374-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексі ормандарының жай-күйіне және өсімін молайтуға зиянды әсер етуге әкеп соққан объектілерді салу және пайдалану  

     1. Ормандардың жай-күйі мен молықтырылуына зиянды әсер етуге әкеп соққан объектілерді салу және пайдалану, –

     Жеке тұлғаларға – бес, лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне – он, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – он бес, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     2. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда жасалған сол әрекеттер, –

     Жеке тұлғаларға – жиырма, лауазымды адамдарға, шағын кәсіпкерлік субъектілеріне – отыз бес, орта кәсіпкерлік субъектілеріне – елу, ірі кәсіпкерлік субъектілеріне-төрт жүз айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл салуға әкеп соғады.

     1 бөлім. Ормандардың жай-күйі мен өсімін молайту құқық бұзушылықтың түсіндірмелі құрамының объектісі болып табылады. Пп-да. 18) Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 8 шілдедегі № 477 Орман кодексінің 113-бабының 1-тармағы орман қорын қорғау, қорғау, пайдалану, ормандарды молықтыру және орман өсіру саласындағы бұзушылықтар ормандардың жай-күйі мен молықтырылуына зиянды әсер етуге әкеп соққан объектілерді салу және пайдалану болып табылатыны бекітілді.  

     ҚР Орман кодексінің 53-бабына сәйкес ормандардың жай-күйі мен өсімін молайтуға әсер ететін объектілердің құрылыс орындары мемлекеттік экологиялық және санитариялық-эпидемиологиялық сараптаманы міндетті түрде жүргізе отырып, уәкілетті органмен келісіледі.

     Кәсіпорындарды, құрылыстарды және басқа да объектілерді орналастыру, жобалау, салу және пайдалануға беру кезінде, сондай-ақ ормандардың жай-күйіне әсер ететін жаңа технологиялық процестерді енгізу кезінде ормандарды сарқынды сулардың, өнеркәсіптік және коммуналдық-тұрмыстық шығарындылардың, қалдықтар мен шығарындылардың оларға теріс әсерінен қорғауды қамтамасыз ететін іс-шаралар көзделуге және жүзеге асырылуға тиіс.

     Ормандардың жай-күйіне зиянды әсер етуді болдырмайтын құрылғылармен қамтамасыз етілмеген кәсіпорындарды, цехтарды, көлік жолдарын және басқа да объектілерді пайдалануға беруге тыйым салынады.

     Пп-да. 67) ҚР Орман кодексінің 4-бабында "орманды молықтыру" – бұл "орман дақылдарын құру немесе орманға күтім жасау және оны сауықтыру жөніндегі шараларды қоса алғанда, бұрын орман алып жатқан алаңдарда табиғи жаңаруға жәрдемдесу шараларын жүргізу"деп көрсетілген.

     ҚР Орман кодексінің 68-бабына сәйкес жеке тұлғалар мен қоғамдық бірлестіктер Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес орман қорын қорғауды, қорғауды, пайдалануды, ормандарды молықтыруды және орман өсіруді қамтамасыз етуге қатысады.

     Халық жергілікті өзін-өзі басқару органдары арқылы орман қорын қорғауға, қорғауға, пайдалануға, ормандарды молықтыруға және орман өсіруге қатысады. Мемлекеттік органдар мен ұйымдар орман қорын қорғауға, қорғауға, пайдалануға, ормандарды молықтыруға және орман өсіруге байланысты жергілікті маңызы бар мәселелерді шешуде жергілікті өзін-өзі басқару органдарына жәрдем көрсетеді.

     Орман қорын қорғау, қорғау, пайдалану, ормандарды молықтыру және орман өсіру мақсатында құрылған қоғамдық бірлестіктер ормандардың биологиялық әртүрлілігін, мемлекеттік табиғи-қорық қорының объектілерін, мәдени және табиғи мұраны сақтау, орман ресурстарын ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету, мектеп орманшылықтарын дамыту, ерікті өртке қарсы құралымдар құру және күзет саласындағы басқа да қызметті жүзеге асырады, орман қорын қорғау, пайдалану, ормандарды молықтыру және орман өсіру, орман мекемесімен өзара іс-қимыл жасау.

     ҚР Орман кодексінің 12-тарауында ормандарды молықтыру және орман өсіру регламенттелген. Осылайша, ормандарды молықтыру мақсаты мемлекеттік орман қорының кесінділерінде, өрттерінде және бұрын орман алып жатқан өзге де аумақтарында ормандарды уақтылы қалпына келтіру, ормандардың тұқымдық құрамын жақсарту, олардың өнімділігін арттыру, мемлекеттік орман қоры жерлерін ұтымды пайдалануды қамтамасыз ету болып табылады. Орман өсірудің мақсаты бұрын орман алып жатқан аумақтарда екпелер құру болып табылады.

     Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде орман шаруашылығын жүргізу ормандардың ресурстық және экологиялық әлеуетін арттыруды қамтамасыз етуге тиіс. Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде ормандардың ресурстық және экологиялық әлеуетін арттыру ғылыми негізделген кесу жүйесін іске асыру, ормандарды молықтыру, олардың тұқымдық құрамын жақсарту, селекциялық-генетикалық негізде тұрақты орман тұқымы базасын құру және тиімді пайдалану, гидро Орман мелиорациясы, күтіп-баптау және санитариялық кесуді қоса алғанда, ормандарды күтіп-баптау, орман шаруашылығы мақсатындағы жолдарды салу, орман шаруашылығы мақсатындағы басқа орман шаруашылығы іс-шаралары.

     Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде ормандардың ресурстық және экологиялық әлеуетін арттыру жөніндегі іс-шараларды орман орналастыру жобаларына сәйкес орман мекемелері мен орман пайдаланушылар жүргізеді.  

     Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде ормандарды молықтыру жөніндегі іс-шаралар экологиялық және санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды сақтай отырып, орман өсіру жағдайлары мен экономикалық орындылығын ескере отырып, неғұрлым қысқа мерзімде өнімділігі жоғары және орнықты екпелер құруды қамтамасыз ететін тәсілдермен жүргізілуге тиіс.

     Мемлекеттік орман қорындағы ормандарды молықтыру және орман өсіру жөніндегі жұмыстардың көлемі осы салада маманданған, мемлекеттік экологиялық сараптамадан өткен орман орналастыру және басқа да жобалау-іздестіру ұйымдары әзірлеген жобалармен айқындалады.

     Мемлекеттік орман қоры учаскелерінде ормандарды молықтыру және орман өсіру және олардың сапасын бақылау жөніндегі іс-шараларды өткізу тәртібін уәкілетті орган белгілейді. Орманның табиғи жаңаруына жәрдемдесу шаралары жүргізілген және мемлекеттік орман қорында табиғи өсуге қалдырылған орман дақылдарын, питомниктерді, алаңдарды түгендеу уәкілетті орган бекіткен тәртіппен жүзеге асырылады. Жеке орман қоры жерлерінде орман өсіру жөніндегі іс-шараларды жүргізу меншік иесінің қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

     Республика аумағының оңтайлы ормандылығын қамтамасыз ету, өзендердің, су айдындарының жағалауларын ормандандыру және басқа да қажетті жағдайларда орман мекемелеріне мемлекеттік орман қоры жерлерінің құрамына бірінші кезекте ауыл шаруашылығында пайдалануға жарамсыз өзге де санаттағы жерлер (жыралар, арқалықтар, құмдар және басқа да тозған жерлер), сондай-ақ жер қоры жерлері берілуі мүмкін.

     Орман биоценоздарындағы өсімдіктер мен жануарлардың түрлері мен формаларын қалпына келтіру және көбейту жергілікті байырғы флора мен фаунаның ең жақсы өкілдерін қайта енгізу арқылы жүзеге асырылады. Өсімдіктердің негізгі Жергілікті түрлеріне зиян келтіретін өсімдік түрлерін енгізуге тыйым салынады.

     Осылайша, құқық бұзушылықтың объективті жағы ормандардың жай-күйі мен көбеюіне зиянды әсер етуге әкеп соққан объектілерді салу және пайдалану жөніндегі іс-әрекеттерде көрінеді.  

     Құқық бұзушылықтың субъективті жағы тікелей ниет түрінде де, абайсызда да көрінеді.  

     Жалпы құқық бұзушылық субъектісі - жеке тұлғалар, лауазымды тұлғалар, шағын кәсіпкерлік субъектілері, орта кәсіпкерлік субъектілері, ірі кәсіпкерлік субъектілері.  

     ӘҚБтК-нің 374-бабының 2-бөлігі оның құрамы бір біліктілік белгісі болған кезде түсініктеме берілген баптың бірінші бөлігімен (объект, объективті тарап, субъективті тарап, субъект) сәйкес келуі мүмкін екендігімен сипатталады. Бұл әрекеттер ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда жасалуы керек.  

     Пп-да. 3) "Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы" 2006 жылғы 7 шілдедегі № 175 ҚР Заңының 1-бабында "ерекше қорғалатын табиғи аумақ" – бұл "ерекше қорғау режимі белгіленген табиғи кешендері мен мемлекеттік табиғи-қорық қорының объектілері бар жер, су объектілері мен олардың үстіндегі әуе кеңістігінің учаскелері"деп көрсетілген.  

     "Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы" ҚР Заңының 14-бабында ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың санаттары мен түрлері регламенттелген. Мәселен, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар мемлекеттік табиғи-қорық қоры объектілерінің маңыздылығына қарай республикалық немесе жергілікті маңызы бар санатқа жатады.

     Қорғау режимін құру мақсаттары мен түріне қарай республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың мынадай түрлері бөлінеді:

     1) мемлекеттік табиғи қорықтар;

     2) мемлекеттік ұлттық табиғи парктер;

     3) мемлекеттік табиғи резерваттар;

     4) мемлекеттік зоологиялық парктер;

     5) мемлекеттік ботаникалық бақтар;

     6) мемлекеттік дендрологиялық парктер;

     7) мемлекеттік табиғат ескерткіштері;

     8) мемлекеттік табиғи қаумалдар;

     9) мемлекеттік қорық аймақтары.

     Құру мақсатына және қорғау режимінің түріне байланысты жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың мынадай түрлері бөлінеді:

     1) мемлекеттік өңірлік табиғи парктер;

     2) мемлекеттік зоологиялық парктер;

     3) мемлекеттік ботаникалық бақтар;

     4) мемлекеттік дендрологиялық парктер;

     5) мемлекеттік табиғат ескерткіштері;

     6) мемлекеттік табиғи қаумалдар.

Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың өзге де түрлері көзделуі мүмкін. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды Республикалық маңызы бар санатқа жатқызуды уәкілетті органның ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасының Үкіметі, уәкілетті органның келісімі бойынша облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдары жергілікті маңызы бар санатқа жатқызады.

     Заңды тұлға мәртебесі бар ерекше қорғалатын табиғи аумақты оның мәртебесінің төмендеуіне әкеп соғатын бір түрден екінші түрге ауыстыру табиғи және (немесе) техногендік сипаттағы төтенше жағдай нәтижесінде оның ерекше құндылығы мен бірегейлігі ішінара немесе толық жоғалған кезде жүргізіледі.

     Заңды тұлға мәртебесі бар ерекше қорғалатын табиғи аумақты оның мәртебесінің төмендеуіне немесе жоғарылауына әкеп соғатын бір түрден екінші түрге ауыстыру туралы шешім мемлекеттік экологиялық сараптаманың жаратылыстану-ғылыми негіздемеге оң қорытындысы негізінде қабылданады:

     1) Республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақ бойынша-уәкілетті органның ұсынысы бойынша Қазақстан Республикасының Үкіметі;

     2) жергілікті маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақ бойынша - уәкілетті органмен келісім бойынша облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың жергілікті атқарушы органы.

     Республикалық маңызы бар қалалардың шекараларында орналасқан мемлекеттік табиғат ескерткіштерін қоспағанда, ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды "Республикалық маңызы бар" санаттан "жергілікті маңызы бар" санатына ауыстыруға жол берілмейді.

     ӘҚБтК-нің 709-бабына сәйкес әкімшілік құқық бұзушылық туралы істерді қарайды және ӘҚБтК-нің 374-бабы бойынша орман, балық және аңшылық шаруашылығы саласындағы уәкілетті орган әкімшілік жаза қолданады.  

     Пп сәйкес. 2) ӘҚБтК – нің 685-735-баптарында көрсетілген органдардың қарауына жатқызылған әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер бойынша ӘҚБтК-нің 804-бабының 3-бөлігі, құқық бұзушылық туралы хаттамаларды осы органдардың осыған уәкілеттік берілген лауазымды адамдары жасауға құқылы. Бұдан басқа, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы хаттамаларды орман, балық және аңшылық шаруашылығы саласындағы уәкілетті органдардың мамандандырылған ұйымдарының лауазымды адамдары жасауға құқылы (ӘҚБтК 374-бабы).

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

     Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы