Қала әкімі қаулыны заңсыз деп тану және күшін жою туралы
2025 жылғы 11 наурыздағы №6001-24-00-6ап/3402
Талапкер: В. В.
Жауапкер: қала әкімі
Даудың мәні: заңсыз деп тану және қаулының күшін жою туралы
Жауапкердің кассациялық шағымы бойынша қайта қарау:
2014 жылғы 6 мамырда қала әкімдігінің қаулысымен В.В. сауда павильонын орналастыру мақсаттары үшін ауданы 0,004 га жер учаскесін жалға беру құқығымен, 10 жыл мерзімге – 2014 жылғы 24 сәуірден 2024 жылғы 24 сәуірге дейін берілді.
Сол күні В. В. - мен жер учаскесін жалға алу шарты жасалды. 2024 жылғы 16 қаңтарда талапкер П. қала әкімдігіне өтінішпен жүгінді
жер учаскесін жалға алу мерзімін 10 жылға ұзарту туралы.
2024 жылғы 23 сәуірде қала әкімдігінің қаулысымен В.В. жер учаскесіне уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығы тоқтатылды; жер учаскесіне 3 жыл мерзімге уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығы берілді.
2024 жылғы 30 мамырда талапкер қаулыға сотқа дейін шағымдану тәртібімен облыс әкімінің атына қала әкімдігіне шағым түсірді.
Сот актілері:
1-ші инстанция: талапты қанағаттандырудан бас тартылды.
Апелляция: бірінші сатыдағы соттың шешімі іс бойынша талапты қанағаттандыру туралы жаңа шешім шығарумен жойылды. Қаулы: қала әкімдігінің 2024 жылғы 23 сәуірдегі қаулысы заңсыз деп танылсын және күші жойылсын. Сот алқасының жеке ұйғарымымен облыс әкімінің назарына қала әкімі жол берген АППК және кодексті бұзушылықтар туралы жеткізілді.
Кассация: осы іс бойынша апелляциялық қаулы өзгертілді. Қала әкімдігінің 2024 жылғы 23 сәуірдегі қаулысының 2 тармағының күшін жою және заңсыз деп тану туралы Әкімшілік талап қоюды қанағаттандыру бөлігінде
жойылды. Аталған бөлімде бірінші сатыдағы шешім күшінде қалды.
Қалған бөлігінде апелляциялық қаулы күшінде қалды. Апелляцияның жеке анықтамасы жойылды.
Қорытындылар: бірінші сатыдағы сот талапты қанағаттандырудан бас тарта отырып, даулы қаулыны қала әкімі құзыреті мен әкімшілік қалау шегін сақтай отырып қабылдағанын дәлелдеді. Талапкерге жер учаскесіне 3 жыл мерзімге берілген жер пайдалану (жалдау) құқығы талапкер үшін қолайлы акт болып табылады.
Апелляциялық сатыдағы сот аталған тұжырымдармен келіспей, әкімдіктің қаулысын заңсыз деп таныды және жауапкер В.В. - ның жер учаскесін жалдау шартының мерзімін ұзарту туралы өтінішін қарау кезінде талапкердің жер учаскесін пайдалану құқығын тоқтата отырып, өзінің әкімшілік қалауынан тыс шыққанын көрсетті. Жауапкер жер учаскесіне уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығын беру туралы не осы құқықты беруден бас тарту туралы шешім қабылдауға міндетті болды.
Кодекстің 35-бабы 1-3-тармақтарының талаптарына сәйкес жер учаскесі азаматтар мен заңды тұлғаларға уақытша өтеулі жер пайдалану (жалға алу) құқығымен немесе уақытша өтеусіз жер пайдалану құқығымен берілуі мүмкін.
Осы Кодексте көзделген шаруа немесе фермер қожалығын жүргізу үшін уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығын беру жағдайларын қоспағанда, уақытша өтеулі жер пайдалану (жалдау) құқығы қысқа мерзімді (5 жылға дейін) және ұзақ мерзімді (5 жылдан 49 жылға дейін) болуы мүмкін.
Уақытша өтеулі жер пайдаланудың (жалға алудың) шекті мерзімдері осы Кодексте белгіленген уақытша жер пайдалану мерзімдеріне сәйкес жер учаскесін нысаналы пайдалану ерекшеліктерін ескере отырып, жалға алушының өтінішхаты негізінде белгіленеді.
Кодекстің 44-2-бабының 1-тармағына сәйкес Республикалық маңызы бар қаланың, астананың, облыстық және аудандық маңызы бар қаланың жерінен жер учаскесін беруді облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, облыстық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органы және аудандық маңызы бар қаланың әкімі осы Кодексте белгіленген құзыреті шегінде жүзеге асырады.
Кодекстің 37-бабының 2-2-тармағына сәйкес, егер Қазақстан Республикасының заңдарында немесе уақытша (қысқа мерзімді, ұзақ мерзімді) өтеулі жер пайдалану (жалға алу) шартында өзгеше белгіленбесе, өз міндеттерін тиісінше орындаған Республикалық маңызы бар қаланың, астананың, облыстық және аудандық маңызы бар қаланың шегінде орналасқан жер учаскесінің уақытша өтеулі жер пайдаланушысының (жалға алушысының). белгіленген талаптарды қоспағанда, осы Кодекстің 44-2-бабында көзделген тәртіппен жаңа мерзімге шарт жасасу құқығы
егер жер учаскесінің шекаралары өзгермеген жағдайда, осы Кодексте өзгеше көзделмесе, осы Кодекстің 44-2-бабы 4-тармағының 2), 3), 4) және 7) тармақшаларымен.
Жоғарыда көрсетілген нормаларға сүйене отырып, жер пайдалану құқығын беруді не беруден бас тартуды жергілікті атқарушы орган құзыреті шегінде жүзеге асыратыны жөн. Жер учаскесін беру мерзімі жер пайдаланушының өтінішхаты негізінде, сондай-ақ бекітілген бас жоспарлар мен егжей-тегжейлі жоспарлау жобаларын ескере отырып айқындалады.
Талапкердің жалдау мерзімін 10 жылға ұзарту туралы өтініші көрсетілген мерзімге жер учаскесін беру қажеттілігінің негіздемесін қамтымайды. Осыған байланысты, жауапкер жалдау мерзімін үш жылға ұзарта отырып, өз құзыреті мен Кодекстің 35-бабында белгіленген мерзімдер шегінде даулы шешім қабылдады.
Көрсетілген жағдайларда сот алқасы әкімдіктің 2024 жылғы 23 сәуірдегі қаулысының 2-тармағына дау айту бөлігінде талапкердің талаптарын қанағаттандыру үшін құқықтық негіздердің жоқтығы туралы бірінші сатыдағы соттың қорытындыларымен келісті.
Осыған байланысты сот алқасы апелляциялық сатыдағы соттың ресми негіздер бойынша шығарылған жеке ұйғарымының күшін жоюды қажет деп санады.
Талаптардың қалған бөлігінде сот алқасы апелляциялық сатыдағы сотпен келісіп, талапкердің уақытша өтеулі жер пайдалану құқығының тоқтатылуын заңсыз деп таныды, өйткені соңғысы Кодекстің 37-бабында белгіленген талаптарды сақтай отырып, жалдау мерзімін ұзартуға өтініш білдірді.
Іс бойынша дәлелдемелерді жинау және қосымша тексеру талап етілмегенін ескере отырып, сот алқасы апелляциялық сатыдағы соттың әкімдік қаулысының 2-тармағын заңсыз деп тану бөлігіндегі қаулысының күшін жою, көрсетілген бөлігінде бірінші сатыдағы соттың шешімін күшінде қалдыру, қалған бөлігінде сот алқасының қаулысын өзгеріссіз қалдыру қажет деп есептеді.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
