173-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы қылмыстық процестік кодексінің Жәбірленушілерге зиянды өтеу қоры
Жәбірленушілерге зиянды өтеу қоры туралы заңнамалық актіде көзделген жағдайларда, тәртіппен, мөлшерде және мерзімдерде қылмыстық қудалау органының қаулысымен жәбірленуші деп танылған адамдардың осы Қордан мемлекеттік ақшалай өтемақыны кідіріссіз толық не ішінара алуға құқығы бар.
Мемлекеттік өтемақыны кідіріссіз алуға құқығы бар жәбірленушілердің санаттары Жәбірленушілерге зиянды өтеу қоры туралы заңнамалық актіде айқындалады.
Жәбірленушілерге келтірілген зиянды өтеу қорына олар төлеген ақшаны өтеу жөніндегі міндетті сот жәбірленушілерге келтірілген зиянды өтеу қоры туралы заңнамалық актіде, үкімде айқындалатын төлем мөлшерінде жүктейді:
1) кінәлі адам;
2) кінәлі деп танылған кәмелетке толмағанның заңды өкілдері;
3) заңға сәйкес жеке тұлғаның қылмыстық жазаланатын іс-әрекетінен келтірілген зиян үшін материалдық жауаптылықта болатын заңды тұлға.
Егер адам бір мезгілде бірнеше қылмыстық жазаланатын іс-әрекеттер жасағаны үшін кінәлі деп танылса, төлем олардың неғұрлым ауырына қарай есептеледі.
Осы Кодекстің 35-бабының бірінші бөлігінің 3), 4) және 12) тармақтарында, 36-бабының бірінші бөлігінде көзделген негіздер бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеруді тоқтату туралы қаулы осы баптың екінші бөлігінде көрсетілген адамдардан Жәбірленушілерге зиянды өтеу қорына азаматтық тәртіппен ақы алу үшін осы Кодекстің 36-бабының екінші бөлігінде белгіленген мөлшерде негіз болып табылады. бұл қор.
Қылмыспен келтірілген зиянды өтеу іс жүзінде сот актісі заңды күшіне енгеннен кейін орын алуы мүмкін. Осыған байланысты, сондай-ақ қылмыстық істер бойынша азаматтық талап қою бөлігінде сот шешімінің уақтылы орындалмауы немесе мүлде орындалмауы азаматтық талапкер жылдар бойы өтемақы алуға ұмтылуы мүмкін.
Сонымен қатар, Қылмыстан зардап шеккен адамдар қылмыс салдарынан қайтыс болған жәбірленушіні асырауындағы еңбекке жарамсыз адамдарды емдеу, ұстау, қираған тұрғын үйді қалпына келтіру және т.б. үшін шұғыл материалдық көмекке мұқтаж. Бұдан басқа, азаматтық талап қою бөлігінде сот актісін мәжбүрлеп орындау кезінде борышкердің өндіріп алуға болатын мүлкінің болмауына, сотталғандардың бас бостандығынан айыру орындарында жұмыс көлемінің болмауына, борышкерлердің қайтыс болуына және басқа да себептерге байланысты төлем қабілетсіздігіне байланысты атқарушылық құжаттарды сотқа қайтару жиі орын алады.
Субъективті және объективті мән-жайлардың болуына байланысты жәбірленушілер заңда белгіленген жағдайларда, тәртіппен, мөлшерде және мерзімдерде қылмыстық құқық бұзушылықтардан зардап шеккендерге өтемақы қорынан мемлекеттік ақшалай өтемақыны толық не ішінара алуға құқылы, оның ұйымы "мемлекет жәбірленушіні өз бақытсыздығымен бір-бірден қалдырмауы керек"деген қағидатқа сәйкес келеді.
Өз кезегінде, көрсетілген қорға жәбірленушінің өзі төлеген ақшалай қаражатты өтеу жөніндегі міндетін сот қылмыстық құқық бұзушылық жасаған кінәлі адамға, қылмыстық құқық бұзушылық жасағаны үшін кінәлі деп танылған кәмелетке толмағанның заңды өкілдеріне және жеке тұлғаның қылмыстық жазаланатын іс-әрекетінен келтірілген зиян үшін заңға сәйкес материалдық жауаптылықта болатын заңды тұлғаға үкіммен жүктейді. ҚІЖК-нің 35-бабы 1-бөлігінің 3, 4, 12-тармақтарында, 36-бабы 1-бөлігінде көзделген негіздер бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру тоқтатылған жағдайларда, осы баптың екінші бөлігінде көрсетілген адамдардан қылмыстық құқық бұзушылықтан жәбірленушілердің өтемақысын қорға алу азаматтық тәртіппен жүргізіледі.
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының Қазақстан Республикасының қылмыстық іс жүргізу кодексіне түсініктемесі
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
