Сот пен уәкілетті органның резидентті әкімшілік жауапкершілікке тарту үшін құқықтық негіздері болған жоқ өйткені резидент шетел валютасын репатриациялау мерзімін ұзарту туралы келісімшартты есептік тіркеу Банкінің қабылдағанын растайтын барлық құжаттардың көшірмелерін ұсынды.

Қарағанды қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының 2013 жылғы 20 наурыздағы қаулысымен "Ж" ЖШС ӘҚБтК-нің 187-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін 2 591 665 теңгені құрайтын шетел валютасы есептелмеген соманың 20 пайызы мөлшерінде айыппұл түріндегі әкімшілік жазаны қолданумен кінәлі деп танылды. Қарағанды облыстық сотының 2013 жылғы 10 сәуірдегі ұйғарымымен әкімшілік соттың қаулысы өзгеріссіз қалды. Аталған сот актілерімен "Ж" ЖШС 2012 жылғы 25 желтоқсанға дейінгі мерзімде резидент нестерге тауарлар импорты үшін аударылған және "T" компаниясының (Қытай) міндеттемелерін орындамауына байланысты қайтарылуға жататын 85 993,25 АҚШ долларын репатриациялауды қамтамасыз етпегені үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Бас прокурор орынбасарының наразылығында әкімшілік құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты іс бойынша іс жүргізуді тоқтата отырып, өткізілген сот актілерінің күшін жою туралы мәселе қойылады. Жоғарғы Соттың қадағалау сот алқасы Қарағанды қаласының мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сотының қаулысы мен "Ж" ЖШС қатысты Қарағанды облыстық сотының ұйғарымы жойылды. "Ж" ЖШС-не қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізу оның әрекеттерінде ӘҚБтК-нің 187-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты төмендегілерді көрсете отырып, тоқтатылды.

Сот пен уәкілетті органның резидентті әкімшілік жауапкершілікке тарту үшін құқықтық негіздері болған жоқ өйткені резидент шетел валютасын репатриациялау мерзімін ұзарту туралы келісімшартты есептік тіркеу Банкінің қабылдағанын растайтын барлық құжаттардың көшірмелерін ұсынды.

Іс материалдарынан "Ж" ЖШС 2009 жылғы 01 шілдеден бастап "T" компаниясымен (Қытай) жалпы сомасы 500 000 АҚШ долларын құрайтын шиналарды жеткізуге шарт жасасқаны және 2009 жылғы 03 шілдеден бастап репатриациялау мерзімі 180 күнге дейінгі импорт бойынша мәміле паспорты ресімделгені шығады. Кейіннен шарттың талаптары бірнеше рет өзгертілді, мәміле паспортына толықтырулар енгізілді. Нәтижесінде 2009 жылғы 08 шілде мен 2012 жылғы 28 маусым аралығында "Ж" ЖШС тауар үшін жалпы сомасы 1 282 182,08 АҚШ долларына төлем жүргізді. Резидент емес 2009 жылғы 18 тамыз бен 2012 жылғы 27 қыркүйек аралығында 1 196 188,83 АҚШ доллары сомасына тауар жеткізді. Жеткізілмеген тауардың құны 85 993,25 АҚШ долларын құрады, көрсетілген сома 180 күнтізбелік күн мерзімінде – 2012 жылғы 25 желтоқсанға дейін репатриациялануға тиіс болды. Бұл жағдай Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Қарағанды филиалының 2013 жылғы 21 ақпандағы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттаманы ресімдеуі үшін негіз болды. Жергілікті соттар есептелген құқық бұзушылық фактісін дәлелденген деп санап, ӘҚБтК-нің 187-бабы бойынша "Ж" ЖШС-ні кінәлі деп таныды.  Жоғарғы Соттың қадағалау сот алқасы жергілікті соттар мен уәкілетті органның ұстанымы Заңға және іс үшін маңызды мән-жайларға сәйкес келмейді деп есептеді. "Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы" Заңның 12-бабына сәйкес шетел валютасын репатриациялау резидент емес міндеттемелерді орындамаған немесе толық орындамаған жағдайда, резидент тауарлардың импорты бойынша есеп айырысуды жүзеге асыру үшін резидент бейрезиденттің пайдасына аударған шетел валютасын уәкілетті банктердегі банк шоттарына аударуды білдіреді. Резидент валютаны белгілі бір мерзімде қайтаруды қамтамасыз етуге міндетті. Резидент міндеттемелерді орындау шарттарын негізге ала отырып, тараптар валюталық шарт бойынша және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі белгілеген тәртіппен есептейтін уақыт кезеңі репатриациялау мерзімі болып табылады. Репатриациялау мерзімін есептеу тәртібі Қазақстан Республикасында экспорттық-импорттық валюталық бақылауды жүзеге асыру және резиденттердің Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2012 жылғы 24 ақпандағы №42 қаулысымен бекітілген экспорт және импорт жөніндегі келісімшарттардың есептік нөмірлерін алу қағидаларында (бұдан әрі – қағидалар) қамтылады. Аталған Қағидалардың 5-тармағының 2) тармақшасына сәйкес, Тараптардың келісімшарт бойынша міндеттемелерін орындау мерзімдері мен шарттарына әсер ететін мән-жайлардың басталғаны расталатын келісімшартқа өзгеріс және (немесе) толықтыру енгізу туралы құжат болған жағдайда, репатриациялау мерзімі өтініште репатриациялаудың жаңа мерзімінің еркін нысанын көрсету жолымен өзгертіледі. Апелляциялық сатыдағы сотқа "Ж" ЖШС мен бейрезидент арасында 2009 жылғы 01 шілдедегі Гонконг полициясы жүргізген тергеуге байланысты тауарларға арналған шоттар бойынша репатриациялау мерзімін 48 577,6 АҚШ доллары және 51 636 АҚШ доллары сомасына 360 күнге ұзарту туралы шартқа 2012 жылғы 27 қыркүйектегі қосымша келісімнің көшірмесі ұсынылды. Бұдан басқа, іс материалдарында резидент товаровстің тауарларды жеткізу жөніндегі міндеттемелерді орындамауына байланысты серіктестіктің Гонконгтың сот органдарына жүгінгенін куәландыратын құжаттардың көшірмелері бар. Наразылыққа шетел валютасын репатриациялау мерзімін ұзарту туралы келісімшартты есептік тіркеу Банкінің қабылдағанын растайтын құжаттардың көшірмелері қоса берілді. "БТА Банкі" АҚ Қарағанды филиалының 2013 жылғы 19 маусымдағы хатынан 2013 жылғы 27 наурызда репатриациялау мерзімі өзгертілді, ол 2009 жылғы 01 шілдедегі шартқа 2012 жылғы 27 қыркүйектегі қосымша келісімге сәйкес 540 күнтізбелік күнді құрады. "Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі" ММ Қарағанды филиалы 2013 жылғы 03 Шілдеде "Ж" ЖШС ӘҚБтК-нің 180-бабының 6-бөлігі бойынша ұлттық және шетел валютасын репатриациялау мерзімдері мен шарттарына әсер ететін мән-жайлардың туындауын растайтын ақпарат пен құжаттарды уақтылы ұсынбағаны үшін ескерту түріндегі жазаны қолдана отырып, әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Уәкілетті орган 2012 жылғы 27 қыркүйектегі қосымша келісімнің тиісті құжаттарды репатриациялау мерзімі аяқталған айдың соңғы күнінен кешіктірмей, яғни қаралып отырған жағдайда – 2012 жылғы 31 желтоқсаннан кешіктірмей ұсынуды көздейтін Қағидалардың 10-тармағын бұза отырып, 2013 жылғы 06 Мамырда ғана келісімшартты есептік тіркеу Банкіне ұсынылғанын анықтады.

Жоғарыда келтірілген мән-жайлар серіктестікті ӘҚБтК-нің 187-бабы бойынша әкімшілік жауаптылыққа тарту үшін құқықтық негіздердің жоқтығын куәландырады. ӘҚБтК-нің 665-бабының 1) және 2) тармақшаларына сәйкес судьяның, лауазымды адамның қорытындыларының әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша қаулыда баяндалған істің нақты мән-жайларына, наразылықты қарау кезінде зерттелген дәлелдемелерге сәйкес келмеуі және әкімшілік жауапкершілік туралы заңның дұрыс қолданылмауы әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша қаулының күшін жоюға негіз болып табылады. Осыған байланысты, ӘҚБтК-нің 580-бабы 1-бөлігінің 2) тармақшасына сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізу тоқтатыла отырып, өткізілген актілердің күші жойылуға жатады. 

 Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы