Жер учаскелерінің схемасын заңсыз деп тану және күшін жою және қолайлы акт қабылдау міндетін жүктеу туралы
2025 жылғы 27 ақпандағы №6001-24-00-6ап/1117
Талапкер: К.Н.
Жауапкер:"Азаматтарға арналған үкімет" мемлекеттік корпорациясы " КЕАҚ
Даудың мәні: "С" бау-бақша қоғамының МЖК ААЖ базасының жер учаскелерінің схемасын заңсыз деп тану және күшін жою және іс-әрекеттер туралы: схеманы дайындау, қоғамның жерлерін түгендеу, жер учаскесін бақша қоғамының шекарасына қосу, қолайлы акт қабылдау міндетін жүктеу туралы
Талапкердің кассациялық шағымы бойынша қайта қарау:
Әкімдіктің 2022 жылғы 9 маусымдағы қаулысымен талапкерге жеке қосалқы шаруашылық жүргізу үшін ауылдық округ, З.ауылы, Ю. көшесі мекенжайы бойынша орналасқан жалпы ауданы 0,2500 га бөлінбейтін жер учаскесіне 4 жыл 11 ай мерзімге уақытша өтеулі қысқа мерзімді жер пайдалану құқығы берілді.
2022 жылғы 21 Маусымда жер учаскесін жалға алу туралы шарт жасалды. 2022 жылғы 28 маусымда жер учаскесіне акт алынды.
Кейіннен "әкімдіктің сәулет және қала құрылысы бөлімі" ММ (бұдан әрі – ММ) жер учаскесінде сарай салуға сәулет–жоспарлау тапсырмасы берілді.
Алайда, 2022 жылдың қыркүйегінде жер учаскесі талапкерге қате берілгендіктен, талапкердің атына жер учаскесін жалдау шартын бұзу туралы хабарлама жіберілді.
Кейіннен "әкімдіктің жер қатынастары бөлімі" ММ аудандық сотқа жер учаскесін жалдау шартын бұзу туралы талап арызбен жүгінді. Сот талқылауы барысында сот талапкердің жер учаскесі "С"бақша қоғамының шекарасында екенін дәлелдейтін құжаттарды талап етті. Талапкердің тарапы 1996 жылы сот қабылдамаған және жауапкерлерді басқа да дәлелдемелерді ұсынуға міндеттеген құжаттарды (әкімнің өкімдерін) ұсынды. Осыдан кейін "әкімдіктің жер қатынастары бөлімі" ММ талап арызды қайтарып алды.
Кейіннен ММ "С"бақша қоғамының шекараларын белгілеу үшін КЕАҚ-қа жүгінді.
КЕАҚ талапкердің жер учаскесі "С"бақша қоғамының шекарасында орналасқан схема жасады.
Келіспей, талапкер сотқа "С" бау-бақша қоғамының МЖК ААЖ базасының жер учаскелерінің схемасын заңсыз деп тану және күшін жою және схеманы дайындау, қоғамның жерлерін түгендеу, жер учаскесін бақша қоғамының шекарасына қосу, қолайлы акт қабылдау міндетін жүктеу туралы талап арызбен жүгінді.
Сот актілері:
1-ші саты: СМАС ұйғарымымен талап қайтарылды, іс әкімшілік сот ісін жүргізу тәртібімен қарауға жатпайды.
Апелляция: бірінші сатыдағы соттың ұйғарымы өзгеріссіз қалды.
Кассация: сот актілері жойылды. Әкімшілік іс мәні бойынша бірінші сатыдағы сотқа жаңа қарауға жіберілді.
Қорытындылар: әркімнің өз құқықтары мен бостандықтарын сотта қорғау құқығы Қазақстан Республикасы Конституциясының 13-бабында бекітілген конституциялық кепілдік болып табылады.
Осыған ұқсас норма-қағидат АӨК-нің 9-бабының бірінші бөлігінде қамтылған, оған сәйкес әрбір адам осы Кодексте белгіленген тәртіппен бұзылған немесе даулы құқықтарды, бостандықтарды немесе заңды мүдделерді қорғау үшін сотқа жүгінуге құқылы.
Қазақстан Республикасы Жер кодексінің (бұдан әрі - БҚ) 12 - бабының 8-1) тармағына сәйкес жерге орналастыру жобасы-жер учаскесінің схемасы (жоспары), жер учаскесінің ауданы, оның шекарасы мен орналасқан жері туралы мәліметтер, жер учаскелерінің аралас меншік иелері мен жер пайдаланушылары туралы және жер учаскелеріне ауыртпалықтар мен сервитуттар туралы мәліметтер.
Жерге орналастыру жобасының құрамы мен мазмұны осы Кодекске сәйкес қабылданған нормативтік құқықтық актілердің негізінде белгіленеді.
БҚ 149-бабы 3-тармағының 1, 3-тармақшаларына сәйкес жерге орналастыру ландшафттық-экологиялық тәсіл негізінде жерге орналастырудың, жерді аймақтарға бөлудің, Жер ресурстарын пайдаланудың, жақсартудың және қорғаудың республикалық, облыстық және өңірлік схемаларын (жобаларын) әзірлеуді қамтиды және қамтамасыз етеді; жергілікті жерде елді мекендердің шекараларын (шектерін) айқындау және белгілеу, олардың жер-экономикалық құрылғы.
БҚ 151-бабының 3-тармағына сәйкес Жерге орналастыруды жүргізу кезінде құқықтары мен заңды мүдделері қозғалуы мүмкін үшінші тұлғалардың жерге орналастыру процесінде олардың мүдделерін қозғаған заңсыз әрекеттерге Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шағымдануға құқығы бар.
Талап қоюдың мазмұнынан КЕАҚ схемасын дайындау кезінде талапкердің жер учаскесі "П." бақша қоғамының шекарасына енгізілгені шығады.
Осылайша, жауапкердің іс-әрекеті талапкердің мүдделеріне әсер етеді.
Талапкер жер учаскелерінің схемасын заңсыз деп тану және жою туралы талаптан басқа, сотқа схеманы дайындау, қоғамның жерлерін түгендеу, жер учаскесін бау-бақша қоғамының шекарасына қосу, қолайлы акт қабылдау міндетін жүктеу туралы талаптармен жүгінді.
Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, сот алқасы жергілікті соттардың бұл жағдайда жария-құқықтық қатынастар жоқ деген тұжырымдарын қате деп санады, өйткені талапкер бірнеше талап арыз берді, олардың арасында жауапкердің әкімшілік әрекеттеріне шағым жасалды.
Осылайша, сот алқасы жергілікті соттар іс үшін маңызы бар мән-жайларды жан-жақты, толық және объективті анықтау үшін жеткілікті шаралар қабылдамады, іс жүргізу құқығының нормалары дұрыс қолданылмады деген қорытындыға келді.
Жаңа қарау кезінде сот жоғарыда аталған кемшіліктерді жойып, тараптар ұсынған дәлелдемелер мен тараптардың дәлелдерін мұқият зерттеп, қолдануға жататын материалдық және іс жүргізу құқығының нормаларына сәйкес дауды шешуі керек.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
