338-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ҚР ҚК шет мемлекеттердің саяси партиялары мен кәсіптік одақтарына жәрдем көрсету
Егер бұл әрекеттер азаматтардың немесе ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін не қоғамның немесе мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделерін елеулі түрде бұзуға әкеп соқтырса, басқа мемлекеттердің саяси партияларына немесе кәсіптік одақтарына қаржыландыру, үй-жай немесе мүлік беру, сол сияқты өзге де жәрдем көрсету, —
үш жүзден бір мың айлық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшерде айыппұл салуға не екі жылға дейінгі мерзімге түзеу жұмыстарымен не алты айға дейінгі мерзімге қамауға алумен не бір жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Саяси партия мемлекеттік биліктің, жергілікті өзін-өзі басқарудың өкілді және атқарушы органдарында оның мүшелерінің мүдделерін білдіру және оларды қалыптастыруға қатысу мақсатында құрылатынын ескере отырып, бұл қылмыстың қоғамдық қауіптілігі шет мемлекеттердің саяси партиялары мен кәсіптік одақтарына жәрдемдесу болып табылады, нәтижесінде мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігіне нақты қауіп төнеді. 4-бапқа сәйкес. ҚР Конституциясының 5-бабында Республикада басқа мемлекеттердің саяси партиялары мен кәсіптік одақтарының, діни негіздегі партиялардың қызметіне, сондай-ақ Саяси партиялар мен кәсіптік одақтарды шетелдік заңды тұлғалар мен азаматтардың, шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдардың қаржыландыруына жол берілмейді.
"Саяси партиялар туралы" 2002 жылғы 15 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында басқа мемлекеттердің саяси партияларының қызметіне жол берілмейді.
Қаралып отырған қылмыстың объектісі мемлекеттік басқару органдарының, діни немесе қоғамдық бірлестіктердің, партиялардың немесе кәсіптік одақтардың қалыпты қызметі болып табылады.
Қылмыстың объективті жағы қаржыландыруда немесе үй-жай немесе мүлік беруде, сол сияқты басқа мемлекеттердің саяси партияларына немесе кәсіптік одақтарына өзге де жәрдем көрсетуде көрінеді. Қылмыстық жауапкершілікке тартудың міндетті шарты-бұл әрекеттер азаматтардың немесе ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін не қоғамның немесе мемлекеттің қорғалатын мүдделерін айтарлықтай бұзуға әкеп соқтырды.
Қылмыс азаматтардың немесе ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін не қоғамның немесе мемлекеттің қорғалатын мүдделерін елеулі түрде бұзу түріндегі зардаптар туындаған сәтте аяқталған болып есептеледі.
Егер көрсетілген салдарлар туындамаса және келтірілген зиян елеусіз деп танылса, онда басқару тәртібіне қарсы қылмыс ретінде шет мемлекеттердің саяси партиялары мен кәсіптік одақтарына жәрдем көрсету құрамы алынып тасталады.
Келтірілген бұзушылық елеулі болып табыла ма деген мәселені шешкен кезде құқыққа қайшы әрекеттің кәсіпорынның, ұйымның, мекеменің қалыпты жұмысына теріс әсер ету дәрежесін, оған келтірілген моральдық, физикалық немесе мүліктік зиянның сипаты мен мөлшерін және т. б. ескеру қажет.
Адам мен азаматтың конституциялық құқықтары мен бостандықтарының бұзылуы елеулі бұзушылық деп танылуы тиіс. Азаматқа келтірілген мүліктік зиянды бағалау кезінде мүліктік залалдың құндық көрінісі, жоғалған пайда, сондай-ақ материалдық жағдай, жәбірленуші үшін залалдың маңыздылығы ескерілуі керек.
Заңды тұлғаларға келтірілген мүліктік зиянды бағалай отырып, материалдық залалдың құндық көрінісін, оның кәсіпорынның, ұйымның жұмыс істеуі үшін маңыздылығын, заңды тұлғаның жұмыс істеуінің бұзылуына байланысты материалдық шығындарды (жоғалған пайданы) елеулі мән ретінде ескеру қажет.
Қарастырылып отырған қылмыстың субъективті жағы кінәнің қасақана түрінде тікелей немесе жанама ниет түрінде көрінеді. Адам өзінің қаржыландыру, Үй-жайлар немесе мүлік беру, сол сияқты басқа мемлекеттердің саяси партияларына немесе кәсіптік одақтарына өзге де жәрдем көрсету жөніндегі іс-әрекеттерімен азаматтардың немесе ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін не қоғамның немесе мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделерін бұзатынын, олардың басталуын қалайтынын немесе саналы түрде жол беретінін мойындайды.
Қылмыстың субъектісі ҚР азаматы, шетел азаматы және 16 жасқа толған азаматтығы жоқ адам болуы мүмкін.
Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі
Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
