158-бапқа түсініктеме. Шетелдік тауар таңбасын, қызмет көрсету белгісін, тауар шығарылған жердің атауын немесе Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің фирмалық атауын заңсыз пайдалану  

     Егер бұл әрекеттерде қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаса, тауар белгісіне айрықша құқықтың таусылуына байланысты жағдайларды қоспағанда, бөтеннің тауар таңбасын, қызмет көрсету таңбасын немесе тауар шығарылған жердің атауын немесе біртекті тауарлар немесе қызметтер үшін белгілер араласқан дәрежеге дейін оларға ұқсас белгілерді заңсыз пайдалану, сондай-ақ бөтеннің фирмалық атауын заңсыз пайдалану, -

     Жеке тұлғаларға - жиырма, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға - отыз, орта кәсіпкерлік субъектілеріне - қырық, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-сексен айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады, тауар белгісінің, қызмет көрсету белгісінің заңсыз бейнесі, тауар шығарылған жердің атауы немесе біртекті тауарлар немесе қызметтер үшін белгілердің араласу дәрежесіне ұқсас.

     Ескерту. Осы бапқа сәйкес тәркіленген контрафактілік тауарлар, мұндай тауарларды айналымға енгізу қоғамдық мүдде үшін қажет болатын және Қазақстан Республикасының Тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңнамасының талаптарын бұзбайтын жағдайларды қоспағанда, осы Кодекстің 795-бабында көзделген тәртіппен жойылуға жатады (тауардан және оның қаптамасынан заңсыз пайдаланылатын тауар таңбасы немесе оған ұқсас тауар таңбасы жойылған жағдайда белгілеудің араласу дәрежесіне дейін).

     Түсіндірме мақала біреудің тауар белгісін, қызмет көрсету белгісін, тауар шығарылған жердің атауын немесе фирмалық атауды заңсыз пайдаланғаны үшін әкімшілік жауапкершілікті белгілейді.  

     Түсініктеме берілген бап бойынша құқық бұзушыны әкімшілік жауаптылыққа тарту құқық бұзушының іс-әрекетінде қылмыстық жазаланатын іс-әрекет белгілері болмаған жағдайда ғана жүзеге асырылады. Әйтпесе, құқық бұзушылар-жеке тұлғалар немесе заңды тұлғаның лауазымды адамдары ҚК нормаларына сәйкес тауар белгісін заңсыз пайдаланғаны үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылуға жатады. Көрсетілген байланыста бастапқыда адамның Бөтен тауар белгісін, қызмет көрсету белгісін, тауар шығарылған жердің атауын немесе фирмалық атауды заңсыз пайдалану жөніндегі құқыққа қайшы әрекетін құқық қорғау органдары онда қылмыстық құқық бұзушылық белгілерінің болуы немесе болмауы және оны жасаған адамды қылмыстық жауаптылыққа тарту үшін негіздер тұрғысынан тексеруге тиіс.  

     ӘҚБтК-нің 158-бабында көзделген құқық бұзушылықтың жалпы объектісі ҚР заңнамасында белгіленген және Қазақстан Республикасында кәсіпкерлік қызметті жүзеге асырудың мемлекет қорғайтын тәртібі болып табылады.  

     ӘҚБтК-нің 158-бабында көзделген құқық бұзушылықтың тікелей объектісі ҚР заңнамасында белгіленген және ҚР аумағында тауарларды, жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді өткізу кезінде тауар белгісін, қызмет көрсету белгісін, тауар шығарылған жердің атауын немесе фирмалық атауды пайдаланудың мемлекет күзететін тәртібі болып табылады.

     Пп сәйкес.8) "тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" 1999 жылғы 26 шілдедегі № 456-I ҚР Заңының 1-бабы, тауар белгісі, қызмет көрсету белгісі-Қазақстан Республикасы қатысатын халықаралық шарттардың күшімен дәйексөзге сәйкес тіркелген немесе тіркеусіз қорғалатын белгі бір заңды немесе жеке тұлғалардың тауарларын (қызметтерін) басқа заңды немесе жеке тұлғалардың біртекті тауарларынан (қызметтерінен) ажырату үшін.  

     Пп-ға сәйкес тауар шығарылған жердің атауымен.11) жоғарыда көрсетілген Заңның 1-бабы - елдің, өңірдің, елді мекеннің, жердің не басқа да географиялық нұсқаудың атауын білдіретін не қамтитын белгі, сондай-ақ осындай атаудан туындайтын және оны тауарға қатысты пайдалану нәтижесінде белгілі болған, ерекше қасиеттері, сапасы, беделі немесе басқа да сипаттамалары байланысты болған нұсқау түсініледі негізінен оның географиялық шығу тегімен, оның ішінде өзіне тән табиғи жағдайлармен және (немесе) адами факторлармен.

     АК-нің 38-бабының 2-тармағына сәйкес фирмалық атауы коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлғаның атауы тіркелгеннен кейін оның атауы болып табылады. Заңды тұлғаның фирмалық атауды пайдалануға айрықша құқығы бар. Басқа біреудің фирмалық атауын заңсыз пайдаланатын тұлға фирмалық атауға құқық иесінің талабы бойынша мұндай атауды пайдалануды тоқтатуға және келтірілген залалды өтеуге міндетті.

     Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу деректері және коммерциялық ұйымдардың фирмалық атауы АК-нің 42-бабы 2-тармағының талабы бойынша Бизнес-сәйкестендіру нөмірлерінің ұлттық тізіліміне енгізіледі.

     АК-нің 115-бабының 2-тармағына сәйкес фирмалық атаулар, тауар белгілері және бұйымдарды дараландырудың өзге де құралдары мүліктік игіліктер мен құқықтарға (мүлікке) жатады, осыған байланысты оларға мүліктің құқықтық режимі және оны құқықтық қорғау толық көлемде қолданылады.

     ӘҚБтК-нің 158-бабында көзделген құқық бұзушылық субъектілері жеке тұлғалар және заңды тұлғалар-өз кәсіпкерлік қызметінде басқа біреудің тауар таңбасын, қызмет көрсету белгісін, тауар шығарылған жердің атауын немесе фирмалық атауын заңсыз пайдаланатын кәсіпкерлік субъектілері болып табылады.

     ӘҚБтК – нің 158-бабында көзделген құқыққа қайшы әрекеттердің субъективті жағы құқық бұзушы-жеке тұлғалар үшін қасақана немесе абайсыздық түріндегі кінәсімен сипатталады. Адамның кінәсі оның жасаған заңсыз әрекеттеріне және олардың зиянды салдарына психикалық қатынасы арқылы анықталады.  

     Субъектілері заңды тұлғалар болып табылатын құқық бұзушылықтардың субъективті жағы тек жеке тұлғаларға қатысты әкімшілік жауаптылыққа тарту шарты ретінде кінәні белгілеу туралы заңнамалық талаптың болуы салдарынан белгіленуге жатпайды. ҚР әкімшілік жауапкершілік туралы заңнамасы бойынша заңды тұлғалар осы әрекетті жасаған заңды тұлғаның лауазымды адамдарының кінәсін ескермей, ӘҚБтК-де әкімшілік жауаптылық көзделген құқыққа қайшы әрекетті не әрекетсіздікті жасау фактісі үшін ғана әкімшілік жауаптылықта болады.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы адамның басқа біреудің тауар таңбасын, қызмет көрсету белгісін немесе тауар шығарылған жердің атауын заңсыз пайдалануда немесе біртекті тауарлар немесе қызметтер үшін белгілердің араласу дәрежесіне дейін оларға ұқсас белгілерде, сондай – ақ біреудің фирмалық атауын заңсыз пайдалануда көрініс табатын құқыққа қайшы (ал жеке тұлғалар үшін-сондай-ақ кінәлі) әрекеттер жасауымен сипатталады.  

     Тауар белгісін немесе тауар шығарылған жердің атауын пайдалану кезінде, пп-ға сәйкес.9) ст. "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" ҚР Заңының 1-бабына сәйкес тауар таңбасын немесе тауар шығарылған жердің атауын тауарларға орналастыру және оларға қатысты қорғалатын қызметтерді көрсету кезінде олардың орамдарында тауарды дайындау, қолдану, әкелу, сақтау, сатуға ұсыну, тауар таңбасы бар тауарды сату түсініледі тауар шығарылған жердің белгісін немесе атауын, маңдайшаларда, жарнамада, баспа өнімін немесе өзге де іскерлік құжаттаманы қолдану, сондай-ақ оларды айналымға өзге де енгізу.  

     Тиісінше, егер тауар белгісін (қызмет көрсету белгісін), тауар шығарылған жердің атауын немесе фирмалық атауды пайдаланатын адам мұны тауар белгісінің (қызмет көрсету белгісінің), фирмалық атаудың иесінің (құқық иеленушісінің) келісімінсіз және білімінсіз және қандай да бір заңды негіздерсіз және тиісті түрде ресімделген құқық белгілеушісіз жасаса, мұндай пайдалану заңсыз деп танылуға тиіс құжаттар.  

     Тауар белгісінің иесі (құқық иесі) немесе тауар шығарылған жердің атауын пайдалану құқығының иесі, пп-ға сәйкес.10) "Тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері және тауарлар шығарылған жерлердің атаулары туралы" ҚР Заңының 1-бабы, тауар белгісіне айрықша құқығы немесе тауар шығарылған жердің атауын пайдаланудың айрықша құқығы бар жеке немесе заңды тұлға дәйексөз келтірілетін Заңға сәйкес болып табылады.

     Түсініктеме берілген нормада тікелей көрсетілуіне байланысты тауар белгісіне айрықша құқықтың сарқылуына байланысты тауар белгісін пайдалану жағдайлары құқық бұзушылық болып табылмайды.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген құқық бұзушылық құқық бұзушы:  

     1) өз тауарларына және өз қызметтерін көрсету кезінде немесе олардың қаптамаларында біреудің тауар белгісін (қызмет көрсету белгісін) немесе тауар шығарылған жердің басқа біреудің атауын заңсыз орналастырған,  

     2) тауарды дайындауды, қолдануды, әкелуді, сақтауды, сатуға ұсынуды, онда біреудің тауар белгісін (қызмет көрсету белгісін) немесе тауар шығарылған жердің біреудің атауын заңсыз белгілей отырып сатуды заңсыз жүзеге асырса, сол сияқты  

     3) оларды өз маңдайшаларында, жарнамада, баспа өнімінде немесе өзге де іскерлік құжаттамада заңсыз қолданды не өзге де жолмен оларды айналымға заңсыз енгізді.  

     ӘҚБтК-нің 158-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылықтың құрамы ресми болып табылады. Оны жасағаны үшін әкімшілік жауапкершілікке тарту үшін құқық бұзушының мемлекетке, ұйымға немесе азаматқа материалдық залал келтіру фактісін анықтау талап етілмейді.  

     ӘҚБтК-нің 158-бабында көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұл түрінде әкімшілік жаза белгіленді.  

ӘҚБтК-нің 158-бабында көзделген құқық бұзушылық жасағаны үшін айыппұл мөлшері құқық бұзушының құқықтық мәртебесіне қарай сараланған болып табылады, ал егер құқық бұзушы кәсіпкерлік субъектісі болып табылса, сондай-ақ ол кәсіпкерлік субъектілерінің қай санатына жататынына байланысты болады. Көрсетілген байланыста құқық бұзушыны әкімшілік жауаптылыққа тартатын орган адамды жауапқа тартпас бұрын осы адамның құқықтық жағдайын және ол жататын кәсіпкерлік санатын алдын ала белгілеуі қажет.  

     Құқық бұзушының құқықтық жағдайына және ол жататын кәсіпкерлік санатына байланысты айыппұл мөлшері:  

     - жеке тұлғалар үшін-20 АЕК;

     - шағын кәсіпкерлік субъектілері немесе коммерциялық емес ұйымдар үшін - 30 АЕК;

     - орта кәсіпкерлік субъектілері үшін-40 АЕК;

     - ірі кәсіпкерлік субъектілері үшін-80 АЕК.

     Сондай-ақ, түсініктеме берілген бапта көзделген құқық бұзушылықты жасағаны үшін жаза ретінде оның санкциясында тауар белгісінің, қызмет көрсету белгісінің заңсыз бейнесі, тауар шығарылған жердің атауы немесе біртекті тауарлар немесе қызметтер үшін белгілеулер араласқан дәрежеге дейін (ондайлар болған жағдайда) ұқсас тауарларды тәркілеу көзделген. Тәркілеу айыппұлмен қатар міндетті жаза болып табылады және жаза қолданатын органның қалауы бойынша қолданылмайды.

     Түсініктеме берілген бапқа ескертпеде көзделген жалпы ереже бойынша түсініктеме берілген бапқа сәйкес тәркіленген контрафактілік тауарлар ӘҚБтК-нің 795-бабында көзделген тәртіппен жойылуға жатады.  

     Түсініктеме берілген бапқа ескертпеге сәйкес, осы жалпы ережеден ерекшелік тәркіленген тауарларды айналымға енгізу қоғамдық мүдде үшін қажет болатын және ҚР тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы заңнамасының талаптарын бұзбайтын жағдайлар болып табылады. Бұл ретте тәркіленген тауарларды айналымға енгізудің міндетті шарты түсініктеме берілген бапқа ескертпенің, заңсыз пайдаланылатын тауар белгісінің немесе оған ұқсас белгіні белгілеу араластыру дәрежесіне дейін тауардан және оның қаптамасынан алдын ала алып тастау болып табылады.

     Түсініктеме берілген бап бойынша әкімшілік жазаны құқық бұзушыға тек сот қолданады, өйткені әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс, оны жасағаны үшін заңда тәркілеу түріндегі санкция көзделеді, сотта қаралуы керек.

     Түсініктеме берілген бапта көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамаларды мемлекеттік кірістер органдары мен әділет органдарының лауазымды адамдары жасауға құқылы.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы