Оңалту рәсімін қолдану үшін бір мезгілде екі белгінің болуы қажет:1) борышкердің төлем қабілетсіздігі немесе оның төлем қабілетсіздігі қаупі; 2) оның төлем қабілеттілігін қалпына келтірудің нақты мүмкіндігі
"А" ЖШС (бұдан әрі – Серіктестік) сотқа өзінің төлем қабілетсіздігін және оны қалпына келтіру мүмкіндігін көрсете отырып, оған қатысты оңалту рәсімін қолдану туралы өтінішпен жүгінді. Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 2016 жылғы 22 қарашадағы шешімімен өтініш қанағаттандырылды. Серіктестікке қатысты оңалту рәсімі қолданылды. Астана қаласы сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2017 жылғы 22 ақпандағы қаулысымен бірінші сатыдағы соттың шешімі істі сол сотқа өзге құрамда жаңа қарауға жібере отырып жойылды. Жаңа қарау кезінде Астана қаласының мамандандырылған ауданаралық экономикалық сотының 2017 жылғы 19 сәуірдегі шешімімен өтінішті қанағаттандырудан бас тартылды. Астана қаласы сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2017 жылғы 14 маусымдағы қаулысымен бірінші сатыдағы соттың шешімі іс бойынша арызды қанағаттандыру туралы жаңа шешім шығарумен жойылды. Серіктестікке қатысты оңалту рәсімі қолданылды. Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасы апелляциялық сатыдағы қаулының күшін жойып, бірінші сатыдағы сот шешімін күшінде қалдырды. "Астана қаласының құрылыс басқармасы" ММ және "J" ЖШС қолдаухаттары келесі негіздер бойынша қанағаттандырылды. "Оңалту және банкроттық туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – заң) 5-бабының 3-тармағында борышкердің оңалту рәсімін қолдану туралы сотқа арызбен жүгінуі үшін оның төлем қабілетсіздігі немесе борышкер алдағы он екі айда оларды орындау мерзімі басталған кезде ақшалай міндеттемелерді орындауға қабілетсіз болған кезде, борышкердің төлем қабілетсіздігі қаупі негіз болып табылатыны белгіленген. төлем қабілеттілігін қалпына келтіру мүмкіндігі бар. Демек, оңалту рәсімін қолдану үшін бір мезгілде екі белгінің болуы қажет:1) борышкердің төлем қабілетсіздігі немесе оның төлем қабілетсіздігі қаупі; 2) оның төлем қабілеттілігін қалпына келтірудің нақты мүмкіндігі. Бірінші сатыдағы сот өтінішті қанағаттандырудан бас тарта отырып, серіктестіктің төлем қабілетсіздігі сотта өзінің растауын тапты, сонымен бірге оның төлем қабілеттілігін қалпына келтірудің нақты мүмкіндігінің бар екендігін растайтын рұқсат етілген және сенімді дәлелдер ұсынылмады деп негіздеді.
Оңалту рәсімін қолдану үшін бір мезгілде екі белгінің болуы қажет:1) борышкердің төлем қабілетсіздігі немесе оның төлем қабілетсіздігі қаупі; 2) оның төлем қабілеттілігін қалпына келтірудің нақты мүмкіндігі
Апелляциялық сот бірінші сатыдағы соттың борышкердің төлем қабілетсіздігі туралы тұжырымдарын дұрыс деп тапты. Алайда, оның төлем қабілеттілігін қалпына келтірудің нақты мүмкіндігінің жоқтығы туралы тұжырымдармен келіспеді. Бұл ретте бірінші сатыдағы сот серіктестік пен құрылыс басқармасы арасындағы, серіктестік пен "есіл Строй Инвест" ЖШС арасындағы мәмілелер бойынша құжаттарға негізсіз күмән келтіргенін атап өтті. Сондай-ақ, апелляциялық сатыдағы сот 2016 жылғы 25 ақпандағы № 1743 салықтық тексеру актісі бойынша салықтарды есептеу туралы сот қорытындыларының мерзімінен бұрын жасалғаны туралы шағымдар дәлелдерінің негізділігіне назар аударды. Істі апелляциялық тәртіппен қараған күні салық органы хабарлама шығарған жоқ. Сот алқасы соттардың серіктестіктің төлем қабілетсіздігі туралы қорытындыларын Заңның 5-бабының 1-тармағында белгіленген өлшемшарттарға сүйене отырып, негізді деп табады. Осылайша, соттар 2017 жылғы 4 сәуірдегі жағдай бойынша серіктестіктің 50 контрагент алдындағы кредиторлық берешегі 1 125 015 000 теңгені құрайтынын анықтады және іс материалдарымен расталды. Бұл берешек "I-Travel" ЖШС алдындағы борышты қоспағанда, орындау мерзімі 2015 жылғы наурыздан 2016 жылғы шілдеге дейінгі кезеңде басталған міндеттемелер бойынша қалыптастырылған. "I-Travel" ЖШС алдындағы 260 939 000 теңге сомасындағы берешек 2011 жылғы 31 желтоқсанда құрылған. Қаржылық есептіліктен салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша жалпы сомасы 119 511 000 теңгеге, банктік міндеттемелер бойынша 19 615 000 теңгеге 4 735 000 теңге сомасында берешек бар екені де шығады. Кейбір кредиторлардың серіктестіктің аффилиирленген компаниялар алдындағы борышына күмәндануы, оның төлем қабілетсіздігінің дәлелденбеуі туралы "J" ЖШС өтінішхатының дәлелдеріне ұқсас дәлелдері мұқият зерттеудің және екі сот сатысын да тиісті құқықтық бағалаудың мәні болды. Борышкердің төлем қабілетсіздігі фактісі іс материалдарымен анықталды және толық расталды.
Осыған байланысты өтінішхаттың көрсетілген дәлелдері негізсіз болып табылады, нақты мән-жайларға қайшы келеді. Сонымен қатар, оңалту рәсімін қолданудың екінші, міндетті белгісі – серіктестіктің төлем қабілеттілігін қалпына келтірудің нақты мүмкіндігінің болмауы туралы өтінішхаттардың дәлелдері заңды болып табылады. Оңалту рәсімін қолдану борышкердің төлем қабілеттілігін қалпына келтіруден тұрады. Заңның 5-бабының 3-тармағында заң шығарушы оны қалпына келтіру мүмкіндігінің болуы қажеттігін атап өтті. "Оңалту және банкроттық туралы заңнаманы қолдану практикасы туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2015 жылғы 2 қазандағы № 5 нормативтік қаулысының 14-тармағына сәйкес оңалту рәсімдерін борышкердің төлем қабілеттілігін қалпына келтірудің нақты мүмкіндігі болған кезде ғана сот қолдана алады. Борышкердің төлем қабілеттілігін қалпына келтіру мүмкіндігі деп борышкердің қаржылық қызметін сауықтыруға бағытталған және борышкер мен кредиторлар, біртекті кредиторлар тобы арасындағы өзара келісім негізінде жүзеге асырылатын өзара байланысты нақты іс-шаралар кешенінің болуын түсіну керек. Бірінші сатыдағы сот Серіктестік ұсынған құжаттарды және серіктестіктің қаржылық жағдайы туралы уақытша басқарушының 2017 жылғы 5 сәуірдегі қорытындысын зерттей отырып, өтініш беруші мен уақытша басқарушының болашақта активтері бар жалпы табыс 2 330 235 000 теңгені құрайтыны туралы дәлелдерінің дәрменсіздігі туралы дұрыс қорытындыға келді, осылайша уақытша қаржылық қиындықтан шығудың нақты мүмкіндігі бар. 586 024 000 теңге мөлшеріндегі дебиторлық берешек сомасынан басқа, күмәнді активтің қалған бөлігі және болашақта проблемалық мердігерлік шарттардан түсетін болжамды кірістер төлем қабілеттілігін қалпына келтірудің нақты мүмкіндігінің кепілі болып табылмайды. Серіктестік тұрақты негізде қаржы қаражатының түсуі туралы өзінің дәлелдерін негіздеу үшін оның және құрылыс басқармасының арасында жасалған мемлекеттік сатып алу туралы шарттарға сілтеме жасады: 1) 2009 жылғы 2 желтоқсандағы № 9/36 жалпы сомасы 1 517 244 807 теңгеге, оның ішінде 506 715 000 теңге 2016 жылғы қаржыландыруға және 284 554 098 теңгеге көзделген – 2017 қаржы жылына рентабельділігі 84 587 000 теңгені құрайды; 2) 2013 жылғы 2 қазандағы № 13/44 сомасына 3 166 800 000 теңге, оның ішінде 2016 жылғы қаржыландыруға 809 800 000 теңге және 2017 қаржы жылына 1 214 031 085 теңге көзделген. Рентабельділігі 157 956 775 теңгені құрайды. Бұдан басқа, Серіктестік 2016 жылғы 9 қазанда жұмыстарды аяқтау мерзімі 2018 жылғы 31 наурызға дейін жалпы сомасы 1 000 000 000 теңгеге "Е" ЖШС-мен шарт жасасуға нұсқау берді. Рентабельділігі 100 000 000 теңгені құрайды. Сонымен қатар, серіктестік Мемлекеттік сатып алу туралы екі шарт бойынша міндеттемелерді 2016 жылдың жазынан бастап орындамайды, сондықтан Тапсырыс беруші төлем жасамайды. Құрылыс басқармасы өтініште осы шарттар бойынша орындалған және төленген жұмыстардың құны келесідей екенін көрсетті: – "800 орындық кәсіптік мектеп құрылысы" нысаны бойынша.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
