АХАТ ОРГАНДАРЫ ӨЛІМДІ ТІРКЕУДЕН БАС ТАРТҚАН ЖАҒДАЙДА БЕЛГІЛІ БІР УАҚЫТТА ЖӘНЕ БЕЛГІЛІ БІР МӘН-ЖАЙЛАРДА АДАМНЫҢ ҚАЙТЫС БОЛУ ФАКТІСІН АНЫҚТАУ ТУРАЛЫ

АХАТ органдарының өлімді тіркеуден бас тартуына байланысты адамның белгілі бір уақытта және белгілі бір мән-жайларда қайтыс болу фактісін анықтау (АІЖК-нің 305-бабы 2-бөлігінің 8-тармақшасы) өлімді тіркеу фактісін анықтаудан (АІЖК-нің 305-бабы 2-бөлігінің 3-тармақшасы) және азаматты қайтыс болды деп жариялаудан (АІЖК-нің 34-тарауы) ажыратылуы тиіс.

Бірінші жағдайда өтініш беруші сотқа өлім оқиғасын тіркеуден уәкілетті органдардың бас тартуына байланысты жүгінеді. Екінші жағдайда азаматтың қайтыс болуы тіркелген, алайда бұл туралы құжаттар өтініш берушіде де, азаматтық хал актілерін тіркеу органдарында да және олардың мұрағаттарында да сақталмаған.

Үшінші жағдайда азаматты қайтыс болды деп жариялау туралы мүдделі тұлғалардың өтініші қаралады, егер оның тұрғылықты жерінде үш жыл бойы ол туралы мәліметтер болмаса, ал егер ол өлім қаупі төнген немесе жазатайым оқиғадан қаза тапты деп болжауға негіз болатын мән-жайларда хабар-ошарсыз кеткен болса, алты ай бойы ол туралы мәліметтер болмаса.

Өлім фактісін анықтау туралы істерді қарау кезінде соттар мұндай фактіні анықтау туралы өтініш сот өндірісіне тек өтініш беруші өлім оқиғасын тіркеуден бас тарту туралы уәкілетті органның құжатын ұсынған жағдайда ғана қабылданатынын басшылыққа алуы тиіс.

Ш. сотқа әкесі Б.-ның қайтыс болу фактісін анықтау туралы өтінішпен жүгініп, оның қайтыс болған күні ретінде 1967 жылғы 8 тамызды белгілеуді сұраған. Өтініш әкесінің еңбек кітапшасында оның 1967 жылғы 8 тамызда қызметтік міндеттерін атқару кезінде қайғылы жағдайда қаза болғаны туралы жазба бар екендігімен негізделген. Ол аудандық жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөліміне әкесінің қайтыс болуы туралы куәлік беру жөнінде жүгінген кезде, 1965–1969 жылдар және 1967–1977 жылдар аралығындағы мәліметтер бойынша бас тарту алған.

Сот шешімімен Ш.-ның өтініші қанағаттандырылған.

Сот 1967 жылғы 8 тамыздағы еңбек кітапшасындағы жазбаны назарға алған.

Аудандық соттың шешімімен Ж.-ның ұлы А.-ның қайтыс болу фактісін анықтау туралы өтініші қанағаттандырылған.

Өтініш баланың әлсіз болып туғанымен және дәрігерлердің оған «БЦЖ вакцинациясының асқынған ағымы, сол жақ қолтықасты лимфадениті инфильтрация сатысында» деген диагноз қойғанымен негізделген. 2004 жылғы 16 желтоқсанда ұлы оның қолында қайтыс болған. Әжесі мен атасы немересінің өлім себебін анықтау үшін мәйітті ашып тексермеу туралы шешім қабылдаған. Келесі күні барлық рәсімдерден кейін бала жерленген. Өлім туралы куәлік уақытында рәсімделмеген.

2015 жылғы 31 мамырда оның жұбайы қаза болған. Мұраны рәсімдеу үшін нотариусқа барлық мұрагерлер туралы құжаттарды ұсыну қажет болған.

Азаматтық хал актілерін тіркеу органдарына жүгінген кезде оған ұлының қайтыс болуы туралы куәлік беруден бас тартылған.

Өтініш беруші дәлел ретінде сотқа зираттағы қабірдің фотосуретін ұсынған.

Аталған мән-жайлар тиісті дәлелдемелермен расталғандықтан, соттың өтінішті қанағаттандыруға негіздері болған деп есептеледі.

Сот шешімімен Е.-нің өлімнің заңдық фактісін анықтау туралы өтініші қанағаттандырылған.

Өтініш оның 2011 жылғы 3 тамызда қайтыс болған Н.-ның ұлы екендігімен негізделген. Әкесі қайтыс болған кезде ол бөлек тұрған және өлім фактісін құжаттық рәсімдеумен айналыспаған. Жерлеуді ұйымдастырумен және барлық қажетті құжаттарды рәсімдеумен, оның ойынша, әкесінің немере ағасы М. айналысқан.

Кейінірек оның әкесінің қайтыс болуы туралы тіркеуші органда ешқандай жазба жоқ екені анықталған.

Әкесі 2011 жылғы 3 тамызда Сарань қаласының Орталық ауруханасында медицина қызметкерлерінің қатысуымен қайтыс болған.

Өлімді мемлекеттік тіркеудің негізі медициналық ұйым берген белгіленген нысандағы өлім туралы құжат болып табылады.

Алайда мұндай құжатты алу мүмкін болмаған.

Сарань қаласының Орталық ауруханасының жауабына сәйкес, әкесі қабылдау бөлімінде қайтыс болып, стационарлық емдеуде болмағандықтан, аурухана дәрігерлік өлім туралы куәлік бере алмайды. Оның әкесінің мәйіті полиция қызметкерлеріне тапсырылған. Сонымен бірге өлім туралы дәрігерлік анықтама берілмеген.

Сарань қаласының ішкі істер бөлімінің мәліметтері бойынша, оның әкесі шынымен де Орталық ауруханада қайтыс болған, бұл Н.-ның анасының, медицина қызметкерлерінің түсініктемелерімен және мәйіттің фотосуреттерімен расталған.

2011 жылғы 5 тамызда Н.-ның өлімі фактісі бойынша қылмыстық іс қозғаудан бас тарту туралы қаулы шығарылған.

Сарань қаласы әкімдігі аппаратының АХАТ органдарының жауабына сәйкес, өлімді тіркеу үшін қажетті құжаттардың ұсынылмауына байланысты оның әкесінің өлімін мемлекеттік тіркеуден бас тартылған.

Бұл фактіні анықтау оған әкесінің қайтыс болуы туралы куәлік алу, кейіннен оны Ресей Федерациясына тұрақты тұруға көшу рәсімдерін ресімдеу үшін тиісті органдарға ұсыну мақсатында қажет болған.

Ұсынылған дәлелдемелердің жиынтығы тиісті фактіні анықтау үшін жеткілікті болып табылады деп есептеледі. 

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы