809-бапқа түсініктеме. Істі Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің қарауына бергенге дейін әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді тоқтату  

     Осы Кодекстің 741 және 742-баптарында көзделген мән-жайлардың кем дегенде біреуі болған кезде іс жүргізуінде іс жатқан лауазымды адам әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді тоқтату туралы қаулы шығарады.

     Түсініктеме берілген бап Әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі соттың, органның (лауазымды адамның) қарауына бергенге дейін, яғни іс қозғалғаннан кейінгі аралық кезеңде, бірақ істі қарау сатысына бермей тоқтатудың заңнамалық мүмкіндігін бекітеді. Яғни, іс бойынша іс жүргізуді болдырмайтын істің жаңа мән-жайларын белгілеу нәтижесінде шешім қабылдау уақытының ағымдағы сәтінде өндірісінде болатын адам (ст. 741 және 742 ӘҚБтК), әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді органға (лауазымды адамға) және одан да көп сотқа қарау үшін жібермей тоқтатуға, ал мәні бойынша - тоқтатуға тиіс. Басқа нәрсе заңдылықты өрескел бұзу ретінде қарастырылуы керек.

     Бұл тәсіл іс жүргізу экономикасынан басқа, азаматтардың қорғауға конституциялық құқығын неғұрлым толық іске асыруға ықпал етеді, өйткені егер заң оның ісін қозғау мүмкін емес, ал қозғалған іс тоқтатылуға тиіс, яғни іс бойынша іс жүргізуді болдырмайтын болса, адам әкімшілік қудалауға ұшырамауға тиіс.  

     Бұл бапта ӘҚБтК-нің 741 (әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді болдырмайтын мән-жайлар) және 742 (әкімшілік жауаптылыққа тартпауға мүмкіндік беретін мән-жайлар) баптарына сілтеме нормалары қамтылған. Осы баптарда көзделген мән-жайлардың кем дегенде біреуі болған кезде әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс қозғалмауға, ал қозғалған іс тоқтатылуға тиіс.

     741-баптың 1-бөлігіне сәйкес мұндай жағдайларға мыналар жатады:

     1) Әкімшілік құқық бұзушылық оқиғасының болмауы, яғни тексеру іс-шаралары барысында құқық бұзушылық оқиғасының анықталмауы;

     2) әкімшілік құқық бұзушылық құрамының кемінде бір элементі болмаған жағдайларда, Әкімшілік құқық бұзушылық құрамының болмауы, оның ішінде ӘҚБтК әкімшілік жауаптылыққа тарту үшін көзделген құқыққа қарсы іс-қимыл (әрекетсіздік) жасалған сәтте жеке тұлғаның құқыққа қарсы іс-қимыл (әрекетсіздік)жасына жетпеуі немесе құқыққа қарсы іс-әрекеттер (әрекетсіздік) жасаған жеке тұлғаның ақылсыздығы;

     3) "құқықтық актілер туралы" ҚР Заңының 46-бабының 2-бөлігіне сәйкес әкімшілік жауаптылықты белгілейтін заңның немесе оның жекелеген ережелерінің күшін жою Нормативтік құқықтық акт (оның бір бөлігі немесе бір бөлігі): 1) акт қабылданған мерзім (оның бір бөлігі немесе бір бөлігі) өткен жағдайларда өзінің қолданылуын тоқтатады; 2) бұрын шығарылған нормативтік құқықтық актінің, оның бір бөлігінің (бір бөлігінің) ережелеріне қайшы келетін немесе бұрын шығарылған актіні немесе оның бір бөлігін (бір бөлігін)сіңіретін жаңа нормативтік құқықтық актіні қабылдау; 3) қабылданған актіні Қазақстан Республикасының Конституциясында белгіленген тәртіппен конституциялық емес деп тану; 4) актіні немесе оның бір бөлігін (бөліктерін) осы актіні қабылдаған органның немесе оған уәкілеттік берілген өзге де органның күші жойылды деп тану;

     4) Егер әкімшілік жауаптылықты белгілейтін заң немесе оның жекелеген ережелері немесе іс-әрекеттің әкімшілік құқық бұзушылық ретінде саралануы тәуелді болатын осы Әкімшілік құқық бұзушылық туралы істе қолдануға жататын өзге де нормативтік құқықтық актіні Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі баптың 2-бөлігіне сәйкес конституциялық емес деп таныған болса. "Қазақстан Республикасының Конституциялық Кеңесі туралы" ҚР Конституциялық заңының 39-ы, конституциялық емес деп танылған, оның ішінде Конституцияда бекітілген адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарына нұқсан келтіретін заңдар мен өзге де құқықтық актілер заң күшін жояды, қолдануға жатпайды және күшін жояды. Соттардың және өзге де құқық қолдану органдарының осындай заңға немесе өзге де құқықтық актіге негізделген шешімдері орындалуға жатпайды;

     5) ӘҚБтК – нің 62-бабының ережесі бойынша әкімшілік жауаптылыққа тартудың ескіру мерзімдерінің өтуі, екі ай мерзім өткеннен кейін адам әкімшілік жауаптылыққа, ал қоршаған орта саласында әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының оңалту және банкроттық туралы заңнамасын бұзғаны үшін-ол жасалған күннен бастап бір жыл өткен соң тартылуға жатпайды;

     6) әкімшілік жауаптылыққа тартылатын адамға қатысты сол факті бойынша судьяның, органның (лауазымды адамның) әкімшілік жаза қолдану туралы қаулысының не әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі тоқтату туралы күші жойылмаған қаулының болуы, сондай-ақ сол факті бойынша адамды күдікті деп тану туралы қаулының болуы. ӘҚБтК-нің 12-бабы бір құқық бұзушылық үшін ешкімді әкімшілік жауапкершілікке тартуға болмайтынын белгілейді. Бұл Ереже Әкімшілік құқық бұзушылық туралы заңнама қағидаттарының бірі болып табылады. "Күдікті ретінде тану туралы қаулы шығарылған адам күдікті болып табылады"деген 64-баптың 1-бөлігіне сәйкес адамды күдікті ретінде тануды жеке қарау қажет;

     7) іс бойынша іс жүргізу жүргізіліп жатқан жеке тұлғаның қайтыс болуы, заңды тұлғаның таратылуы. Адам өлімінің биологиялық анықтамасы-бұл организмнің тіршілік әрекетінің тоқтауы, нәтижесінде өмірдің негізгі материалдық субстраты болып табылатын белоктар мен басқа биополимерлердің ыдырауымен бірге жүретін жеке адамның жеке тірі жүйе ретінде өлуі. Заңды тұлғаны тарату тәртібі АК-нің 50-бабында регламенттелген. С сәйкес. Осы баптың 10-тармағында заңды тұлғаны тарату аяқталды деп есептеледі, ал заңды тұлға бұл туралы мәліметтерді бизнес-сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізіліміне енгізгеннен кейін өз қызметін тоқтатты деп есептеледі;

     8) салықтардың және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдердің түсуін қамтамасыз ету саласында басшылықты жүзеге асыратын уәкілетті орган растаған, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген мерзімде салық есептілігі нысандарын электрондық түрде ұсыну бойынша салық төлеушінің салық міндеттемесін орындамауына әкеп соққан бағдарламалық қамтамасыз етуде техникалық қателер туындаған жағдайда;

     9) Қазақстан Республикасының салық заңнамасында көзделген өзге де жағдайлар;

     10) ӘҚБтК-нің 897-бабында белгіленген тәртіппен әкімшілік айыппұл төленгенін растайтын құжаттың болуы, осы тармақшада Мемлекеттік кірістер органдары салған айыппұлдар бойынша орындалған өндіріс үшін өндірісті тоқтату туралы айтылады;

     11) әкімшілік жауаптылыққа тартылатын адам адам саудасына байланысты қылмыс туралы қылмыстық іс бойынша заңда белгіленген тәртіппен жәбірленуші болып танылады. Адам саудасына байланысты қылмыстар ҚК-нің 128-бабында көзделген. Адамды осы істер бойынша жәбірленуші ретінде тану ҚІЖК-нің 71-бабы негізінде жүзеге асырылады;

     12) ӘҚБтК-нің 64-бабында көзделген тәртіппен тараптардың татуласуына байланысты. 64-бап бойынша тараптарды татуластыру 73, 73-1, 73-2, 79-баптарда (бірінші бөлікте) көзделген құқық бұзушылықтар үшін ғана мүмкін болады), 146, 185, 186, 220, 229 (екінші бөлігі). Татуласу жәбірленуші мен әкімшілік құқық бұзушылық жасаған адам қол қойған жазбаша келісім негізінде жүзеге асырылады.

     ӘҚБтК-нің 742-бабы қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілерінің болуына байланысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі тоқтатуды көздейді. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс жүргізіліп жатқан уәкілетті тұлға ҚІЖК шеңберінде одан әрі тергеп-тексеру үшін құқық бұзушылыққа байланысты барлық материалдарды прокурорға не сотқа дейінгі іс жүргізу органына береді.

     Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді тоқтату уәкілетті тұлғаның қаулы шығаруы арқылы жүзеге асырылады.  

     Осы қаулы ӘҚБтК-нің 822-бабында көзделген талаптарға жауап беруі тиіс. Қаралатын жағдайға қатысты қаулыда қаулы шығарған орган, лауазымды адам туралы мәліметтер; істің қаралған күні мен орны; іс қаралған адам туралы мәліметтер; қарау кезінде белгіленген мән-жайлар; іс бойынша іс жүргізуді тоқтату негіздерін көздейтін кодекстің бабы; дәлелді шешім; қаулыға шағымдану мерзімі мен тәртібі көрсетілуге тиіс. Қаулыда тәркіленген заттар мен құжаттар, сондай-ақ қамауға алынған заттар туралы мәселелер шешілуі керек.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы