.png)
Тұтынушыларды адастыру болмаған кезде тауар белгісін рұқсатсыз пайдалану бәсекелестіктің жосықсыз болуы болып табылмайды және құқық бұзушылық құрамын құрмайды
Департамент басшысының 2016 жылғы 30 желтоқсандағы № 94 қаулысымен "К"жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне(бұдан әрі – Серіктестік) 1 500 айлық есептік көрсеткіш (бұдан әрі – АЕК) мөлшерінде әкімшілік айыппұл түрінде әкімшілік жаза қолданылды, бұл ӘҚБтК-нің 163-бабының 2-бөлігі бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық жасағаны үшін 3 181 500 теңгені құрайды тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді, сондай-ақ Авторлық құқық объектілерін дараландыру құралдарын заңсыз пайдалану бөлігінде жосықсыз бәсекелестікте көрініс тапты. Астана қаласының мамандандырылған әкімшілік сотының 2017 жылғы 26 қаңтардағы қаулысымен уәкілетті органның қаулысы өзгеріссіз қалдырылды. Наразылықты қолдаған серіктестік өкілінің, наразылықты қанағаттандыруға қарсылық білдірген уәкілетті орган өкілдерінің түсіндірмелерін, прокурордың наразылықты негіздейтін қорытындысын тыңдап, іс материалдарын зерттей отырып, алқа наразылықты мынадай негіздер бойынша қанағаттандыруға жатады деп есептейді. ӘҚБтК-нің 840-бабына сәйкес судьяның әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша қаулыда баяндалған істің нақты мән-жайлары туралы тұжырымдарының наразылықты қарау кезінде зерттелген дәлелдемелерге сәйкес келмеуі әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша қаулының күшін жоюға не өзгертуге және қаулы шығаруға негіз болып табылады. Департаменттің 2016 жылғы 30 желтоқсандағы Қаулысына сәйкес серіктестік 2015 жылғы 19 қараша мен 28 желтоқсан аралығында "Мобильді жалақы" акциясын өткізді (кейіннен акция 2016 жылғы 15 қаңтардан 31 мамырға дейін ұзартылды), онда Серіктестік абоненттері басқа ұялы байланыс операторларының абоненттерінен кіріс қоңырауларды қабылдай отырып, ақшалай қаражат түрінде бонустар алды негізгі балансқа. Серіктестіктің сайтында "Kcell, Activ, Altel, Tele2 абоненттерінен кіріс қоңырауларды қабылдаңыз және негізгі теңгерімге ақшалай қаражат түрінде бонустар алыңыз" деген мәтін орналастырылды. Департаменттің пікірінше, серіктестіктің аталған әрекеттері, атап айтқанда науқанға "Tele2" сөзін қолдану, "m" ЖШС тиесілі "Tele2" тауар белгісін пайдалану ретінде, тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді, сондай-ақ Авторлық құқық объектілерін дараландыру құралдарын заңсыз пайдалануда көрсетілген жосықсыз бәсекелестік болып табылады. ӘҚБтК-нің 163-бабының 2-бөлігіне сәйкес жосықсыз бәсекелестік ірі кәсіпкерлік субъектілеріне мың бес жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.
Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің (бұдан әрі – ӨК) 177-бабының 1-бөлігіне сәйкес заңсыз артықшылықтарға қол жеткізуге немесе беруге бағытталған бәсекелестіктегі кез келген іс-әрекет жосықсыз бәсекелестік болып табылады. ӨК-нің 177-бабы 1-бөлігінің 1) тармақшасына сәйкес жосықсыз бәсекелестікке тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді, сондай-ақ Авторлық құқық объектілерін дараландыру құралдарын заңсыз пайдалану жатады. ДК-нің 178-бабына сәйкес тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді, сондай-ақ Авторлық құқық объектілерін дараландыру құралдарын заңсыз пайдалану біреудің тауар белгісін, қызмет көрсету белгісін, фирмалық атауын, тауар шығарылған жердің атауын немесе оларға ұқсас белгілерді біртекті тауарлар үшін заңсыз пайдалану немесе құқық иеленушінің немесе оған уәкілеттік берілген адамның рұқсатынсыз әдеби, көркем туындылардың атауларын пайдалану, немесе тұтынушыны мінезіне қатысты жаңылыстыруы мүмкін түрдегі қаптаманы пайдалану, өндіріс тәсілі мен орны, тұтыну қасиеттері, тауардың сапасы мен саны немесе оны өндірушілерге қатысты. "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" Қазақстан Республикасының 1999 жылғы 26 шілдедегі Заңының (бұдан әрі – Заң) 1-бабының 8) тармақшасына сәйкес тауар белгісі, қызмет көрсету белгісі (бұдан әрі – тауар белгісі) - осы Заңға сәйкес тіркелген немесе халықаралық шарттардың күшімен тіркеусіз қорғалатын белгі бір заңды немесе жеке тұлғалардың тауарларын (көрсетілетін қызметтерін) басқа заңды немесе жеке тұлғалардың біртекті тауарларынан (көрсетілетін қызметтерінен) ажырату үшін қызмет ететін Қазақстан Республикасы қатысады. Заңның 4-бабының 4-тармағына сәйкес тауар таңбасының иесінің куәлікте көрсетілген тауарлар мен қызметтерге қатысты өзіне тиесілі тауар таңбасын пайдалануға және оған билік етуге айрықша құқығы болады. Қазақстан Республикасында қорғалатын тауар белгісін иесінің келісімінсіз ешкім пайдалана алмайды. Заңның 43 - бабының 1-тармағына сәйкес Тауар таңбасы иесінің айрықша құқығын немесе тауар шығарылған жердің атауын пайдалану құқығын бұзушылық деп біртекті тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге қатысты, ал жалпыға белгілі тауар таңбасы болған жағдайда-тауар таңбасын немесе тауар шығарылған жердің атауын немесе араласқан дәрежеге дейін оларға ұқсас белгілерді азаматтық айналымға рұқсатсыз енгізу танылады кез келген тауарлар мен қызметтер. Тауар таңбасы иесінің айрықша құқығын немесе тауар шығарылған жердің атауын пайдалану құқығын бұзу деп сондай-ақ тауар таңбасын немесе тауар шығарылған жердің атауын жалпыға қолжетімді телекоммуникациялық желілерде (Интернетте және басқаларында) рұқсатсыз пайдалану танылады.
Сондай – ақ, Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексінің (Ерекше бөлігі) (бұдан әрі-АК) 1024-бабының 1-бөлігіне сәйкес бір тұлғаның тауарларын немесе қызметтерін біртекті тауарлардан және басқа тұлғалардың қызметтерінен ажырату үшін қызмет ететін тіркелген не халықаралық Шартқа байланысты тіркеусіз қорғалатын ауызша, бейнелеу, көлемдік немесе басқа белгі тауар белгісі (қызмет көрсету белгісі) деп танылады. Тауар белгісін пайдалану АК-нің 1025-бабының 2-бөлігіне сәйкес оның айналымға кез келген енгізілуі: тауар белгісін немесе осы белгімен белгіленген тауарды дайындау, қолдану, әкелу, сақтау, сатуға ұсыну, сату, белгілерде, жарнамада, баспа өнімінде немесе өзге де іскерлік құжаттамада пайдалану болып есептеледі. Заңның 2-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы заңнамасы МК, осы Заңнан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады. Егер Қазақстан Республикасы ратификациялаған халықаралық шартта осы Заңдағыдан өзгеше ережелер белгіленсе, онда халықаралық шарттың ережелері қолданылады. 10-бапқа сәйкес.1883 жылғы 20 наурыздағы Өнеркәсіптік меншікті қорғау жөніндегі Париж конвенциясының bis өнеркәсіптік және сауда істеріндегі әділ әдет-ғұрыптарға қайшы келетін кез келген бәсекелестік актісі жосықсыз бәсекелестік актісі болып саналады. Атап айтқанда, тыйым салынады: 1) бәсекелестің кәсіпорнына, өнімдеріне немесе өнеркәсіптік немесе сауда қызметіне қатысты қандай да бір жолмен араласу туғызуға қабілетті барлық іс-әрекеттер; 2) коммерциялық қызметті жүзеге асыру кезінде бәсекелестің кәсіпорнына, өнімдеріне немесе өнеркәсіптік немесе сауда қызметіне кір келтіре алатын жалған бекітулер; 3) коммерциялық қызметті жүзеге асыру кезінде пайдалану жұртшылықты тауарлардың сипатына, дайындау тәсіліне, қасиеттеріне, қолдануға жарамдылығына немесе санына қатысты жаңылыстыруы мүмкін нұсқаулар немесе бекітулер. Осылайша, заңдар мен халықаралық конвенцияның жоғарыда аталған ережелерін олардың жиынтығында талдау бәсекелестікте жосықсыздықты анықтау үшін тауарларды, жұмыстарды, қызметтерді тұтынушыны өндіріс сипатына, тәсілі мен орнына, Тұтыну қасиеттеріне, тауардың сапасы мен санына қатысты немесе оны өндірушілерге қатысты адастырудың міндетті белгісі қажет деген қорытындыға әкеледі.
Іс бойынша мұндай жағдайлар анықталған жоқ. Басқа ұялы байланыс операторларының аттарын қолдана отырып, серіктестік тұтынушыны ол ұсынатын қызметтің басқа ұялы байланыс операторының сапасы немесе шығу тегі бар деп жаңылыстырмады. Tele2 операторынан қоңыраулар алу нәтижесінде серіктестік қолда бар келісімшартқа байланысты соңғысынан "интерконнектінің" әр минутына белгілі бір ақы алғанын ескере отырып, серіктестік сонымен бірге тұтынушылардың өз бәсекелесінің тиісті ұялы байланыс қызметіне деген сұранысын ынталандырды. Тауар белгісін пайдаланудың заңсыздығын басқаша түсіну BEELINE, TELE2, Altel, Kcell, Activ абоненттеріне теңгерімді толықтыру қызметтерін көрсететін кез келген тұлғалардың әрекеттерінің заңсыздығына немесе, мысалы, бәсекелестікті қорғау тұрғысынан қолайсыз кейбір нақты автоөндірушілердің автокөліктерін жөндеу қызметтеріне әкеледі. Сонымен қатар, алқа серіктестік өзінің "Мобильді жалақы" жарнамалық акциясында "Мобайл Телеком-Сервис" ЖШС - не тиесілі тауар белгісін емес , оның ауызша белгіленуі - "Tele2"транскрипциясында пайдаланғанын наразылық дәлелдерін назарға алады. Осылайша, алқа серіктестіктің әрекеттері жосықсыз бәсекелестік емес, бұл әкімшілік құқық бұзушылық құрамының жоқтығын білдіреді деген қорытындыға келеді. Бұдан басқа, 2016 жылғы 23 маусымда "М" ЖШС серіктестікке қатысты бұрын берілген өтініші бойынша тергеуді тоқтату туралы Департаментке хат жолдады. Тауар таңбасы иесінің айрықша құқығын бұзу туралы даулар Заңның 42-бабы 1-тармағының 2) тармақшасында көзделген азаматтық тәртіппен қаралуға жататынын ескере отырып, серіктестік пен "М" ЖШС арасындағы тауар таңбасының ауызша белгіленуін серіктестіктің пайдалануына қатысты тергеу барысында дау таусылды.
Сондықтан алқа Серіктестік әрекеттерінде ӘҚБтК-нің 158-бабында көзделген "Бөтен тауар белгісін, қызмет көрсету белгісін, тауар шығарылған жердің атауын немесе фирмалық атауды заңсыз пайдалану"әкімшілік құқық бұзушылық құрамын қарастырмайды. ӘҚБтК-нің 741-бабы 1-бөлігінің 2) тармақшасына сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізу басталмайды, ал басталған іс Әкімшілік құқық бұзушылық құрамы болмаған кезде тоқтатылуға жатады. ӘҚБтК-нің 843-бабы 3-бөлігінің 1) тармақшасына сәйкес, егер ӘҚБтК-нің 741 және 742-баптарында көзделген негіздер болған кезде іс бойынша іс жүргізу тоқтатылмаған жағдайда, қаулы күшін жоюға жатады. ӘҚБтК-нің 843-бабының 4-бөлігіне сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарау кезінде осы баптың 3-бөлігінің 1) тармақшасында көрсетілген іс жүргізу нормаларын бұзуға жол берілгенін анықтап, судья қаулының күшін жояды және іс бойынша іс жүргізуді тоқтатады. Жоғарыда айтылғандарға байланысты Жоғарғы Соттың мамандандырылған сот алқасы "Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі Табиғи монополияларды реттеу және бәсекелестікті қорғау комитетінің Астана қаласы бойынша департаменті" республикалық мемлекеттік мекемесі басшысының орынбасарының қаулысының және "К" жауапкершілігі шектеулі серіктестігіне қатысты әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізуді тоқтата отырып, бірінші сатыдағы соттың қаулысының күшін жойды 163 ӘҚБтК әкімшілік құқық бұзушылық құрамының болмауына байланысты. Қазақстан Республикасы Бас прокурорының орынбасарының наразылығы қанағаттандырылды.
Назар аударыңыз!
«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.
Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.
Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы
