РНУ-ға енгізу жөніндегі бұйрықтарға дау айтудың сотқа дейінгі тәртібі (Мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізілімі)

Әкімшілік рәсімдердің міндеттері: Жеке және заңды тұлғалардың жария құқықтарын, бостандықтары мен мүдделерін толық іске асыру; жария-құқықтық қатынастарда жеке және қоғамдық мүдделердің теңгеріміне қол жеткізу; жария-құқықтық салада заңдылықты нығайту болып табылады.

Егер заңда дауды реттеудің сотқа дейінгі тәртібі белгіленген болса, сотқа өтініш осы тәртіп сақталғаннан кейін берілуі мүмкін (АӨК-нің 9-бабының 3-бөлігі).

               АӨК-нің 91 - бабының 1 және 5-тармақтарына сәйкес әкімшілік рәсімге қатысушы әкімшілік актіні қабылдауға байланысты емес әкімшілік актіге, әкімшілік әрекетке (әрекетсіздікке) әкімшілік (сотқа дейінгі) тәртіппен шағымдануға құқылы.

               Егер заңда өзгеше көзделмесе, сотқа жүгінуге сотқа дейінгі тәртіппен шағымданғаннан кейін жол беріледі.

               Егер әлеуетті өнім беруші уәкілетті органның осы баптың 5-тармағының екінші бөлігінде көзделген МТ-ға жосықсыз қатысушы деп тану туралы шешімімен келіспеген жағдайда, МТ туралы Заңның 12-бабының 6-тармағына сәйкес, мұндай әлеуетті өнім беруші МТН-ға енгізу туралы өзіне белгілі болған күннен бастап он жұмыс күнінен кешіктірмей келісу органына жүгінуге құқылы комиссия уәкілетті орган айқындаған тәртіппен.

               Келісім комиссиясы МЖ туралы шарт жасасудан жалтарған әлеуетті өнім берушінің өтінішін қарайды және мұндай әлеуетті өнім берушіні РНҚ-дан алып тастау не алып тастаудан бас тарту туралы шешім қабылдайды.

               Әлеуетті өнім берушіні РНҚ-дан шығару туралы шешім қабылданған жағдайда Тапсырыс беруші уәкілетті органға жүгінеді.

Уәкілетті орган келісу комиссиясының шешімін ескере отырып, әлеуетті өнім берушіні РНУ-дан шығару туралы шешім шығарады.

Бүгінгі күні келісу комиссиясының өкілеттігіне әлеуетті өнім берушілердің өтініштерін қарау және бұйрық шығаруға негіз болған мән-жайларды және себептердің дәлелділігін анықтау кіреді, бұл бұдан әрі талаптармен сотқа жүгіну қажеттілігін болдырмауы мүмкін.

АӨК-нің 91 - бабы 5-бөлігінің талаптарына сәйкес, егер заңда өзгеше көзделмесе, сотқа жүгінуге сотқа дейінгі тәртіппен шағымданғаннан кейін жол беріледі.

Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2022 жылғы 17 ақпандағы №176 бұйрығымен келісім комиссиясының Үлгілік Ережесі бекітілді.

               Келісім комиссиясына жүгінудің бұлтартпау мерзімі оны МЗ жосықсыз қатысушысы деп таныған күннен бастап күнтізбелік 60 күн болып белгіленді.

               Сонымен қатар, әлеуетті өнім берушілер келісу комиссиясына жүгіну үшін мерзімді өткізіп жіберетін және дауды сотқа дейінгі реттеу мүмкіндігінің жоғалуына сілтеме жасай отырып, сотқа жүгінетін жағдайлар бар.

               Келісу комиссиясына жүгіну үшін мерзімді өткізіп алу әлеуетті өнім берушіге дауды сотқа дейінгі тәртіппен міндетті түрде реттемей сотқа жүгіну мүмкіндігі туралы пайымдауға негіз береді.

               Мұндай практиканы құру әлеуетті өнім берушілер тарапынан өзінің сот қорғауына құқығын теріс пайдалануға, сондай-ақ ҚР ҚК сотқа талап арыздарды ұлғайтуға әкеп соғуы мүмкін.

               АӨК-нің 92-бабының 2-бөлігінде әкімшілік рәсімге қатысушының шағымды қарайтын органға шағым беруге өткізіп алған мерзімді қалпына келтіру туралы өтінішхат беру құқығы көзделген.

               Бұл жағдайда ҚР ҚК келісім комиссияларының мәні бойынша шешімдер қабылдау үшін әлеуетті өнім берушінің өтініш беру мерзімін қалпына келтіру құқығын көздей отырып, МЗ туралы заңнамаға өзгерістер енгізуді ұсынады. Осылайша, әлеуетті өнім берушінің немесе өнім берушінің келісім комиссиясына жүгіну құқығы емес, міндеті дауды сотқа дейінгі реттеу институтын нығайтады және шығындарды, оның ішінде бюджет қаражатын уақтылы игеру бойынша шығындарды жояды.

               Заңның 12-бабы 4-тармағының 2) тармақшасына сәйкес мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізілімі Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтарған жеңімпаздар айқындаған әлеуетті өнім берушілердің тізбесін білдіреді.

               Осы баптың 5-тармағында осы баптың 4-тармағы бірінші бөлігінің 2) тармақшасында көзделген мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың (мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтарған жеңімпаздар (екінші орын алған әлеуетті өнім берушілер) айқындаған әлеуетті өнім берушілердің) тізілімі әлеуетті өнім берушілерді Мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар деп тану туралы уәкілетті органның шешімі негізінде қалыптастырылатыны көзделген сатып алу.

               Заңның 43-бабының 3-бөлігіне сәйкес, Мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасы конкурс, Аукцион, баға ұсыныстарын электрондық цифрлық қолтаңба арқылы сұрату тәсілдерімен мемлекеттік сатып алудың жеңімпазымен Мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасын қоса бере отырып, Мемлекеттік сатып алу веб-порталына хабарлама келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде куәландырылуға тиіс.

Заңның 44-бабының 1-тармағында егер жеңімпаз деп танылған әлеуетті өнім беруші осы Заңда белгіленген мерзімдерде Тапсырыс берушіге қол қойылған Мемлекеттік сатып алу туралы шартты ұсынбаған немесе Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасқан жағдайда, осы Заңның 26-бабына сәйкес мемлекеттік сатып алу туралы шарттың орындалуын қамтамасыз етуді және (немесе) соманы енгізбеген жағдайда көзделген (бар болса), онда мұндай әлеуетті өнім беруші Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтарған болып танылады.

Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы №694 бұйрығымен бекітілген "Мемлекеттік сатып алу саласындағы тізілімдерді қалыптастыру және жүргізу қағидаларының" 22-тармағына сәйкес, егер жеңімпаз деп танылған не екінші орын алған әлеуетті өнім беруші Заңда белгіленген мерзімдерде веб-портал арқылы мемлекеттік сатып алу туралы шартқа қол қоймаған жағдайда, мұндай әлеуетті өнім беруші өнім беруші осы Қағидаларға №5 қосымшаға сәйкес нысан бойынша веб-портал арқылы қабылданатын уәкілетті органның шешімімен, Мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізіліміне автоматты түрде енгізіледі.

Осылайша, әлеуетті өнім беруші Мемлекеттік сатып алудың жосықсыз қатысушысы болып танылуы мүмкін:

1) Мемлекеттік сатып алу веб-порталына шарт жобасын қоса бере отырып хабарлама келіп түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде МТ шартына қол қойылмаған кезде;

2)Егер МЖ туралы шарт жасаса, әлеуетті өнім беруші шарттың орындалуын қамтамасыз етуді енгізбесе.

Уәкілетті органның бұйрығы ауыртпалық түсіретін Әкімшілік акт болып табылады.

ҚҚСП әлеуетті өнім берушіні (өнім берушіні) ТБН-ға енгізу туралы уәкілетті органның шешімдеріне шағымдану туралы Әкімшілік талаптарды қарау кезінде мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтаруға байланысты соттар МЗ жеңімпазының шартқа қол қою міндетін белгілейтін заңның 43-бабы 3-тармағының талаптарын негізге алуы тиіс екенін түсіндіреді.

Шартқа қол қойылмаған жағдайда, әлеуетті өнім беруші оған қол қою үшін өзіне байланысты барлық шараларды қабылдағанын, бірақ оның еркіне тәуелді емес объективті жағдайларға байланысты оған қол қоя алмағанын дәлелдеуге тиіс.

АӨК-нің 2-тарауына сәйкес Әкімшілік рәсімдер мен әкімшілік сот ісін жүргізу қағидаттарының бірі әкімшілік актінің, әкімшілік әрекеттің (әрекетсіздіктің) пропорционалдылығы болып табылатынын атап өту қажет.

АӨК-нің 10-бабына сәйкес әкімшілік қарауды жүзеге асыру кезінде әкімшілік орган, лауазымды адам әкімшілік рәсімге қатысушы мен қоғам мүдделерінің әділ теңгерімін қамтамасыз етеді. Бұл ретте Әкімшілік акт, әкімшілік әрекет (әрекетсіздік) пропорционалды, яғни жарамды, қажетті және пропорционалды болуы тиіс.

Заңның 12-бабы 5-тармағының ережелері уәкілетті органның әлеуетті өнім берушіні мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтарған деп тану туралы шешімі автоматты түрде қабылданатынын белгілемейді.

Даулы бұйрықтарды автоматты түрде қалыптастыру туралы дәлелдер әділеттілік пен пропорционалдылық сияқты әкімшілік Әділет принциптеріне сәйкес келмейді.

Уәкілетті орган объективтілік пен бейтараптықты сақтай отырып, әлеуетті өнім берушіге әкімшілік істің мән-жайларын жан-жақты және толық зерттеуге оның құқықтарын іске асырудың тең мүмкіндіктері мен шарттарын қамтамасыз етуге міндетті (АӨК 8-бабының 1-бөлігі).

Соттар АК-нің 359-бабына сәйкес азаматтық-құқықтық жауапкершіліктің негізі ретінде өнім берушінің кінәсінің дәрежесін және АІЖК-нің 6-бабының 5-бөлігіне сәйкес әділдік пен парасаттылық өлшемдеріне сүйене отырып, тапсырыс беруші үшін туындаған жағымсыз салдарларды назарға алуы тиіс.

Теріс салдарлар деп Шарттың тарапына осындай залал келтіруді түсіну керек, ол шарт жасасу кезінде сенуге құқылы нәрседен айтарлықтай айырылды.

МЖ тапсырыс берушісі үшін әлеуетті өнім берушінің әрекеті қандай да бір теріс салдарға әкеп соқтырғанын анықтау қажет. Конкурс жеңімпазы шарт жасасу жөніндегі заңнама талаптарын тиісінше орындау үшін барлық мүмкін шараларды қабылдады ма (шартты уақтылы және тиісінше орындау үшін барлық қажетті рұқсат құжаттары мен ресурстар бар ма, шарттың орындалуын қамтамасыз етудің толық сомасы енгізілді ме).

Шартқа қол қою мүмкін .стігі әлеуетті өнім берушінің еркіне байланысты (еңбекке жарамсыздық парағы бойынша ауруханада болу, заңды тұлға басшысының іссапарға кетуі, кеңседе электр энергиясының болмауы, басқа кіру нүктесінен қосылу мүмкін .стігі).

Шартқа қол қою абайсызда болды ма; жауапты қызметкердің кінәсінен. Нақты және заңды маңызы бар іс-әрекеттер жасалатын шарт бойынша міндеттемелердің тиісінше орындалуын қамтамасыз етуге бағытталған ба; шарт жасасудан жалтаруға бағытталған іс-әрекеттер жасалды ма. Әлеуетті өнім беруші отандық өндіруші, адал кәсіпкер болып табыла ма, еңбек орындарының болуын, сондай-ақ халықтың әлеуметтік осал топтары (мүгедек жұмысшылар) үшін қамтамасыз етеді, үлкен жұмыс тәжірибесі, шартты орындау үшін Еңбек және материалдық ресурстары бар ма, Мемлекеттік сатып алуға адал қатысушы болып табыла ма (шарттар орындалды, қолданыстағы шарттар бар ма).

ҚҚСД-нің 11-тармағында Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтару негіздемесі бойынша әлеуетті өнім берушіні мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылар тізіліміне енгізу туралы уәкілетті органның бұйрығының күшін жою туралы Әкімшілік талап қою кезінде Тапсырыс беруші АӨК-нің 129-бабы екінші бөлігінің 1) тармақшасына сәйкес оларға шарт жобасын жолдаған дәлелдемелерді және қол қою қажеттілігі туралы хабарламаны ұсынуға міндетті Мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасы. Шарттың бағыты бойынша міндет Тапсырыс беруші не бірыңғай ұйымдастырушы әлеуетті өнім берушіге мемлекеттік сатып алу туралы шарттың жобасына қол қою қажеттілігі туралы хабарламаның (веб-порталдан алынған шартты келісу журналы) не оның шарт жобасының және (немесе) қажеттілік туралы хабарламаның бағыты бойынша міндетін орындамау себебі туралы Мемлекеттік сатып алу веб-порталына келіп түсуінің дәлелдемелері болған кезде тиісінше орындаған болып есептеледі заңда белгіленген мерзімде мемлекеттік сатып алу туралы шарт жобасына қол қою.

Тапсырыс берушінің МС туралы шарт жобасының әлеуетті өнім берушісіне Жолдауы бойынша өзіне жүктелген міндетін және Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жобасына қол қою қажеттілігі туралы хабарламаны орындамауы уәкілетті органның шарт жасасудан жалтару негіздемесі бойынша әлеуетті өнім берушіні РНУ-ға енгізу туралы бұйрығының күшін жою туралы Әкімшілік талап-арызды қанағаттандыру үшін негіз болып табылады.

Заңның 38-бабының 1-тармағына сәйкес Мемлекеттік сатып алу веб-порталында орналастырылған ақпаратта көрсетілген сатып алынатын тауарлардың (жұмыстардың, көрсетілетін қызметтердің) сипаттамаларының сипаттамасында Тапсырыс беруші қорытындыға ұсынған шарт жобасының нақты талаптарына сәйкес келмеуі (нормативтік қаулының 11-тармағының 4-бөлігіне сәйкес көрсетілген мән-жай әлеуетті өнім берушіні шарт жасасудан босатады және оны енгізуді болдырмайды Мемлекеттік сатып алу туралы шарт жасасудан жалтару негіздемесі бойынша әлеуетті өнім берушінің СТН-ға).

Әлеуетті өнім берушіні бұрын мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушы деп тану (егер бұрын тізілімде тұрмаған болса, онда бұл Азаматтық кодекстің 8-бабына сәйкес азаматтық құқықтардың адал жүзеге асырылғанын көрсетеді).

Алайда, тапсырыс беруші үшін жұмыстарға бюджеттен бөлінген қомақты сомаларды уақтылы игермеу - Мемлекеттік сатып алу нысанасы, оларды тапсырыс беруші жоспарлаған белгілі бір уақыт маусымында уақтылы орындаудың маңыздылығы сияқты жағымсыз салдардың туындауын ескеру қажет; сатып алу стратегиялық маңызды объектілерді жарақтандыру (қамтамасыз ету) үшін жүргізілетінін ескеру қажет.

Заңның 26-бабына сәйкес, мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидаларында айқындалатын шекті мәннен төмен болып табылатын әлеуетті өнім беруші ұсынған баға демпингтік баға деп танылады.

НОРМАТИВТІК ҚҰҚЫҚТЫҚ БАЗА

- Қазақстан Республикасының Конституциясы;

- Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі (АК);

- Қазақстан Республикасының Азаматтық іс жүргізу кодексі (АК)

- Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі (АПК);

- Қазақстан Республикасының Бюджет кодексі;

- Қазақстан Республикасының Салық кодексі; - "Мемлекеттік сатып алу туралы" Қазақстан Республикасының Заңы (МЗ туралы Заң);

- "Мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау туралы" Қазақстан Республикасының Заңы (Маифк туралы Заң);

- "Құқықтық актілер туралы" Қазақстан Республикасының Заңы;

- "Ұлттық әл-ауқат қоры туралы" Қазақстан Республикасының Заңы;

- "Квазимемлекеттік сектордың жекелеген субъектілерін сатып алу туралы" Қазақстан Республикасының Заңы;

- Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 11 желтоқсандағы № 648 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (№648 қағидалар);

- Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы № 694 бұйрығымен бекітілген Мемлекеттік сатып алу саласында тізілімдерді қалыптастыру және жүргізу қағидалары (№694 қағидалар);

- Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 598 бұйрығымен бекітілген камералдық бақылау жүргізу қағидалары (№598 қағидалар);

- Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2018 жылғы 19 наурыздағы №392 бұйрығымен бекітілген Ішкі мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау жүргізу қағидалары (№392 қағидалар);

- Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 20 наурыздағы №127 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік сатып алудың арнайы тәртібі (қолданылу мерзімі 2020 жылғы 31 желтоқсанға дейін)

- Қазақстан Үкіметінің 2015 жылғы 31 желтоқсандағы №1200 қаулысымен бекітілген ерекше тәртіпті қолдана отырып Мемлекеттік сатып алуды жүзеге асыру қағидалары (№1200 қағидалар);

- "соттардың Мемлекеттік сатып алу туралы заңнаманы қолдануы туралы" Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының 2022 жылғы 21 сәуірдегі №4 нормативтік қаулысы (ҚҚСП №4);

- Қордың Директорлар кеңесі басқармасының 2019 жылғы 3 қыркүйектегі №31/19 шешімімен бекітілген Қордың сатып алу қызметін басқару стандарты;

- Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілері.

МЗ-Мемлекеттік сатып алу;

РНУ-Мемлекеттік сатып алуға жосықсыз қатысушылардың тізілімі;

СМАС-мамандандырылған ауданаралық әкімшілік сот;

СКАД-облыстық соттың әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы;

ҚР ҚК СКАД-Қазақстан Республикасы Жоғарғы Сотының әкімшілік істер жөніндегі сот алқасы;

СМЭС-мамандандырылған ауданаралық экономикалық сот;

Қаржы министрлігі-Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігі;

Қазынашылық-Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Қазынашылық комитеті;

КВГА-Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Ішкі мемлекеттік аудит комитеті;

ДВГА-Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Ішкі мемлекеттік аудит комитетінің Ішкі мемлекеттік аудит департаменті;

ГАиФК - мемлекеттік аудит және қаржылық бақылау;

Назар аударыңыз!

      Заң және құқық адвокаттар кеңсесі сіздің назарыңызды осы құжаттың негізгі екендігіне және әрдайым нақты жағдайдың талаптарына сәйкес келмейтіндігіне аударады. Біздің заңгерлер сіздің жағдайыңызға сәйкес келетін кез-келген құқықтық құжатты жасауға көмектесуге дайын.

     Толық ақпарат алу үшін заңгерге / адвокатқа хабарласыңыз, телефон арқылы; +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.

Қазақстан Республикасының  

Президенті  

© 2012. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты» ШЖҚ РМК  

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы