366-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің орман қоры жерлерінде құрылыстарды салу, сүректі қайта өңдеу, қоймаларды салу, заңсыз жою  

     Орман қорының жерлерінде заңсыз тамырын жұлу, құрылыстар салу, ағаш өңдеу, қоймалар салу –

     Жеке тұлғаларға – бес, лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – он, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – он бес, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-жүз елу айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде ескерту жасауға немесе айыппұл салуға әкеп соғады.

     Ескерту. Баптарда көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар жасаған адамдар 366, 368, 370, 371, 375, 381, 382, 386, 387 осы Кодекстің 388-І айлық есептік көрсеткіштен бес және одан да көп есе артық залал келтірген жағдайда әкімшілік айыппұл түрінде әкімшілік жазаға тартылады.

     Құқық бұзушылықтың түсіндірмелі құрамының объектісі орман қоры жерлерінде қирату, ғимараттар салу, ағаш өңдеу, қоймалар салу кезінде туындайтын қоғамдық-құқықтық қатынастар болып табылады.  

     Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 8 шілдедегі № 477 Орман кодексінің 6-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағындағы барлық ормандар, сондай – ақ орман өсімдіктерімен жабылмаған, бірақ орман шаруашылығының мұқтажына арналған орман қорының жерлері Қазақстан Республикасының орман қорын (бұдан әрі-орман қоры) құрайды.

     Орман қоры мемлекеттік және жеке орман қорларынан тұрады.

     Мемлекеттік орман қорына мыналар жатады:

     1) ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлеріндегі табиғи және жасанды шыққан ормандар (орман және орман емес алқаптарды қоса алғанда);

     2) мемлекеттік орман қоры жерлерінде табиғи және жасанды шыққан ормандар, сондай-ақ орман шаруашылығының мұқтажы үшін берілген орман өсімдіктері жабылмаған жер учаскелері;

     3)халықаралық және Республикалық маңызы бар жалпыға ортақ пайдаланылатын темір және автомобиль жолдарының, каналдардың, магистральдық құбырлардың және ені он метр және одан көп, ауданы 0,05 гектардан асатын басқа да желілік құрылыстардың бөлінген белдеулеріндегі қорғаныш екпелері.

     Жеке орман қорына Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сәйкес жеке меншікке немесе ұзақ мерзімді жер пайдалануға берілген жерлерде жеке және мемлекеттік емес заңды тұлғалардың қаражаты есебінен құрылған, орман өсіру үшін нысаналы мақсаты бар адамдар жатады:

     1) жасанды екпелер;

     2) Тұқымдық және (немесе) вегетативтік жолмен пайда болған табиғи шыққан екпелер;

     3) жеке орман питомниктері;

     4) арнайы мақсаттағы плантациялық екпелер;

     5) агроорман мелиорациялық екпелер;

     6)жеке меншіктегі шаруашылық автомобиль жолдарының бөлінген белдеулеріндегі қорғау екпелері.

     Орман қорына кірмейді:

     1) мемлекеттік орман қоры жерінен тыс орналасқан ауданы 0,05 гектардан кем жекелеген ағаштар мен ағаштар топтары, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердегі бұталы өсімдіктер;

     2) қалалық ормандардан басқа, елді мекендер шекарасы шегінде көгалдандыру екпелері;

     3) жеке, саяжай және бақша учаскелеріндегі ағаштар мен бұталар.

     ҚР Орман кодексінің 113-бабының 1-тармағына сәйкес орман қорын қорғау, қорғау, пайдалану, ормандарды молықтыру және орман өсіру саласындағы бұзушылықтар "мемлекеттік орман қоры учаскелерін тамырын жұлу, құрылыстар салу, ағаш өңдеу, қоймалар салу және басқа да мақсаттар үшін тиісті рұқсатсыз заңсыз пайдалану"болып табылады.

     Құқық бұзушылықтың объективті жағы орман қоры жерлерінде заңсыз тамырын жұлу, құрылыстар салу, ағаш өңдеу, қоймалар салу жөніндегі әрекеттерде (әрекетсіздікте) көрінеді.

     Демек, жоғарыда аталған әрекеттердің заңды сипаты ӘҚБтК-нің 366-бабын қолдану мүмкіндігін жоққа шығарады.  

     Мысалы, ҚР Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 30 маусымдағы № 18-02 / 596 бұйрығымен бекітілген "мемлекеттік орман қоры учаскелерінде ағаш кесу Ережесінің" 6-8-тармақтарында мемлекеттік орман қоры учаскелерінде ағаш кесу беткейлердің тіктігі мен экспозициясы ескеріле отырып жүзеге асырылатыны көрсетілген.

     Тік жағынан тау беткейлері жұмсақ (10 градусқа дейін), көлбеу (11-ден 20 градусқа дейін), тік (21-ден 30 градусқа дейін) және өте тік (31 немесе одан да көп градус) болып бөлінеді.

     Солтүстік экспозициялардың беткейлеріне солтүстік, солтүстік-батыс, солтүстік-шығыс және шығыс жатады; Оңтүстік экспозициялар – оңтүстік, оңтүстік-батыс, оңтүстік-шығыс және Батыс беткейлер.

     Беткейлердің тіктігі, егер беткейдің жекелеген учаскелері тіктігі бойынша 5 градустан артық ерекшеленбесе, бөлудің төменгі жағынан жоғарғы шекарасына дейін анықталады. Ұзындығы 200 метрден асатын, 5 градустан асатын және кесу тәсілдерінің өзгеруіне әкеп соғатын беткейдің жекелеген сегменттерінің тіктігінің айырмашылығы болған кезде олардың әрқайсысы үшін өзіндік тіктігі айқындалады.

     Эрозияға қарсы тұрақтылық дәрежесі бойынша тау беткейлерінің топырақтары тұрақсыз болып бөлінеді – қуаты 70 сантиметрге дейін және тұрақты – қуаты 70 сантиметрден асады.

     Ағаш кесуге арналған орман учаскелерін алдын ала іріктеуді орманшы жүргізеді. Жекелеген учаскелер таксациялық сипаттама деректеріне және планшеттерге сәйкес келмеген жағдайда олар кесуден шығарылады.

     "Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде ағаш кесу қағидаларының" 120-тармағына сәйкес іріктеп санитарлық кесу орман қорғау іс-шараларына жатады және олардан фауталы және ауру мен зиянкестермен жұқтырған ағаштарды жинау жолымен сүрекдіңдерді сауықтыруға бағытталған және күтім кесуді жүргізу жоспарланбаған жедел араласуды талап ететін санитарлық жағдайда тағайындалады.

     "Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде орман кесу қағидаларының" 122-123 – тармақтарына сәйкес іріктеп санитарлық кесу екпелердің тұтастығы мен орнықтылығының бұзылуына әкеп соқпауы тиіс. Іріктеп санитарлық кесу кезінде екпелердің толықтығы 0,3 – тен, ал шырша мен шырша екпелері үшін 0,4-тен төмен түспейді.

     Төмен толымдылығы олардың табиғи жай-күйі болып табылатын екпелерде (арша, пісте, сексеуіл және басқалар), сондай-ақ Гаузер қабық қоңызы мен микрофагтан зардап шеккен Шренк шыршасының ландшафты ормандары мен таулы ормандарында іріктеп санитарлық кесу кезінде толықтығы 0,3-ке дейін төмендейді.

     Іріктеп санитарлық кесуді жүргізу орман орналастыру деректері немесе арнайы орман-патологиялық тексеру негізінде жоспарланады.

     4-тармақтарда – 8" Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 26 қаңтардағы № 18-02/39 бұйрығымен бекітілген "Орман ресурстары сауықтыру, рекреациялық, тарихи-мәдени, туристік және спорттық мақсаттар, аңшылық шаруашылығының мұқтаждары, жанама орман пайдалану үшін ұзақ мерзімді орман пайдалануға берілген мемлекеттік орман қоры жерлерінде құрылыс объектілері үшін учаскелерді орман пайдаланушыларға беру қағидалары", көрсетілген, мемлекеттік орман қоры жерлерінде құрылыс объектілеріне учаскелер беру мемлекеттік орман қоры учаскелерінде орман ресурстарын ұзақ мерзімді орман пайдалануға беру жөніндегі тендерлер өткізу қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 7 қазандағы № 18-02/896 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12247 болып тіркелген) бұйрығымен бекітілген Орман шаруашылығы саласындағы уәкілетті органның ведомствосы немесе облыстың жергілікті атқарушы органы мемлекеттік орман қоры учаскелерінде орман ресурстарын ұзақ мерзімді орман пайдалануға беру жөніндегі өткізілген тендер (бұдан әрі – тендер)қорытындысы бойынша.

     Тендерге қатысуға өтінімі бар құрылыс объектілері үшін учаскелерді алу үшін "Қазақстан Республикасындағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" 2001 жылғы 16 шілдедегі ҚР Заңының 1-бабының 40) тармақшасына сәйкес орман пайдалану түрлеріне байланысты болжанатын объектілердің эскизі (эскиздік жобасы) ұсынылады.

     Эскизді (эскиздік жобаны) әзірлеу кезінде құрылыс объектілері үшін объектінің іргелес аумағын абаттандыруды көздеу қажет.

     Эскиз (эскиздік жоба) әзірленгеннен кейін орман пайдаланушы оны сәулет және қала құрылысы саласындағы функцияларды жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органның құрылымдық бөлімшесімен келісуді жүзеге асырады және оны ведомствоға келісуге жібереді.

     Эскизді (эскиздік жобаны) ведомство ол келіп түскен күннен бастап екі жұмыс күні ішінде қарайды. Эскиз (эскиздік жоба) ескертулер болмаған кезде келісіледі және ведомствоның мөрімен куәландырылады. Эскиз (эскиздік жоба) бойынша ескертулер болған кезде ол көрсетілген ескертулерді жою үшін орман пайдаланушыға бес жұмыс күнінен аспайтын мерзімге қайтарылады, содан кейін құжаттар ведомствоға қайта ұсынылады.

     Жұмыстарды жүргізу басталғанға дейін орман пайдаланушы мемлекеттік орман иеленушіні және ведомствоның аумақтық бөлімшелерін құрылыстың басталғаны туралы жазбаша хабардар етеді. Объектіні салу мерзімі үш жылдан аспайды.

     Орман ресурстары сауықтыру, рекреациялық, тарихи-мәдени, туристік және спорттық мақсаттар, аңшылық шаруашылығының мұқтаждары, жанама орман пайдалану үшін ұзақ мерзімді орман пайдалануға берілген мемлекеттік орман қоры жерлерінде объектілер салу Орман кодексінің 102-2-бабына және "республикадағы сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы" ҚР Заңының 27-2-бабына сәйкес жүзеге асырылады Қазақстан".

     Құқық бұзушылықтың субъективті жағы тікелей ниет немесе абайсыздық түрінде көрінеді.  

     Жалпы құқық бұзушылық субъектісі - жеке тұлға, лауазымды тұлға, шағын кәсіпкерлік субъектісі немесе коммерциялық емес ұйым, орта кәсіпкерлік субъектісі, ірі кәсіпкерлік субъектісі.  

ӘҚБтК-нің 709-бабының 1-бөлігіне сәйкес орман, балық және аңшылық шаруашылығы саласындағы уәкілетті органдар ӘҚБтК-нің 366-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарайды.

     ӘҚБтК 709-бабына сәйкес ӘҚБтК 366-бабы бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді орман, балық және аңшылық шаруашылығы саласындағы уәкілетті органдар қарайды және жүктейді.  

     Пп-да. 2) ӘҚБтК-нің 804-бабының 3-бөлігі – осы Кодекстің 685-баптарында көрсетілген органдардың қарауына жатқызылған әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы істер бойынша құқық бұзушылықтар туралы хаттамаларды осы органдардың осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары жасауға құқылы екендігі көрсетілген. Бұдан басқа, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамаларды орман, балық және аңшылық шаруашылығы саласындағы уәкілетті органдардың мамандандырылған ұйымдарының лауазымды адамдары жасауға құқылы (ӘҚБтК 366-бабы).

     Сондай-ақ, ӘҚБтК-нің 43-бабының 2-бөлігіне сәйкес осы Кодекстің 57-бабында және 366-бабына ескертуде көзделген мән-жайлар болмаған кезде әкімшілік жаза қолданатын сот (судья), орган (лауазымды адам) осы Кодекстің Ерекше бөлігінің тиісті бабында көзделген ескертуді қолдануға міндетті екенін есте ұстаған жөн.

     ӘҚБтК-нің 366-бабына ескертпеде баптарда көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтар жасаған адамдар бекітілді 366, 368, 370, 371, 375, 381, 382, 386, 387 осы Кодекстің 388-І айлық есептік көрсеткіштен бес және одан да көп есе артық залал келтірген жағдайда әкімшілік айыппұл түрінде әкімшілік жазаға тартылады көрсеткіш. Мұндай норманы енгізу осы саладағы құқық бұзушылықтың ерекшелігімен байланысты.  

     Қазіргі уақытта айлық есептік көрсеткіштің мөлшері "2019-2021 жылға арналған республикалық бюджет туралы"2018 жылғы 30 қарашадағы № 197-VI ҚР Заңымен белгіленген.  

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы