқаулықтардың және ақпараттық материалдардың шығу тегі олармен бірге берілетін тауарлардың шығу тегімен бірдей болуға тиіс.

      2. Осы Бапты қолдану мақсаттары үшін керек-жарақ, қосалқы бөлшектер, құралдар, нұсқаулықтар және ақпараттық материалдар деп мыналар түсініледі:

      (a) тауарлармен бірге сыныпталатын және берілетін керек-жарақ, қосалқы бөлшектер, құралдар, нұсқаулықтар және ақпараттық материалдар. Бұл ретте оларға жеке инвойс қойылмауға тиіс; және

      (b) тауарлармен бірге ұсынылған керек-жарақтың, қосалқы бөлшектердің, құралдардың, нұсқаулықтардың және ақпараттық материалдардың жиынтығы, саны мен құны осындай тауарлар үшін әдеттегідей болып табылады.

      3. Осы Баптың 1-тармағының ережелеріне қарамастан, NOM-ды есептеу мақсаттары үшін керек-жарақтың, қосалқы бөлшектердің, құралдардың, нұсқаулықтар мен ақпараттық материалдардың құны тауарларды өндіру кезінде пайдаланылатын шығарылатын немесе шығарылмайтын материалдардың құнын есептеу кезінде есепке алынады.

10-бап

Бөлшек саудаға арналған қаптама материалдар мен ыдыстар

      1. Бөлшек саудаға арналған және тауарлармен бірге сыныпталатын қаптама материалдар мен ыдыстардың шығу тегі олармен бірге берілетін тауарлардың шығу тегімен бірдей қарастырылуға тиіс.

      2. Осы Баптың 1-тармағының ережелеріне қарамастан, NOM-ды есептеу мақсаттары үшін бөлшек саудаға арналған қаптама материалдар мен ыдыстардың құны тауарларды өндіру кезінде пайдаланылатын шығарылатын немесе шығарылмайтын материалдардың құнын есептеу кезінде есепке алынады.

11-бап

Тасымалдауға арналған қаптама материалдар мен ыдыстар

      Тауарларды тасымалдауға ғана арналған қаптама материалдар мен ыдыстар тауарлардың шығу тегін айқындау кезінде есепке алынбауға тиіс.

12-бап

Жинақтар

      Үйлестірілген жүйені интерпретациялаудың үшінші Негізгі қағидасына сәйкес жинақтар ретінде сыныпталатын тауарлар, егер мұндай жинақтың барлық құрамдасы шығарылатын тауарлар болып табылса, шығарылатын тауарлар ретінде қарастырылуға тиіс. Сонымен қатар, шығарылатын тауарлардан да және шығарылмайтын тауарлардан да тұратын жинақ, егер ондағы шығарылмайтын тауарлардың құны FCA беру шарттарындағы жиынтық құнының он бес (15) пайызынан аспаса, шығарылатын жинақ деп танылады.

13-бап

Аралық тауарлар

      Егер шығарылмайтын материалдар осы Қағидалардың 3-бабында көрсетілген талаптарға сай келсе, онда олардан алынған тауарлар шығарылатын тауарлар болып есептеледі және осы тауарларды түпкілікті тауарды кейіннен өндіру үшін пайдаланған кезде мұндай шығарылмайтын тауарлар осындай түпкілікті тауардың шығу тегін айқындау кезінде есепке алынбайды.

14-бап

Жанама материалдар

      Тауарлардың шығу тегін айқындау кезінде өндіру кезінде пайдаланылуы мүмкін және тауарлардың құрамына қосылмайтын мынадай жанама материалдардың:

      (a) отынның және энергияның;

      (b) құралдардың, мөртабандардың және пресс-нысандардың;

      (c) жабдық пен ғимараттарға техникалық қызмет көрсету кезінде пайдаланылатын қосалқы бөлшектер мен материалдар;

      (d) өндірісте немесе жабдық пен ғимараттарды пайдалану кезінде пайдаланылатын жағармай материалдарының, қоспалардың және басқа да материалдардың;

      (e) қауіпсіздікті қамтамасыз етуге арналған қолғаптардың, көзілдіріктің, аяқ киімнің, киімнің, жабдықтың;

      (f) тауарларды тестілеу немесе тексеру үшін пайдаланылатын жабдықтың, құрылғылардың;

      (g) катализаторлардың және еріткіштердің; және

      (һ) тауарлар құрамына қосылмаған, бірақ тауарларды өндіру кезінде оларды пайдалану өндірістік процестің бір бөлігі ретінде ұсынылуы мүмкін кез келген басқа да материалдардың шығу тегі есепке алынбайды.

15-бап

Тікелей беру

      1. Тараптар арасында немесе Тараптар болып табылмайтын елдердің аумағы арқылы тікелей өткізілетін шығарылатын тауарларды тасымалдау процесінде мынадай шарттар сақталған кезде:

      (a) тауарларды түсіру, тиеу, сақтау бойынша операцияларды және олардың жай-күйінің сақталуын қамтамасыз етуге бағытталған басқа да қажетті операцияларды қоспағанда, тауарлар қандай да бір операцияларға ұшырамаса; және

      (b) тауарлар мұндай елдерде сауда немесе тұтыну объектісі болмаса, оларға қатысты тарифтік преференциялар беріледі.

      2. Егер шығарылатын тауарлар Тараптар болып табылмайтын елдердің аумағы арқылы берілетін болса, импорттаушы Тараптың кеден органы на мынадай құжаттардың бірі ұсынылуға тиіс:

      (a) тауарларды бір Тараптың аумағынан екінші Тараптың аумағына өткізу маршрутын растайтын және тауарлардың сипаттамасын қамтитын, сондай-ақ тасымалдау шарттарына байланысты қолданылатын, пайдаланылатын көлік құралдарының атауын және контейнерлердің нөмірін қамтитын көлік құжаттары; немесе

      (b) тауарлардың сипаттамасын қамтитын, сондай-ақ тауарлардың кедендік бақылауда болуын және осы Баптың 1-тармағының "а" тармақшасында көзделген шарттардың орындалуын растайтын, тауарлардың транзиттік өткізілуі жүріп жатқан Тараптар болып табылмайтын елдердің кеден органдары берген құжаттар.

      3. Осы Баптың 2-тармағында көрсетілген құжаттарға қосымша тікелей берудің сақталуын растайтын кез келген басқа да құжаттар ұсынылуы мүмкін.

      4. Егер декларант импорттаушы Тараптың кеден органдарына тікелей беру шарттарының сақталуын құжатпен растауды ұсынбаса, тарифтік преференциялар берілмейді.

16-бап

Үшінші елдің инвойсы

      Импорттаушы Tapaп осы Қағидаларда көзделген талаптар сақталған жағдайда, Тарапта тіркелген тұлға, сол сияқты Тарап болып табылмайтын елде тіркелген тұлға инвойс қойған шығарылатын тауарларға қатысты тарифтік преференциялар беруге тиіс.

II БӨЛІМ. ТАУАРЛАРДЫҢ ШЫҒУ ТЕГІН ҚҰЖАТПЕН РАСТАУ

17-бап

Жалпы талаптар

      1. Тараптан шығарылатын тауарларды кез келген Тарапқа әкелу кезінде тауардың шығу тегі туралы мынадай құжаттардың бірі:

      (a) осы Қағидалардың 28-бабында белгіленген жағдайларды қоспағанда, осы Қағидалардың 19-бабына сәйкес берілген тауардың шығу тегі туралы сертификат (ЕАМ нысаны); немесе

      (b) осы Қағидалардың 21-бабына сәйкес ресімделген тауардың шығу тегі туралы декларация ұсынылған жағдайда, осындай тауарларға қатысты тарифтік преференциялар беріледі.

      2. Осы Баптың 1-тармағының ережелеріне қарамастан, осы Қағидалардың 18-бабында белгіленген жағдайларда, осы Бапта көзделген қандай да бір құжаттарды ұсынбастан, шығарылатын тауарларға қатысты тарифтік преференциялар берілуге тиіс.

18-бап

Тауарлардың шығу тегі туралы құжаттарды ұсыну талап етілмейтін жағдайлар

      Әкелінетін тауарлардың кедендік құны екі жүз (200) еуродан немесе импорттаушы Тараптың валютасына баламалы мәннен аспайтын жағдайларда, мұндай әкелу бір немесе бірнеше берудің бір бөлігі болып табылмайтын, оларға қасақана бөлу тауардың шығу тегі туралы құжатты ұсынудан жалтару тәсілі ретінде негізді түрде қарастырылуы мүмкін жағдайларда, тарифтік преференциялар алу мақсаттары үшін тауардың шығу тегі туралы құжаттар талап етілмейді.

19-бап

Тауардың шығу тегі туралы сертификат

      1. Тауардың шығу тегі туралы сертификат өндірушінің, экспорттаушының немесе олардың уәкілетті өкілдерінің өтініші негізінде Тараптың уәкілетті органы беретін тауарлардың шығу тегін растайтын құжат болып табылады. Өтініш жазбаша түрде немесе, егер экспорттаушы Тараптың заңнамасына сәйкес рұқсат етілсе, электрондық түрде ресімделуге тиіс.

      2. Осы Қағидалардың 28-бабының 3-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, тауардың шығу тегі туралы сертификат қағаз жеткізгіштегі түпнұсқа құжат түрінде беріледі.

      3. Экспортталатын тауарлар осы Қағидаларды түсінуде Тарап аумағынан шығарылатын болып есептелуі мүмкін барлық жағдайда тауардың шығу тегі туралы сертификат тауарлар экспортталғанға дейін немесе оларды экспорттау кезінде беріледі.

      4. Экспорттаушы Тараптың уәкілетті органы осы Қағидаларға Қосымшада көзделген форматқа және оны толтыруға қойылатын талаптарға сәйкес тауардың шығу тегі туралы сертификат беруді қамтамасыз етуге тиіс.

      5. Тауардың шығу тегі туралы сертификат тауарлардың бір партиясына беріледі және оны уәкілетті орган берген күннен бастап он екі (12) ай ішінде тарифтік преференциялар беру мақсаттары үшін пайдаланылуы мүмкін. Берілген тауарлардың нақты салмағы тауардың шығу тегі туралы сертификатта көрсетілген салмақтың бес (5) пайызынан аспауға тиіс.

20-бап

Тауардың шығу тегі туралы сертификатты берудің ерекше жағдайлары

      1. Егер тауардың шығу тегі туралы сертификат тауарлар экспортталғанға дейін немесе оларды экспорттау кезінде берілмеген жағдайда, ол кейіннен берілуі мүмкін. Бұл жағдайда тауардың шығу тегі туралы сертификатта "КЕЙІННЕН БЕРІЛДІ" ("ISSUED RETROACTIVELY" немесе "ISSUED RETROSPECTIVELY") деген сөздер болуға тиіс.

      2. Қағаз жеткізгіште түпнұсқа құжат түрінде берілген тауардың шығу тегі туралы сертификат ұрланған, жоғалған немесе жойылған жағдайда, өндіруші, экспорттаушы немесе олардың уәкілетті өкілдері оның расталған телнұсқасын алу үшін уәкілетті органға жүгіне алады. Расталған телнұсқада "ТАУАРДЫҢ ШЫҒУ ТЕП ТУРАЛЫ СЕРТИФИКАТТЫҢ ТЕЛНҰСҚАСЫ, НӨМІРІ_ КҮНІ " ("DUPLICATE OF THE CERTIFICATE OF ORIGIN NUMBER DATE") деген сөздер болуға тиіс. Тауардың шығу тегі туралы сертификаттың расталған телнұсқасы тарифтік преференциялар беру мақсаттары үшін тауардың шығу тегі туралы сертификаттың түпнұсқасы берілген күннен бастап он екі (12) айдан аспайтын, осындай телнұсқа берілген мерзім ішінде пайдаланылуы мүмкін.

      3. Тауардың шығу тегі туралы сертификатта жасалған кездейсоқ қателер немесе олқылықтар анықталған жағдайда, уәкілетті орган осындай қателер немесе олқылықтар бар сертификаттың орнына тауардың шығу тегі туралы жаңа сертификат беруге тиіс. Бұл ретте кездейсоқ қателер немесе олқылықтар анықталған сертификат жойылуға тиіс. Бұл жағдайда тауардың шығу тегі туралы мұндай жаңа сертификатта "ТАУАРДЫҢ ШЫҒУ ТЕГІ ТУРАЛЫ СЕРТИФИКАТТЫҢ ОРНЫНА БЕРІЛДІ, НӨМІРІ_КҮНІ__" ("ISSUED IN SUBSTITUTION FOR THE CERTIFICATE OF ORIGIN NUMBER DATE ") деген сөздер болуға тиіс. Тауардың шығу тегі туралы жаңа сертификат тауардың шығу тегі туралы осындай жаңа сертификат берілген күннен бастап он екі (12) айдан аспайтын мерзім ішінде тарифтік преференциялар беру мақсаттары үшін пайдаланылуы мүмкін.

      4. Басқа Тараптардың аумағында қандай да бір қайта өңдеуге немесе өңдеуге ұшырамаған шығарылатын тауарлар Тараптар арасында өткізілген жағдайда, тауарларды экспорттау болжанатын Тараптың уәкілетті органы ауыстырылатын сертификат бере алады. Ауыстырылатын сертификат осындай тауарлар бұрын әкелінген Тараптың уәкілетті органы берген тауардың шығу тегі туралы сертификаттың негізінде берілуге тиіс және онда "ТАУАРДЫҢ ШЫҒУ ТЕГІ ТУРАЛЫ СЕРТИФИКАТ НЕГІЗІНДЕ БЕРІЛДІ, НӨМІРІ_ КҮНІ_" ("ISSUED ON THE BASIS OF CERTIFICATE OF ORIGIN NUMBER- DATE _") деген сөздер болуға тиіс. Тауардың шығу тегі туралы осындай ауыстырылатын сертификат тауардың шығу тегі туралы осындай ауыстырылатын сертификат берілген күннен бастап он екі (12) айдан аспайтын мерзім ішінде тарифтік преференциялар беру мақсаттары үшін пайдаланылуы мүмкін.

21-бап

Тауардың шығу тегі туралы декларация

      1. Өндіруші немесе экспорттаушы кедендік құны бес мың (5000) еуродан немесе импорттаушы Тараптың валютасымен баламалы мәннен аспайтын шығарылатын тауарлар партиясына осы Қағидалардың 17-бабы 1-тармағының "b" тармақшасында көрсетілген тауардың шығу тегі туралы декларация ресімдеуі мүмкін.

      2. Тауарға қатысы бар кез келген коммерциялық құжатта өндіруші немесе экспорттаушы жасаған тауардың шығу тегі туралы мәлімдеме тауардың шығу тегі туралы декларацияны білдіреді. Тауардың шығу тегі туралы декларация ағылшын тілінде баспа тәсілімен жазылуға тиіс.

      3. Экспорттаушы Тараптың верификациялаушы органының сұрау салуы бойынша тауардың шығу тегі туралы декларацияны ресімдеген өндіруші немесе экспорттаушы осындай сұрау салуда көрсетілген тауарлардың шығу тегін, сондай-ақ олардың осы Қағидалардың өзге де талаптарына сәйкестігін растайтын барлық қажетті құжаттарды кез келген уақытта ұсынуға дайын болуға тиіс.

      4. Тауарлардың шығу тегі туралы декларация шығарылатын тауарлардың бір партиясына ресімделеді және ол куәландырылған күннен бастап он екі (12) ай ішінде тарифтік преференциялар беру мақсатында пайдаланылуы мүмкін. Берілген тауарлардың нақты салмағы тауардың шығу тегі туралы декларацияны қамтитын коммерциялық құжатта көрсетілген салмақтың бес (5) пайызынан көп аспауға тиіс.

      5. Импорттаушы Тараптың кеден органдарында тауардың шығу тегі туралы декларацияда мәлімделген мәліметтердің анықтығына немесе тауарлардың шығу тегін айқындау өлшемшарттарына тауарлардың сәйкестігіне қатысты негізделген күмәндар болған жағдайда, мұндай кеден органдары тауардың шығу тегі туралы сертификатты сұратуға құқылы.

22-бап

Болмашы алшақтықтар

      1. Егер тауардың шығу тегі күмән тудырмаса, тауардың шығу тегі туралы құжатта қамтылған ақпарат пен импорттаушы Тараптың кеден органына ұсынылған құжаттарда қамтылған ақпарат арасындағы болмашы алшақтықтарды анықтау, егер он да көрсетілген мәліметтер ұсынылған тауарларға іс жүзінде сәйкес келсе, ол өзінен-өзі тауардың шығу тегі туралы құжатты жарамсыз деп тану үшін негіз болып табылмауға тиіс.

      2. Егер тауардың шығу тегі туралы құжатта бірнеше тауар мәлімделсе, онда осындай тауарлардың біреуіне қатысты проблеманың туындауы тауардың шығу тегі туралы осындай құжатта көрсетілген қалған тауарларға қатысты тарифтік преференциялар беруге әсер етпеуге немесе оларды беруді кейінге қалдырмауға тиіс.

23-бап

Құжаттарды сақтау жөніндегі талаптар

      1. Тауардың шығу тегі туралы сертификатты беру туралы өтінішпен жүгінген өндіруші немесе экспорттаушы уәкілетті органға ұсынылған барлық құжаттаманы және құжаттардың көшірмелерін тауардың шығу тегі туралы сертификат берілген күннен бастап кемінде үш (3) жыл сақтауға тиіс.

      2. Өзіне тарифтік преференциялар берілген импорттаушы тауардың шығу тегі туралы құжаттың көшірмесін осындай тарифтік преференциялар берілген күннен бастап кемінде үш (3) жыл сақтауға тиіс.

      3. Тауардың шығу тегі туралы сертификатты беру туралы өтінішті және онымен байланысты барлық құжатты уәкілетті орган тауардың шығу тегі туралы осындай сертификат берілген күннен бастап кемінде үш (3) жыл сақтауға тиіс.

      4. Тауардың шығу тегі туралы декларацияны ресімдеген өндіруші немесе экспорттаушы тауарлардың шығу тегін растайтын құжаттардың барлық құжаттамасы мен көшірмелерін тауардың шығу тегі туралы осындай декларация куәландырылған күннен бастап кемінде үш (3) жыл сақтауға тиіс.

III БӨЛІМ. ТАРИФТІК ПРЕФЕРЕНЦИЯЛАР

24-бап

Тарифтік преференциялар беру

      1. Осы Келісімде көзделген тарифтік преференциялар осы Қағидалардың талаптарына сай келетін шығарылатын тауарларға қатысты беріледі.

      2. Импорттаушы Тараптың кеден органдары мынадай шарттарды:

      (a) әкелінетін тауарлар осы Қағидалардың 3-бабында белгіленген тауарлардың шығу тегін айқындау өлшемшарттарына сәйкес келген;

      (b) осы Қағидалардың 15-бабында белгіленген тікелей жеткізу талаптары сақталған; және

      (c) әкелінетін тауарлардың шығу тегі осы Қағидалардың талаптарына сәйкес тауардың шығу тегі туралы құжатпен расталған орындаған кезде шығарылатын тауарларға қатысты тарифтік преференциялар береді.

      3. Егер тауарларды әкелу кезінде тауардың шығу тегі туралы тиісті құжат немесе оны тікелей жеткізу талабын сақтау құжат түрінде растау берілмесе, импорттаушы Тарап мұндай тауарға барынша қолайлылық режимі шеңберінде қолданылатын кедендік әкелу бажының мөлшерлемесінде салық салады немесе, егер көзделген болса, кедендік әкелу бажын төлеу бойынша міндеттің орындалуын қамтамасыз етуді енгізуді талап етеді. Көрсетілген жағдайда импорттаушы Тараптың заңнамасы мен қағидаларына сәйкес импорттаушы тарифтік преференцияларды қалпына келтіру және осы Баптың барлық талабы орындалған жағдайда кедендік декларация тіркелген күннен бастап он екі (12) ай ішінде кедендік әкелу баждарының артық төленген сомасын немесе енгізілген қамтамасыз етуді қайтару бойынша өтінішпен жүгіне алады.

      4. Осы Баптың 2-тармағының ережелеріне қарамастан, егер импорттаушы Тараптың кеден органдарының тарифтік преференциялар мәлімделген тауарлардың шығу тегіне және (немесе) тауардың шығу тегі туралы ұсынылған сертификаттың анықтығына қатысты негізделген күмәндары болса, мұндай кеден органдары осы тауарларға қатысты тарифтік преференциялар беруді верификациялық рәсімдердің нәтижелерін алу үшін қажетті кезеңге тоқтата тұруы мүмкін. Дегенмен, мұндай тауарларды кеден органдары осындай импорттаушы Тараптың заңнамасы мен қағидаларының талаптарына сәйкес шығаруы мүмкін.

25-бап

Тарифтік преференцияларды беруден бас тарту

      1. Егер тауарлар осы Қағидалардың талаптарына сәйкес келмеген тауарларды импорттаушы немесе экспорттаушы осы Қағидалар ережелерінің сақталуын қамтамасыз етпесе, импорттаушы Тараптың кеден органы тарифтік преференцияларды беруден бас тартады және осындай Тараптың заңнамасы мен қағидаларына сәйкес төленбеген кеден баждарын өндіріп алады.

      2. Импорттаушы Тараптың кеден органдары мынадай жағдайларда:

      (a) тауарлар осы Қағидалардың 3-бабында көзделген тауарлардың шығу тегін айқындау өлшемшарттарына сәйкес келмеген;

      (b) осы Қағидалардың 15-бабында белгіленген тікелей жеткізу талаптары сақталмаған;

      (c) тауардың шығу тегі туралы құжат импорттаушы Тараптың кеден органдарына ұсынылмаған немесе тауардың шығу тегі туралы ұсынылған құжат осы Қағидаларға Қосымшада көзделген талаптар бұза отырып ресімделген немесе толтырылған;

      (d) тауардың шыгу тегі туралы құжатта көрсетілген тауарлар кедендік декларацияда көрсетілген тауарлармен сәйкестендірілмеген жағдайда тарифтік преференцияларды беруден бас тартады. Дегенмен, импорттаушы Тараптың кеден органдарының тауардың шығу тегі туралы құжатта көрсетілген Үйлестірілген жүйе бойынша тауар кодының тауардың нақты сыныптамасына сәйкес келмеуі өзінен-өзі тарифтік преференцияларды беруден бас тартуға себеп болмауға тиіс;

      (e) декларацияланған әкелінген тауарлардың нақты салмағы тауардың шығу тегі туралы құжатта көрсетілген салмақтың бес пайызынан асқан;

      (f) осы Қағидалардың 21-бабының 5-тармағында, сондай-ақ 28-бабының 5 және 9-тармақтарында көзделген жағдайларда импорттаушы Тараптың кеден органының сұрау салуы бойынша тауардың шығу тегі туралы сертификат ұсынылмаған;

      (g) кедендік декларацияны тіркеу күніне тауардың шығу тегі туралы қағаз жеткізгіштегі түпнұсқа сертификатта, оның көшірмесінде немесе тауардың шығу тегі туралы электрондық сертификатта қамтылған ақпарат осы Қағидалардың 28-бабында көрсетілген электрондық дерекқорда қамтылған ақпаратқа сәйкес келмеген;

      (h) осы Қағидалардың 29 және 30-баптарына сәйкес орындалған верификациялық рәсімдер тауарлардың шығу тегін айқындауға мүмкіндік бермеген немесе тауарлардың тауардың шығу тегін айқындау өлшемшарттарына сәйкес келмейтінін куәландырған;

      (i) экспорттаушы Тараптың верификациялаушы органы тауардың шығу тегі туралы сертификаттың берілмегенін (яғни жалған болып табылатынын) не күші жойылғанын (кері қайтарылғанын) растаған;

      (j) импорттаушы Тараптың кеден органы верификация туралы сұрау салу жіберілген күннен бастап төрт (4) ай ішінде экспорттаушы Тараптың верификациялаушы органынан жауап алмаған не алынған жауапта тауарлардыц шығу тегін айқындау үшін жеткілікті мәліметтер қамтылмаған;

      (k) импорттаушы Тараптың кеден органы осы Қағидалардың 30-бабының 2-тармағында көзделген верификациялық сапар жасау туралы сұрау салу жіберілген күннен бастап алпыс (60) күн ішінде экспорттаушы Тараптың верификациялаушы органынан осы Қағидалардың 30-бабының 5-тармағында көзделгендей осындай сапар жасауға жазбаша келісім алмаған немесе осындай верификациялық сапар жасауға бас тартқан жағдайларда тарифтік преференцияларды беруден бас тартады.

IV БӨЛІМ. ӘКІМШІЛІК ЫНТЫМАҚТАСТЫҚ

26-бап

Уәкілетті және верификациялаушы органдар

      Тараптардың үкіметтері уәкілетті және верификациялаушы органдарды тағайындауға немесе сақтауға тиіс.

27-бап