Кінәлі адамнан мәжбүрлі төлем
Қылмыстық құқық бұзушылықтар жиынтығы бойынша айыптау үкімі шығарылған кезде кінәлі адамнан аса ауыр қылмыстық құқық бұзушылық санатына сәйкес келетін мәжбүрлеп төлем Ақмола облысы Аршалы аудандық сотының 2020 жылғы 25 қыркүйектегі үкімімен өндіріледі: М., бұрын Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі – ҚК) 188-бабы 3-бөлігінің 1), 2), 3)тармақтары бойынша сотталған 2 жылға 8 айға бас бостандығынан айыру, - ҚК-нің 188-бабы 4-бөлігінің 3) тармағы бойынша 5 жылға бас бостандығынан айыру, 24-бабы 3-бөлігі, ҚК-нің 188-бабы 3-бөлігінің 2), 3) тармақтары бойынша 3 жылға бас бостандығын шектеу, ҚК-нің 58-бабы 6-бөлігі негізінде 5 жылға неғұрлым қатаң жазаны сіңіру жолымен бас бостандығынан айыру, 2020 жылғы 15 қыркүйектегі үкіммен тағайындалған неғұрлым қатаң жазаны сіңіру жолымен ҚК-нің 58-бабы 6-бөлігінің негізінде орташа қауіпсіздік қылмыстық-атқару жүйесі мекемесінде жазасын өтей отырып, 5 жылға бас бостандығынан айыру неғұрлым қатаң. Жаза мерзімі үкім заңды күшіне енген сәттен бастап есептеледі. Қамауда ұстау уақыты 2020 жылғы 28 ақпаннан бастап үкім заңды күшіне енгенге дейін бір жарым күндік бас бостандығынан айыру үшін қамауда ұстаудың бір күні есебінен есептелді. Жәбірленушілерге өтемақы қорына 53 020 теңге сомасында 20 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде мәжбүрлеп төлем өндірілді. Заттай дәлелдемелердің тағдыры шешілді. Сот үкімімен М. алдын ала сөз байласу бойынша адамдар тобында бірнеше рет, тұрғын үй-жайға заңсыз кіріп, аса ірі мөлшерде, сондай-ақ алдын ала сөз байласу бойынша адамдар тобының бірнеше рет, тұрғын үй-жайға заңсыз кіріп ұрлауға оқталуына жасалған ұрлық үшін кінәлі деп танылды. Ақмола облыстық сотының қылмыстық істер жөніндегі сот алқасының 2020 жылғы 2 желтоқсандағы қаулысымен сот үкімі өзгеріссіз қалды. Өтініште қорғаушы-адвокат Н. үкімнің күшін жоюды, жәбірленушілердің эпизодтары бойынша істің дәлелденбегенін тоқтатуды сұрайды: Т., К., ж., жәбірленушінің эпизодтары бойынша С. – зиянның болмауына байланысты ҚК-нің 63-бабын қолдану. Негіздеме келесі дәлелдерді келтіреді. Оқиға орнын тексеру хаттамаларында анықтаушының, маманның қолы, тексеріс және айғақтарды нақтылау жоқ-қатысқан адвокаттың, күдіктінің тегі дұрыс көрсетілмеген. Жауап алу хаттамасында М. тергеу әрекетін жүргізу уақыты өзгертілді. Қылмыс жасаудағы М. кінәсі іс бойынша жиналған дәлелдемелермен расталды. Сот м. алдын ала сөз байласу бойынша адамдар тобында әрекет етіп, тұрғын үй – жайға заңсыз кіріп, ж. мүлкін 5 839 000 теңге, К. – 30 000 теңге, Т. - 2 182 000 теңге сомасында ұрлық жасағанын, сондай-ақ С. мүлкін ұрлауға оқталғанын анық анықтады. негізгі сот талқылауының барысы.
Кінәлі адамнан мәжбүрлі төлем
Сонымен, сотта М. жеке тасымалдаумен айналысқанын көрсетті. Н. есімді танысы оған Жібек Жолы кентінде ұрлық жасау үшін сапар шегуді ұсынды. Мағжан мен соңғысының Руслан есімді танысы үйлеріне кіріп, сыртта қалды. Бір үйде алтыннан жасалған бұйымдар мен ақша алынды, екіншісінде-Құран қорабы қалды, үшіншісінде – 400 АҚШ доллары. Төртінші үйге кіруге тырысқанда, ол ұсталды, қалғандары қашып кетті. Бұл айғақтарды М. сотта өзінің қорғаушысы адвокаттың қатысуымен берді. Ұрлықтың үш эпизоды бойынша М. ол өз қолымен жазған, оны қабылдаған адам қол қойған кінәсін мойындады. Сонымен қатар, М. - ның айғақтары басқа дәлелдерге сәйкес келеді. Атап айтқанда, М. 2020 жылдың 29 ақпанында жауап алу кезінде ұрлықтың белгісіз жағдайларын егжей-тегжейлі баяндады. Атап айтқанда, олар Құран қорабын (к.жәбірленушінің эпизоды) үйдің жанында қалдырды, металл сейф (т. жәбірленушінің эпизоды) жол бойымен лақтырылды. Бұл жағдайлар одан әрі тергеу әрекеттерін жүргізу кезінде расталды. Жәбірленуші К. 2020 жылдың 14 сәуірінде жауап алу кезінде ол қорапты 17 наурызда тапқанын көрсетті. 2020 жылдың 12 сәуірінде жүргізілген тексеру кезінде сейф табылды. Іс бойынша жауап алынған Н.м. - мен бірге жоғарыда аталған ұрлықтарды жасағанын көрсетті. Адамдар тобында ұрлық жасау фактісі Нұр-сұлтан қаласының Сарыарқа ауданының № 2 аудандық сотының 2020 жылғы 15 қыркүйектегі заңды күшіне енген М.қатысушыларына қатысты үкімімен анықталды. осылайша, М. - ның мойындау айғақтары басқа дәлелдемелермен расталды, сондықтан сот негізді түрде сенімді деп таныды. Көрсетілген дәлелдемелер жиынтығы М. кінәсінің дәлелденгені туралы қорытынды жасау үшін жеткілікті болып табылады, алайда сот үкімде сілтеме жасайтын іс үшін маңызы бар кейбір нақты деректерді жинау кезінде Қазақстан Республикасы қылмыстық іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі-ҚІЖК) талаптары бұзылған. ҚІЖК-нің 199-бабының 7-бөлігіне сәйкес хаттамаға оны жасаған лауазымды адам қол қояды. Заңның бұл талабы 2020 жылғы 28 Ақпанда оқиға орнын (автомашинаны) тексеру, 2020 жылғы 5 қаңтарда жәбірленушіден жауап алу, 2020 жылғы 6 қаңтарда жәбірленуші Ж.кезінде бұзылды. Хаттамаларда анықтаушының, тергеушінің қолдары жоқ.
Осыған байланысты ҚІЖК – нің 112-бабы 1-бөлігінің 5-тармағының негізінде алынған нақты деректер дәлелдемелер ретінде жол берілмейді деп танылуға тиіс, қарау хаттамасына сілтеме-сот үкімінен алып тасталуға тиіс. Сонымен қатар, тексеру хаттамасын тану және айғақтарды сол жерде нақтылау үшін негіз жоқ, себебі бірінші бетте адвокат Б., соңғы бетте-Е., сондай – ақ бірінші бетте күдіктінің деректері к. ретінде көрсетілген. сот тергеу әрекетінің бейнежазбасын қарады, оның күдіктінің нақты қатысуымен жүргізілгені анықталды. ал адвокат Е. соңғылары хаттамаға қол қойды, хаттаманың мазмұны, тергеу әрекетінің барысы мен нәтижелері олармен дауласпайды. Алынған нақты деректерді жол берілмейді деп тану үшін негіз болып табылмайтын басқа да анықталған бұзушылықтар бойынша (криминалист-маманның қолының болмауы, тексеру жүргізу, жауап алу уақытының басталуы мен аяқталуын түзету кезінде заттардың мөрленуі туралы нұсқаулар) апелляциялық сатыдағы сот негізді түрде жеке қаулы шығарды. ҚК-нің 52-бабы талап еткендей, М. жазасы сотталған адамның іс-әрекетінің ауырлығы мен жеке басын ескере отырып тағайындалды. Жауапкершілік пен жазаны жеңілдететін және ауырлататын мән-жайлардың болуы ескерілді. ҚК 55-бабының 2-бөлігінің ережелері сақталды.
Сонымен бірге сот М. - дан мәжбүрлеп төлемді өндіріп алу бөлігінде қате жіберді. "Жәбірленушілерге өтемақы қоры туралы" Қазақстан Республикасының 2018 жылғы 10 қаңтардағы № 131-VІ ҚРЗ Заңының 10-бабының 2-бөлігіне сәйкес кінәлі адамға қатысты қылмыстық құқық бұзушылықтар жиынтығы бойынша айыптау үкімі шығарылған жағдайда одан неғұрлым ауыр қылмыстық құқық бұзушылық санатына сәйкес мәжбүрлеп төлем өндіріп алынады. Көрсетілген нормадан қылмыстық құқық бұзушылықтар жиынтығы кезінде, оның ішінде ҚК-нің 58-бабының 6-бөлігін қолдану кезінде бірыңғай мәжбүрлеп төлем өндіріп алынатыны, төлемді өндіріп алуға қайтадан жол берілмейтіні шығады. Бұл талап "сот үкімі туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2018 жылғы 20 сәуірдегі № 40 нормативтік қаулысының 36-1-тармағында да бекітілген, оған сәйкес ҚК-нің 58-бабы алтыншы бөлігінің қағидалары бойынша қылмыстық құқық бұзушылықтар жиынтығы бойынша жаза тағайындау кезінде сот екі үкім бойынша бірыңғай мәжбүрлеп төлемді өндіріп алу туралы шешім қабылдауы тиіс. Егер бірінші үкім бойынша адам неғұрлым ауыр қылмыстық құқық бұзушылық бойынша тиісті мәжбүрлеп төлемді өндіріп алумен сотталған болса, онда соңғы үкіммен мәжбүрлеп төлем қайтадан өндірілмейді. 2020 жылғы 15 қыркүйектегі үкіммен М.жасалған ауыр қылмыс үшін 20 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде мәжбүрлеп төлем өндірілді. Демек, шағымданған үкіммен мәжбүрлі төлем сол сомада заңсыз қайта өндіріліп алынады. Жоғарғы Соттың қылмыстық істер жөніндегі сот алқасы жергілікті соттардың сот актілерінің бір бөлігін жойып, М. - мен жазаны алып тастады. мәжбүрлі төлем Жәбірленушілеріне өтемақы қорына 53 020 теңге сомасында. 2020 жылғы 28 ақпандағы оқиға орнын – автомашинаны қарау хаттамасына сілтемені сот үкімі мен қаулысынан алып тастады, оқиға орнын қарау және жәбірленуші К. - дан 2020 жылғы 5 қаңтардағы, жәбірленуші Ж. - дан 2020 жылғы 6 қаңтардағы жауап алу хаттамаларында тіркелген нақты деректерді дәлелдемелер ретінде жол берілмейді деп таныды. Қалған бөлігінде сот актілері өзгеріссіз қалады. Қорғаушы-адвокат Н. - ның өтініші ішінара қанағаттандырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
