473-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің салық құпиясын құрайтын мәліметтерді жария ету
Егер бұл әрекетте қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса, Қазақстан Республикасының салық заңнамасында белгіленген тәртіппен осындай мәліметтер туралы белгілі болған адамдардың салық құпиясын құрайтын мәліметтерді кәсіптік немесе қызметтік қажеттіліксіз жария етуі, -
қырық айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
Түсіндірме мақала салық құпиясын құрайтын мәліметтерді жария еткені үшін әкімшілік жауапкершілікті белгілейді.
ӘҚБтК-нің 473-бабында көзделген құқық бұзушылықтың жалпы объектісі ҚР заңнамасында белгіленген және салық салу саласындағы мемлекет күзететін басқару тәртібі болып табылады.
Түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың тікелей объектісі ҚР заңнамалық актілерінде белгіленген және салық құпиясын құрайтын мәліметтерді пайдалану мен қорғаудың мемлекет қорғайтын тәртібі болып табылады.
ӘҚБтК-нің 473-бабында көзделген құқық бұзушылықтың субъектілері ҚР Салық кодексінің талап етуі бойынша Мемлекеттік кірістер органдарының және басқа да мемлекеттік органдардың жеке тұлғалары, заңды тұлғалары мен лауазымды адамдары болып табылады, олар өздерінің кәсіби немесе қызметтік функцияларын жүзеге асыруына байланысты өздеріне қолжетімді болған салық құпиясын құрайтын мәліметтердің сақталуын қамтамасыз ету міндеті.
ӘҚБтК-нің 30-бабына ескертпеге сәйкес ӘҚБтК-дегі лауазымды адамдар әкімшілік құқық бұзушылық жасалған кезде билік өкілінің функцияларын тұрақты, уақытша немесе арнайы өкілеттігі бойынша жүзеге асыратын немесе жүзеге асыратын не әкімшілік құқық бұзушылық жасаған кезде мемлекеттік мекемелерде, квазимемлекеттік сектор субъектілерінде, жергілікті өзін-өзі басқару органдарында ұйымдық-өкімдік немесе әкімшілік-шаруашылық функцияларды орындайтын немесе орындаған адамдар деп танылады.
Бұл ретте, ӘҚБтК-нің 30-бабы нормасының талап етуі бойынша лауазымды адам қызметтік міндеттерін орындамауына немесе тиісінше орындамауына байланысты әкімшілік құқық бұзушылық жасалған жағдайда әкімшілік жауаптылыққа тартылады. Бұл мән-жай болмаған кезде әкімшілік құқық бұзушылық жасауға кінәлі лауазымды адам жалпы негіздерде жауапқа тартылуға тиіс.
ӘҚБтК-нің 473-бабында көзделген іс-әрекеттердің субъективті жағы жеке және лауазымды тұлғаларға құқық бұзушылық жасаған ниет немесе абайсыздық түріндегі кінәсімен сипатталады.
Субъектілері заңды тұлғалар болып табылатын құқық бұзушылықтардың субъективті жағы тек жеке тұлғаларға қатысты әкімшілік жауаптылыққа тарту шарты ретінде кінәні белгілеу туралы заңнамалық талаптың болуы салдарынан белгіленуге жатпайды. ҚР әкімшілік жауапкершілік туралы заңнамасы бойынша заңды тұлғалар осы әрекетті жасаған заңды тұлғаның уәкілетті тұлғаларының кінәсін ескермей, ӘҚБтК-де әкімшілік жауаптылық көзделген құқыққа қайшы әрекетті не әрекетсіздікті жасау фактісі үшін ғана әкімшілік жауаптылықта болады.
ӘҚБтК-нің 473-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағы адамның салықтық құпияны құрайтын мәліметтерді кәсіби немесе қызметтік қажеттіліксіз жария ету түрінде құқыққа қайшы әрекеттер (әрекетсіздік) жасауында көрінеді.
"Салық құпиясы" ұғымы ҚР Салық кодексінің 30-бабының 1-тармағында айқындалады. Көрсетілген баптың нормасына сәйкес, Салық кодексінің 30-бабының 1-тармағында санамаланған мәліметтерді қоспағанда, салық органы салық төлеуші (салық агенті) туралы алған кез келген мәліметтер салық құпиясын құрайды.
ҚР Салық кодексінің 30-бабы 2 және 5-тармақтарының талабы бойынша, егер ҚР Салық кодексінің 30-бабында өзгеше белгіленбесе, салық төлеушінің (салық агентінің) жазбаша рұқсатынсыз салық органдары салық құпиясы болып табылатын салық төлеуші (салық агенті) туралы мәліметтерді басқа тұлғаға бере алмайды. Салық құпиясы өз міндеттерін атқару кезеңінде де, оларды орындау аяқталғаннан кейін де салық құпиясына қолжетімділігі бар адамдар жария етуге жатпайды.
Салық органдары салық төлеушінің (салық агентінің) жазбаша рұқсатынсыз заңнамада көзделген жағдайларда, тәртіппен және көлемде салық құпиясын құрайтын мәліметтерді беруге құқылы тұлғалар ҚР Салық кодексінің 30-бабының 3-тармағында айқындалған. Мұндай адамдарға салық құпиясын құрайтын мәліметтерді беру оларды салық органдары жария етпеуі және тиісінше түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылық болып табылмайды.
Салық органдары салық құпиясын құрайтын мәліметтерді берген тұлғалар да оларды жария етпеу режимін қамтамасыз етуге міндетті, ал олар құқыққа қайшы жария етілген жағдайда - түсініктеме берілген бапқа сәйкес жауапты болады.
Салық құпиясын құрайтын мәліметтерді жария ету (заңсыз тарату) деп салық құпиясын құрайтын мәліметтерді заң бойынша немесе салық төлеушінің (салық агентінің) жазбаша рұқсатымен қол жеткізу құқығы берілмеген заңды, жеке тұлғаларға және лауазымды адамдарға кез келген басқа тәсілдермен санкцияланбаған хабарлау, беру, беру, жіберу, жариялау немесе жеткізу түсініледі. (немесе) осы мәліметтермен танысу.
Уәкілетті тұлғалардың кәсіби немесе қызметтік қажеттілік мақсатында пайдалануына байланысты ҚР Салық кодексінде немесе ҚР өзге де заңнамалық актілерінде көзделген ақпаратты тарату салық құпиясын жария ету болып табылмайды.
Салық құпиясын құрайтын мәліметтерді жария етудің нақты қатерін салық құпиясы бар құжаттардың немесе өзге де жеткізгіштердің қайтарымсыз немесе уақытша жоғалуы немесе оларды мемлекеттік кірістер органдарының, басқа да мемлекеттік органдардың лауазымды адамдары және (немесе) қызметкерлері және өзге де адамдар бақылаудан айырылу жағдайлары да тудырады.
Салық құпиясын құрайтын мәліметтерді қамтитын құжаттардың жоғалуы деп олардың мемлекеттік кірістер органдарының немесе өзге де мемлекеттік органдардың нақты иелігінен және пайдалануынан осы органдардың лауазымды адамдары мен қызметкерлерінің еркінен тыс (оның ішінде үшінші тұлғалардың оларды ұрлауы, еңсерілмейтін күш оқиғаларының нәтижесінде физикалық жойылуы жолымен) немесе көрсетілген құжаттармен жұмыс істеудің белгіленген қағидаларын бұзу (жоғалту) нәтижесінде кінәлі (қасақана немесе абайсызда), оларды осы үшін арналмаған және арнайы жабдықталмаған орындарда сақтау, жалпыға қолжетімді немесе қорғалмайтын орындарда қалдыру).
Салық құпиясын құрайтын мәліметтерді жария ету бойынша міндетті тұлғалар жасаған құқыққа қарсы іс-әрекеттер, егер оларда Қылмыстық кодексте көзделген қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса ғана әкімшілік жауаптылыққа әкеп соғады.
Түсініктеме берілген бапта көзделген құқық бұзушылықтың құрамы ресми болып табылады. Адамды әкімшілік жауапкершілікке тарту және түсініктеме берілген бап бойынша айыппұлды есептеу үшін міндетті тұлғаның салық құпиясы режимін сақтамауынан келтірілген залал фактісі мен мөлшерін белгілеудің қажеті жоқ.
Алайда, мемлекетке және (немесе) салық төлеушіге (салық агентіне) түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылық жасаудан залал келтіру фактісі анықталған жағдайда, ӘҚБтК-нің 55-бабының 5-бөлігіне сәйкес мұндай залал айыппұлды өндіріп алудан басқа, ӘҚБтК-нің 59-бабының ережелері бойынша құқық бұзушыдан өндіріп алынуы мүмкін.
Түсініктеме берілген бапта көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін оны жасаған адам айыппұл түрінде жазаланады. Айыппұл құқық бұзушыдан өз қаражаты есебінен өндіріліп алынады.
ӘҚБтК-нің 473-бабында көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұлдың мөлшері 40 АЕК құрайды, тіркелген болып табылады және оны жүктейтін орган өзгертуге жатпайды.
Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс сотта қаралған жағдайда, Мемлекеттік кірістер органдары, мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті орган немесе сот айыппұл салады.
Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті орган істі қарайды және түсініктеме берілген бап бойынша, атап айтқанда, мемлекеттік кірістер органдарының лауазымды адамдары мен қызметкерлеріне олар аталған құқық бұзушылық жасаған жағдайда айыппұл салады.
Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:
Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);
Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;
Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);
Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;
Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;
Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;
Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);
Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);
Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);
Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;
Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;
Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);
Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;
Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;
Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);
Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;
Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.
Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).
Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
