73-2-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексін бұзу  

     1. Ұрып - соғу немесе физикалық ауыртпалық тудырған, бірақ денсаулыққа жеңіл зиян келтіруге әкеп соқпаған өзге де күш қолдану әрекеттерін жасау, –

     он айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға не он тәулікке дейінгі мерзімге әкімшілік қамаққа алуға әкеп соғады.

     2. Осы баптың бірінші бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер, –

     он бес тәулікке дейінгі мерзімге әкімшілік қамауға алуға әкеп соғады.

     3. Осы Кодекстің 50-бабының екінші бөлігіне сәйкес әкімшілік қамаққа алу қолданылмайтын адамдар жасаған осы баптың екінші бөлігінде көзделген іс-әрекеттер, –

     отыз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     "Ұрып-соғу" деп аталатын құқық бұзушылықтың құрамы 2017 жылы "Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне құқық қорғау жүйесін жетілдіру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы"2017 жылғы 3 шілдедегі ҚР Заңына сәйкес қылмыстық кодекстен декриминализацияланып, ӘҚБтК-ге ауыстырылды.

     Әкімшілік және қылмыстық құқық бұзушылықтың "ұрып-соғу" әрекетіндегі айырмашылықтар оның білікті құрамдарында және оны жасағаны үшін санкцияларда көрінеді. Мәселен, бұған дейін ҚК-де "ұрып-соғу" құрамы білікті құрамды көздемеген, ал ӘҚБтК-де 73-2-бапта оны қайталап жасағаны үшін жауапкершілік көзделген.

     Сондай-ақ, қылмыстық ұрып-соғу үшін санкция 100 АЕК-ке дейін айыппұл салуды көздеді. Түзеу немесе қоғамдық жұмыстар, сондай-ақ 45 тәулікке дейін қамауға алу. Қазіргі уақытта осы құқық бұзушылық үшін санкция 10 АЕК мөлшерінде айыппұл түрінде немесе 15 тәулікке дейінгі мерзімге қамауға алуды белгілейді.

     Бұл әкімшілік құқық бұзушылықтың объектісі адам денсаулығы, оның физиологиялық жағдайы және әл-ауқаты болып табылады. Түсініктеме берілген норманың диспозициясына сәйкес кез-келген адам жасына, жынысына немесе қызмет түріне қарамастан жәбірленуші бола алады.

     Бұл әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті жағы тек іс-әрекетте көрсетілуі мүмкін, өйткені ол мынада көрсетілген:

     ұрып-соғу;

     өзге де зорлық-зомбылық әрекеттері.

     Сонымен қатар, объективті жағының екі белгісі үшін де физикалық ауырсыну түріндегі салдары міндетті болып табылады.

     Ұрып-соғу зақымданудың ерекше түрін құрмайды. Бұл жағдайда ұрып-соғу дегеніміз-жәбірленушінің денесінде органдардың анатомиялық тұтастығына ешқандай зақым келтірмейтін немесе қысқа уақытқа созылатын денсаулықтың жеңіл бұзылуы мүмкін бірнеше рет соққы беру. Егер ұрып-соғу нәтижесінде жәбірленушінің денесінде зақым қалса, олар әдеттегі белгілерге сүйене отырып, денсаулыққа зиянның ауырлығы бойынша бағаланады. Егер ұрып-соғу ешқандай объективті із қалдырмаса, онда сот-медициналық сарапшы өз қорытындысында жәбірленушінің шағымдарын атап өтеді, зақымданудың объективті белгілері табылмағанын көрсетеді.

     Басқа зорлық-зомбылық әрекеттері қолды сындыру және бұрау, істің қонақүй бөліктерін қысу, теріні қысу немесе шымшу, байлау немесе байлау, шағу, химиялық немесе термиялық әсер ету, механикалық құрылғылардың, жануарлардың немесе жәндіктердің көмегімен ауырсыну және т. б. түрінде көрінуі мүмкін.  

     Әрекетті "ұрып - соғу" ретінде саралаудың маңызды шарты-ӘҚБтК-нің 73-1-бабында көзделген салдардың болмауы, яғни денсаулыққа жеңіл зиян келтіру.

     Түсініктеме берілген нормада бекітілген Әкімшілік құқық бұзушылық субъектісі жалпы болып табылады, яғни ол 16 жасқа толған кез келген жеке тұлға бола алады.

     Бұл қылмыстың субъективті жағы кінәні тікелей ниет түрінде білдіреді. Адам өз іс-әрекетінің заңсыз сипатын түсінеді, жәбірленушіге зиян келтіруді болжайды және осы зиянды салдардың басталуын қалайды.

     Түсініктеме берілген норманың 2-бөлігі осы әрекетті бірінші рет жасағаны үшін әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасағаны үшін жауапкершілікті көздейді.

     Қайта жасағаны үшін Санкция он бес тәулікке дейінгі мерзімге әкімшілік қамауға алуды көздейді.

     3-бөлім ӘҚБтК-нің 50-бабына сәйкес әкімшілік қамауға алу қолданылмайтын адамдар қайталап жасаған ұрып-соғу үшін жауаптылыққа арналған:

     жүкті әйелдер;

     он төрт жасқа дейінгі балалары бар әйелдер;

     он сегіз жасқа толмаған адамдар;

     1 және 2 топтағы мүгедектер;

     елу сегіз жастан асқан әйелдер;

     алпыс үш жастан асқан ер адамдар;

     он төрт жасқа толмаған балаларды жалғыз тәрбиелеп отырған ер адамдар.

     Аталған санаттағы адамдар үшін денсаулыққа жеңіл зиян келтіргені үшін жауапкершілік ӘҚБтК-нің 73-2-бабының 3-бөлігі бойынша туындайды, ал әкімшілік жаза 30 айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл түрінде қолданылады.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы