93-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің еңбек қауіпсіздігін және еңбекті қорғауды қамтамасыз ету қағидаларын бұзу  

     1. Қазақстан Республикасы Еңбек заңнамасының талаптарына сәйкес өндірістік ұйымдарда еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметінің (маманының) болмауы –

     ескертуге әкеледі.

     2. Жұмыс берушінің Қазақстан Республикасы Еңбек заңнамасының талаптарына сәйкес жұмыскерлерді міндетті және мерзімді медициналық қарап-тексеруді және ауысым алдындағы медициналық куәландыруды жүргізу жөніндегі талаптарды бұзуы –

     ескертуге әкеледі.

     3. Қазақстан Республикасы Еңбек заңнамасының талаптарына сәйкес қызметкерлерді емдік-профилактикалық тамақпен, жеке және ұжымдық қорғау құралдарымен қамтамасыз етпеу –

     ескертуге әкеледі.

     4. Жұмыс берушінің қызметкерлерді оқыту мен даярлауды жүргізу, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша басшылар мен мамандардың білімін тексеру жөніндегі Қазақстан Республикасы Еңбек заңнамасының талаптарын орындамауы –

     ескертуге әкеледі.

     5. Осы баптың бірінші, екінші, үшінші, төртінші бөліктерінде көзделген, ескертілгеннен кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер, –

     шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – жиырма, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – отыз, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-жүз жиырма айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     6. Жұмыс берушінің Қазақстан Республикасы Еңбек заңнамасының нұсқама жүргізу жөніндегі талаптарын орындамауы (кіріспе нұсқамадан басқа) және еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі құжаттардың болмауы –

     шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – жиырма, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – отыз, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-сексен айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     7. Осы баптың алтыншы бөлігінде көзделген, әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап жасалған іс-әрекеттер, –

     шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – қырық, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – алпыс, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-жүз жиырма айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     Әкімшілік құқық бұзушылықтың жалпы объектісі-еңбек заңнамасының талаптарына сәйкес келетін еңбек жағдайларына жеке тұлғаның құқығын іске асыруға байланысты қоғамдық қатынастар.  

     Экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтар туралы халықаралық пактінің 7-бабына сәйкес, Пактіге қатысушы мемлекеттер қауіпсіздік пен гигиена талаптарына жауап беретін жағдайларды қоса алғанда, әркімнің әділ және қолайлы еңбек жағдайларына құқығын таниды.  

     Қазақстан Республикасы Пактінің қатысушысы бола отырып, осы қағиданы Конституцияның 24-бабының 2-тармағында бекітеді, оған сәйкес әрбір адам қауіпсіздік пен гигиена талаптарына жауап беретін еңбек жағдайларына, қандай да бір кемсітусіз еңбегі үшін сыйақыға, сондай-ақ жұмыссыздықтан әлеуметтік қорғауға құқылы.

     Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі талаптар Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасында белгіленеді. Еңбек заңнамасы Конституцияға негізделеді Еңбек кодексінен, заңдардан және Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерінен тұрады. Еңбек кодексінде көзделген жағдайларды қоспағанда, еңбек қатынастарын, әлеуметтік әріптестік пен еңбекті қорғау қатынастарын реттейтін нормаларды Қазақстан Республикасының басқа заңдарына енгізуге тыйым салынады.

     Еңбек қауіпсіздігі-еңбек қызметі процесінде қызметкерлерге зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың әсерін болдырмайтын іс-шаралар кешенімен қамтамасыз етілген қызметкерлердің қорғалу жағдайы.

     Еңбекті қорғау-құқықтық, әлеуметтік-экономикалық, ұйымдастырушылық-техникалық, санитарлық-эпидемиологиялық, емдеу-профилактикалық, оңалту және өзге де іс-шаралар мен құралдарды қамтитын еңбек қызметі процесінде қызметкерлердің өмірі мен денсаулығының қауіпсіздігін қамтамасыз ету жүйесі.

     Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі талаптар қызметкерлердің еңбек қызметі процесінде олардың өмірі мен денсаулығын сақтауға бағытталған қағидаларды, рәсімдер мен нормативтерді қамтуға тиіс. Оларды жұмыс берушілер мен қызметкерлер Қазақстан Республикасының аумағында қызметін жүзеге асырған кезде орындауға міндетті. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі іс-шараларды қаржыландыру Жұмыс берушінің қаражаты және Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған басқа да көздер есебінен жүзеге асырылады.

     Еңбек заңнамасында белгіленген еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауды қамтамасыз ету қағидалары әкімшілік құқық бұзушылықтың тікелей объектісі болып табылады.

     Түсініктеме берілген баптың 1-бөлігі Қазақстан Республикасы Еңбек заңнамасының талаптарына сәйкес өндірістік ұйымдарда еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметінің (маманының) болмауы үшін жауапкершілікті белгілейді.

     Еңбек кодексінің 202-бабына сәйкес, елуден астам қызметкері бар өндірістік қызметті жүзеге асыратын ұйымдарда еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау талаптарының сақталуына ішкі бақылауды жүзеге асыру мақсатында жұмыс беруші ұйымның бірінші басшысына немесе ол уәкілеттік берген тұлғаға тікелей бағынатын еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметін құрады.

     Жұмыскерлер саны елуге дейінгі жұмыс беруші қызметтің ерекшелігін ескере отырып, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі маман лауазымын енгізеді не еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауды қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерді басқа маманға жүктейді.

     Құқық бұзушылықтың объективті жағы әрекетсіздік түрінде көрсетілген осы Ережені бұзудан тұрады. Жұмыс беруші еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау қызметін құруға шаралар қабылдамайды және еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі маман лауазымын енгізбейді.  

     Құқық бұзушылық субъектісі арнайы – жұмыс беруші. Жұмыс беруші-қызметкер еңбек қатынастарында болатын жеке немесе заңды тұлға.

     Құқық бұзушылықтың субъективті жағы кінәнің қасақана да, абайсыз түрімен де сипатталады.  

     ӘҚБтК-нің 93-бабының 2-бөлігі еңбек заңнамасында белгіленген міндетті және мерзімді медициналық тексерулерді жүргізу және қызметкерлерді ауысым алдындағы медициналық куәландыру жөніндегі талаптарды бұзғаны үшін жауапкершіліктің басталуын көздейді.

     Жұмыс берушілер еңбек Кодексінің 182-бабына сәйкес өз қаражаты есебінен міндетті, мерзімді (еңбек қызметі барысында) медициналық тексерулер мен ауысым алдындағы медициналық куәландыруды жүргізуге міндетті. Тексеру және куәландыру Келісімде, ұжымдық шартта, Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген жағдайларда, сондай-ақ еңбек жағдайлары өзгерген не кәсіптік ауру белгілері пайда болған басқа жұмысқа ауысқан кезде жүргізіледі.

     Объективті тарап жұмыс берушінің жоғарыда аталған міндеттерді орындамауынан, тиісінше орындамауынан, әрекет немесе әрекетсіздік түрінде көрінуінен тұрады.

     Еңбек кодексінің 185-бабына сәйкес жұмыс беруші өз қаражаты есебінен ауыр жұмыстарда, еңбек жағдайлары зиянды және (немесе) қауіпті жұмыстарда жұмыс істейтін қызметкерлерді Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен мерзімді медициналық тексерулер мен тексерулер жүргізуді ұйымдастыруға міндетті.

     Міндетті медициналық қарап-тексерулерді жүргізу тәртібі мен кезеңділігі "Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы"2009 жылғы 18 қыркүйектегі Қазақстан Республикасы Кодексінің 155-бабының 4-тармағына сәйкес әзірленген міндетті медициналық қарап-тексерулерді жүргізу қағидаларын айқындайды. Ереженің ережелерін заңды және жеке тұлғалар, сондай-ақ ведомстволық тиесілілігіне және меншік нысанына қарамастан денсаулық сақтау субъектілері орындауға міндетті.

     Міндетті медициналық тексерулерге алдын ала және мерзімді медициналық тексерулер жатады.

     Алдын ала медициналық тексерулер – кәсіп немесе оқу бойынша міндеттерді орындауға жарамдылығын анықтау, сондай-ақ жалпы және кәсіптік аурулардың алдын алу мақсатында жұмысқа немесе оқуға түсу кезінде жүргізілетін міндетті медициналық тексерулер.

     Мерзімді медициналық тексерулер-денсаулық жағдайын динамикалық бақылауды қамтамасыз ету, аурулардың бастапқы белгілерін уақтылы анықтау, жалпы, кәсіптік, жұқпалы және паразиттік аурулардың алдын алу және таратпау мақсатында жүргізілетін міндетті медициналық тексерулер.

     Қауіптілігі жоғары жұмыстармен, машиналармен және механизмдермен айналысатын қызметкерлер ауысым алдындағы медициналық куәландырудан өтуі тиіс. Ауысым алдындағы медициналық куәландыруды талап ететін кәсіптердің тізімін Денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган айқындайды.

     Жұмыс берушілер құқық бұзушылық субъектілері болып табылады.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.

     Түсініктеме берілген баптың 3-бөлігі Қазақстан Республикасы Еңбек заңнамасының талаптарына сәйкес қызметкерлерді емдік-профилактикалық тамақпен, жеке және ұжымдық қорғау құралдарымен қамтамасыз етпегені үшін жауапкершілікті көздейді.

Еңбек Кодексінің 182-бабына сәйкес жұмыс беруші жұмыскерлерге қажетті санитарлық-гигиеналық жағдайлар жасауға, жұмыскерлердің арнайы киімдері мен аяқ киімдерін беруді және жөндеуді, оларды профилактикалық өңдеу құралдарымен, жуу және дезинфекциялау құралдарымен, медициналық қобдишамен, сүтпен немесе баламалы тамақ өнімдерімен және (немесе) диеталық (емдік және профилактикалық) тамақтануға арналған мамандандырылған өнімдермен жабдықтауды қамтамасыз етуге міндетті,  еңбек жөніндегі уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген нормаларға сәйкес жеке және ұжымдық қорғау құралдарымен қамтамасыз етіледі.

     Объективті жағы жоғарыда аталған міндеттерді орындау бойынша әрекетсіздіктен тұрады.  

     Жұмыс берушінің қаражаты есебінен қызметкерлерге сүт немесе оған теңестірілген тамақ өнімдерін, емдік-профилактикалық тамақтануды, арнайы киімді және басқа да жеке қорғаныш құралдарын беру, оларды ұжымдық қорғау құралдарымен, санитарлық-тұрмыстық үй-жайлармен және құрылғылармен қамтамасыз ету тәртібі Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы №1054 бұйрығымен бекітілген қағидаларды белгілейді.

     Емдік-профилактикалық тамақтану-кәсіптік аурулар мен уланулардың алдын алу, қызметкерлердің денсаулығын нығайту мақсатында еңбек жағдайлары бойынша өндірістік объектілерді аттестаттау нәтижелері бойынша қызметкерлерге берілетін тамақ.

     Жеке қорғану құралдары-қызметкерді зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың әсерінен қорғауға арналған құралдар, оның ішінде арнайы киім.

     Ұжымдық қорғау құралдары-екі және одан да көп қызметкерлерді зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың әсерінен бір мезгілде қорғауға арналған техникалық құралдар.

     Келесі мысал осы құқық бұзушылықтың объективті белгілерін көрсетеді. Қостанай көлік прокуратурасы өңір кәсіпорындарында көлік қызметкерлерінің еңбек құқықтарының сақталуына талдау жүргізді, оның барысында "Авиа Жайнар" авиакомпаниясының өз қызметкерлерін арнайы киіммен қамтамасыз ету туралы заңнама талаптарын елемегенін анықтады. Прокуратура қабылдаған шаралардың нәтижесінде 61 қызметкерге қысқы және жазғы костюмдер, етіктер, қолғаптар берілді. Аталған бұзушылықтар үшін жұмыс беруші бап бойынша әкімшілік жауапкершілікке тартылды. ӘҚБтК-нің 93-і (қызметкерлерді жеке қорғану құралдарымен қамтамасыз етпеу) және айыппұл салынды.  

     Құқық бұзушылық субъектісі жұмыс беруші болып табылады.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.

     4 бөлім. Түсініктеме берілген баптың төртінші бөлігінде көзделген құқық бұзушылықтың объективті жағы әрекетсіздік нысанында көрсетіледі және қызметкерлерді оқыту мен даярлауды жүргізу, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша басшылар мен мамандардың білімін тексеру жөніндегі Қазақстан Республикасы Еңбек заңнамасының талаптарын орындамаудан тұрады.  

     Еңбек Кодексінің 182-бабына сәйкес жұмыс беруші қызметкерлерді еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша оқытуға, олардың білімін тексеруге міндетті.  

     Қызметкерлерді еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша оқытуды және олардың білімін тексеруді жүргізу тәртібі мен мерзімдері Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 25 желтоқсандағы № 1019 бұйрығымен бекітілген қағидаларды айқындайды.

     Қызметкерлерді еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша оқытуды, олардың білімін тексеруді жұмыс беруші өз қаражаты есебінен жүргізеді.

     Жұмысқа қабылданған адамдар еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша білімдерін кейіннен міндетті түрде тексере отырып, жұмыс беруші ұйымдастыратын оқытудан міндетті түрде өтеді. Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша оқудан, нұсқаулықтан және білімін тексеруден өтпеген жұмыскерлер жұмысқа жіберілмейді.

     Еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғауды қамтамасыз етуге жұмысқа қабылданған жауапты қызметкерлер еңбек шарты жасалған күннен бастап бір айдан кешіктірмей еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі білімдерін тексеруден өтеді.

     Сондай-ақ, жұмыс беруші Жұмыс берушінің актісімен бекітілген тізімге сәйкес еңбек жөніндегі уәкілетті орган белгілеген тәртіппен кадрлардың біліктілігін арттыруды жүзеге асыратын ұйымдарда басшы қызметкерлерді және еңбек қауіпсіздігін және еңбекті қорғауды қамтамасыз етуге жауапты адамдарды еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша оқытуды және білімін тексеруді кезең-кезеңімен үш жылда кемінде бір рет ұйымдастыруға міндетті.

     Құқық бұзушылық субъектісі жұмыс беруші болып табылады.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.

     Түсініктеме берілген баптың 5-бөлігі әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде ӘҚБтК-нің 93-бабының бірінші, екінші, үшінші, төртінші бөліктерінде көзделген іс-әрекеттің жасалуын саралау белгісімен айқындайды.

     Түсініктеме берілген баптың 6-бөлігі жұмыс берушінің Қазақстан Республикасы Еңбек заңнамасының нұсқама жүргізу (кіріспе нұсқамадан басқа) жөніндегі талаптарын орындамағаны және еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі құжаттардың болмауы үшін жауаптылықты көздейді.

     Қызметкерлерге еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша нұсқама беру, сондай-ақ өндірістік процесті қауіпсіз жүргізу жөніндегі құжаттармен қамтамасыз ету еңбек заңнамасында белгіленген жұмыс берушінің міндеттеріне жатады.

     Құқық бұзушылықтың объективті жағы осы міндетті орындамау болып табылады және әрекетсіздік түрінде көрінеді.

     Қызметкерлерге еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау мәселелері бойынша нұсқама беру тәртібі мен мерзімдері Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 25 желтоқсандағы № 1019 бұйрығымен бекітілген қағидаларды айқындайды.

     Өткізу сипаты мен уақыты бойынша нұсқамалар мыналарға бөлінеді: Кіріспе; Жұмыс орнындағы бастапқы; қайталама; жоспардан тыс; мақсатты.

     Еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша кіріспе нұсқама қызметкерлермен олардың біліміне, осы кәсіп немесе лауазым бойынша жұмыс өтіліне қарамастан жүргізіледі. Еңбек қауіпсіздігі мақсатында еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау бойынша кіріспе және бастапқы нұсқаманы өндірістік оқытуға немесе практикаға келген Уақытша қызметкерлермен, іссапарға жіберілгендермен, оқушылармен және студенттермен жүргізеді. Сондай-ақ кіріспе нұсқама келушілерге, олар өндірістік алаңдарға барған кезде және ұйымның қауіпті өндірістік объектісінің аумағында жұмыс жүргізетін мердігер ұйымдардың қызметкерлеріне жүргізіледі.

     Қызметкерлердің өндірістік қызметі басталғанға дейін жұмыс орнында алғашқы нұсқаулықты жауапты қызметкерлер жүргізеді. Нұсқау әр қызметкермен жеке-жеке қауіпсіз еңбек тәсілдерін көрсете отырып жүргізіледі.

     Жұмыскерлер біліктілігіне, біліміне, өтіліне, орындалатын жұмыстың сипатына қарамастан жарты жылда кемінде бір рет қайта нұсқамадан өтеді.

     Жоспардан тыс нұсқаулық өткізіледі:

     1) Жаңа немесе қайта өңделген қауіпсіздік нормаларын, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі қағидаларды, нұсқаулықтарды қолданысқа енгізген кезде;

     2) Технологиялық процесс өзгерген, жабдықты, айлабұйымдар мен құралды, бастапқы шикізатты, материалдарды және еңбек қауіпсіздігіне әсер ететін басқа да факторларды ауыстырған немесе жаңғыртқан кезде;

     3) жұмыскерлер жарақатқа, аварияға, жарылысқа немесе өртке, улануға әкеп соғуы немесе әкеп соқтыруы мүмкін Еңбек қауіпсіздігі талаптарын бұзған кезде;

     4) бақылаушы қадағалау органдарының талабы бойынша жүзеге асырылады.

     Нысаналы нұсқама мамандық бойынша тікелей міндеттермен байланысты емес біржолғы жұмыстарды орындау кезінде (тиеу, түсіру, аумақты жинау, ұйымнан, цехтан және учаскелерден тыс біржолғы жұмыстар), авариялардың, дүлей зілзалалар мен апаттардың салдарын жою кезінде жүргізіледі.

     ӘҚБтК-нің 93-бабының 6-бөлігі бойынша жауапкершілік кіріспе нұсқаманы қоспағанда, нұсқаманың көрсетілген түрлерін жүргізу жөніндегі талаптарды бұзғаны үшін туындайды.

     Құқық бұзушылық субъектісі жұмыс беруші болып табылады.

     Субъективті жағы кінәнің қасақана және абайсыз түрімен сипатталады.

     Түсініктеме берілген баптың 7-бөлігі ӘҚБтК-нің 93-бабының алтыншы бөлігі бойынша әкімшілік жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде осындай құқық бұзушылықты қайталап жасауды біліктілік белгісімен айқындайды.  

     ӘҚБтК-нің 93-бабында көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер қаралады:

     - мемлекеттік еңбек инспекциясының органдары (ӘҚБтК 693-бабы) - бірінші, үшінші, төртінші, бесінші, алтыншы және жетінші бөліктер бойынша;

     - өнеркәсіптік қауіпсіздік саласындағы уәкілетті орган (ӘҚБтК 698 – бабы) - барлық бөліктер бойынша;

     -халықтың санитариялық – эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы бақылауды және қадағалауды жүзеге асыратын органдар (ӘҚБтК 701-бабы) - екінші және бесінші бөліктер бойынша.

     Прокурор ӘҚБтК-нің 93-бабында (ӘҚБтК-нің 805-бабы) көзделген әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер қозғау туралы қаулы шығарады.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы