Құрылыс мердігерлік шарттары бойынша берешек сомасын өндіріп алу туралы талапқа қарсы пікір

 

 

Мамандандырылған ауданаралық

ШҚО бойынша Экономикалық сот

ШҚО. Өскемен қ., ат. Шәкәрім, 60.

Тел. +7-705-569-46-83, 8 /7232/ 75-21-71.

E-mail: 160202@sud.kz  

жауапкерден: "C. kz"ЖШС  

директор атынан Д. О. Ф.

БИН .

Алматы қ., ст.., 280, 13 қабат.

8 (727) …, 301 50 24.

Сенімхат бойынша өкіл:

Адвокат Саржанов Ғалымжан Тұрлыбекұлы

"Заң және құқық" адвокаттық кеңсесі

БСН 201240021767  

Алматы қ., Абылай хан даңғылы, 79 үй, 304 кеңсе.

info@zakonpravo.kz / www.zakonpravo.kz

+7 708 578 57 58; + 7 727 971 78 58.

 

қарсы пікір

құрылыс мердігерлік шарттары бойынша берешек сомасын өндіріп алу туралы талап-арызға

 

Сіздің өндірісіңізде № 6309-24-00-2/3180 "I. P." ЖШС-нің "C. kz" ЖШС-не талаптары бар соманы өндіріп алу туралы талап-арызы бойынша азаматтық іс бар:

1.    "C. kz" ЖШС Жауапкерінен "I. P." ЖШС Талапкерінің пайдасына 2 509 230 теңге мөлшерінде берешек сомасын өндіріп алу.

2.    "C. kz" ЖШС Жауапкерінен "I. P." ЖШС Талапкерінің пайдасына 100 568 теңге мөлшерінде өсімпұл өндіріп алынсын.

3.    "C. kz" ЖШС Жауапкерінен "I. P." ЖШС Талапкерінің пайдасына сот шығыстарының сомасы 339 274 (өкілдің қызметтері 260 980, сотқа мемлекеттік баж 78 294) теңге мөлшерінде өндіріп алынсын.

 

Талап арызда көрсетілген талаптар мынадай мән жайлар бойынша келісілмейді:

Шындығында, талапкер мен жауапкер арасында құрылыс-мердігерлік жұмыстарды орындау бойынша шарттық құқықтық қатынастар болды.

1.    2023 жылғы 28 тамыздағы №28/10/23 мердігерлік шарт "көпқабатты тұрғын үй (87-позиция)" объектісінде 1 464 480 теңге сомасына электр Монтаждау жұмыстарын орындау үшін.

2.    Өрт дабылы жүйесін монтаждау бойынша жұмысты орындау үшін 2023 жылғы 22 қыркүйектегі №П-51 мердігерлік шарты, 1 089 480 теңге сомасына іске қосу-реттеу жұмыстары.

 

Жоғарыда көрсетілген қатынастар ҚР АК 151, 616-баптарының 1-тармағына сәйкес келеді, оған мәмілелер ауызша немесе жазбаша түрде (қарапайым немесе нотариаттық) жасалатыны ескертіледі. Сондай-ақ, мердігерлік шарт бойынша бір тарап (мердігер) екінші Тараптың (Тапсырыс берушінің) тапсырмасы бойынша белгілі бір жұмысты орындауға және оның нәтижесін Тапсырыс берушіге белгіленген мерзімде тапсыруға міндеттенеді, ал Тапсырыс беруші жұмыстың нәтижесін қабылдауға және оны төлеуге (жұмыс бағасын төлеуге) міндеттенеді.  

 

Талапкер өзінің талап арызында: "талапкердің барлық көрсетілген жұмыс түрлері мерзімінде және толық көлемде орындалды. Орындалған жұмыстардың сапасы бойынша шағымдар жоқ. Талапкер орындаған жұмыстың барлық түрлерін жауапкер де, оған өкілеттігі бар мемлекеттік органдар да қабылдады. Мердігерлік жұмыстарды толық көлемде және шартта көзделген мерзімдерде орындау фактісі орындалған жұмыстардың актілерімен және 2023 жылғы 28 қарашадағы берешек туралы хабарламаларға жауаппен расталады".

 

Төменде көрсетілген дәлелдер бойынша көрсетілген дәлелдермен келісе алмаймыз:

 

2023 жылғы 22 қыркүйектегі №ДП-28/10/23 шартына қатысты.

№ 28/10/23 қосалқы мердігерлік шарт 2023 жылғы 28 қыркүйекте 1.464.480 сомасына "көп қабатты тұрғын үй (87-позиция)" объектісінде электр-Монтаждау жұмыстарын орындау үшін жасалды. Жұмыстар орындалды, бұл туралы Орындалған жұмыстардың актілеріне қол қойылды.

Тараптардың аталған шарт бойынша қарыздық талаптары болғанына байланысты істі бейбіт жолмен реттеуге сәйкес келе алмады.

Осылайша, 2024 жылғы 24 қарашада біз аталған шарт бойынша объектіге тексеру жүргіздік, нәтижесінде жабдықтар бойынша 1 181 507,68 сомаға 87 позаның сәйкессіздігі анықталды (жетіспейді) шығарылмаған жабдықтар мен материалдардың ерекшелігіне сәйкес жұмыс сомасы 611 700 тг.

Жабдықтар мен 87-ші позиция бойынша орындалмаған жұмыстар үшін олардың біздің алдымыздағы борышының сомасы 1 793 207,68 теңге.

Бұдан басқа , Шарттың 8-тармағына сәйкес қосалқы мердігер қолданыстағы нормативтік-техникалық құжаттамаға, МЕМСТ ҚНжЕ және ТУ сәйкес келетін өндірілетін жұмыстардың жоғары сапасына кепілдік береді.

8.2-тармаққа сәйкес қосалқы мердігер орындаған жұмыстардың кепілдік кезеңі аяқталған жұмыстарға жұмыс комиссиясының актісіне қол қойылған күннен бастап 60 ай ұзақтықта белгіленеді.

Ілияс Есенберлин к-сі 68 к-сі осінің түпкілікті тұтынушысынан баяндалған негізінде, төраға М.Б. Қасымовтың атынан (ось Даласы) біздің атымызға 2024 жылғы 12 қарашадағы орындалмау актісі келіп түсті.

Онда Ілияс Есенберлин көшесі, 68 мекенжайында орналасқан тоғыз қабатты тұрғын үйдің объектісінде автоматты өрт дабылы, Орталық басқару панелі, әр қабатта орналасқан аспаптар сипатталған. Бүкіл АПС жүйесі, бейнебақылау жүйесі маңызды ақауларға ие және ақаулықтың себептерін анықтау және оны жою қажеттілігі туралы.

Шарттың 8.3-тармағында егер кепілдік мерзімі аяқталғанға дейін ақаулар, ақаулар, орындалған жұмыстардың мерзімінен бұрын толық немесе ішінара бұзылуы анықталған жағдайда, бұл қосалқы мердігердің орындаған, құжаттық екіжақты актімен расталған жұмыстарды қалыпты пайдалану мүмкін болмауына әкеп соқтырған жағдайда, қосалқы мердігер оларды өз есебінен жою жөнінде қосымша жұмыстар жүргізуге міндетті екендігі көзделеді.

18.11.2024 жыл шығу үшін. №1811/24 жауапкер ақаулықты жою туралы хабарлама жолдады және шарттың 8.3-тармағына сәйкес мердігердің өкілімен объектінің атына дереу баруды және ақаулардың себептерін жою бойынша жұмыстарды ұйымдастыруды сұрады.

Міндеттемені бұзу деп оның орындалмауы не тиісінше орындалмауы түсініледі, бұл ҚР АК 349-бабына қайшы келеді, бұл ҚР АК 272-бабына сәйкес жол берілмейді.

    Шарттың 8.12-тармағы мердігердің орындаған жұмыстарының кепілдік кезеңін көздейді, аяқталған жұмыстарға жұмыс комиссиясының актісіне қол қойылған күннен бастап 60 ай ұзақтықта белгіленеді.

03.12.2024 жылы біз талапкерден кері байланыс алдық, онда біз 2023 жылдың 28 тамызында біздің арамызда №ДП-28/08/23 қосалқы мердігерлік шарт жасалды, ол 2023 жылдың 10 қазанындағы тоқтату туралы келісіммен бұзылды деп дауласпаймыз.

Сонымен қатар, істің мән-жайларын зерттеу барысында біз соңғы тұтынушыдан и.Есенберлин атындағы көше, 68, соның ішінде төраға М. Б. Қасымовтың "I. P." ЖШС-не де, "C. kz" ЖШС-не де шағым хаты түспегенін білдік. Бұдан шығатыны, соңғы тұтынушыдан ешқандай шағым жоқ. Тиісінше, біз сізден бұрын орындалған жұмыс түрлерінің жекелеген бөліктеріне қызмет көрсетудің кепілдік мерзімі шеңберінде түзету қажеттілігі туралы хабарлама алған жоқпыз.  

Бұл ретте біздің мамандар осы объектіге кепілдік қызмет көрсету шеңберінде АПС зерттеу жүргізді. Зерттеу барысында жабдықты ауыстыру және жүйені қайта конфигурациялау қажет екендігі анықталды. Осының нәтижесінде біз АХАЖ-дың төрағасы К.М. Б. - мен байланысқа шықтық, оған жағдайды түсіндіріп, белгіленген ақауларды жою тәртібі мен механизмін келістік, ол өтеусіз негізде 10 жұмыс күнін алады. Осыған байланысты КТК ось төрағасымен компаға келдік.

Алайда бүгінгі күнге дейін талапкердің ақаулары жойылған жоқ

Шарттың 8.4-тармағы қосалқы мердігер анықталған кемшіліктер актісін жасаудан немесе оған қол қоюдан бас тартқан кезде, оларды растау үшін мердігер кемшіліктерді белгілеу актісін және олардың сипатына сәйкес келетін біліктілік сараптамасын тағайындайды, бұл мердігердің қосалқы мердігерге шағым беруі үшін негіз болып табылады.

7.5-тармаққа сәйкес. 7.4-тармақта көзделмеген міндеттемелерді орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін., бірақ осы Шарттың талаптарында көзделген, оның ішінде 4.2-тармақтарда көзделген.. 5.2, 5.7. қосалқы мердігерге осы Шарт қосымшасының жалпы сомасының 1000 теңгеден 10% - на дейін мөлшерінде мердігердің қалауы бойынша айыппұл салынады, сондай-ақ қосалқы мердігер өз міндеттемелерін сақтамау нәтижесінде мердігердің іс жүзінде шеккен барлық шығындарын толық көлемде өтейді.

          Кейіннен жауапкер талапкердің атына Шығыс үшін жіберілді. 28.11.2024 жылғы №2811/24 сотқа дейінгі талап, онда жауапкер келтірілген залал үшін 1 500 000 теңге сомасында, 2024 жылғы 05 желтоқсанға дейінгі мерзімде ерікті төлем ұсынған. Егер сіз көрсетілген мерзімде төлем жасамасаңыз, біз осы мәселе бойынша сотқа жүгіну құқығын өзімізге қалдырамыз. Сондай-ақ 500 000 теңге мөлшерінде материалдық (шығындар мен тұрақсыздық айыбы, ҚР АК 351-бабы) және өкілдік қызметтер сомасын өндіріп алу туралы. Сондай-ақ қылмыстық, әкімшілік қудалау үшін басқа да құзыретті органдарға жүгіну қажет.

7.5-тармаққа сәйкес. 7.4-тармақта көзделмеген міндеттемелерді орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін., бірақ осы Шарттың талаптарында көзделген, оның ішінде 4.2-тармақтарда көзделген.. 5.2, 5.7. қосалқы мердігерге осы Шарт қосымшасының жалпы сомасының 1000 теңгеден 10% - на дейін мөлшерінде мердігердің қалауы бойынша айыппұл салынады, сондай-ақ қосалқы мердігер өз міндеттемелерін сақтамау нәтижесінде мердігердің іс жүзінде шеккен барлық шығындарын толық көлемде өтейді.

          Жоғарыда көрсетілген Шарттың 3.8-тармағына сәйкес " Тапсырыс беруші Шарт бойынша төлемді Тапсырыс беруші қол қойған орындалған жұмыстар актілерінде көрсетілген сома мен гранитті ұстап қалу сомасы арасындағы айырма ретінде айқындалатын сомада, кепілдік ұстап қалу сомасын ескере отырып, Мердігер ұсынған шот-фактуралар негізінде жүргізеді.

          Сондай-ақ, жоғарыда көрсетілген Шарттың 3.9-тармағында "Тапсырыс беруші Мердігерге бұл туралы алдын ала жазбаша хабарлама жібере отырып, мердігердің осы Шарт бойынша өз міндеттемелерін орындамауы немесе тиісінше орындамауы нәтижесінде туындаған барлық шығыстар мен шығындардың (материалдың артық шығыны мен өзге де залалдарды қоса алғанда) өтемақысын кепілдік ұстап қалу сомасынан ұстап қалуға құқылы"көзделген.

          Шарттың 4.2.15-тармағында " мердігер осы Шартты бұзуға әкеп соққан мердігер қабылдаған міндеттемелерді тиісінше орындамаған жағдайда, Мердігер Тапсырыс берушінің шығындарын өтеуге міндеттенеді.

Шарттың 5.12-тармағында " егер жұмысты шарттан жұмысты нашарлатқан ауытқулармен немесе оны шартта көзделген не шартта тиісті шарт болмаған кезде – әдеттегі пайдалану үшін жарамсыз ететін өзге де кемшіліктермен мердігер орындаған болса, Мердігер Тапсырыс берушінің таңдауы бойынша міндетті:

1) Тапсырыс беруші белгілеген мерзімдерде жұмыстың кемшіліктерін өтеусіз жоюға;

2) жұмыс үшін белгіленген бағаны пропорционалды түрде төмендетуге;

3) Тапсырыс берушінің кемшіліктерді өз бетінше жоюға жұмсаған шығыстарын өтеуге міндетті.

 

Сондай-ақ, талапкер өзінің талап қою талабында мердігерлік шарттың 7.6-тармағының талаптарына сәйкес өсімпұлды өндіріп алуды сұрайды, Тапсырыс беруші Мердігерге бір айда орындалған көлемдер үшін тиесілі сомаларды уақтылы төлемеген жағдайда, мердігер есептеуге құқылы, ал Тапсырыс беруші әрбір кешіктірілген күн үшін орындалмаған соманың 0,01% мөлшерінде өсімпұл төлеуге міндетті, бірақ 10% - дан аспайды мердігерге төленбеген сома.

 

Біздің жағдайда (28.08.2023 ж. №28/10/23 мердігерлік шарт бойынша):

- берешектің жалпы сомасы - 1 419 780 теңге;

- Жалпы берешек сомасының 10% - 141 978 теңге;

- мерзімі өткен күндер саны-415 күн.

- Берешек сомасының 0,01% - 142 теңге.

142 х 415 = 58 930 теңге.

Осылайша, 28.08.2023 жылғы №28/10/23 мердігерлік шарт бойынша өндіріп алуға (өсімпұлды ескере отырып) мөлшеріндегі сома жатады 1 478 710 (1 419 780+58 930=1 478 710) теңге.

 

ҚР АІЖК-нің 68, 72-баптарына сәйкес әрбір Тарап өзінің талаптары мен қарсылықтарының негізі ретінде сілтеме жасайтын мән-жайларды дәлелдеуге тиіс, әрбір дәлелдеме салыстырмалылық, жол беріктік, шынайылық ескеріле отырып бағалауға жатады.

Есептелген ән айту бөлігінде олар келіспейді, өйткені бұл өсімпұл сомасы несие берушінің шығындарымен салыстырғанда өте үлкен, ал өнерге сәйкес. Банктер және банк қызметі туралы Заңның 35 " жеке тұлғамен жасалған банктік қарыз шарты бойынша қарыз сомасын қайтару және (немесе) сыйақы төлеу жөніндегі міндеттемені бұзғаны үшін тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) мөлшері мерзімі өткен әрбір күн үшін мерзімі өткен төлем сомасының 0,5 пайызынан тоқсан күн ішінде аспауға тиіс. мерзімі өткен тоқсан күн мерзімі кешіктірілген әрбір күн үшін мерзімі өткен төлем сомасының 0,03 пайызынан аспауы тиіс, бірақ банктік қарыз шартының қолданылған әрбір жылы үшін берілген қарыз сомасының он пайызынан аспауы тиіс."

ҚР Азаматтық кодексінің 297-бабына сәйкес, егер өсімпұл төлеуге жататын несие берушінің шығындарымен салыстырғанда тым үлкен болса, сот борышкердің міндеттемелерін орындау дәрежесін және борышкердің назарына лайық мүдделерін ескере отырып, өсімпұлды азайтуға құқылы, егер несие беруші қасақана немесе абайсызда орындамау немесе тиісінше орындамау салдарынан келтірілген залалдар мөлшерін ұлғайтуға жәрдемдессе немесе ақылға қонымды шаралар қолданбаса, сот борышкердің жауапкершілік мөлшерін азайтады олардың азаюына қарай.

 

2023 жылғы 22 қыркүйектегі №П-51 шартқа қатысты.

 

№П-51 шарт 2023 жылғы 22 қыркүйекте 1.089.480 сомасына 2023 жылғы 30 қазанға дейін жұмыстарды орындау кестесімен жасалды.

Осы Шарт бойынша 2023 жылғы 22 қыркүйекте 115.200 теңге мөлшерінде алдын ала төлем жүргізілді.

Жұмыстар мерзімінде орындалды, ол туралы Орындалған жұмыстардың актілеріне қол қойылды. Алдын ала төлемді шегергендегі акт сомасының 90%-ы, яғни 980.532-115.200=865.332 теңге, 2028 жылғы қыркүйекте 108.948 теңге мөлшерінде кепілдік ұстап қалуды қайтарумен төленуге жатады.

Жоғарыда көрсетілген Шарттың 3.8-тармағына сәйкес " Тапсырыс беруші Шарт бойынша төлемді Тапсырыс беруші қол қойған орындалған жұмыстар актілерінде көрсетілген сома мен гранитті ұстап қалу сомасы арасындағы айырма ретінде айқындалатын сомада, кепілдік ұстап қалу сомасын ескере отырып, Мердігер ұсынған шот-фактуралар негізінде жүргізеді.

          Сондай-ақ, жоғарыда көрсетілген Шарттың 3.9-тармағында "Тапсырыс беруші Мердігерге бұл туралы алдын ала жазбаша хабарлама жібере отырып, мердігердің осы Шарт бойынша өз міндеттемелерін орындамауы немесе тиісінше орындамауы нәтижесінде туындаған барлық шығыстар мен шығындардың (материалдың артық шығыны мен өзге де залалдарды қоса алғанда) өтемақысын кепілдік ұстап қалу сомасынан ұстап қалуға құқылы"көзделген.

          Шарттың 4.2.15-тармағында " мердігер осы Шартты бұзуға әкеп соққан мердігер қабылдаған міндеттемелерді тиісінше орындамаған жағдайда, Мердігер Тапсырыс берушінің шығындарын өтеуге міндеттенеді.

          Бұдан басқа, шарттың 5.12-тармағында " егер жұмысты шарттан жұмысты нашарлатқан ауытқулармен немесе оны шартта көзделген не шартта тиісті шарт болмаған кезде – әдеттегі пайдалану үшін жарамсыз ететін өзге де кемшіліктермен мердігер орындаған болса, Мердігер Тапсырыс берушінің таңдауы бойынша міндетті:

1) Тапсырыс беруші белгілеген мерзімдерде жұмыстың кемшіліктерін өтеусіз жоюға;

2) жұмыс үшін белгіленген бағаны пропорционалды түрде төмендетуге;

3) Тапсырыс берушінің кемшіліктерді өз бетінше жоюға жұмсаған шығыстарын өтеуге міндетті.

Сондай-ақ Шарттың 7.5-тармағында "7.4-тармақта көзделмеген міндеттемелерді орындамағаны немесе тиісінше орындамағаны үшін., бірақ осы Шарттың талаптарында көзделген, оның ішінде 4.2-тармақтарда көзделген., 5.2., 5.7. осы Шарттың мердігерге тапсырыс берушінің қалауы бойынша осы Шарттың тиісті қосымшасының жалпы сомасының 1 000 теңгеден 10% - на дейін мөлшерінде айыппұл салынады, сондай-ақ мердігердің өз міндеттемелерін сақтамауы нәтижесінде тапсырыс беруші шеккен барлық нақты ықтимал залалдарды толық көлемде өтейді".

          Шарттың 8.12-тармағы мердігердің орындаған жұмыстарының кепілдік кезеңін көздейді, аяқталған жұмыстарға жұмыс комиссиясының актісіне қол қойылған күннен бастап 60 ай ұзақтықта белгіленеді.

 

Сондай-ақ, талапкер өзінің талап қою талабында өсімпұлды мердігер шартының 7.6-тармағының №П-51 талаптарына сәйкес өндіріп алуды сұрайды, Тапсырыс беруші Мердігерге бір айда орындалған көлемдер үшін тиесілі сомаларды уақтылы төлемеген жағдайда, мердігер есептеуге құқылы, ал Тапсырыс беруші әрбір кешіктірілген күн үшін орындалмаған соманың 0,01% мөлшерінде өсімпұл төлеуге міндетті, бірақ мердігерге төленбеген соманың 10% - дан астамы.

Біздің жағдайда (мердігерлік шарт бойынша 22.09.2023 ж. №р-51):

- берешектің жалпы сомасы - 1 089 450 теңге;

- Жалпы берешек сомасының 10% - 108 945 теңге;

- мерзімі өткен күндер саны-382 күн.

- Берешек сомасының 0,01% - 109 теңге.

109 х 382 = 41 638 теңге.

Осылайша, 22.09.2023 жылғы № Р-51 мердігерлік шарты бойынша өндіріп алуға (өсімпұлды ескере отырып) мөлшеріндегі сома жатады 1 131 088 (1 089 450+41638=1 131 088) теңге.

Есептелген ән айту бөлігінде олар келіспейді, өйткені бұл өсімпұл сомасы несие берушінің шығындарымен салыстырғанда өте үлкен, ал өнерге сәйкес. Банктер және банк қызметі туралы Заңның 35 " жеке тұлғамен жасалған банктік қарыз шарты бойынша қарыз сомасын қайтару және (немесе) сыйақы төлеу жөніндегі міндеттемені бұзғаны үшін тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) мөлшері мерзімі өткен әрбір күн үшін мерзімі өткен төлем сомасының 0,5 пайызынан тоқсан күн ішінде аспауға тиіс. мерзімі өткен тоқсан күн мерзімі кешіктірілген әрбір күн үшін мерзімі өткен төлем сомасының 0,03 пайызынан аспауы тиіс, бірақ банктік қарыз шартының қолданылған әрбір жылы үшін берілген қарыз сомасының он пайызынан аспауы тиіс."

ҚР АК-нің 297-бабына сәйкес, егер кредитордың шығындарымен салыстырғанда өсімпұл төлеуге жататын өсімпұл тым көп болса, сот борышкердің міндеттемелерін орындау дәрежесін және борышкердің назарына лайық мүдделерін ескере отырып, өсімпұлды азайтуға құқылы, егер кредитор қасақана немесе абайсызда орындамау немесе тиісінше орындамау салдарынан келтірілген залалдар мөлшерін ұлғайтуға жәрдемдессе не ақылға қонымды шаралар қолданбаса, сот борышкердің жауапкершілік мөлшерін азайтады олардың азаюына қарай.

2024 жылғы 24 қарашада біз аталған шарт бойынша объектіге зерттеу жүргіздік нәтижесінде жабдықтар бойынша сәйкессіздік анықталды 51 позиция жабдықтар мен материалдардың жетіспеушілігі 1 353 262,45 тг, шамамен 600 000 тг жұмыс.

Жабдықтар мен орындалмаған жұмыстар үшін олардың біздің алдымыздағы борышының сомасы 51-ші позиция бойынша 1 953 262,45 теңге. 87 және 51 позициялар бойынша қойылмаған жабдықтың жалпы сомасы 2534770 теңгені құрайды, орындалмаған жұмыстардың сомасы 1211700 теңгені құрайды. Берешектің жалпы сомасы 3746470 теңге.

 

Сондай-ақ, талапкер соттан өкілдің қызметтерін өндіріп алуды сұрайды өйткені жауапкер толық әрекетсіздік танытып, талапкердің материалдық және іс жүргізу құқығын бұзуға жол береді. Нәтижесінде заң фирмасының білікті көмегіне жүгінуге мәжбүр болды және берешек сомасының 10% = 260 980 теңге мөлшерінде өкілдің қызметтеріне ақы төлеу бойынша сот шығындарын көтерді.

Осы талап бойынша талапкердің мүдделерін екі заң кеңесшісі білдіреді:

1) Алмабаев Әлібек Оқапұлы-2024 жылғы 28 қазандағы №17/к бұйрығына сәйкес №17 еңбек шартына сәйкес "I. P." ЖШС заңгер лауазымына жұмысқа қабылданды;

2)    .... - ШҚО бойынша заң консультанттары палатасынан 22.08.2024 жылғы №1577 үзіндіге сәйкес 90 күнтізбелік күн мерзімге заң консультанты болып табылады.

Талапкер азаматтық іс материалдарына қоса берді:

- "S" ЖШС берген кассалық кіріс ордеріне түбіртек..R " 29.10.2024 жылғы №101 үшін 260 980 теңге сомасына.

 

260 980 теңге мөлшерінде өкілдің қызметтеріне ақы төлеуге арналған шығыстарды өндіріп алу туралы талапкер өкілінің талаптарымен келіспеймін, өйткені ҚР АІЖК-нің 113-бабына сәйкес пайдасына шешім шығарылған Тараптың өтініші бойынша келісілгендіктен, сот процеске қатысқан өкілдің (бірнеше өкілдің) көмегіне ақы төлеу бойынша екінші тараптан шеккен шығыстарды тағайындайды. осы тараппен еңбек қатынастарында тұрған, Тарап нақты шеккен шығыстар мөлшерінде (төлем тапсырмалары, фискалдық чек).

6-бап. ҚР "азаматтық заңнама нормаларын түсіндіру" МК көзделген: азаматтық заңнама нормалары олардың ауызша білдірілуінің тура мағынасына сәйкес түсіндірілуі тиіс.

Материалдарды зерделеу барысында заңды тұлғаларды көрсету туралы шарт болған жоқ. 29.10.2024 жылғы №101 үшін 260 980 теңге сомасына "s..." ЮФ ЖШС берген кассалық кіріс ордеріне түбіртек болды – осылайша юр қызметтерінің шарты ЮФ ЖШС-мен жасалды деп болжауға болады "....

Талапкердің мүдделерін білдіруге арналған сенімхат заң кеңесшісі Ә. А.Ә.., оның негізінде ол талапкердің мүддесін білдіреді.  

Алайда талапкердің өкілі Ә. А.Ә., сотқа оның ЮФ ЖШС-ге қандай қатысы бар екенін берген жоқ ". немесе оған компания мысалы (талап қою кезінде жұмысқа қабылдау туралы бұйрық) заңды тұлғаның бұйрығы қатаң есептілік болып табылмайтындықтан, зейнетақы қорынан ЮФ ЖШС-ні есептеу туралы үзінді көшірмені сұрау қажет деп санаймыз ".."қызметкер Әлібеков А.Ә.,

Тиісінше, сенімхат бойынша өкіл Ә. А.Ә., оның қызметтерін өтеуді талап ете алмайды, өйткені ҚР АІЖК-нің 113-бабына сәйкес талапкер Ә өкілінің шығындарын іс жүзінде көтерген жоқ. А.Ә.

Осылайша, талапкердің талапкердің пайдасына өндіріп алу туралы талаптары 260 980 теңге көлемінде өкілдің көмегіне ақы төлеу бойынша жұмсалған шығыстар негізсіз, өйткені өкілдің қызметтері үшін нақты төлем туралы дәлелдер ұсынылмаған, атап айтқанда: фискалдық чек және заң көмегін көрсету туралы шарт.

ҚР АІЖК-нің 113-бабына сәйкес пайдасына шешім шығарылған Тараптың өтінішхаты бойынша айтылды, сот екінші тараптан процеске қатысқан және осы тараппен еңбек қатынастарында тұрмаған өкілдің (бірнеше өкілдің) көмегіне ақы төлеу бойынша жұмсалған шығыстарды Тарап нақты шеккен шығыстар мөлшерінде тағайындайды.

Кәсіпкерлік кодекстің 35-бабының 2-тармағына сәйкес шарттардың біріне сай келетін жеке тұлға Салық кодексінде ЖК ретінде міндетті тіркелуге жатады:

жалдамалы жұмысшыларды тұрақты негізде пайдалану;

12 ЕТЖ-ден жоғары Кәсіпкерлік қызметтен жылдық табыс табатындар.

Көріп отырғаныңыздай, заң кеңесшісінің қызметі кем дегенде жылдық табысқа қатысты Шартқа сәйкес келуі мүмкін, яғни ол жеке кәсіпкер ретінде тіркелуді талап етеді.

Бұл ретте пп сәйкес.ҚР ҰК 683-бабының 2-тармағы 3. заң консультантының арнайы режимдерді (патент, оңайлату, тіркелген шегерім) қолдануға құқығы жоқ, өйткені консультациялық қызметтер көрсету, Құқық, әділет және сот төрелігі саласындағы қызмет шағын бизнес субъектілері үшін СНР қолдануға мүмкіндік бермейді. Демек, заң кеңесшісі өзінің Кәсіпкерлік қызметін ОУР-дағы жеке кәсіпкер ретінде рәсімдей алады.

Салық комитеті заң консультанттарына ОУР-да жеке кәсіпкер ретінде тіркелуге артықшылық береді деген пікірді ұстанады:

ҚР ҚМ МКК Төрағасының 19.07.2019 ж. 05.07.2019 ж.№ 557332/1 сұрағына жауабы;

ҚР ҚМ МКК Төрағасының 29.03.2019 ж. 14.03.2019 ж. № 540654 сұрағына жауабы

ҚР ҰК 166-бабының 1-тармағына сәйкес ақшалай есеп айырысулар БКМ (онлайн-касса) қолдануды талап етеді. Ерекшелік тек ҚР ҰК 166-бабының 2-тармағында аталған адамдар үшін (оның ішінде жеке тұлғалар, жеке сот орындаушылары, нотариустар, адвокаттар, медиаторлар үшін) жасалды.

Заң консультанттары үшін Ерекшеліктер қарастырылмаған.

Сондықтан, егер заң кеңесшісі ТМД-да ЖК ретінде ресімделіп, қолма-қол ақша немесе Төлем карталары арқылы есеп айырысуды жүргізетін болса, онда оған онлайн-кассаны қолдану және чектер беру қажет болады. Осылайша, заң консультанты және немесе ЮФ "s" ЖШС.."кассалық кіріс ордеріне түбіртекке БКМ (онлайн-касса) чегін қоса беруге міндетті болды.

          Бұдан басқа, онлайн бақылау-касса машинасының фискалдық чегін бермеу Қазақстан Республикасының салық заңнамасын өрескел бұзу болып табылады.

Салық кодексінің 31-бабына сәйкес салық төлеушінің Қазақстан Республикасының салық заңнамасына сәйкес туындайтын мемлекет алдындағы міндеттемесі салық міндеттемесі деп танылады, соның арқасында салық төлеуші осы Кодекстің 36-бабының 2-тармағында көрсетілген әрекеттерді жасауға міндетті. Салық органы тұлғасындағы мемлекет салық төлеушіден (салық агентінен) өзінің салық міндеттемесін толық көлемде орындауды талап етуге, ал салық міндеттемесі орындалмаған немесе тиісінше орындалмаған жағдайда оны қамтамасыз ету жөніндегі тәсілдерді және осы Кодексте айқындалған тәртіппен мәжбүрлеп орындау шараларын қолдануға құқылы.

         Қазақстан Республикасы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің (ӘҚБтК) 802-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына сәйкес жеке және заңды тұлғалардың хабарламалары немесе өтініштері, сондай-ақ бұқаралық ақпарат құралдарындағы хабарламалар әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қозғауға себеп болып табылады.

ҚР ҚК 215-бабына сәйкес ұйымдардан салық және (немесе) бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерден жалтару қылмыстық құқық бұзушылық болып табылады.

          ҚР АІЖК-нің 270-бабында заңдылықты бұзу жағдайлары анықталған кезде сот тиісті ұйымдарға, лауазымды адамдарға немесе басқарушылық функцияларды орындайтын өзге де адамдарға олар қабылдаған шаралар туралы бір ай мерзімде хабарлауға міндетті жеке ұйғарым шығаруға және жіберуге құқылы екендігі көзделеді.

ҚР АІЖК 68 – бабына сәйкес әрбір дәлелдеме салыстырмалылықты, жол берушілікті, шынайылықты ескере отырып бағалауға жатады, ал жинақталған барлық дәлелдемелер жиынтығында азаматтық істі шешу үшін жеткіліктілікті ескере отырып бағалауға жатады-осы азаматтық істе біз талап қою талаптары мен жала жабудың негізсіздігін байқаймыз. Жауапкер.

ҚР Азаматтық кодексінің 392-бабына сәйкес, шарттың талаптарын түсіндіру кезінде сот ондағы сөздер мен сөз тіркестерінің тура мағынасын ескереді. Шарт талабының сөзбе-сөз Мағынасы, егер ол түсініксіз болса, басқа шарттармен және тұтастай алғанда шарттың мағынасымен салыстыру арқылы белгіленеді.

Талапкер өз әрекеттерімен ҚР АІЖК 4 және 5-баптарын бұзады азаматтық сот ісін жүргізудің міндеттері мен қағидаттары азаматтық сот ісін жүргізу қағидаттарын бұзу оның сипаты мен маңыздылығына байланысты шығарылған сот актілерінің күшін жоюға әкеп соғады.

 

6-бап. ҚР "азаматтық заңнама нормаларын түсіндіру" МК көзделген: азаматтық заңнама нормалары олардың ауызша білдірілуінің тура мағынасына сәйкес түсіндірілуі тиіс.

Осылайша, құрметті сот, талапкердің шарт талаптары дәрменсіздікті орындамайды және жоғарыда айтылған дәлелдер негізінде негізделмейді деген дәлелдері.

 

ҚР АІЖК – нің 67-бабына, 1-тармағына, 68-бабына сәйкес, егер тексеру нәтижесінде оның шындыққа сәйкес келетіндігі анықталса, әрбір дәлелдеме салыстырмалылық, жол берушілік, шынайылық, ал жиналған барлық дәлелдемелер жиынтығында-азаматтық істі шешу үшін жеткіліктілік ескеріле отырып бағалауға жатады.

 

ҚР АІЖК 72-бабы. "Дәлелдеу міндеті" әрбір көзделген

Тарап өз талаптарының негізі ретінде сілтеме жасайтын мән – жайларды дәлелдеуге тиіс-бұл талап арыздарда байқалмайды.

ҚР АІЖК-нің 68, 72-баптарына сәйкес әрбір Тарап өзінің талаптары мен қарсылықтарының негізі ретінде сілтеме жасайтын мән-жайларды дәлелдеуге тиіс, әрбір дәлелдеме салыстырмалылық, жол беріктік, шынайылық ескеріле отырып бағалауға жатады.

6-бапқа сәйкес. ҚР Азаматтық кодексі азаматтық заңнаманың нормалары олардың ауызша көрінісінің тура мағынасына сәйкес түсіндірілуі керек.

ҚР АК 620-бабына сәйкес мердігерлік шартта жұмысты орындаудың бастапқы және соңғы мерзімдері көрсетіледі. Тараптар арасындағы келісім бойынша Шартта жұмыстың жекелеген кезеңдерін аяқтау мерзімдері (аралық мерзімдер) де көзделуі мүмкін. Егер шартта өзгеше көзделмесе, мердігер жұмысты орындаудың бастапқы және соңғы, сондай-ақ аралық мерзімдерін бұзғаны үшін жауапты болады.

ҚР АІЖК-нің 152 және 279-баптарының және ҚР АК-нің 402-баптарының нормаларына сәйкес, егер талапкер істердің осы санаты үшін заңнамада белгіленген сотқа дейінгі тәртіпті сақтамаса, дауды сотқа дейінгі алдын ала шешудің міндетті тәртібін сақтамаса және бұл тәртіптің мүмкіндігі жойылмаса және сақталмаса, судья талап арызды қайтарады, ал сот талап арызды қараусыз қалдырады.

 

АІЖК-нің 219-бабының 2-бөлігіне сәйкес сот өз бастамасы бойынша талап қоюдың нысанасын немесе негізін өзгертуге құқылы емес және талап қоюшы мәлімдеген талаптар шегінде істі шешуге міндетті.

ҚР Азаматтық кодексінің 8-бабына сәйкес азаматтық құқықтарды жүзеге асыру басқа құқық субъектілерінің құқықтары мен заңнамамен қорғалатын мүдделерін бұзбауға тиіс.

         Азаматтар мен заңды тұлғалар өздеріне тиесілі құқықтарды жүзеге асыру кезінде адал, ақылға қонымды және әділ әрекет етуге, заңнамада қамтылған талаптарды, қоғамның адамгершілік қағидаттарын, сондай-ақ кәсіпкерлер Іскерлік әдеп ережелерін сақтауға тиіс.

     Бұл міндетті алып тастауға немесе шартпен шектеуге болмайды. Азаматтық құқықтық қатынастарға қатысушылардың адалдығы, парасаттылығы және іс-әрекеттерінің әділдігі болжанады.

     Азаматтар мен заңды тұлғалардың басқа тұлғаға зиян келтіруге, құқықты өзге нысандарда теріс пайдалануға, сондай-ақ құқықты оның мақсатына қайшы жүзеге асыруға бағытталған әрекеттеріне жол берілмейді.  

ҚР АІЖК-нің 15-бабына сәйкес тараптар азаматтық сот ісін жүргізу барысында өз ұстанымын, оны қорғаудың тәсілдері мен құралдарын дербес және сотқа, басқа органдар мен адамдарға қарамастан сайлайды.

ҚР АІЖК-нің 166-бабына сәйкес, жауапкер сотқа талап қоюға қатысты дәлелдерді жоққа шығаратын құжаттарды, сондай-ақ кері қайтарып алудың және оған қоса берілетін құжаттардың көшірмелерін қоса бере отырып, талап қоюға кері қайтарып алуды ұсынады.

Жоғарыда айтылғандардың негізінде және ҚР АІЖК 166 басшылыққа ала отырып,

 

Сотты Сұраймын:

 

* Талапкердің жауапкерге құрылыс мердігерлік шарттары бойынша соманы өндіріп алу туралы талап қою талаптары-қанағаттандырудан бас тарту.

 

Құрметпен,

Сенімхат бойынша өкіл Адвокат:

                         Саржанов Г. Т.

 

 

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы