121-бап. Салықтың, бюджетке төленетін төлемнің және өсімпұлдың есепке жатқызуға және (немесе) қайтаруға жатпайтын артық төленген және төленген сомалары Қазақстан Республикасының Салық кодексі 

     1. Заңды тұлға мен оның құрылымдық бөлімшесі арасындағы есепке жатқызуды қоспағанда, салықтың, бюджетке төленетін төлемнің, өсімпұлдың артық төленген сомасы басқа салық төлеушінің салықтық берешегін өтеу есебіне есепке жатқызуға жатпайды. 

     2. Мемлекеттік баждың төленген сомасы: 

     1) есепке жатқызуға; 

     2) мынадай: 

     талап қоюшы талап қоюдан бас тартқан; 

     талап қоюшы өз талаптарын азайтқан; 

     сот бұйрығының күші жойылған кезде қайтаруға жатпайды.  

     3. Осы Кодекстің 120-бабының 3 және 4-тармақтарында көзделген жағдайларды қоспағанда, мыналар: 

     1) автокөлік құралдарының Қазақстан Республикасының аумағы арқылы жүріп өткені үшін төленген алым сомасы; 

     2) консулдық алымның төленген сомасы; 

     3) қол қою бонусының төленген сомасы; 

     4) жер учаскелерін пайдаланғаны, пайдалы қатты қазбаларды барлауға немесе өндіруге арналған лицензия негізінде Қазақстан Республикасының жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы заңнамасына сәйкес мемлекеттің жер қойнауы учаскесін бергені үшін артық төленген төлемақы сомасы; 

     5) жануарлар дүниесін пайдаланғаны үшін төленген төлемақы сомасы; 

     6) АХҚО-ның инвестициялық резиденті болып табылатын шетел азаматының немесе азаматтығы жоқ адамның резиденттігін растайтын құжатты бергені үшін төленген алым сомасы; 

     7) есепке алу-бақылау маркаларымен таңбалауға жататын акцизделетін тауарлар үшін акциздердің артық төленген сомасы; 

     8) орманды пайдаланғаны үшін төленген төлемақы сомасы; 

     9) тіркеу алымының төленген сомасы;  

     10) жекелеген қызмет түрлерімен айналысуға арналған лицензиялар бергені үшін төленген алым сомасы;  

     11) мемлекеттік баждың төленген сомасы есепке жатқызуға және қайтаруға жатпайды. 

     4. Жер учаскелерін пайдаланғаны, жерүсті су объектілерінің су ресурстарын пайдаланғаны, қоршаған ортаға жағымсыз әсер еткені үшін салықтың, төлемақының артық төленген сомасы мынадай: 

     1) осындай салықтар мен төлемақылар бойынша салықтың есептілікті ұсыну тоқтатыла тұрған кезеңде оны ұсыну күніне дейін; 

     2) салықтық тексеру жүргізілген кезеңде аяқталғанға дейін есепке жатқызуға және қайтаруға жатпайды. 

     5. Есепке жатқызылатын қосылған құн салығы сомасының декларация бойынша қалыптасқан есепке жазылған салық сомасынан асып кетуі салықтарды және (немесе) төлемақыларды төлеу бойынша кейінге қалдыруды (бөліп төлеуді) беру туралы шешімде көзделген қосылған құн салығын төлеу есебіне есепке жатқызуға жатпайды. 

     6. Салықтың, бюджетке төленетін төлемнің, өсімпұлдың артық төленген сомасы талап қоюдың ескіру мерзімі өткеннен кейін есепке жатқызуға және қайтаруға жатпайды. 

     Талап қоюдың ескіру мерзімі өткен салықтың, бюджетке төленетін төлемнің, өсімпұлдың артық төленген сомасы салық органының шешімі негізінде есептен шығаруға жатады. 

     7. Қазақстан Республикасының аумағында қызметін интернет-алаң арқылы жүзеге асыратын шетел азаматының компания төлеген қосылған құн салығының сомасы қайтаруға жатпайды.  

Қазақстан Республикасының 2025 жылғы 18 шiлдедегi № 214-VIII ҚРЗ Кодексі 

Қазақстан Республикасының  

Президенті  

© 2012. Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты» ШЖҚ РМК  

 Конституция Заң Кодекс Норматив Жарлық Бұйрық Шешім Қаулы Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы Заң компаниясы 

______________________________ 

2026 жыл 1 қаңтардан бастап "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 2017 жылғы 25 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Кодексінің (Салық кодексі) күші жойылды деп танылсын,  2025 жылғы 18 шілдедегі № 214-VIII ҚРЗ Салық кодексінің қолданысқа енгізілуіне байланысты. 

121-бап. Салықтық берешекті мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары Қазақстан Республикасының Салық және бюджетке төленетін басқада міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі) кодексі   

      1. Тексеру нәтижелері туралы хабарламаға немесе деңгейлес мониторинг нәтижелері туралы хабарламаға шағым жасау жағдайларынан басқа, салық органдары салық төлеуші – заңды тұлғаның, заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесінің, Қазақстан Республикасында қызметін тұрақты мекеме арқылы жүзеге асыратын бейрезиденттің, дара кәсіпкердің, жеке практикамен айналысатын адамның салықтық берешегін мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолданады. 

      Салықтық міндеттемелерді орындау осы Кодекстің 722-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына сәйкес операторға жүктелген жағдайларда, жай серіктестік (консорциум) құрамында өнімді бөлу туралы келісім бойынша қызметті жүзеге асыратын салық төлеушінің салықтық берешегін өндіріп алу кезінде осы тарауда көзделген мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары салық төлеушіге және (немесе) операторға қатысты қолданылады.  

      2. Салықтық берешекті мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдану тәуекелдерді басқару жүйесінің нәтижелері ескеріле отырып жүргізіледі.  

      Мәжбүрлеп өндiрiп алу шараларын қолдану басталғанға дейiн тәуекел деңгейлері орташа және жоғары салық төлеушiге, осы баптың 4-тармағында белгіленген жағдайларды қоспағанда, салықтық берешекті өтеу туралы хабарлама жiберiледi. 

      Салық төлеушіге (салық агентіне) салықтық берешекті мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдану салық төлеушіде салықтық берешек түзілген күні немесе салық төлеуші тәуекел деңгейі төмен санаттан тәуекел деңгейі орташа немесе жоғары санатқа өткен күні салық төлеуші жатқызылған тәуекел деңгейіне байланысты, осы тарауда көзделген мерзімдерде жүзеге асырылады.  

      3. Салықтық берешекті мәжбүрлеп өндіріп алу мынадай тәртіппен: 

      1) банктік шоттардағы ақша есебінен; 

      2) дебиторлар шоттарынан; 

      3) билік ету шектелген мүлікті өткізу есебінен; 

      4) жарияланған акцияларды мәжбүрлеп шығару түрінде жүргiзiледi. 

      4. Заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесі өзіне салықтық берешекті өтеу туралы хабарлама табыс етілгеннен кейін қырық жұмыс күні ішінде салықтық берешекті өтемеген жағдайда, салық органы салық төлеуші – осы құрылымдық бөлімшені құрған заңды тұлғаға мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдану арқылы салықтық берешек сомасын өндіріп алады. 

      Заңды тұлғада біреуден астам құрылымдық бөлімше болған кезде, осы тармақтың бірінші бөлігінде айқындалған тәртіппен мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолданғаннан кейін заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесінің салықтық берешегі өтелмеген жағдайда, салық органы мұндай заңды тұлғаның барлық құрылымдық бөлімшесіне бір мезгілде банктік шоттардағы ақша есебінен мәжбүрлеп өндіріп алу шарасын қолданады. 

      Заңды тұлға салықтық берешекті өтеу туралы хабарлама өзіне табыс етілгеннен кейін қырық жұмыс күні ішінде салықтық берешекті өтемеген жағдайда, салық органы салық төлеуші – заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшелеріне мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдану арқылы салықтық берешек сомасын өндіріп алады. 

      5. Мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары мынадай: 

      1) банкроттық туралы іс бойынша іс жүргізу қозғалған жағдайда – сот банкроттық туралы іс бойынша іс жүргізуді қозғау туралы ұйғарым шығарған күннен бастап;  

      2) салық төлеушіге қатысты оңалту рәсімі қолданылған жағдайда – сот оңалту туралы іс бойынша іс жүргізуді қозғау туралы ұйғарым шығарған күннен бастап; 

      3) сот берешекті қайта құрылымдау туралы келісімді бекіткен жағдайда – соттың осындай келісімді бекіту туралы ұйғарымы заңды күшіне енген күннен бастап; 

      4) екінші деңгейдегі банктер, сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары мәжбүрлеп таратылған жағдайда – соттың мәжбүрлеп тарату туралы шешімі заңды күшіне енген күннен бастап; 

      5) Қазақстан Республикасының бейрезидент-банктері филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент-сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының қызметі мәжбүрлеп тоқтатылған жағдайда – қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган лицензиядан айыру туралы шешім қабылдаған күннен бастап күші жойылуға жатады. 

      Бұл ретте осы тармақтың бірінші бөлігінің 1), 2) және 3) тармақшаларында айқындалған жағдайларда, Қазақстан Республикасының оңалту және банкроттық туралы заңнамасында айқындалған тәртіппен кредиторлар талаптарының тізіліміне енгізілмеген салықтық міндеттеме сомасы бойынша және (немесе) сот бекіткен, берешекті қайта құрылымдау туралы келісімге енгізілмеген салық төлеушінің салықтық міндеттеме сомасы бойынша салық органы осы тараудың ережелеріне сәйкес мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолданады. 

      6. Салық төлеуші (салық агенті) салықтық берешекті өтеу туралы хабарламаға шағым жасаған жағдайда, салықтық берешекті мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдану шағымды қарау нәтижелері бойынша шешім шығарылғанға дейін тоқтатыла тұрмайды. 

      7. Осы тараудың мақсаты үшін бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті органда ашылған мемлекеттік мекемелердің шоттары банктік шоттарға теңестіріледі, ал бюджетті атқару жөніндегі орталық уәкілетті орган банк операцияларының жекелеген түрлерiн жүзеге асыратын ұйымға теңестіріледі. 

      8. 01.01.2019 дейін қолданыста болды - ҚР 25.12.2017 № 121-VI Заңымен.       Ескерту. 121-бапқа өзгеріс енгізілді – ҚР 10.12.2020 № 382-VI (16.12.2020 бастап қолданысқа енгізіледі) Заңымен.  

Салық және бюджетке төленетін басқада міндетті төлемдер туралы (Салық кодексі)  Кедендік реттеу туралы Жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы Әкімшілік рәсімдік-процестік Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы Экология Әлеуметтік кодекс Азаматтық Қылмыстық-процестік Қылмыстық Қылмыстық кодекске түсініктеме (комментарии) Жоғарғы Соттың нормативтік қаулысы, Қазақстан Республикасы