233-1-бапқа түсініктеме. Терроризмді насихаттау немесе Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ҚР ҚК терроризм актісін жасауға жария түрде шақыру
1. Терроризмді насихаттау немесе терроризм актісін жасауға жария түрде шақыру, сол сияқты көрсетілген мазмұндағы материалдарды тарату –
бес жылға дейін бас бостандығынан айыруға жазаланады.
2. Адамның өзінің қызметтік жағдайын пайдалана отырып не қоғамдық бірлестіктің басшысы не бұқаралық ақпарат құралдарын пайдалана отырып жасаған дәл сол іс-әрекеттері, -
үш жылдан сегіз жылға дейін бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Аталған қылмыстың қоғамдық қауіптілігі терроризмді насихаттау және терроризм актісін жасауға жария түрде шақыру нәтижесінде қоғамдағы жағдай тұрақсыздандырылады, бұл қоғамдық алаңдаушылықтың әлеуметтік-психологиялық атмосферасын құрумен, Террористік актілерді жасау үшін қолайлы жағдай жасаумен, қоғамда зорлық-зомбылық пен агрессивтілікті тәрбиелеумен байланысты.
Қарастырылып отырған қылмыстың объектісі қоғамдық қауіпсіздік болып табылады.
Объективті тарап терроризмді насихаттаудан немесе терроризм актісін жасауға жария түрде шақырудан, сондай-ақ аталған мазмұндағы материалдарды таратудан тұратын іс-әрекеттермен сипатталады.
Терроризм актісі – егер бұл әрекеттер қоғамдық қауіпсіздікті бұзу, халықты қорқыту не Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдарының, шет мемлекеттердің немесе халықаралық ұйымдардың шешімдер қабылдауына ықпал ету мақсатында жасалса, бұл жарылыс, өртеу немесе адамдардың қаза болу, мүліктік елеулі залал келтіру не өзге де қоғамдық қауіпті зардаптардың туындау қаупін туғызатын өзге де іс-әрекеттер жасау немесе оларды жасау, өртеу немесе өзге де сол мақсатта жасалған адамның өміріне, сол сияқты мемлекет немесе қоғам қайраткерінің өміріне оның мемлекеттік немесе өзге де саяси қызметін тоқтату не осындай қызметі үшін кек алу мақсатында жасалған қол сұғушылық.
Үгіт-насихат дегеніміз-заңсыз әрекеттерді жасауға, атап айтқанда террористік актіні жүзеге асыруға деген ұмтылысты қоздыру мақсатында адамдардың санасы мен еркіне белсенді әсер ету. Насихат ауызша сөйлеу немесе жазбаша немесе баспа материалдарын тарату сипатында болуы мүмкін.
Қоңыраулар-бұл агрессияның қажеттілігіне сендіру үшін жеткілікті үлкен тыңдаушыларға ауызша немесе жазбаша үндеулер. Қоңыраулар міндетті түрде қоғамдық сипатта болуы керек, яғни олар бірнеше адамның қатысуымен және олар үшін жүзеге асырылуы керек. Насихаттан айырмашылығы, мұнда әсер тікелей. Сонымен қатар, қоғамдық шақырулар қатаң белгіленген мақсатқа бағынуы керек, атап айтқанда терроризм актісін жасауға бағытталған.
Терроризм актісін насихаттаумен немесе жасауға шақырумен материалдарды үшінші тұлғаларға беруге бағытталған іс-әрекеттер материалдарды тарату деп танылуы керек.
Қылмыс террористік акт жасалғанына немесе жасалмағанына қарамастан, терроризм актісін насихаттаумен немесе жасауға шақырумен насихаттау, жария шақыру және материалдарды тарату жүзеге асырылған сәттен бастап аяқталды деп саналуы керек.
Осы норма бойынша қылмыстық жауапкершілік, егер терроризм актісін жасауға шақыру жұртшылықтың қатысуымен ашық болған жағдайда ғана мүмкін болады, өйткені бұл шақырудың жеке фактісі туралы емес, "қоғамдық шақырулар" туралы.
Субъективті жағынан қылмыс тікелей ниетпен сипатталады. Адам терроризмді насихаттайтынын немесе терроризм актісін жасауға жария түрде шақыратынын түсінеді, сол сияқты аталған мазмұндағы материалдарды таратады және осындай іс-әрекеттер жасағысы келеді.
Субъект-16 жасқа толған, есі дұрыс жеке тұлға.
233-1-баптың 2-бөлігі мынадай саралау белгілерін көздейді: адамның өзінің қызметтік жағдайын пайдалана отырып не қоғамдық бірлестіктің басшысы не бұқаралық ақпарат құралдарын пайдалана отырып жасаған іс-әрекеті. Лауазымды адамның не қоғамдық бірлестік басшысының терроризмді насихаттауға немесе терроризм актісін жасауға жария түрде шақыруға бағытталған іс-әрекеттер жасауы, сол сияқты аталған мазмұндағы материалдарды таратуы оның бұл үшін өзінің қызметтік не қоғамдық жағдайын пайдалануын көздейді.
Бұқаралық ақпарат құралдарын пайдалану-бұл баспасөзде жарияланған, сондай-ақ радиода немесе теледидарда таратылған террористік актіні насихаттау және шақыру.
Қылмыстық кодекстің 233-1 – бабының 2-бөлігі бойынша қылмыс субъектісі-арнайы. Ол өзінің қызметтік жағдайын пайдаланатын адам немесе қоғамдық бірлестіктің басшысы болып табылады.
Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі
Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
