Қылмыстың дәлелденбегені үшін ақталды
Шығыс Қазақстан облысы Өскемен қаласының № 2 сотының 2018 жылғы 30 қарашадағы үкімімен: С., бұрын сотталған: 1) 2002 жылғы 7 қазанда 178-баптың 2-бөлігінің "в" тармағы, 175-баптың 2-бөлігінің" а, б, в "тармақтары," а, б,д " тармақтары бойынша ҚК-нің 120-бабының 2-бөлігі, 24-бабының 3-бөлігі, 120-бабының 2-бөлігінің "а, б, д" тармақтары, 251-бабының 4-бөлігі, 58-бабының 3-бөлігі 8 жылға бас бостандығынан айыру; 2) 2004 жылғы 13 тамызда ҚК-нің 360-бабы, 60-бабы бойынша 7 жылға бас бостандығынан айыру бойынша-ҚК-нің 262-бабының 1-бөлігі бойынша 9 жылға бас бостандығынан айыру, ҚК-нің 191-бабы 4-бөлігінің 1-тармағы бойынша 7 жылға бас бостандығынан айыру, ҚК-нің 188-бабы 4-бөлігінің 1-тармағы бойынша 5 жылға бас бостандығынан айыру.ҚК-нің 24-бабының 3-бөлігі, 188-бабының 4-бөлігінің 1-тармағы бойынша 5 жылға бас бостандығынан айыру, ҚК-нің 296-бабының 2-бөлігі бойынша қоғамдық жұмыстарға жүз алпыс сағатқа дейінгі мерзімге. ҚК-нің 58-бабының 3-бөлігінің негізінде неғұрлым қатаң жазаны неғұрлым қатаң сіңіру арқылы ең жоғары қауіпсіздік қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтей отырып, 9 жылға бас бостандығынан айыру тағайындалды. ҚК-нің 14-бабының 1-бөлігіне сәйкес С.әрекеттерінде қылмыстардың қайталануы танылды. А., бұрын сотталған: 1) 2008 жылғы 11 Ақпанда ҚК-нің 259-бабының 2-бөлігі бойынша 5 жылға бас бостандығынан айыру бойынша-ҚК-нің 262-бабының 1-бөлігі бойынша 8 жылға бас бостандығынан айыру бойынша, ҚК-нің 188-бабы 4-бөлігінің 1-тармағы бойынша 6 жылға бас бостандығынан айыру бойынша, ҚК-нің 24-бабы 3-бөлігі бойынша, 1-тармағы ҚК-нің 188-бабының 4-бөлігі 5 жылға бас бостандығынан айыру. ҚК-нің 58-бабының 3-бөлігі негізінде неғұрлым қатаң жазаны сіңіру арқылы орташа қауіпсіздіктегі қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтей отырып, 8 жылға бас бостандығынан айыру тағайындалды. А. ҚК-нің 191-бабы 4-бөлігінің 1-тармағы (в.эпизоды) бойынша кінәсіз деп танылды және қылмыс жасағаны дәлелденбегені үшін ақталды.
Жазаны өтеу мерзімі 2017 жылғы 26 желтоқсаннан бастап есептелді, бұрын сотталған, сотталғандары өтелді, ҚК 262-бабының 2-бөлігі бойынша 6 жылға бас бостандығынан айырылды, ҚК 188-бабы 4-бөлігінің 1-тармағы бойынша 5 жылға бас бостандығынан айырылды, ҚК 24-бабы 3-бөлігі бойынша, ҚК 188-бабы 4-бөлігінің 1-тармағы бойынша 5 жылға сотталды бас бостандығынан айыру жылына, ҚК 287-бабының 2-бөлігі бойынша 6 айға бас бостандығынан айыру. ҚК-нің 58-бабының 1, 3-бөліктерінің негізінде неғұрлым қатаң жазаны неғұрлым қатаң сіңіру жолымен орташа қауіпсіздік қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтей отырып, 6 жылға бас бостандығынан айыру тағайындалды. Жазаны өтеу мерзімі 2017 жылғы 26 желтоқсаннан бастап есептелген. Бұрын сотталмаған М. ҚК 262-бабының 2-бөлігі бойынша 6 жылға бас бостандығынан айырылды, ҚК 188-бабы 4-бөлігінің 1-тармағы бойынша 5 жылға бас бостандығынан айырылды, ҚК 24-бабы 3-бөлігі бойынша, ҚК 188-бабы 4-бөлігінің 1-тармағы бойынша 5 жылға бас бостандығынан айырылды. ҚК-нің 58-бабының 3-бөлігінің негізінде неғұрлым қатаң жазаны неғұрлым қатаң сіңіру жолымен орташа қауіпсіздік қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтей отырып, 6 жыл түпкілікті тағайындалды. Жазаны өтеу мерзімі 2017 жылғы 26 желтоқсаннан бастап есептелген. С., А., ч. және М. 2016 жылғы қыркүйектен 2017 жылғы желтоқсанға дейін ұйымдасқан қылмыстық топтың құрамында тұрғын үй-жайларға кіре отырып, бөтен мүлікті жасырын ұрлаудың 13 эпизодын және бөтен мүлікті ашық ұрлаудың 1 эпизодын жасағаны үшін кінәлі деп танылды.
Қылмыстың дәлелденбегені үшін ақталды
Шығыс Қазақстан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2019 жылғы 19 сәуірдегі Қаулысымен Сот үкімі жойылып, жаңа айыптау үкімі шығарылды. Шығыс Қазақстан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2019 жылғы 28 маусымдағы үкімімен С. ҚК-нің 191-бабының 3-бөлігі бойынша 6 жылға бас бостандығынан айырылды, ҚК-нің 188-бабының 3-бөлігі бойынша 4 жылға бас бостандығынан айырылды, 24-баптың 3-бөлігі бойынша, 188-баптың 2-бөлігінің 1, 2, 3-тармақтары бойынша сотталды ҚК 2 жылға 6 айға бас бостандығынан айыруға, ҚК 296-бабының 2-бөлігі бойынша қоғамдық жұмыстарға 100 сағатқа. Қылмыстық кодекстің 58-бабының 3-бөлігі негізінде ең жоғары қауіпсіздік қылмыстық атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтей отырып, 6 жылға бас бостандығынан айыру тағайындалды. Бұдан басқа, с.ҚК-нің 262-бабының 1-бөлігі бойынша және ҚК-нің 188-бабының 4-бөлігінің 1, 3-тармақтары бойынша (С., М. және Д. жәбірленушілердің мүлкін ұрлау эпизодтары) оның әрекеттерінде қылмыстық құқық бұзушылықтар құрамының болмағаны үшін кінәсіз деп танылды және ақталды. ҚК-нің 14-бабының 1-бөлігіне сәйкес С.әрекеттерінде қылмыстардың қайталануы танылды. Жазаны өтеу мерзімі 2017 жылғы 26 желтоқсаннан бастап есептелген. А. ҚК-нің 188-бабының 3-бөлігі бойынша 3 жылға 6 айға, 24-баптың 3-бөлігі бойынша, ҚК-нің 188-бабы 2-бөлігінің 1, 2, 3-тармақтары бойынша 2 жылға бас бостандығынан айырылды. ҚК-нің 58-бабының 3-бөлігі негізінде орташа қауіпсіздік қылмыстық атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтей отырып, 3 жыл 6 ай бас бостандығынан айыру тағайындалды. Бұдан басқа, А.ҚК-нің 262-бабының 1-бөлігі бойынша, ҚК-нің 191-бабының 4-бөлігінің 1-тармағы бойынша және ҚК-нің 188-бабының 4-бөлігі бойынша (С., С., б., у., Б., В. және К. мүлкін ұрлау эпизодтары) оның әрекеттерінде қылмыстық құқық бұзушылықтар құрамдарының болмағаны үшін кінәсіз деп танылды және ақталды. Жазаны өтеу мерзімі 2017 жылғы 26 желтоқсаннан бастап есептелген. ҚК 188-бабы 2-бөлігінің 1, 3-тармақтары бойынша 2 бас бостандығынан айыру жылына, 24-бабы 3-бөлігі бойынша, ҚК 188-бабы 2-бөлігінің 1, 2-тармақтары бойынша 1 жылға 6 бас бостандығынан айыру айына, ҚК 287-бабы 2-бөлігі бойынша 6 бас бостандығынан айыру айына сотталды. ҚК-нің 58-бабының 3-бөлігі негізінде ең төменгі қауіпсіздік қылмыстық атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтей отырып, 2 жылға бас бостандығынан айыру тағайындалды. Сағ. ҚК-нің 262-бабының 2-бөлігі және ҚК-нің 188-бабы 4-бөлігінің 1-тармағы (жәбірленушінің мүлкін ұрлау эпизоды) бойынша оның әрекеттерінде қылмыстық құқық бұзушылық құрамдарының болмағаны үшін кінәсіз деп танылды және ақталды. Жазаны өтеу мерзімі 2017 жылғы 26 желтоқсаннан бастап есептелген. М.ҚК-нің 188-бабы 2-бөлігінің 1, 3-тармақтары бойынша 1 жылға 6 айға 3 күнге бас бостандығынан айырылды. Жазасын өтеуіне байланысты сот залынан қамаудан босатылды. ҚК-нің 262-бабының 2-бөлігі және ҚК-нің 188-бабының 4-бөлігінің 1-тармағы және 24-баптың 3-бөлігі, ҚК-нің 188-бабының 1, 2, 3-тармақтары, 2-бөлігі (Қ.және М. жәбірленушілердің мүлкін ұрлау эпизодтары) бойынша оның әрекеттерінде қылмыстық құқық бұзушылық құрамдарының болмағаны үшін кінәсіз деп танылды және ақталды.
Қылмыстың дәлелденбегені үшін ақталды
Наразылықта Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры сотталғандарға қатысты болған сот актілерінің заңсыз болып табылатынын және сот қорытындыларының істің нақты мән-жайларына сәйкес келмеуіне, Қылмыстық-процестік заң нормаларын елеулі бұзушылықтардың болуына және соттың негізсіз ішінара ақтауға және тым жұмсақ жаза тағайындауға әкеп соққан қылмыстық заңды дұрыс қолданбауына байланысты күшін жоюға жататынын көрсетеді. Апелляциялық сатыдағы сот 2017 жылғы 13 қараша мен 2017 жылғы 26 желтоқсан аралығында жүргізілген жедел-іздестіру іс-шараларының материалдарын дәлелдемелер қатарынан негізсіз алып тастады деп санайды. Сондай-ақ заттай дәлелдемелер қате қайтарылды: "Субару Форестер", 488 mza16 мырза және "Субару Аутбек", 501 Wez 05 мырзалар, олар қылмыс құралдары болып табылады және 118-баптың 3-бөлігінің 1-бөлігі мен 1-тармағына сәйкес тәркіленуге жатады. Сотталғандарға қатысты сот актілерінің күшін жоюды және қылмыстық істі Шығыс Қазақстан облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасына өзге құрамдағы жаңа сот қарауына жіберуді сұрайды. Сотталғандардың өзі айыптаған іс-әрекеттердегі кінәсі туралы соттың қорытындылары апелляциялық сатыдағы сот үкімінде келтірілген жан-жақты, толық және объективті түрде зерттелген дәлелдемелерге негізделген. Сот дәлелдемелер жиынтығы негізінде құқық бұзушылықтардың барлық эпизодтары бойынша істің нақты мән-жайларын дұрыс анықтады. Сотталғандардың кінәсі куәгерлердің, жәбірленушілердің айғақтарымен, тінту, алу хаттамаларымен, заттай дәлелдемелермен және сотта зерттелген басқа да дәлелдемелермен дәлелденді. Сондықтан прокурордың А., ч., б., б., С., Д. жәбірленушілерге қатысты эпизодтар бойынша сотталғандарды ішінара Ақтаудың негізсіздігі туралы мәлімдемесі қылмыстардың көрсетілген эпизодтары бойынша сотталғандардың кінәсін дәлелдейтін дәлелдердің болмауына және қабылданған шешімнің заңдылығына байланысты қанағаттандырусыз қалдырылуға тиіс. Прокурордың осы эпизодтар бойынша кінә № 2 соттың үкімімен дәлелденгені туралы дәлелдері. 2019 жылғы 20 ақпандағы Өскемен қ. ҚК-нің 262-бабының 2-бөлігі және 188-бабы 4-бөлігінің 1-тармағы бойынша кінәлі деп танылған, яғни ұйымдасқан қылмыстық топтың құрамында бірнеше рет тұрғын үй-жайға заңсыз кіре отырып (С., А., С. құрамындағы) бөтен мүлікті жасырын ұрлау үшін негізсіз. К. - ға қатысты сот үкімі алдын ала тергеу органдары жинаған дәлелдемелерге дау айтпай және істің мән-жайларын зерттемей келісу ісінің шеңберінде қаулы етті. Және үкімнің сипаттамалық бөлігінде к. онымен қылмыс жасаған адамдардың нақты деректері көрсетілмеген. Осыған байланысты жоғарыда аталған сот үкімі мен К. - ның айғақтары сотталғандардың кінәсін дәлелдеу процесінде пайдалануға және басқаларға, яғни сотталғандарға қатысты айып тағуға жол берілмейді. Апелляциялық сатыдағы соттың ұйымдасқан қылмыстық топ құрды және оған ҚК-нің 262-бабының 1-бөлігі бойынша басшылық жасады деген айыппен С., А. ақтау туралы, сондай-ақ ҚК-нің 262-бабының 2-бөлігі бойынша С., М. қорытындылары зерттелген дәлелдемелер жиынтығына негізделген дұрыс болып табылады.
Қылмыстың дәлелденбегені үшін ақталды
Ұйымдасқан топ құру және оған басшылық жасау, сондай-ақ оған қатысу тікелей ниетпен сипатталады, оны ұйымдастыруға және оның үздіксіз қызметі үшін қажетті қамтамасыз етуге бағытталған белсенді әрекеттерді, сондай-ақ осындай қылмыстық құрылымдардың құрамына кіруді және жоспарланған қылмыстарды тікелей жасауды қамтиды. С. және А. қылмыстық топты ұйымдастыруға және оның жұмыс істеуі үшін қажетті құралдармен қамтамасыз етуге, оған басқа мүшелерді тартуға, топтың қатысушылары арасындағы қарым-қатынас ережелерін белгілеуге, сондай-ақ ұйымдастырылған топты құруға және басқаруға кінәлі деп тану үшін қажет егжей-тегжейлі жоспар жасалатын ерекше қатынастар туындаған жағдайда болашақ әрекеттерді жоспарлауға бағытталған белсенді әрекеттерді жасады ҚК-нің 264-бабының 1-бөлігі бойынша қылмыстық топ іс бойынша жоқ. Қылмыстық іс материалдары бойынша сотталғандар С., А. С тобының басқа қатысушыларымен сенімді түрде анықталды. М. бейтаныс адамдар болды, олар ұрлық айтарлықтай уақыт аралығында, әр түрлі адамдармен топта өздерінің қылмыстық әрекеттерін алдын-ала жоспарламай жасалды. Қылмыстық заңның мәні бойынша ұйымдасқан қылмыстық топ екі белгімен анықталады:1) тұрақтылық және 2) бір немесе бірнеше қылмыстық құқық бұзушылық жасау үшін топқа бірігу мақсаты. Кінәлі адамдардың іс-әрекеттерінде көрсетілген белгілердің кем дегенде біреуі болмаған кезде қылмыстық құқық бұзушылық құрамы ұйымдасқан қылмыстық топтың құқық бұзушылық жасауы құрылмайды. Осы қылмыстық іс шеңберінде қылмыстық топтың тұрақтылығы мен орнықты сипаты дәлелденбеген, сондықтан апелляциялық сатыдағы сот сотталғандардың іс-әрекеттерін алдын ала сөз байласу арқылы адамдар тобы жасаған іс-әрекеттер ретінде дұрыс саралады. Прокурордың апелляциялық саты 2017 жылғы 13 қараша мен 2017 жылғы 26 желтоқсан аралығында жүргізілген жедел-іздестіру іс-шараларының материалдарын дәлелдемелер қатарынан негізсіз алып тастағаны туралы дәлелдерін алқа да дәрменсіз деп санайды. Мәселен, "қылмыстық сот ісін жүргізуде мемлекеттік құпияларды қорғау мәселелерін регламенттейтін заңнаманың кейбір нормаларын қолдану туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2013 жылғы 13 желтоқсандағы № 3 нормативтік қаулысының 12-тармағына сәйкес қылмыстық қудалау органдары қылмыстық іске заттай дәлелдемелер және (немесе) құжаттар ретінде жедел-іздестіру қызметінің материалдарын қоса береді. ҚІЖК-нің 121 және (немесе) 122-баптарымен. Осылайша, жедел-іздестіру қызметінің нәтижелері бойынша алынған заттай дәлелдемелер мен құжаттарды қылмыстық іс материалдарына қосу және оларды тізімдемеге енгізу міндетті шарт болып табылады. Қылмыстық іс жүргізу заңының көрсетілген нұсқамаларын ҚІЖК-нің 112-бабының талаптарына сәйкес сақтамау жедел іздестіру қызметі барысында алынған нақты деректерді дәлелдемелер ретінде жол берілмейтін деп тануға әкеп соғады.
Бұл ретте, жасырын жолмен алынған нәтижелерді тізімдемеге міндетті түрде енгізу туралы заңның бұл нұсқамасы арнайы жедел-іздестіру іс-шараларының материалдарына да, жалпы жедел іздестіру іс-шаралары барысында алынған материалдарға да тең дәрежеде жатқызылатынын атап өткен жөн. С., А., ч. және М. сотталғандарға қатысты жүргізілген жедел-іздестіру іс-шараларының материалдары (35 л. д. 133 том) қоса берілген 2017 жылғы 14 қарашадағы арнайы жедел-іздестіру іс-шараларының бейнежазба дискісімен (36 л. д. том) байланысты 1-5) осы істі қарау кезінде қылмыстық іс материалдарының тізімдемесіне қоса тіркелмеген және енгізілген болса, апелляциялық сатыдағы сот оларды дәлелдемелер қатарынан алып тастау туралы негізді қорытындыға келді және 2017 жылғы 13 қараша мен 2017 жылғы 26 желтоқсан аралығында жүргізілген жедел-іздестіру іс-шараларының материалдарын дәлелдемелер ретінде жол берілмейді деп таныды. Прокурордың апелляциялық сатыдағы сот заттай дәлелдемелерді - "Субару Форестер", м/н 488 MZA16 және "Субару Аутбэк", м/н 501 Wez 05 автомашиналарын қылмыс құралы болып табылатын және тәркіленуге жататын 118-баптың 3-бөлігінің 1-бөлігі мен 1-тармағына сәйкес дұрыс қайтармағаны туралы дәлелдерін алқа есептейді негізсіз, сондықтан бұл бөлімдегі наразылық та қабылданбауға жатады. ҚІЖК-нің 113-бабы 3-бөлігінің ережелері негізінде мүліктің тәркілеу заттарына қатыстылығы дәлелдеу нысанасына кіретін мән-жай болып табылатынын ескеру қажет. Егер іс бойынша мүліктің пайда болуының қылмыстық сипаты, мүлікті құқық бұзушылық құралы ретінде пайдалану туралы мәліметтер болмаса, онда тәркілеу қолданылмайды. Алқа апелляциялық сатыдағы сот "Субару Форестер", м/н 488 MZA 16 және "Субару Аутбек", м/н 501 Wez 05 автомашиналарын қылмыс қаруы деп танудан негізді түрде бас тартты деп есептейді, өйткені олар қылмыс жасау кезінде мұндай ретінде пайдаланылмаған. Іс материалдарында бұл автокөліктердің заңсыз жолмен алынғаны немесе қылмыстық жолмен алынған қаражатқа сатып алынғаны туралы мәліметтер жоқ. Керісінше, апелляциялық сатыдағы сот 501 Wez 05 мырзаның" Субару Аутбек "автокөлігі Н. - ға, ал 488 mza16 мырзаның" Субару Форестерге"тиесілі екенін сенімді түрде анықтады. Осылайша, сот сотталғандарға қатысты айыптау үкімін олардың жеткіліктілігі, салыстырмалылығы және жол берілуі қағидатын сақтай отырып, іс бойынша дәлелдемелердің барлық жиынтығын ескере отырып шығарды.
Қылмыстың дәлелденбегені үшін ақталды
Істі қарау кезінде қылмыстық іс жүргізу заңының нормаларын елеулі бұзушылықтарға жол берілмеді, сотталғандардың құқықтарын қорғау туралы талаптар сақталды. Сот зерттелген дәлелдемелер негізінде оларды қатыстылығы, жол берілуі, дұрыстығы және жиналған барлық дәлелдемелер жиынтығында қылмыстық істі шешу үшін жеткілікті деп бағалай отырып, сотталғандардың өзі айыптаған қылмыстар жасағаны үшін кінәсінің дәлелденгені туралы дұрыс қорытындыға келді. Мұндай жағдайларда апелляциялық сатыдағы сот сотталғандардың әрекеттеріне тиісті құқықтық баға берілді. Сотталғандарға жазалау шарасы олар жасаған қылмыстың сипаты мен қоғамдық қауіптілік дәрежесін ескере отырып, олардың жауаптылығы мен жазасын жеңілдететін және ауырлататын мән-жайларды ескере отырып, олар кінәлі деп танылған баптың санкциясы шегінде тағайындалады. Жоғарыда айтылғандардың негізінде Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы С., А., ч., М. қатысты жергілікті соттардың сот актілерін өзгеріссіз қалдырды.. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының наразылығы қанағаттандырылмай қалды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
