82-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің ҚР ҚК тәрбиелік ықпал етуінің мәжбүрлеу шаралары
1. Сот кәмелетке толмағандарға тәрбиелік Ықпал етудің мынадай мәжбүрлеу шараларын тағайындауы мүмкін:
а) ескерту;
б) ата-аналардың немесе оларды алмастыратын адамдардың не мамандандырылған мемлекеттік органның қадағалауына беру;
в) келтірілген зиянды түзету міндетін жүктеу;
г) бос уақытты шектеу және кәмелетке толмағанның мінез-құлқына ерекше талаптар қою;
д) кәмелетке толмағандарға арналған арнайы тәрбие немесе емдеу-тәрбиелеу мекемесіне орналастыру.
2. Кәмелетке толмағандарға бір мезгілде тәрбиелік Ықпал етудің бірнеше мәжбүрлеу шаралары тағайындалуы мүмкін.
Тәрбиелік Ықпал етудің мәжбүрлеу шаралары мемлекеттік мәжбүрлеу шараларының бір түрі болып табылады. Алайда, жазадан айырмашылығы, олардың басқа құқықтық мәні, мақсаты бар, соттылыққа әкеп соқтырмайды.
ҚР ҚК-де сотқа осы кәмелетке толмағанға барынша орынды болатын шараларды таңдауға мүмкіндік беретін тәрбиелік сипаттағы мәжбүрлеу шараларының әртүрлі түрлері енгізілді. Заңда көзделген тәрбиелік Ықпал етудің мәжбүрлеу шараларының жүйесі кәмелетке толмағандарды қылмыстық жауаптылықтан және тәрбиелік Ықпал етудің мәжбүрлеу шараларын қолдана отырып жазадан босату үшін негіз жасайды. Қолданыстағы қылмыстық заңнамаға сәйкес тәрбиелік Ықпал етудің мәжбүрлеу шараларын қолдану үшін кәмелетке толмағандардың алғаш рет ауырлығы аз және орташа қылмыс жасауы, тәрбиелік Ықпал етудің мәжбүрлеу шараларын қолдану арқылы түзетуге қол жеткізу мүмкіндігі негіз болып табылады.
Түсіндірме мақалада тәрбиелік Ықпал етудің мәжбүрлеу шараларының түрлерінің толық тізімі берілген. Сот осы бапта көрсетілмеген өзге де шараларды тағайындай алмайды. Алайда, тәрбиелік Ықпал етудің мәжбүрлеу шаралары негізгі және қосымша шараларға бөлінбегендіктен, кәмелетке толмағандарға бір уақытта бірнеше тәрбиелік шаралар тағайындалуы мүмкін (2-бөлім.ҚК 82-бабы).
Бұл шараларды қылмыс жасағаны үшін өз кінәсін мойындамаған адамға қолдану орынды емес, бұл ретте мойындау, кез келген басқа дәлел сияқты, сыни тұрғыдан бағалануы тиіс екенін ескеру қажет. Кәмелетке толмаған адамның өзін-өзі келісуге жақсы себептері болуы мүмкін (мысалы: қылмыстық жазадан қорқу немесе нақты қылмыскерден қорқу).
Кәмелетке толмаған адамды түзету мүмкіндігі осы нақты қылмыстың сипаты мен қауіптілік дәрежесіне, кінәлінің жеке басына, оның өмірі мен тәрбиесінің жағдайларына және істің басқа жағдайларына байланысты анықталуы мүмкін.
Қазақстан Республикасының Еңбек сіңірген қайраткері, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Ұлттық Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі И. Ш. БОРЧАШВИЛИДІҢ Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексіне 2007 жылғы түсініктемесі
Актінің өзгертілген күні: 02.08.2007 актінің қабылданған күні: 02.08.2007 қабылданған орны: жоқ актіні қабылдаған Орган: 180000000000 әрекет аймағы: 100000000000 норма шығарушы орган берген НҚА тіркеу нөмірі: 167 акт мәртебесі: new құқықтық қатынастар саласы: 028000000000 акт нысаны: COMM Заң күші: 1900 акт тілі: rus
Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
