Қолданылу мерзімі мен тоқтатудың өзге де негіздерін көздемейтін шартты жалға беруші жалдаушының ескертуімен кемінде үш ай бұрын бұзуы мүмкін. Шартты тоқтатқан не бұзған кезде Жалға алушы онымен бірге тұратын барлық адамдармен бірге басқа тұрғын үй жай берілмей шығарылуға тиіс

Қостанай облысы Рудный қаласының әкімдігі (бұдан әрі-әкімдік) Ш.көшіру туралы талап арызбен келіп, Рудный қаласы, Ленин көшесі, 163-53 мекенжайындағы пәтер "Қостанай облысы Рудный қаласы әкімдігінің тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі"мемлекеттік мекемесінің теңгеріміне бекітілгенін көрсетті. Жауапкер 2016 жылғы 25 сәуірде бұзылған 2000 жылғы 20 қаңтардағы ПКСК-мен жалдау шарты бойынша осы пәтерде тұрады. Жауапкер мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж ретінде есепте тұрмайды, сондықтан көшіруге жатады. Қостанай облысы Рудный қалалық сотының 2016 жылғы 24 қазандағы шешімімен талап қанағаттандырылды. Ш. - ны Рудный қаласы, Ленин көшесі, 163-53 мекен-жайында орналасқан пәтерден басқа тұрғын үй-жай бермей шығару туралы қаулы шығарылды. Қостанай облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2017 жылғы 19 қаңтардағы Қаулысымен Сот шешімі өзгертілді. Ш. № 53 пәтерден, 163 үйден, Рудный қаласындағы Ленин көшесі бойымен мемлекеттік тұрғын үй қорынан басқа да абаттандырылған тұрғын үймен көшіру туралы қаулы шығарылды. Өтінішхатта өтініш беруші Қостанай облыстық сотының азаматтық істер жөніндегі сот алқасының 2017 жылғы 19 қаңтардағы қаулысымен келіспей, апелляциялық сатыдағы сот материалдық және іс жүргізу құқығының нормаларын бұзғанын, талапкердің қарсылықтарын негіздейтін дәлелдері назарға алынбағанын көрсете отырып, бірінші сатыдағы соттың шешімін күшінде қалдырып, оны өзгертуді сұрайды. Әкімдік "тұрғын үй қатынастары туралы" Заңның 24-бабының талаптарына сәйкес қолданылу мерзімі мен тоқтатудың өзге де негіздерін көздемейтін шартты жалға беруші жалдаушыға кемінде үш ай бұрын ескертумен кез келген уақытта бұзуы мүмкін деп пайымдайды. Шарт тоқтатылған не бұзылған кезде Жалға алушы онымен бірге тұратын барлық адамдармен бірге басқа тұрғын үй-жай берілмей шығарылуға тиіс.

Жауапкер ПКСК-мен 2000 жылғы 20 қаңтардағы № 11 жалдау шарты шынымен Рудный қаласының әкімдігінде тіркелген, бірақ меншік иелері тастап кеткен иесіз тұрғын үйді коммуналдық меншікке ауыстырғанға дейін есепке алу мақсатында ғана тіркелген. Коммуналдық меншік құқығы тіркелгеннен кейін Ш.заңға сәйкес меншік құқығының басқа тұлғаға ауысуына байланысты тұрғын үйді босату қажеттілігі туралы уақтылы ескертілді. "Тұрғын үй қатынастары туралы" Заңның 74-бабына сәйкес мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үй тізімдерде белгіленген кезектілік тәртібімен мұқтаждар есебінде тұрған азаматтарға беріледі. Тұрғын үйді коммуналдық меншікке ауыстырғаннан кейін жауапкермен шарт қайта жасалмады, өйткені ол мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж адамдардың есебінде тұрған жоқ. Жоғарғы Соттың азаматтық істер жөніндегі сот алқасы апелляциялық сатының 2017 жылғы 19 қаңтардағы қаулысының күшін жойып, бірінші сатыдағы соттың 2016 жылғы 24 қазандағы сот актісін келесі негіздер бойынша күшінде қалдырды. Істі қарау кезінде бірінші сатыдағы сот 2000 жылғы 20 қаңтарда ПКСК мен Ш.арасында Рудный қаласы, Ленин көшесі, 163-53 мекенжайы бойынша пәтер жалдау шарты жасалғанын анықтады. Даулы пәтерде сотталушы жалғыз тұрды. Рудный қалалық сотының 2003 жылғы 17 қыркүйектегі заңды күшіне енген шешімімен Рудный қаласы, Ленин көшесі, 163-53 мекенжайындағы пәтер иесіз деп танылып, коммуналдық меншікке берілді. Қостанай облысы Рудный қаласы әкімдігінің 2008 жылғы 25 ақпандағы № 407 қаулысы негізінде даулы пәтер Рудный қаласы әкімдігінің "Рудный қалалық тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі" ММ балансында бекітілген, меншік құқығы белгіленген тәртіппен тіркелген. 2016 жылғы 25 сәуірде жауапкерге жалдау шартын біржақты тәртіппен бұзу және үш ай өткеннен кейін алып жатқан тұрғын үйді босату қажеттілігі туралы хабарлама жіберілді.

Бірінші сатыдағы сот Рудный қаласы әкімдігінің талап-арыздарын қанағаттандыра отырып, 2000 жылғы 20 қаңтардағы жалдау шарты шарттың бұзылуына байланысты қолданысын тоқтатты деген қорытындыға келді, тиісінше жауапкер басқа тұрғын үй-жай берілмей шығарылуға жатады. Апелляциялық сот алқасы сот шешімін өзгерте отырып, жауапкердің мемлекеттік тұрғын үй қорынан басқа абаттандырылған тұрғын үй беріле отырып, көшірілуге жататынын көрсетті, өйткені "тұрғын үй қатынастары туралы" Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – заң) 107-бабында көрсетілген басқа тұрғын үй берілмей көшіру үшін негіздер жоқ. Алайда, апелляциялық сатыдағы сот осы тұрғын үй дауын қарау және шешу кезінде осы құқықтық қатынастарды реттейтін материалдық құқық нормаларын қолдануда қате жіберді. Заңның 24-бабына сәйкес қолданылу мерзімі мен тоқтатудың өзге де негіздерін көздемейтін шартты жалға беруші жалдаушыға кемінде үш ай бұрын ескертумен кез келген уақытта бұзуы мүмкін. Шарт тоқтатылған не бұзылған кезде Жалға алушы онымен бірге тұратын барлық адамдармен бірге басқа тұрғын үй-жай берілмей шығарылуға тиіс. Іс бойынша жауапкер ПКСК-мен 2000 жылғы 20 қаңтардағы № 11 жалдау шарты шынымен Рудный қаласының әкімдігінде тіркелгені анықталды, бірақ меншік иелері тастап кеткен иесіз тұрғын үйді коммуналдық меншікке ауыстырғанға дейін есепке алу мақсатында ғана. Коммуналдық меншік құқығы тіркелгеннен кейін Ш.заңға сәйкес меншік құқығының басқа тұлғаға ауысуына байланысты тұрғын үйді босату қажеттілігі туралы уақтылы ескертілді.  Заңның 74-бабына сәйкес мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй немесе жеке тұрғын үй қорынан жергілікті атқарушы орган жалдаған тұрғын үй тізімдерде белгіленген кезектілік тәртібімен мұқтаждар есебінде тұрған азаматтарға беріледі. Сонымен бірге, сот коммуналдық меншікке ауыстырылғаннан кейін жауапкермен шарт қайта жасалмағаны анықталды, өйткені ол мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үйге мұқтаж адамдардың есебінде тұрған жоқ. Сонымен қатар, апелляциялық сатыдағы сот Ш. жеке тұрғын үй қорында тұрғын үйді жалдау шартының негізінде өмір сүрген, тиісінше мемлекеттік тұрғын үй қорын пайдалану құқығын тоқтатуды және тұрғын үйден шығаруды көздейтін заңның 14-тарауының ережелері даулы құқықтық қатынастарға қолданылмайды. 

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы