Адамның қызметтік жалғандыққа кінәсі туралы қылмыстық құқық бұзушылықтың құрамы жоқ
Батыс Қазақстан облысы Орал қалалық сотының 2016 жылғы 9 қыркүйектегі үкімімен: А., бұрын сотталмаған, Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің (бұдан әрі-ҚК) 314 – бабының 2 – бөлігі бойынша (1997 жылғы редакцияда) лауазымдарды атқару құқығынан айыра отырып, 2 000 айлық есептік көрсеткіш-3 704 000 теңге мөлшерінде айыппұл салуға сотталды мемлекеттік органдарда 5 жыл мерзімге. Сот үкімімен А.қызметтік жалғандық жасағаны үшін, яғни ұйымдар үшін пайда мен артықшылықтар алу мақсатында Ресми құжаттарға көрінеу жалған мәліметтер енгізгені үшін кінәлі деп танылды. Батыс Қазақстан облыстық сотының апелляциялық сот алқасының 2016 жылғы 19 қазандағы қаулысымен үкім өзгеріссіз қалды. Наразылықта Қазақстан Республикасының Бас Прокуроры сотталған А-ға қатысты болған сот актілері заңсыз болып табылатынын және оның әрекеттерінде қылмыстық құқық бұзушылық құрамы болмағандықтан істі тоқтата отырып, оның күші жойылуға жататынын, өйткені үкімде баяндалған сот қорытындылары істің нақты мән-жайларына сәйкес келмейтінін, сондай-ақ жазықсыз адамды соттауға әкеп соққан қылмыстық заң дұрыс қолданылмағанын көрсетеді. Қазақстан Республикасы қылмыстық іс жүргізу кодексінің (бұдан әрі-ҚІЖК) 388 – бабына сәйкес үкім, егер ол заңның барлық талаптарын сақтай отырып және заң негізінде, сот отырысында сотқа ұсынылған дәлелдемелерді жан-жақты және объективті зерттеу негізінде қойылса, заңды және негізделген деп танылады. Бұл туралы "сот үкімі туралы"Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2018 жылғы 20 сәуірдегі № 4 нормативтік қаулысының 2-тармағында да көрсетілген. Алайда, А. - ға қатысты үкім көрсетілген талаптарға сәйкес келмейді. Бұл жағдайда сот тұжырымдарының істің нақты мән-жайларына сәйкес келмеуі орын алады, бұл жазықсыз адамды соттауға әкелді. Соттың қорытындысына сәйкес, А. "БҚО тұтынушылардың құқықтарын қорғау Департаментінің Орал қалалық тұтынушылардың құқықтарын қорғау басқармасы" ММ (бұдан әрі – басқарма) басшысы бола отырып, "А" ЖШС дәріханасы (бұдан әрі – дәріхана) "дәрілік заттар саласындағы объектілерге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" белгіленген санитариялық қағидаларына сәйкес келмейтінін анық біле отырып, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 17 қаңтардағы № 91 қаулысымен бекітілген (бұдан әрі – Санитариялық қағидалар), атап айтқанда – құрамы, үй-жайдың ауданы, жабдығы және объектінің тікелей жай – күйі бойынша 2014 жылғы 15 тамыздағы № 129 оң санитариялық-эпидемиологиялық қорытындыға (бұдан әрі-оң қорытынды) кейіннен көрсетілген дәріхананың фармацевтикалық қызметпен айналысу туралы лицензияға қосымшаны алуы үшін қол қойды, яғни ресми құжаттарға фармацевтикалық қызметпен айналысу үшін пайда мен артықшылықтар алу мақсатында көрінеу жалған мәліметтер енгізді. ұйымдардың ҚК-нің 314-бабының диспозициясына сәйкес өзіне немесе басқа адамдарға не ұйымдарға пайда мен артықшылықтар алу не басқа адамдарға немесе ұйымдарға зиян келтіру мақсатында Ресми құжаттарға көрінеу жалған мәліметтер енгізгені үшін қылмыстық жауапкершілік туындайды. Бұл ретте қызметтік жалғандық тікелей ниетпен және арнайы мақсатпен – өзіне немесе басқа адамдарға немесе ұйымдарға пайда мен артықшылықтар алу арқылы жасалады.
Адамның қызметтік жалғандыққа кінәсі туралы қылмыстық құқық бұзушылықтың құрамы жоқ
Сотқа дейінгі тергеп-тексеру органы А. - ның дәріхананың пайдасына артықшылықтар алу мақсатында қызметтік жалғандық жасағанын және іс материалдарының өзі үшін не дәріхана үшін пайда немесе артықшылықтар алу мақсатында оның ниетінің қызметтік жалғандыққа бағытталғанын растамағанын дәлелдеген жоқ. Яғни, қылмыс құрамының бұл белгісі дәлелденбеген. А. оң қорытындыға қол қоюын жоққа шығармай, дәріхана иелерін білмейтінін, оның өкілдері оған жүгінбегенін тұрақты және дәйекті түрде көрсетті. Дәріхана алаңының сәйкессіздігі туралы Р. оған хабарланған жоқ. Ол К.де, Р. да оң қорытынды беру туралы нұсқаулар берген жоқ. Оған қол қоюға берілген қорытынды кеңсе арқылы келіп түсті, қандай да бір бұзушылықтарды зерттеп, байқамай, қол қойды. Мен одан материалдық пайда алған жоқпын. Сотта жауап алынған куә с.2014 жылдың тамызына дейін "Батыс Қазақстан облысы бойынша тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменті" РММ (бұдан әрі-Департамент) басшысы болып жұмыс істегенін көрсетті. Оның әйелі 2008 жылдан бастап дәріхананың жалғыз құрылтайшысы және директоры. Департаменттің, сондай-ақ басқарманың қызметкерлерінің ешқайсысы құжаттаманы рәсімдеумен және жинаумен айналысқан жоқ. Куәгер Ф. сотта 2014 жылы санитарлық-эпидемиологиялық қорытынды алу үшін басқармаға өтініш білдіргенін көрсетті. Үй-жайды маман тексергеннен кейін оған санитарлық-эпидемиологиялық қорытынды берілді, оны лицензия алу үшін "денсаулық сақтау басқармасы" ММ-ге берді. Дәріханаға құжаттарды рәсімдеумен өзі айналысқан. Дәріхана үй-жайының ауданы белгіленген талаптарға сәйкес келмейтінін Білмедім. Өз айғақтарында к. ол Ф.дәріханаға санитарлық-эпидемиологиялық қорытынды алу туралы кеңес алу үшін жүгінгенін мәлімдеді. Ол Ф. - ға келесі күні оған жазылмаған өтінішті толтыруға көмектесті. Р. - ның орындалуын тапсырғаннан кейін, ол оған тексеруді тездетуге нұсқау берді. К. Р. объектідегі анықталған сәйкессіздіктер туралы оған есеп бергенін жоққа шығармады, бірақ шешім қабылдау үшін А. - ға есеп беруді тапсырдым деп мәлімдеді. Куәгер Р. "А" ЖШС директорынан өтініш алғаннан кейін бірден оған К. қоңырау шалып, оң қорытынды беруді жеделдетуді сұрағанын көрсетті. нысан тұтынушылардың құқықтарын қорғау Департаментінің бұрынғы басшысының жұбайына тиесілі с. тексеруге шыққаннан кейін ол бұзушылықтарды анықтап, бұл туралы Қ. біраз уақыттан кейін қ. оған 18,6 шаршы метр аумақты көрсете отырып, аталған объектіге техпаспорттың көшірмесін берді. М. дәріхана алаңының көлемінің өзгеруіне назар аудармай, оң қорытынды шығарды, оны папкаға қол қоюға қойды және оны қабылдау бөлмесінде қалдырды. Р. өзінің алғашқы айғақтарынан бас тартты, ол қамауға алу қаупімен А-ға арыз жазуға мәжбүр болғанын түсіндірді. Осыған қарамастан, сот дәлелдемелерді зерттеуге біржақты қарады, тек айыптаушы дәлелдерді ескеріп, ақтайтын А.мән-жайларды құқықтық бағалаусыз қалдырды. Жоғарғы Соттың 2006 жылғы 20 сәуірдегі № 4 "қылмыстық істер бойынша дәлелдемелерді бағалаудың кейбір мәселелері туралы" нормативтік қаулысының 12-тармағына сәйкес, егер ол жәбірленушінің талданбаған, шынайылығымен салыстырылмаған және басқа дәлелдемелермен расталмаған айғақтары негізінде ғана шығарылса, сот үкімін заңды деп тануға болмайды. А. - ның кінәсі туралы сот қорытындылары. куәгер Р. - ның бастапқы айғақтарына негізделген және іс бойынша басқа объективті дәлелдермен расталмаған, ал куә К. - ның айғақтары А. - ның қылмыс жасағаны үшін кінәсін растамайды. Керісінше, сот дәріхана иелерін К. - ны тікелей білетіндігін сенімді түрде анықтады, ол Р. - ға тез қорытынды беру туралы нұсқау берді. Сонымен қатар, Р.К. дәріхананың санитарлық ережелердің талаптарына сәйкес .стігі туралы баяндады.
Адамның қызметтік жалғандыққа кінәсі туралы қылмыстық құқық бұзушылықтың құрамы жоқ
Сонымен қатар, А. - ның осы тармақтар туралы хабардар болуы іс материалдарымен анықталмаған. Осылайша, Соттың А. - ның қызметтік жалғандықтағы кінәсі туралы тұжырымдары негізсіз және жеткілікті және сенімді дәлелдер жиынтығымен расталмаған. Бұдан басқа, ҚК-нің 314-бабында көзделген қызметтік жалғандықтың объектісі Мемлекеттік қызметтің мүдделері болып табылатынын атап өту қажет. А әрекеттерін саралау. ҚК-нің 314-бабының 2-бөлігі бойынша-пайдакүнемдік мүдделіліктен қызметтік жалғандық ретінде, дәріхана үшін пайда мен артықшылықтар алу мақсатында сот инстанциялары да оң қорытынды ресми құжат болып табылатындығына негізделді. Мұндай тұжырыммен келісуге болмайды, өйткені заңның мәні бойынша қызметтік жалғандықтың мәні құқықтарды білдіретін және міндеттерден босататын Ресми құжаттар болып табылады. Тек осы белгі болған жағдайда ғана қылмыстық құқық бұзушылықтың құрамы қалыптасады. Мемлекеттік органнан шығатын кез келген құжат қызметтік жалғандықтың нысанасы болып табылатын ресми құжат болып танылмауға тиіс. Қандай да бір құқықтар берген және қандай да бір міндеттерден босатылған құжат қана қызметтік жалғандықтың мәні бола алады. Сот сонымен қатар қызметтік жалғандықтың құрамы ресми екенін ескермеді, сондықтан бірінші кезекте қоғамдық қауіптілік дәрежесі де ескерілуі керек. Оң қорытынды беруге кедергі келтірген бұзушылық сауда залы алаңының сәйкес келмеуі болып табылды. Белгіленген 15 шаршы метрдің орнына. ол тек 13,6 шаршы метрді құрады. М. сонымен қатар, 2.3.1 тармақтарына сәйкес. 2010 жылғы 6 қаңтардағы" Қазақстан Республикасының құрылыс нормалары мен ережелері 3.02-02.2009 " дәріхана қоғамдық ғимараттар мен құрылыстар санатына жатады және 4.3-тармаққа сәйкес. тұрғын үйлерге салынған үй-жайлар үшін белгіленген аудандардың нормаларын 15% - ға дейін азайтуға жол беріледі, яғни бұл жағдайда кемінде 13,5 ш.м. дәріхананың сауда залының ауданы 13,6 ш. м. құрады, яғни 0,1 ш. м. рұқсат етілген нормадан артық. "Құқықтық актілер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 4-бабының ережелеріне сәйкес құрылыс нормалары мен санитариялық қағидалар бір деңгейде болады және қағидаларды қолдану кезінде жанасатын облыста өзге де нормалар мен қағидалар да ескерілуге тиіс. Осылайша, құрылыс нормалары мен ережелеріне сәйкес рұқсат етілген аумақты азайту санитарлық-эпидемиологиялық тексеру кезінде және қорытынды беру кезінде ескерілуі керек. "Лицензиялау туралы" 2007 жылғы 11 қаңтардағы № 214 Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – "Лицензиялау туралы" Заң) 5-тармағына сәйкес мемлекеттік органдар лицензиардың сұрау салуы негізінде 10 жұмыс күні ішінде өтініш берушінің қойылған талаптарға сәйкестігі немесе сәйкес .стігі туралы тиісті лицензиарға жауап жібереді. Мемлекеттік органдар осы Заңда белгіленген мерзімдерде ұсынбаған жағдайда лицензия беру келісілген болып есептеледі.
Сонымен қатар, аталған Заң Қазақстан Республикасының 2014 жылғы 16 мамырдағы № 202-V "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Заңының 2016 жылғы 9 мамырдағы өзгерістерімен және толықтыруларымен (бұдан әрі - "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Заң) қабылдануына байланысты күші жойылды, оған дәріханалар үшін хабарлама сипаты белгіленген, яғни тұлға қызметті немесе іс-әрекетті жүзеге асыру басталғанға дейін мемлекеттік органдарды хабардар ету ғана, демек, санитариялық-эпидемиологиялық тексерулер жүргізілмейді және қорытындылар берілмейді. "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Заң ресми жарияланған күнінен бастап 6 ай өткен соң заңды күшіне енгеніне қарамастан, А. - ның әрекеттері оның жағдайын жақсартатын ҚК-нің 6-бабының талаптарына сәйкес келеді. Анықталғандай, дәріханаға санитарлық-эпидемиологиялық қорытынды 2014 жылғы 15 Тамызда берілді, яғни "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" Заң қабылданғаннан кейін және сәйкесінше қорытынды мен тексеру жүргізілмеуі және берілмеуі керек еді. Бұдан басқа, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 28 сәуірдегі № 293 бұйрығына "фармацевтикалық қызметке лицензия беру "мемлекеттік көрсетілетін қызмет стандартының" № 2 қосымшасының 9-тармағында құжаттардың толық тізбесі белгіленген, олардың арасында анықтама немесе өзге құжат түрінде санитариялық-эпидемиологиялық қызметке рұқсат беру туралы талаптар жоқ. Осылайша, 2014 жылғы шілдедегі "Лицензиялау туралы" заңда да, фармацевтикалық қызметті лицензиялаудың мемлекеттік стандартын белгілеген "Рұқсаттар және хабарламалар туралы" заңда да лицензия беру үшін оң қорытындының болуы талап етілмеді. Нормативтік құқықтық актінің кері күшін белгілейтін "құқықтық актілер туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 43-бабының талаптарына сәйкес, егер құқық бұзушылық жасалғаннан кейін ол үшін жауапкершілік заңмен жойылса немесе жеңілдетілсе немесе соңғысы азаматтарға жүктелген міндеттерді алып тастаса немесе олардың жағдайын жақсартса, жаңа заң қолданылады.
Сондай-ақ, ҚК-нің 361-бабының диспозициясына сәйкес, ол бойынша А-ға қатысты жасау кезінде. жаңа айыптау мемлекеттік айыптаушы айыптаудан бас тартты, лауазымды адамның өзінің немесе басқа адамдар мен ұйымдардың пайдасы мен артықшылықтарын алу немесе егер бұл азаматтардың немесе ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін елеулі түрде бұзуға әкеп соқтырса, басқа адамдар мен ұйымдарға зиян келтіру мақсатында өзінің лауазымдық жағдайын қызметтің мүдделеріне қайшы пайдалануға бағытталған қасақана әрекеттері лауазымдық өкілеттіктерді теріс пайдалану деп танылады немесе қоғамның немесе мемлекеттің заңмен қорғалатын мүдделері. Жоғарыда аталған салдардың болуы ҚК-нің 314-бабының 2-бөлігі бойынша қылмыстық жауаптылыққа тарту үшін де міндетті шарт болып табылады. Сондықтан Соттың А.өзіне берілген құқықтар мен өкілеттіктерді пайдалана отырып, қызметтік борышқа қайшы әрекеттер жасады деген тұжырымдарын сот алқасы негізсіз деп санайды. Осыған байланысты қаулы шығарылды сот актілері күші жойылсын, ҚК-нің 314-бабының 2-бөлігі бойынша А.қатысты қылмыстық іс оның әрекеттерінде қылмыстық құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты тоқтатылсын. Сондай-ақ, Р-ға қатысты бірінші сатыдағы соттың жеке қаулысы жойылды. және апелляциялық сот сатысының осы жеке қаулыны өзгеріссіз қалдыру туралы қаулысы. ҚІЖК-нің 4-тарауында көзделген тәртіппен А. қылмыстық процесті жүргізетін органдардың заңсыз әрекеттерінен келтірілген зиянды оңалту және өтеу құқығы үшін танылды. Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының наразылығы қанағаттандырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
