Үй-жайға кіре отырып, бөтеннің мүлкін бірнеше рет жасырын ұрлау
Ақмола облысы Көкшетау қалалық сотының 2019 жылғы 10 маусымдағы үкімімен С., бұрын сотталмаған, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі – ҚК) 188-бабы 3-бөлігінің 2) тармағы бойынша 3 жылға бас бостандығынан айырылды, жазасы орташа қауіпсіздік қылмыстық атқару жүйесі мекемесінде өтелді. Сот с.үй-жайға кіре отырып, бөтеннің мүлкін бірнеше рет жасырын ұрлағаны үшін кінәлі деп танылды. Ақмола облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2019 жылғы 24 шілдедегі қаулысымен с. қатысты үкім өзгертілді. Оның "Т" ЖК мүлкін ұрлау эпизодтары бойынша әрекеттері ҚК-нің 188-бабы 3-бөлігінің 2) тармағынан ҚК-нің 187-бабының 2-бөлігіне қайта біліктілендірілді және 100 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл тағайындалды. ҚК-нің 58-бабының 3-бөлігі негізінде неғұрлым қатаң жазаны сіңіру жолымен түпкілікті 3 жылға бас бостандығынан айыру тағайындалды. Наразылықта Бас прокурордың м.а. апелляциялық сатының қаулысын қылмыстық заңның дұрыс қолданылмауына байланысты күшін жоюды сұрайды, Бұл С. - ның іс-әрекеттерін онша ауыр емес бапқа негізсіз қайта саралауға әкеп соқтырды. Істің материалдарын, наразылықтың дәлелдерін зерттеп, наразылықты қанағаттандыруды сұраған прокурорды тыңдағаннан кейін сот алқасы апелляциялық сатының қаулысы келесі негіздер бойынша өзгертілуі тиіс деп санайды.
Үй-жайға кіре отырып, бөтеннің мүлкін бірнеше рет жасырын ұрлау
Бірінші сатыдағы сот с.үй-жайларға кіре отырып, бөтеннің мүлкін ұрлаудың жеті эпизодын жасағаны үшін кінәлі деп танылды. Оның ішінде 2019 жылғы 16 ақпанда С. "А" дүкеніне заңсыз кіріп, 9 515 теңге сомасында мүлікті ұрлап, 9 515 теңге сомасында "Т" ЖК зиян келтірді. 2019 жылғы 14 наурызда С.тағы да "А" дүкеніне заңсыз кіріп, 6 050 теңге сомасына мүлікті ұрлап, 6 050 теңге сомасына "Т" ЖК зиян келтірді. ҚК-нің 188-бабы 3-бөлігінің 2) тармағы бойынша С.бірінші сатыдағы іс-қимыл соты біліктілік берді. Апелляциялық сатының қаулысымен с. "Т" ЖК мүлкін ұрлау эпизодтары бойынша ҚК – нің 187-бабының 2-бөлігіне-бірнеше рет жасалған ұсақ ұрлыққа қайта біліктілік берілді. Сот алқасы қайта даярлау туралы шешімін жеке кәсіпкер Т. - ның банктік есеп айырысу шоты және кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру үшін қажетті басқа да деректемелері бар екендігіне негіздеді. Осыған байланысты С. жеке тұлғаға емес, ұйымға, яғни заңды тұлғаға 9 515 және 6 050 теңге көлемінде залал келтірілді, бұл шамалы мөлшер болып табылады, өйткені мүліктің құны 10 АЕК-тен аспайды. Сот алқасы апелляциялық соттың осы бөлімдегі тұжырымдары негізсіз деп санайды.
Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (бұдан әрі – МК) 19-бабының 1-бөлігіне сәйкес, МК және өзге де заңнамалық актілерде көзделген жағдайларды қоспағанда, азаматтар заңды тұлға құрмай кәсіпкерлік қызметпен айналысуға құқылы. АК-нің 19-бабының 3-бөлігінде, егер заңдардан немесе құқықтық қатынастардың мәнінен өзгеше туындамаса, коммерциялық ұйымдар болып табылатын заңды тұлғалардың қызметін реттейтін АК ережелері тиісінше заңды тұлға құрмай жүзеге асырылатын азаматтардың кәсіпкерлік қызметіне қолданылатыны көрсетілген. Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің 2-бабының 1-бөлігіне сәйкес кәсіпкерлік деп жеке меншік құқығына (жеке кәсіпкерлік) не мемлекеттік кәсіпорынды шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару құқығына негізделген мүлікті пайдалану, тауарларды өндіру, сату, жұмыстарды орындау, қызметтер көрсету арқылы таза табыс алуға бағытталған азаматтар мен заңды тұлғалардың дербес, бастамашыл қызметі түсініледі (Мемлекеттік кәсіпкерлік). Кәсіпкерлік қызмет кәсіпкердің атынан, тәуекелі үшін және мүліктік жауапкершілігі үшін жүзеге асырылады. Кәсіпкерлік кодекстің 23-бабының 1-бөлігіне сәйкес кәсіпкерлік субъектілері кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыратын азаматтар және мемлекеттік емес коммерциялық заңды тұлғалар (жеке кәсіпкерлік субъектілері), мемлекеттік кәсіпорындар (мемлекеттік кәсіпкерлік субъектілері) болып табылады. Бұдан шығатыны, азаматтар дербес кәсіпкерлік субъектілері болып табылады және мемлекет оларға заңды тұлға құрмай-ақ өздерінің жеке меншік құқығына негізделген кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыру құқығын береді. Осылайша, апелляциялық саты дара кәсіпкерді мемлекеттік емес коммерциялық ұйыммен заңсыз теңестірді және С. мүлікті ұрлау эпизодтары бойынша "Т" ЖК ҚК-нің 188-бабы 3-бөлігінің 2) тармағынан ҚК-нің 187-бабының 2-бөлігіне негізсіз қайта біліктілігін берді.
Мұндай жағдайларда сот алқасы Ақмола облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының с.қатысты қаулысын ҚК-нің 187-бабының 2-бөлігіне, сондай-ақ ҚК-нің 58-бабының 3-бөлігін қолдануға қайта саралау бөлігінде өзгерту, күшін жою қажет деп тапты. Жоғарыда айтылғандардың негізінде Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы С.қатысты апелляциялық сатының қаулысын өзгертті: ҚК-нің 188-бабының 3-бөлігінің 2) тармағынан ҚК-нің 187-бабының 2-бөлігіне оның әрекеттерін қайта саралау бөлігінде күшін жойды, ҚК-нің 58-бабының 3-бөлігінің қолданылуын жойды, қалған бөлігінде шешімді өзгеріссіз қалдырды. С. - ға қатысты бірінші сатыдағы үкім де өзгертілді. ҚК 62-бабы 3-бөлігінің 2) тармағының негізінде ұстау уақыты С. 2019 жылғы 17 наурыздан 24 шілдеге дейін үкім заңды күшіне енгенге дейін қамауда ұстаудың бір күні бір жарым күн бас бостандығынан айыру есебінен өтелген жаза мерзіміне есептелді. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының м.а. наразылығы қанағаттандырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
