Мемлекеттік сатып алу туралы даулар бойынша жеке ұйғарымдар шығарылады
Негізінен, олар "мемлекеттік сатып алу туралы" Заңның 12-бабының 4-тармағын сақтамаумен байланысты, оған сәйкес Тапсырыс беруші Өнім берушінің Мемлекеттік сатып алу туралы Заңнаманы бұзу фактісі туралы хабардар болған күннен бастап күнтізбелік 30 күннен кешіктірмей осындай әлеуетті өнім берушіні мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы сотқа талап-арызбен жүгінуге міндетті. Жоғарғы Соттың "соттардың Мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманы қолдануы туралы" нормативтік қаулысының 3-тармағында келтірілген түсіндірулерге сәйкес Тапсырыс беруші жоғарыда көрсетілген мерзімде әлеуетті өнім берушіні мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы сотқа талап қоюға міндетті. Бұл мерзім бұлтартпау болып табылады, оның аяқталуы әлеуетті өнім берушіні мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы өтінішті қанағаттандырудан бас тарту үшін негіз болып табылады. Мысалы, "Азаматтарға арналған үкімет "мемлекеттік корпорациясы" КЕАҚ (бұдан әрі-КЕАҚ) мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы "А" ЖК КЕАҚ талап – арызы бойынша азаматтық істі қарау кезінде анықталған заңдылықтың бұзылуына Нұр-сұлтан қаласының СМЭС-нің 2018 жылғы 28 наурыздағы жеке ұйғарымымен назар аударды. Атап айтқанда, тауарларды мемлекеттік сатып алу туралы шарттың талаптары бойынша "А" ЖК 2017 жылғы 31 желтоқсанға дейінгі мерзімде пернетақтаны жеткізу бойынша өзіне міндеттеме алды, алайда оны белгіленген мерзімде орындамады. Өз кезегінде КЕАҚ заңда көзделген 30 күндік мерзімді бұза отырып, сотқа 2018 жылдың 6 ақпанында ғана жүгінді, бұл жасалған шарттың талаптары бойынша төленген соманы жауапкерден талап қоюды және өндіріп алуды қанағаттандырудан бас тартуға негіз болды. Осыған ұқсас жеке ұйғарымдарды республиканың барлық дерлік СМЭҚ шығарады, өйткені тапсырыс берушілер жол берген бұзушылықтар жосықсыз өнім берушілердің заңда белгіленген жауапкершіліктен жалтаруына жағдай жасайды және Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру мәселелері бойынша тиісті бақылаудың жоқтығын, ұйымның жұмыста болмауын, заңнаманы білмеуін куәландырады. Талдау барысында тапсырыс берушілердің өнім берушілерге талаптар қоюға кедергі келтіретін шарттармен мемлекеттік сатып алу туралы шарттар жасасу фактілері анықталды мәселен, Нұр-сұлтан қаласының СЭС-і "а" АҚ-ға қатысты жеке ұйғарым шығарды, ол 2017 жылғы 29 желтоқсанда "НИЕТ" ЖК-мен 2017 жылғы 31 желтоқсанға дейін қолданылу мерзімі бар мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасты. Бұл ретте жеткізу мерзімі келісілді – 20 күнтізбелік күн ішінде. АК-нің 383-бабының 3-тармағына сәйкес, егер шартта шарттың қолданылу мерзімі көзделсе, осы мерзімнің аяқталуы тараптардың шарт бойынша міндеттемелерінің тоқтатылуына әкеп соғады.
Мемлекеттік сатып алу туралы даулар бойынша жеке ұйғарымдар шығарылады
Заңның көрсетілген нормасы жауапкерді мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тануға кедергі келтіреді, өйткені шарттың қолданылу мерзімі тауарды жеткізу мерзімі аяқталғанға дейін аяқталған. Бір мезгілде белгіленген мән-жайлар лауазымды тұлғаларды жауапкершілікке тарту мүмкіндігін ресми түрде болдырмайтын шарттарда жасалған шарттардың қасақана жасалғанын куәландыруы мүмкін. Сондай-ақ соттар "мемлекеттік сатып алу туралы" заңның 43-бабының 22-тармағын бұза отырып, шарттар жасасудың анықталған фактілеріне жеке ұйғарым шығаруға назар аударады, оған сәйкес тауарларды жеткізудің, жұмыстарды орындаудың, қызмет көрсетудің ең аз мерзімі тауарды жеткізуге, оның ішінде оны дайындауға, жеткізуге, орындауға жұмсалатын мерзімнен кем болмауы тиіс жұмыс, қызмет көрсету, бірақ кемінде 15 күнтізбелік күн. Мысалы, Маңғыстау облысының СМЭС-нің 2019 жылғы 11 наурыздағы Азаматтық іс бойынша "АЭА ма" АҚ-ның "Н" ЖК-на мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы талап қоюы бойынша жеке ұйғарымымен 2 күнтізбелік күн ішінде тауарды жеткізу шартымен шарт жасасу туралы талапкер басшылығының назары аударылды. Соттар мемлекеттік сатып алу туралы шарттар бойынша міндеттемелерді орындау кезінде мемлекеттік органдардың заң талаптарын бұзуына да заңды түрде ден қояды. Мәселен, Павлодар облысы СМЭС-тің 2019 жылғы 26 ақпандағы Азаматтық іс бойынша "Медина" ЖК-нің "Павлодар облысының полиция департаменті" ММ-не талап қоюы бойынша жеке ұйғарымымен мемлекеттік орган басшылығының назарына жұмыстарды орындау тиісті акт негізінде қабылданған мердігерге ақшалай қаражатты уақтылы аудармауға жол берген лауазымды тұлғаларға қатысты ден қою шараларын қабылдау туралы жеткізілді. Бұл мән-жай соттың бюджет қаражатынан мердігердің пайдасына көрсетілген қызметтердің құнын жүзеге асыруды кешіктірген 22 күн үшін тұрақсыздық айыбының сомасын өндіріп алуына әкеп соқты, бұл "мемлекеттік сатып алу туралы" Заңның 4-бабының талаптарын сақтамау болып табылады, оған сәйкес құқықтық реттеудің пайымдау қағидаттарының негіздерінің бірі мемлекеттік сатып алу үшін пайдаланылатын ақшаны оңтайлы және тиімді жұмсау болып табылады. Аталған санаттағы істер бойынша жеке ұйғарымдарға жауаптардан Мемлекеттік сатып алуды жүргізуге жауапты адамдар ескерту, сөгіс, қатаң сөгіс түрінде тәртіптік жазаға тартылады. Ұсынылған азаматтық істерді зерделеу "мемлекеттік сатып алу туралы" Заңның талаптарын бұзу "Астана – өңірлік электржелілік Компания"АҚ лауазымды тұлғасының әкімшілік жауапкершілігіне әкеп соқтырғанын көрсетті.
Мәселен, "Астана-өңірлік электржелілік компаниясы" АҚ – ның "С" ЖШС-ні мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы талап-арызы бойынша азаматтық іс бойынша 2018 жылғы 2 қазандағы Нұр-сұлтан қаласының СМЭС жеке ұйғарымында Тапсырыс берушінің лауазымды адамдарының әрекеттерінде ӘҚБтК-нің 207-бабының 10-бөлігінде көзделген әкімшілік құқық бұзушылық белгілері бар екендігі заңды түрде көрсетілген. ӘҚБтК-нің көрсетілген бабында: 1) әлеуетті өнім беруші немесе өнім беруші біліктілік талаптары және (немесе) конкурстық баға ұсынысына әсер ететін құжаттар бойынша дәйексіз ақпарат берген жағдайларда, Тапсырыс берушінің әлеуетті өнім берушілерді немесе өнім берушілерді Мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар деп тану туралы талап қоя отырып, сотқа жүгінбегені немесе уақтылы жүгінбегені үшін лауазымды адамдардың 30 АЕК мөлшерінде әкімшілік жауаптылығы көзделеді; 2 өнім берушінің онымен жасалған мемлекеттік сатып алу туралы шарт бойынша міндеттемелерін орындамауы; 3) Қазақстан Республикасының Мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасында көзделген жағдайларды қоспағанда, өнім беруші өзімен жасалған мемлекеттік сатып алу туралы шарт бойынша міндеттемелерді тиісінше орындамаған жағдайларда жүзеге асырылады. Жеке ұйғарымды орындау үшін Нұр-сұлтан қаласы бойынша ішкі мемлекеттік аудит департаменті жоғарыда аталған АҚ Басқарма төрағасына қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасады және ол 36 075 теңге мөлшерінде айыппұл түрінде әкімшілік жауаптылыққа тартылды. Осыған ұқсас ден қою шарасы Алматы облысының СМЭС-тің 2018 жылғы 28 мамырдағы "Үшқоңыр су шаруашылығы колледжі" МКҚК-ның Мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану туралы "Н" ЖШС-не талап қоюы бойынша азаматтық іс бойынша жеке ұйғарымын орындау нәтижесінде орын алды, МКҚК директорының орынбасарына қатысты ӘҚБтК-нің 207-бабы 11-бөлігінің 2-тармағы бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттама жасалды 15 АЕК-36 075 теңге көлемінде айыппұл салынды.
Соттар тиісті емес тұлғалардың атына жеке ұйғарым шығаруға жол береді мәселен, Маңғыстау облысының СМЭС-і 2019 жылғы 6 наурыздағы Азаматтық іс бойынша "Сейдалиев Кенесары Наурызбайұлы" ЖК-нің Маңғыстау облысы білім басқармасының "Білім-инновация "Лицей-интернаты" КММ-не шарттарды жарамсыз деп тану туралы Жеке ұйғарымда жауапкерге қатысты бұзушылықтарға қатысты жеке ұйғарым шығарды Ақтау қаласының білім бөліміне жолдау арқылы мемлекеттік сатып алу барысында жіберілді. Ал заңды тұлғаның атауынан оның Маңғыстау облысының білім басқармасына есеп беретіні анық көрінеді. Бұл жағдай тиісті адресатқа жеке анықтаманы қайта бағыттау қажеттілігін туғызды, одан осы уақытқа дейін орындау туралы жауап түскен жоқ.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
