779-бапқа түсініктеме. Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің құжаттары  

     1. Егер ұйымдар, лауазымды адамдар және жеке тұлғалар баяндаған немесе куәландырған мәліметтер әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс үшін маңызды болса, құжаттар іс бойынша дәлелдемелер деп танылады.

     2. Құжаттарда жазбаша да, өзге де нысанда тіркелген мәліметтер болуы мүмкін. Құжаттарға, оның ішінде осы Кодексте көзделген тәртіппен алынған, талап етілген немесе ұсынылған компьютерлік ақпаратты, фото– және кинотүсірілімдерді, дыбыс – және бейнежазбаларды қамтитын материалдар кіруі мүмкін.

     3. Көлік құралын басқару құқығына жүргізуші куәлігі оның түпнұсқалығы тексерілген және жеке тұлғаны көлік құралын басқару құқығынан айыру туралы шешім қабылданған жағдайларда ғана іс үшін маңызы бар құжат болып табылады.

     4. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс жүргізіліп жатқан Судья, орган (лауазымды адам) істің мәні бойынша шешілгенге дейін құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету үшін қажетті шаралар қабылдауға, сондай-ақ істі қарау аяқталғаннан кейін олар туралы шешім қабылдауға міндетті.

     5. Құжаттарда осы Кодекстің 777-бабында көрсетілген белгілер болған жағдайларда олар заттай дәлелдемелер болып табылады.

     1 бөлім. Құжат-бұл ұйымдар, лауазымды адамдар немесе жеке тұлғалар құжат үшін қабылданған тәсілмен әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс үшін маңызы бар мәліметтерді тіркейтін материалдық әлемнің объектісі.

     Құжат бірқатар шарттар орындалған кезде дәлел ретінде қабылданады:

     - осы құжаттардағы мәліметтерді ұйымдар, олардың лауазымды тұлғалары немесе жеке тұлғалар баяндайды немесе куәландырады;

     - құжаттарда қамтылған мәліметтердің заңды мәні бар, яғни осы мәліметтердің (деректердің) негізінде Әкімшілік құқық бұзушылық оқиғасының болуы немесе болмауы, әкімшілік жауаптылыққа тартылатын адамның кінәсі, сондай-ақ істі дұрыс шешу үшін маңызы бар өзге де мән-жайлар, оның ішінде ӘҚБтК-нің 766-бабында көрсетілгендер белгіленеді;

     - дәлелдемелер көзі ретінде пайдаланылатын құжаттар заңда белгіленген тәртіппен алынды, жасалды, жасалды, яғни құжаттың іс материалдарына қалай түскені туралы деректер болуы тиіс (сұрау салу нәтижесінде талап етілді немесе хаттама жасалды); ресми құжаттың деректемелері немесе құжат шыққан азамат туралы деректер болуы тиіс; құрастырушының хабардар болу көзіне нұсқау (нұсқаулықтардың, ережелердің, өзге де нормативтік актілердің атауына сілтемелер және т.б.).

     2 бөлім. Әкімшілік істер бойынша дәлелдемелерде жазбаша нысанда ең көп таралған құжаттар бар. Бұл тек лауазымды адам ғана емес, кез-келген адам ешқандай техникалық құралсыз қабылдайтын, бірақ жалғыз емес, тікелей баяндалған ақпаратты жазудың жалпыға қол жетімді және кең таралған тәсілі. Құжаттарда тек жазбаша ғана емес, өзге де түрде тіркелген мәліметтер болуы мүмкін.

     Дүниежүзілік ақпараттандыру, электрондық байланыс құралдарын дамыту, компьютерлік мәліметтер базасын құру, құжатқа электрондық қолтаңбаны енгізу жағдайында қарапайым жазбаша нысаннан басқа құжатты тіркеудің басқа әдісі барған сайын үлкен рөл атқарады. Осыған байланысты осы баптың 2 - бөлігі құжаттарға жазбаша нысандағы құжаттар ғана емес, сонымен қатар компьютерлік (цифрлық) ақпаратты, фото - және кино түсірілімдерді, дыбыс-және бейнежазбаларды қамтитын материалдар да жатқызылады.  

     Компьютерлік ақпараты бар материалдарға электрондық форматта, яғни электрондық есептеу машиналарын пайдалана отырып, адамның қабылдауы үшін, сондай-ақ ақпараттық жүйелерде өңдеудің ақпараттық-телекоммуникациялық желілері арқылы беру үшін жарамды түрде берілген ақпаратты жатқызу қажет.  

     Бұған электрондық құжат айналымы арқылы берілетін электрондық құжат жатады.  

     Арнайы әдебиеттердегі бейнежазба осы ақпаратты сақтау және кейіннен ойнату мүмкіндігі мақсатында физикалық тасымалдағышқа бейнесигнал немесе бейнедеректердің цифрлық ағыны түрінде ұсынылған визуалды ақпараттың электрондық жазбасы ретінде айқындалады.

     Кино түсіру - бұл кинофильмде оның қозғалысының әртүрлі фазаларында түсірілген объектінің суреттері бар бірқатар дәйекті кадрларды алу. Дәлелдердің бұл көзі төмендеу болып табылады (пайдалану жиілігі мен сұранысы бойынша).  

     Қазіргі уақытта кинофильм тек кәсіби кинематографияда қолданылады, ал бейнежазба материалдары әкімшілік заңнама үшін анағұрлым өзекті болып табылады.  

     Аудиожазба мен бейнежазбаның басты ерекшелігі олардың мазмұндық және материалдық элементтерінде көрінеді. Аудиожазбаның мазмұндық элементі ақпаратты дыбыстық түрде білдіру болып табылады, ал бейнежазба үшін-дыбыстармен бірге жүретін де, сүйемелденбейтін де ақпаратты визуализациялауда.  

     Фотосурет-бұл бекітілген сурет.

     Материалдық элемент-аудио жазбаларды, бейнежазбаларды және фотосуреттерді жасау арнайы жазба техникалық құралдарын пайдаланбай мүмкін емес.  

     Осы нысандағы дәлелдемелік ақпарат әкімшілік заңнамада белгіленген тәртіппен алынуға, талап етілуге немесе ұсынылуға тиіс. Кәсіпорынның, ұйымның, олардың лауазымды адамының бастамасы бойынша құжаттарды ұсынған кезде жіберілетін құжаттар ілеспе хатпен бірге жүруге тиіс; жеке тұлғаның бастамасы бойынша құжаттарды ұсынған кезде олар жәбірленушіге, куәға, әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс бойынша іс жүргізу жүргізіліп жатқан адамға сұрау салу барысында материалдарға қоса тіркелуі мүмкін.

     Іс жүргізуінде әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс жатқан судьяның, органның (лауазымды адамның) бастамасы бойынша құжаттар талап етілген жағдайда құжаттар ұйымдарға, кәсіпорындарға, олардың лауазымды адамдарына ресми сұрау салу жолымен сұратылады; жеке тұлғалардан құжаттар алынуы мүмкін, ол туралы хаттама жасалады.  

     3 бөлім. Бұл норма сонымен қатар ӘҚБтК-нің 2014 жылғы өте оң жаңалығы болып табылады. Көлік құралын басқару құқығына жүргізуші куәлігі оның түпнұсқалығы тексерілген және жеке тұлғаны көлік құралын басқару құқығынан айыру туралы шешім қабылданған жағдайларда ғана іс үшін маңызы бар құжат болып табылады. Яғни бұл құжатты алу екі жағдайда жүзеге асырылады:

     1) ІІО қызметкерінде жүргізуші куәлігінің түпнұсқалығы туралы мәселе туындаған кезде.

     Құжаттың түпнұсқалығы-бұл оның жұмыс істейтін жүйелік талаптарға сәйкестігі.

     Жүргізуші куәлігінің нысандары мен үлгілері "жүргізуші куәлігі мен көлік құралын тіркеу туралы куәлік бланкілерінің нысандары мен үлгілерін бекіту туралы"ҚР Ішкі істер министрінің 2014 жылғы 8 желтоқсандағы № 87 бұйрығымен бекітілген.

     2) әкімшілік құқық бұзушылық жасалған кезде, оны жасағаны үшін санкциямен жеке тұлғаны көлік құралын басқару құқығынан айыру көзделген.

     4 бөлім. Әкімшілік құқық бұзушылық туралы іс жүргізіліп жатқан Судья, орган (лауазымды адам) істің мәні бойынша шешілгенге дейін құжаттардың сақталуын қамтамасыз ету үшін қажетті шаралар қабылдауға, сондай-ақ істі қарау аяқталғаннан кейін олар туралы шешім қабылдауға міндетті.

     Құжаттарды алу, есепке алу, сақтау, беру және жою қағидалары ҚР Әділет министрінің 12.11.1998 ж., ҚР Бас Прокурорының 01.12.1998 ж., ҚР Ұлттық қауіпсіздік комитеті Төрағасының 08.12.1998 ж., ҚР Қаржы министрінің 22.12.1998 ж., ҚР Ішкі істер министрінің 02.12.1998 ж., ҚР Мемлекеттік кіріс министрінің 28.12.1998 ж. "Соттың, прокуратура, алдын ала тергеу, анықтау және сот сараптамасы органдарының заттай дәлелдемелерді, қылмыстық істер, азаматтық істер және әкімшілік құқық бұзушылық туралы істер жөніндегі құжаттарды алып қою, есепке алу, сақтау, беру және жою тәртібі туралы"Нұсқаулықты бекіту туралы".  

     Әкімшілік құқық бұзушылық туралы істі қарау аяқталғаннан кейін алып қойылған заттар мен жеке тұлғаның жанындағы құжаттар туралы, алып қойылған құжаттар мен заңды тұлғаға тиесілі мүлік туралы мәселелер шешіліп, көрсетілуі тиіс, бұл ретте:

     1) ӘҚБтК-нің 2-бөлімінің Ерекше бөлігінің нормаларының санкцияларында көзделген жағдайларда Әкімшілік құқық бұзушылық жасау құралдары не заттары болып табылған және әкімшілік жауаптылыққа тартылған жеке немесе заңды тұлғаға тиесілі заттар тәркіленеді не тиісті мекемелерге беріледі немесе жойылады; қалған жағдайларда тиесілігі бойынша қайтарылады;

     2) айналысқа тыйым салынған заттар тиісті мекемелерге беріледі немесе жойылады;

     3) құндылығы жоқ және пайдаланылуы мүмкін емес заттар жойылуға жатады, ал мүдделі тұлғалардың өтінішхаттары болған жағдайда оларға берілуі мүмкін;

     4) заттай дәлелдемелер болып табылатын құжаттар оны сақтаудың бүкіл мерзімі ішінде істе қалады не мүдделі тұлғаларға беріледі.

     5 бөлім. Құжаттар олар болған жағдайда заттай дәлелдемелерге айналады:  

     - құқыққа қарсы іс-қимыл объектілері;

     - әкімшілік құқық бұзушылықты дайындау, жасау немесе жасыру құралдарымен;

     - оларда заңсыз әрекеттердің іздері қалды.

     Бұл туралы ӘҚБтК-нің 777-бабына түсініктемеде толығырақ көрсетілген.

Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексіне ғылыми-практикалық түсініктеме (мақала) авторлық ұжымнан:

     Бачурин Сергей Николаевич, з.ғ. к., доцент - 48-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған);

     Ғабдуалиев Мереке Трекович, з.ғ. к. – 11, 21, 22, 23-тараулар;

Жүсіпбекова Айнұр Маратқызы, з.ғ. м. – 13-тарау (а. в. Карпекинмен бірлесіп жазған); 33, 39-тараулар (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған);  

     Карпекин Александр Владимирович, з.ғ. к., доцент - 13 тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Корнейчук Сергей Васильевич-2 тарау; 6 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 8 тарау; 25 тарау (е. м. Хакимовпен бірлесіп жазған); 457-470, 488, 488-1, 491-506 баптар; 28, 30, 52 тараулар;

     Корякин Илья Петрович, з.ғ. д., профессор-49 тарау;

     Кысықова Гүлнара Бауыржанқызы, з.ғ. к. - 20 тарау;

     Омарова Ботагөз Акимгереевна, з.ғ. к. – 17 тарау; 18 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 26, 31 тараулар; 32 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған);

     Парманқұлова Баян Асханбайқызы - 18-тарау (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 19, 32-тараулар (Б. А. Омаровамен бірлесіп жазған); 43-тарау (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған);  

     Подопригора Роман Анатольевич, з.ғ. д., профессор-24 тарау, 489, 489-1, 490 баптар;

     Порохов Евгений Викторович, з.ғ. д. - 14, 15, 16, 29-тараулар, 471-475-баптар;

     Сейтжанов Олжас Теміржанұлы, з.ғ. к., доцент, – 4-тарау; 5-тарау (Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 6-тарау (С. В. Корнейчукпен, Е. М. Хакимовпен бірлесіп жазған); 9-тарау; 10-тарау (В. В. Филин Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 33-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған); 36-тарау (б. е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған); 39-тарау (А. М. Жүсіпбековамен бірлесіп жазған);

     Смышляев Александр Сергеевич, PhD докторы. – 38, 40, 42, 43-1-тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған); 44-тарау;

     Тукиев Аслан Сұлтанұлы – з.ғ. к., доцент-1, 3, 35 тараулар; 38, 40, 42 тараулар (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 43 тарау (Б. А. Парманқұловамен бірлесіп жазған); 43-1 тарау (А. С. Смышляевпен бірлесіп жазған); 44-1 тарау (бірге жазған Шипп Д. А.); 45-тарау; 46 (бірге жазған Шипп Д. А.); 47-тарау;  

     Филин Владимир Владимирович, з.ғ. к., доцент - 10 тарау (О. Т. Сейтжановпен, Б. Е. Шаймерденовпен бірлесіп жазған);  

     Хакимов Ержан Маратұлы, м. з. н. - 5-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 6-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған, С. В. Корнейчук); 7-тарау; 25-тарау (С. В. Корнейчукпен бірлесіп жазған); 34, 41-тараулар; 48-тарау (бірлесіп жазған С. Н. Бачуринмен); 53-тарау;

     Шаймерденов Болат Ерденұлы, з.ғ. м., – 10-тарау (О. Т. Сейтжановпен, В. В. Филинмен бірлесіп жазған); 12-тарау; 476-487, 507-509-баптар; 36-тарау (О. Т. Сейтжановпен бірлесіп жазған); 37, 50, 51-тараулар.  

     Шипп Денис Алексеевич-44-1, 46 тараулар (А. С. Тукиевпен бірлесіп жазған).

Актінің өзгертілген күні: 01.01.2020 актінің қабылданған күні: 01.01.2020 қабылданған орны: 1000500000000 актіні қабылдаған Орган: 103001000000 қолданылу аймағы: 10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000: 029000000000 / 028000000000 / 029002000000 / 028004000000 / 029001000000 / 026000000000 / 001000000000 / 001008000000 / 030000000000 акт нысаны: COMM / code заңды күші: 1900 акт тілі: rus  

Назар аударыңыз!  

«Заң және Құқық» адвокаттық кеңсесі, бұл құжаттың жалпылама екендігіне және нақты сіздің жағдайыңыздың талаптарына сәйкес келмеуі мүмкіндігіне көңіл бөлуіңізді сұрайды. Біздің заңгерлер сіздің нақты жағдайыңызға сәйкес келетін кез келген құқықтық құжатты әзірлеп көмектесуге дайын.  

Қосымша ақпарат алу үшін Заңгер/Адвокат телефонына хабарласуыңызға болады: +7 (708) 971-78-58; +7 (700) 978 5755, +7 (700) 978 5085.    

Адвокат Алматы Заңгер Қорғаушы Заң қызметі Құқық қорғау Құқықтық қөмек Заңгерлік кеңсе Азаматтық істері Қылмыстық істері Әкімшілік істері Арбитраж даулары Заңгерлік кеңес Заңгер Адвокаттық кеңсе Қазақстан Қорғаушы  Заң компаниясы