260-бапқа түсініктеме. Бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының бағалы қағаздармен мәмілелерді тіркеу тәртібін, шарттары мен мерзімдерін және (немесе) бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін, номиналды ұстауды есепке алу жүйесін жүргізу тәртібін бұзуы және (немесе) Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің бағалы қағаздар бойынша құқықтарды растау тәртібін, шарттары мен мерзімдерін бұзуы  

     1. Бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының бағалы қағаздармен мәмілелерді тіркеу тәртібін, шарттары мен мерзімдерін және (немесе) бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін немесе номиналды ұстауды есепке алу жүйесін жүргізу тәртібін бұзуы және (немесе) егер бұл әрекеттерде қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса, бағалы қағаздар бойынша құқықтарды растау тәртібін, шарттары мен мерзімдерін бұзуы, -

     орта кәсіпкерлік субъектілеріне-екі жүз, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне - үш жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     2. Бағалы қағаздар рыногының кәсіби қатысушысының номиналды ұстау жүйесін құрайтын құжаттар мен мәліметтерді бағалы қағаздар рыногының басқа кәсіби қатысушысына берудің Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртібі мен шарттарын бұзуы -

     заңды тұлғаға төрт жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     Түсініктеме берілген бап бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының бағалы қағаздармен мәмілелерді тіркеу тәртібін, шарттары мен мерзімдерін және (немесе) бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін, номиналды ұстауды есепке алу жүйесін жүргізу тәртібін бұзғаны және (немесе) бағалы қағаздар бойынша құқықтарды растау тәртібін, шарттары мен мерзімдерін бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілікті белгілейді.

     ӘҚБтК-нің 260-бабында көзделген құқық бұзушылықтардың жалпы объектісі ҚР заңнамасында белгіленген және қаржы саласындағы кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың мемлекет қорғайтын тәртібі болып табылады.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтардың тікелей объектісі бағалы қағаздармен мәмілелерді тіркеу, бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін, номиналды ұстауды есепке алу жүйесін жүргізу, бағалы қағаздар бойынша құқықтарды растау тәртібі болып табылады.

     ӘҚБтК - нің 260-бабында көзделген құқық бұзушылықтардың субъектілері бұл туралы түсініктеме берілген баптың диспозициялары мен санкцияларында тікелей көрсетілуіне байланысты бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушылары-заңды тұлғалар, орта және ірі кәсіпкерлік субъектілері болып табылады.  

     Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушысы-бұл лицензия негізінде немесе Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес бағалы қағаздар нарығында өз қызметін жүзеге асыратын заңды тұлға.

     ӘҚБтК-нің 260-бабында көзделген әрекеттердің субъективті жағы құқық бұзушылық субъектілері тек заңды тұлғалар болып табылатындығына байланысты белгіленуге жатпайды.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген құқық бұзушылықтардың құрамы ресми болып табылады. Құқық бұзушыға түсініктеме берілген бап бойынша айыппұл есептеу және салу үшін үшінші тұлғаларға құқық бұзушылық жасаудан келтірілген залалдың фактісі мен мөлшерін белгілеудің қажеті жоқ.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының бағалы қағаздармен мәмілелерді тіркеу тәртібін, шарттары мен мерзімдерін және (немесе) бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін немесе номиналды ұстауды есепке алу жүйесін жүргізу тәртібін бұзғаны және (немесе) егер бұл әрекеттер бағалы қағаздар бойынша құқықтарды растау тәртібін, шарттары мен мерзімдерін бұзғаны үшін әкімшілік жауаптылықты белгілейді құрамында қылмыстық жазаланатын іс-әрекеттің белгілері бар.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі бойынша құқық бұзушыны әкімшілік жауаптылыққа тарту құқық бұзушының іс-әрекетінде қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаған жағдайда ғана жүзеге асырылады. Әйтпесе, құқық бұзушылар – заңды тұлғаның лауазымды адамдары ҚК нормаларына сәйкес бағалы қағаздармен операциялар жүргізу қағидаларын бұзғаны үшін қылмыстық жауаптылыққа тартылуға жатады. Аталған байланыста бастапқыда адамның бағалы қағаздармен мәмілелерді тіркеу, бағалы қағаздарды ұстаушылардың тізілімін жүргізу, номиналды ұстауды есепке алу жүйесі және бағалы қағаздар бойынша құқықтарды растау жөніндегі құқыққа қайшы әрекеттерін құқық қорғау органдары оларда қылмыстық құқық бұзушылық белгілерінің болуы немесе болмауы және оны жасаған адамды қылмыстық жауаптылыққа тарту үшін негіздер тұрғысынан тексеруге тиіс.  

     Қылмыстық құқық бұзушылықты әкімшілік құқық бұзушылықтан ажырату критерийі құқық бұзушылық жасау нәтижесінде ірі залал келтіру болып табылады.  

     Пп сәйкес ірі залал астында.38) ҚК-нің 3-бабы азаматқа айлық есептік көрсеткіштен екі жүз есе асатын сомаға келтірілген залал не ұйымға немесе мемлекетке айлық есептік көрсеткіштен екі мың есе асатын сомаға келтірілген залал түсініледі.

     Тиісінше, әкімшілік құқық бұзушылық үлкен зиян келтірмеген құқық бұзушылық болып табылады.

     ӘҚБтК-нің 260-бабының 1-бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушының құқыққа қайшы әрекеттер жасауы болып табылады:

     1) Бағалы қағаздармен мәмілелерді тіркеу тәртібі, шарттары мен мерзімдері бұзылған;

     2) бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін жүргізу тәртібін бұзған;  

     3) номиналды ұстауды есепке алу жүйесін жүргізу тәртібін бұзған;

     4) бағалы қағаздар бойынша құқықтарды растау тәртібі, шарттары мен мерзімдері бұзылған жағдайларда жүзеге асырылады.

     "Бағалы қағаздар нарығы туралы" ҚР Заңының 36-бабы 1, 2, 6-тармақтарының талабы бойынша эмиссиялық бағалы қағаздармен мәмілелер, сондай-ақ эмитенттердің эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша міндеттемелері бойынша талап ету құқықтарын басқаға беру уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілеріне және Орталық депозитарийдің қағидалар жинағына сәйкес Орталық депозитарийдің есепке алу жүйесінде тіркелуге жатады. Бір номиналды ұстаушының клиенттері арасында мәміле жасасу кезінде бағалы қағаздармен мәмілелер мен операцияларды тіркеуді номиналды ұстаушы жүзеге асырады және Орталық депозитарийдің есепке алу жүйесінде көрсетіледі. Әр түрлі номиналды ұстаушылардың клиенттері арасында мәміле жасасу кезінде бағалы қағаздармен мәмілелер мен операцияларды тіркеу кейіннен номиналды ұстаушыларды есепке алу жүйесінде көрсете отырып, олардың орталық депозитарийдегі дербес шоттары бойынша жүзеге асырылады.

     Орталық депозитарийдің есепке алу жүйесінде номиналды ұстауға берілген эмиссиялық бағалы қағаздармен мәмілелерді тіркеу депоненттердің немесе сауда-саттықты ұйымдастырушының бағалы қағаздармен мәмілені тіркеуге арналған тиісті бұйрықтары не ҚР заңнамасында белгіленген өзге де құжаттар негізінде жүзеге асырылады.

     Жоғарыда көрсетілген Заңның 9, 10-тармақтарының талабы бойынша Орталық депозитарий, номиналды ұстаушы ҚР заңнамасында белгіленген негіздер болмаған кезде тіркелген тұлғалардың дербес шоттары (қосалқы шоттары) бойынша жазбаларды дербес енгізуге құқылы емес. Дербес шоттар (қосалқы шоттар) бойынша жазбалар енгізу үшін негіз болып табылатын құжаттар (тіркелген тұлғаны сәйкестендіретін құжаттарды қоспағанда) бес жыл бойы сақталуға тиіс.

     Бағалы қағаздармен мәмілелерді тіркеу тәртібін, шарттары мен мерзімдерін, бағалы қағаздарды ұстаушылар тізілімдерінің жүйесін жүргізу тәртібін және номиналды ұстауды есепке алу жүйесін жүргізу тәртібін уәкілетті орган белгілейді.

     "Бағалы қағаздар нарығы туралы" ҚР Заңының 38-бабы 1-тармағының талабы бойынша эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша құқықтарды растау Орталық депозитарийді есепке алу жүйесінде және (немесе) номиналды ұстауды есепке алу жүйесінде тіркелген тұлғаның жеке шотынан үзінді көшірме беру арқылы жүзеге асырылады.

     Жеке шоттан үзінді көшірме-бұл орталық депозитарий немесе номиналды ұстаушы беретін және белгілі бір уақытқа қаржы құралдары бойынша тіркелген тұлғаның құқықтарын растайтын бағалы қағаз болып табылмайтын құжат.

     Үзінді көшірме беру шарттары мен тәртібі көрсетілген заңда, уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінде, Орталық депозитарийдің қағидалар жинағында белгіленеді.

     Жоғарыда аталған заңнамалық талаптарды міндетті тұлғалардың бұзуы түсіндірме баптың 1-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың аяқталған құрамын құрайды.  

     Түсіндірме баптың 1-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушысы айыппұл түрінде жазаланады.  

     Құқық бұзушының құқықтық жағдайына және ол жататын кәсіпкерлік санатына байланысты айыппұл мөлшері:  

     – орта кәсіпкерлік субъектілері үшін-200 АЕК,  

     - ірі кәсіпкерлік субъектілері үшін-300 АЕК.

     Құқық бұзушылық субъектілерінің жоғарыда көрсетілген санаттарының әрқайсысы үшін айыппұлдардың мөлшері тіркелген болып табылады және оларды салатын орган оларды өзгертуге жатпайды.  

     Бұл жазаны құқық бұзушыға ҚР Ұлттық Банкі немесе сот, істі сотта қараған жағдайда қолданады.

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлігі бағалы қағаздар рыногының кәсіби қатысушысының номиналды ұстау жүйесін құрайтын құжаттар мен мәліметтерді бағалы қағаздар рыногының басқа кәсіби қатысушысына берудің ҚР заңнамасында белгіленген тәртібі мен шарттарын бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілікті белгілейді.

     Түсініктеме берілген баптың 2-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы құқық бұзушының ҚР заңнамасында белгіленген номиналды ұстау жүйесін құрайтын құжаттар мен мәліметтерді бағалы қағаздар нарығының басқа кәсіби қатысушысына беру тәртібі мен шарттарын бұзумен көрінетін құқыққа қайшы әрекеттерді (әрекетсіздікті) жасауымен сипатталады.

Эмиссиялық бағалы қағаздармен мәмілелерді тіркеу қағидаларының 58-тармағының талабы бойынша шарт бұзылған жағдайда, номиналды ұстаушы клиентпен шарт бұзылған күннен бастап күнтізбелік жеті күн ішінде Клиенттің жазбаша хабарламасында көрсетілген жаңа номиналды ұстаушыға осы клиенттің номиналды ұстауын есепке алу жүйесін құрайтын құжаттарды береді.

     Міндетті тұлғаның аталған талапты бұзуы түсіндірме баптың 2-бөлімінде көзделген құқық бұзушылықтың аяқталған құрамын құрайды.

     ӘҚБтК-нің 260-бабының 2-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін құқық бұзушы айыппұл түрінде жазаланады.

     ӘҚБтК 260-бабының 2-бөлігінде көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін заңды тұлғалар үшін айыппұл мөлшері 400 АЕК құрайды.  

     Айыппұл мөлшері тіркелген болып табылады және оны салатын орган өзгертуге жатпайды.  

     Бұл жазаны құқық бұзушыға ҚР Ұлттық Банкі немесе сот, істі сотта қараған жағдайда қолданады.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы