Қазақстан Республикасы Қылмыстық-процестік кодексінің 91-бабы. Сот отырысының хатшысы мен сот приставынан бас тарту туралы түсініктеме

1. Сот отырысының хатшысы мен сот приставы қылмыстық іс бойынша іс жүргізуге қатыса алмайды:

1) осы Кодекстің 87-бабында көзделген мән-жайлардың кез келгені болған кезде;

2) егер олардың біліксіздігі анықталса.

2. Адамның сот отырысына бұрын сот отырысының хатшысы немесе сот приставы ретінде қатысуы оның тиісті сапада сот отырыстарына одан әрі қатысуына кедергі келтіретін мән-жай болып табылмайды.

3. Сот отырысының хатшысы мен сот приставынан бас тарту туралы мәселені істі қарап жатқан сот шешеді.

Сот отырысының хатшысы мен сот приставы өздеріне жүктелген функцияларға байланысты сот қызметімен барынша тығыз байланысты және оның нәтижелерінің тиімділігіне ықпал етеді. Сондықтан оларға да мән-жайлардың барынша кең ауқымы бойынша негіздер болған кезде қарсылық білдірілуі мүмкін (ҚПК-нің 91-бабы), ал мұндай қарсылықты қылмыстық істі қарап жатқан сот шешеді (ҚПК-нің 83–84-баптарына, 87-бабының 1-бөлігіне түсініктемені қараңыз).

Заң аталған адамдарға қарсылық білдірудің дербес негізі ретінде олардың анықталған біліксіздігін бөліп көрсетеді. Мұны, шамасы, сот отырысы барысында анықталған, яғни олардың білім, білік, дағды және өзге де қасиеттері деңгейінің сәйкес келмеуі деп түсіну керек.

Алайда бұл жағдайды, жалпы алғанда, кейінгі барлық жағдайлар сияқты (ҚПК-нің 92–93-баптары), қылмыстық процеске белгілі бір мәртебеде қатысуға тартылатын адамдарды қатаң әрі мұқият іріктеу арқылы болдырмауға болады.

Бұл жерде ҚПК-нің 91-бабының 2-бөлігіндегі сот отырысының хатшысы мен сот приставының бастапқы үкімнің күші жойылғаннан кейін істі бірінші сатыдағы сотта жаңадан қарау барысында осы іске қатысуына жол берілетіні туралы норманың ескертпесі маңызды болып табылады. Бұл олардың істі мәні бойынша шешпейтіндігімен, тек басты сот талқылауының қалыпты өткізілуін қамтамасыз ететіндігімен түсіндіріледі.

Қазақстан Республикасының Қылмыстық-процестік кодексіне 2020 жылғы түсініктеме авторы — Марат Чекішұлы Қоғамов, заң ғылымдарының докторы, Қазақстанның құрметті заңгері, профессор, Қазақстан Ұлттық жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі, Қазақстан Республикасы ІІМ-нің еңбек сіңірген қызметкері.

Конституция Заң Кодекс Нормативтік акт Указ Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы заңгері Заң қызметі Құқықтық қызмет Заңгерлік кеңес беру Азаматтық Қылмыстық Әкімшілік істер мен даулар Қорғау Төрелік істер Қазақстанның заң компаниясы https://zakonpravo.kz/ Адвокаттық кеңсе Сот істері Декларация Жарлық Бұйрық Қаулы Шешім Баяндама Қорытынды Өтініш Қорытынды Конвенция Шарт Меморандум Әдістеме Нормалар Нота Ережелер Бағдарлама Жарғы Хартия Бап Түсініктеме Резолюция Регламент Хаттама Жоба Бағдарлама Ережелер Жолдаулар